May, might og could: hvernig á að segja „kannski“ á ensku
May, Might, Could: Possibility
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu sagt að eitthvað sé mögulegt en ekki víst – núna eða í framtíðinni. Til þess þarftu orðin may, might og could. Þú getur líka sýnt hversu viss þú ert: frá will niður í won't.
Aðalatriðið
Margt í lífinu vitum við ekki fyrir víst. Fer að rigna? Er Sam heima? Fæ ég starfið? Á ensku eru til sérstök orð fyrir þetta „kannski“-svæði: may, might og could.
Hugsaðu þér sleða, eins og hljóðstillinn í símanum, sem sýnir hversu viss þú ert. Í öðrum endanum, við um það bil 100%, er will. Í hinum endanum, við um það bil 0%, er won't. May, might og could eru í miðjunni: kannski já, kannski nei. It might rain þýðir „ég er ekki viss, en það er möguleiki“.
Þessi þrjú orð eru háttarsagnir eins og can og should: þau breytast aldrei og á eftir þeim kemur grunnmynd sagnarinnar. Ein gildra er samt til staðar. Í neitun verða may not og might not áfram á „kannski“-svæðinu: kannski ekki. Couldn't stekkur hins vegar yfirleitt beint niður í 0% – það þýðir „ómögulegt“ eða „gat ekki“. Um „kannski ekki“ notarðu því may not og might not.
Íslenska og enska
Á íslensku tjáum við möguleika með „kannski“, „ef til vill“, „gæti“ og „getur verið að“: „Það gæti rignt“, „Hann er kannski heima“. Á ensku er það may, might og could. Góðu fréttirnar: „gæti“ samsvarar vel could og might, og á eftir því kemur ekkert „að“ („Það gæti rignt“). Þess vegna er villan might to sjaldgæfari hjá okkur.
Þrennt er ólíkt. Í fyrsta lagi: „kannski“ stendur oft fremst, og þá kemur sögnin strax á eftir („Kannski förum við á ströndina“). Á ensku helst orðaröðin óbreytt á eftir maybe: Maybe we'll go… Og þar sem við notum nútíð um framtíðina („Kannski fer ég í bíó“) þarf enskan might eða maybe + will. Í öðru lagi: „geta“ og „getur verið að“ lýsa líka ágiskun um núna („Hann getur verið úti í garði“). Á ensku hentar can ekki um ágiskun um eina ákveðna stöðu – þar þarf might / may / could. Í þriðja lagi: „Það er ekki víst að hún komi“ er á ensku She might not come eða She may not come.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Kannski fer ég í bíó í kvöld. | I might go to the cinema tonight. | á íslensku nútíð og sögnin á undan frumlaginu; á ensku might + grunnmynd |
| Það gæti rignt seinna. | It might rain later. | „gæti“ → might / could; ekkert to – hér er þetta eins |
| Hann gæti verið úti í garði. | He might be in the garden. | ágiskun um núna → might / may, ekki can |
| Það er ekki víst að búðin sé opin. | The shop may not be open. | „ekki víst að“ → may not / might not |
| Ég gat ekki opnað hurðina. | I couldn't open the door. | „gat ekki“ → couldn't |
| Kannski hafa þau rétt fyrir sér. | Maybe they're right. | á eftir maybe kemur frumlagið fyrst |
| Svarið gæti verið á blaðsíðu 40. | The answer may be on page 40. | sögn: may + be, tvö orð |
| Hann verður sennilega seinn. | He'll probably be late. | will probably |
| Ég klára hana sennilega ekki. | I probably won't finish it. | probably á undan won't |
Í stuttu máli: „kannski“ og „gæti“ eru may / might / could, „ekki víst að“ er may not / might not. Á eftir maybe kemur frumlagið fyrst, og um framtíðina dugar nútíðin ekki.
Form
Játandi og neitandi setning – sama form með öllum frumlögum + grunnmynd
| Mynd | Dæmi | Merking |
|---|---|---|
| may + grunnmynd | She may come later. | Hún kemur kannski. |
| might + grunnmynd | It might rain. | Það gæti rignt. |
| could + grunnmynd | The train could be late. | Lestin gæti verið sein. |
| may not + grunnmynd | He may not know the answer. | Það er ekki víst að hann viti svarið. |
| might not + grunnmynd | We might not have time. | Kannski höfum við ekki tíma. |
Núna eða í framtíðinni
| Tími | Dæmi |
|---|---|
| Nútíð | She might be at the gym. / He may be working. |
| Framtíð | I might go to the party tomorrow. / It could snow tonight. |
Vissukvarðinn
| Hversu viss? | Dæmi |
|---|---|
| um 100% | It will rain. |
| um 80% | It will probably rain. |
| um 50% | It may / might / could rain. – It may not / might not rain. |
| um 20% | It probably won't rain. |
| um 0% | It won't rain. |
Orðaröð: will probably, en probably won't. Definitely hagar sér eins: will definitely / definitely won't.
Notkun
1Möguleiki í framtíðinni
Notaðu may, might eða could + grunnmynd þegar eitthvað í framtíðinni er mögulegt en ekki víst. Merkingarmunurinn er mjög lítill. Might er mjög algengt í tali, may er aðeins formlegra. Á íslensku er sögnin oft í nútíð með „kannski“, en á ensku dugar það ekki.
2Möguleiki núna
Sömu orð notum við um ágiskun um stöðuna núna, þegar við vitum ekki nóg. Á íslensku segjum við „gæti verið“, „er kannski“ eða „getur verið að“.
3Neikvæður möguleiki – may not / might not
Um „kannski ekki“ notarðu may not eða might not. Á íslensku segjum við oft „ekki víst að“ eða „kannski … ekki“. Notaðu ekki couldn't hér: það þýðir að eitthvað sé ómögulegt B1-16 eða að einhver hafi ekki getað gert eitthvað A2-24.
4Hversu viss ertu?
Veldu stað á kvarðanum. Bættu probably („sennilega“, „líklega“) eða definitely („örugglega“, „pottþétt“) við will og won't: will probably, en probably won't.
5Maybe og may be
Maybe (eitt orð) er atviksorð sem þýðir perhaps – „kannski“. Það stendur yfirleitt fremst í setningunni, og á eftir því kemur frumlagið, svo sögnin. May be (tvö orð) er sögnin may + be – „gæti verið“. Prófaðu: ef þú getur sagt perhaps skrifarðu maybe.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Þetta getur verið brúðkaupsveisla“ → can um ágiskun. Á íslensku notum við „geta“ og „getur verið að“ líka þegar við giskum á eitthvað núna: „Þetta getur verið brúðkaupsveisla“, „Það getur verið að laugin sé lokuð“. Enska can lýsir getu eða almennum möguleika (It can be cold in May), en hentar ekki um ágiskun um eina ákveðna stöðu. Þar notarðu might / may / could.
2. „Kannski keyrum við…“ → Maybe drive we…. Á íslensku kemur sögnin strax á eftir „kannski“ þegar það stendur fremst: „Kannski keyrum við norður“. Og sögnin stendur í nútíð þótt við tölum um framtíðina. Á ensku helst orðaröðin óbreytt á eftir maybe (frumlag + sögn), og um framtíðina þarf maybe … will eða might.
3. „Það er ekki víst að…“ → It's not sure that…. Á íslensku segjum við „Það er ekki víst að hann komi“ eða „Það er ekki víst að flugið fari“. Á ensku lýsir sure fólki (I'm not sure), ekki atburðum. Um neikvæðan möguleika notarðu might not / may not.
Ekki rugla saman
might not og couldn't – Might not = kannski ekki („ekki víst að“). Couldn't = ómögulegt eða gat ekki (geta í fortíð: A2-24).
maybe og may be – Ef þú getur sagt perhaps skrifarðu maybe. Ef þú getur sagt might be skrifarðu may be. Á íslensku: „kannski“ og „gæti verið“.
may um möguleika og May I…? um leyfi – May I…? biður um leyfi; um það er fjallað í A2-23. Ályktanir (She must be at home, It can't be true) eru í B1-16. Íslenska gerir hér greinarmun: möguleiki er „gæti“, leyfi er „má“.
Stafsetning og framburður
- might /maɪt/: gh heyrist ekki. Tvíhljóðið /aɪ/ er svipað íslensku æ – hér hefurðu forskot. Might not er yfirleitt sagt í fullri lengd; styttingin mightn't /ˈmaɪtnt/ er til, en sjaldgæf og aðallega bresk.
- May not er yfirleitt ekki stytt.
- maybe er með áherslu á fyrra atkvæði: /ˈmeɪbi/ – eins og við erum vön á íslensku. Í may be eru bæði orðin skýr: /meɪ biː/.
- /eɪ/ í may er tvíhljóð: e rennur í átt að i, svipað og íslenskt ei. Segðu það ekki sem langt e.
- Í hröðu tali er could veikt: /kəd/ – It could be late. Veika sérhljóðið /ə/ er stutt og slakt. Íslenskt d er óraddað, svo láttu raddböndin titra aðeins í lok could.
- Margir segja probably í tveimur atkvæðum: /ˈprɒbli/ (UK), /ˈprɑːbli/ (US).
Gullna reglan
Ekki viss? Notaðu may / might / could + grunnmynd. „Kannski ekki“ og „ekki víst að“ eru may not / might not – ekki couldn't, sem þýðir „ómögulegt“ eða „gat ekki“. Og á eftir maybe kemur frumlagið fyrst: Maybe we'll…, aldrei Maybe go we….
Æfingar
A. Form
Umorðaðu setningarnar eða fylltu í þær eins og beðið er um.
-
Umorðaðu með might: Perhaps I'll buy a new phone.
-
Umorðaðu með might not: Perhaps they won't finish today.
-
Umorðaðu með may: Perhaps she is at home.
-
It might (rain) later.
-
Raðaðu orðunum í rétta röð: probably / won't / he / come
-
Breyttu í neitandi setningu: We may have time.
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
Veldu rétta svarið: Take a jacket. It … get cold later.
-
Veldu rétta svarið: I'm not sure, but she … come tonight.
-
Veldu rétta svarið: … we'll go to the beach on Sunday.
-
Veldu rétta svarið: The keys … in the car.
-
Raðaðu frá því sem er mest víst til þess sem er minnst víst: might / won't / will / probably won't
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
He might to call you later.
-
She mays be busy.
-
It won't probably snow.
-
We might not have enough time.
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í samtalinu. Notaðu may, might, could (+ not) eða maybe.
Joe: What are you doing this weekend?
Eva: I'm not sure. I 16 go to the coast. It depends on the weather.
Joe: The forecast says it 17 rain on Saturday, but it isn't certain.
Eva: Oh no. 18 I'll stay at home and read.
Joe: Ask Lisa. She 19 want to go to the cinema with you.
Eva: Good idea, but she 20 be free. She often works on Saturdays.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku um áformin þín.
-
Skrifaðu tvennt sem þú gerir kannski um næstu helgi.
-
Skrifaðu eitt sem gerist sennilega ekki í ár og eitt sem gerist örugglega.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A2-04 Will og shall: ákvarðanir, loforð og spár á ensku I think it (be) sunny tomorrow.
-
A2-21 Should og ought to: hvernig á að gefa ráð á ensku You look tired. You go to bed. (advice)
-
A2-03 Be going to: áform og spár á ensku útskýrð á íslensku Look at those black clouds! It (rain).
Svör
A. Form
- I might buy a new phone.
- They might not finish today.
- She may be at home.
- rain
- He probably won't come.
- We may not have time.
B. Merking
- might
- might not
- Maybe
- may be
- will, might, probably won't, won't
C. Finndu villuna
- He might call you later.
- She may be busy.
- It probably won't snow.
- ✓ We might not have enough time.
D. Í samhengi
- might / may / could
- might / may / could
- Maybe / Perhaps
- might / may
- might not / may not
E. Spreyttu þig
- I might visit my cousins. I may go swimming on Sunday.
- I probably won't move house this year. I'll definitely go on holiday in August.
F. Blönduð upprifjun
- 'll be / will be / 's going to be / is going to be
- should / ought to
- 's going to rain / is going to rain
