SlowingoQrammatika
A2 3 / 38

Be going to azərbaycanca: planlar və gözlə görünən gələcək

Be Going To: Plans and Evidence

Bu səhifədə
  1. Məqsəd
  2. Əsas fikir
  3. Azərbaycan dili və ingilis dili
  4. Quruluş
  5. İstifadə
  6. Tez-tez edilən səhvlər
  7. Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
  8. Qarışdırmayın
  9. Yazılış və tələffüz
  10. Qızıl qayda
  11. Tapşırıqlar

Məqsəd

Bu dərsdən sonra siz planlarınız və niyyətləriniz haqqında danışa, indi gördüyünüz əlamətlərə əsasən gələcəyi proqnozlaşdıra biləcəksiniz. Bunun üçün am / is / are going to + feilin əsas forması işlədəcəksiniz.

Əsas fikir

Going to gələcəkdən danışmağın bir yoludur, amma onun ayaqları indidədir. Qrammatikaya baxın: I am going to… — burada be feili indiki zamandadır. Bu, bir şey deyir: gələcək iş artıq indi ilə bağlıdır.

Gələcəyin artıq «yolda» olmasının iki yolu var. Birincisi, o, başınızdadır: siz artıq qərar vermisiniz, yəni plan indi mövcuddur — I'm going to learn to drive. İkincisi, o, gözünüzün qabağındadır: siz əlaməti indi görürsünüz — qara buludlar, masanın lap kənarında dayanan stəkan — It's going to rain. That glass is going to fall.

Qapıya doğru artıq yuvarlanan bir top təsəvvür edin. Kimsə onu vurub; indi top hərəkətdədir və onun harada dayanacağını görürsünüz. Going to yolda olan həmin topdur.

Azərbaycan dili və ingilis dili

Azərbaycan dilində gələcəyi çox vaxt bir forma ilə deyirik: -acaq / -əcək («Sürücülük öyrənəcəyəm», «Yağış yağacaq»). Bu forma ingiliscədəki going to və will sözlərinin hər ikisini əhatə edir. İngiliscədə isə seçmək lazımdır: plan artıq qərara alınıbsa və ya əlamət göz qabağındadırsa → going to; qərar indi verilirsə → will A2-04. Yaxın plan üçün azərbaycancada indiki zaman da işlənir («Sabah banka zəng edirəm»), plan üçün -maq fikrindəyəm ifadəsi də var. Keçmişdəki plan isə -acaqdım / -əcəkdim formasıdır («Zəng edəcəkdim, amma unutdum») və ingiliscədəki was going to formasına çox yaxındır. Daha bir fərq: azərbaycancada «-acağam» bir sözdür, ingiliscədə isə be ayrıca gəlir və onu buraxmaq olmaz: I'm going to…

AzərbaycancaMənasıİngiliscə
Bu il sürücülük öyrənəcəyəm.artıq qərar verilmiş planI'm going to learn to drive this year.
Evi satmaq fikrində deyillər.niyyətThey aren't going to sell the house.
Buludlara bax, yağış yağacaq.indiki əlamətLook at those clouds — it's going to rain.
Sabah banka zəng edirəm.yaxın planI'm going to call the bank tomorrow.
Sənə zəng edəcəkdim, amma unutdum.keçmişdəki planI was going to call you, but I forgot.
Kitabxanaya gedirəm.indi yoldayam (hərəkət)I'm going to the library.

Quruluş

Təsdiq cümləsi

Mübtədabegoing tofeilin əsas forması
Iam ('m)going tocall her.
he / she / itis ('s)going torain.
you / we / theyare ('re)going tomove house.

İnkar cümləsi

Mübtədabe + notgoing tofeilin əsas forması
I'm notgoing tobuy it.
sheisn't / 's notgoing tocome.
wearen't / 're notgoing tostay long.

Suallar və qısa cavablar

SualQısa cavablar
Are you going to apply?Yes, I am. / No, I'm not.
Is it going to snow?Yes, it is. / No, it isn't.
What are you going to do?I'm going to take a break.
When is she going to start?Next Monday.

Going to ifadəsindən sonra feilin əsas forması gəlir: nə -s, nə -ing, nə də -ed.

İstifadə

1Danışmazdan əvvəl qərara alınmış planlar və niyyətlər

Artıq etməyə qərar verdiyiniz iş üçün going to işlədin. Qərar danışdığınız andan əvvəl verilib.

I'm going to learn to drive this year.
Bu il sürücülük öyrənəcəyəm.
artıq qərar vermişəm → going to
We're going to paint the kitchen at the weekend.
Həftə sonu mətbəxi rəngləyəcəyik.
at the weekend (UK); on the weekend (US)
She's going to study medicine.
O, tibb oxuyacaq.
«o» qadındır → she
They aren't going to sell the house.
Onlar evi satmaq fikrində deyillər.
«fikrində deyillər» → aren't going to
I'm going to call the bank tomorrow.
Sabah banka zəng edəcəyəm.
azərbaycancada «zəng edirəm» da demək olar
I'm not going to eat any more chocolate this week.
Bu həftə daha şokolad yeməyəcəyəm.
qərardır → not going to

2İndiki əlamətə əsaslanan proqnozlar

Yaxın gələcəkdə nə olacağını göstərən bir şeyi indi görürsünüzsə, eşidirsinizsə və ya hiss edirsinizsə, going to işlədin.

Look at those clouds — it's going to rain.
Buludlara bax, yağış yağacaq.
əlamət göz qabağındadır; ingiliscədə it lazımdır
Careful! That glass is going to fall.
Ehtiyatlı ol! O stəkan düşəcək.
We're going to miss the train. It leaves in two minutes!
Qatara çatmayacağıq. İki dəqiqəyə yola düşür!
«yola düşür» cədvəldir → leaves
I feel terrible. I think I'm going to be sick.
Özümü çox pis hiss edirəm. Deyəsən, qusacağam.
be sick (UK) burada qusmaq deməkdir
The battery is at 2%. My phone is going to die.
Batareyada 2% qalıb. Telefonum sönəcək.
die = sönmək, işləməz olmaq (danışıq dili)
She's going to have a baby.
Onun uşağı olacaq.
o, indi hamilədir
Look at all this traffic. There's going to be a long delay.
Bu tıxaca bax. Xeyli gecikmə olacaq.
«… olacaq» → there's going to be

3Başqalarının planları haqqında suallar

Kiminsə niyyətini soruşmaq üçün going to sualları işlədin.

Are you going to tell him the truth?
Ona həqiqəti deyəcəksən?
sual: are mübtədadan əvvəl gəlir
Where are you going to stay in Berlin?
Berlində harada qalacaqsınız?
What are you going to cook tonight?
Bu axşam nə bişirəcəksən?
Is your brother going to come to the party?
Qardaşın məclisə gələcək?
Who's going to drive?
Maşını kim sürəcək?
who's = who is

4Was going to: keçmişdəki plan (ilk tanışlıq)

Was / were going to keçmişdə bir planınız olduğunu bildirir. Çox vaxt plan baş tutmayıb. Azərbaycancadakı «-acaqdım / -əcəkdim» formasına çox yaxındır. Ətraflı: B2-18 dərsinə baxın.

I was going to call you, but I forgot.
Sənə zəng edəcəkdim, amma unutdum.
«-əcəkdim» → was going to
We were going to eat out, but the restaurant was closed.
Şam yeməyinə çıxacaqdıq, amma restoran bağlı idi.
eat out = evdə yox, restoranda yemək
She was going to leave, but then she changed her mind.
O, gedəcəkdi, amma sonra fikrini dəyişdi.

Tez-tez edilən səhvlər

❌I going to visit my aunt.
✅I'm going to visit my aunt.
am / is / are sözünü buraxmayın.
❌She is going to visits us.
✅She is going to visit us.
going to ifadəsindən sonra feilin əsas forması gəlir.
❌It's going to raining.
✅It's going to rain.
going to ifadəsindən sonra -ing olmur.
❌Are you go to buy it?
✅Are you going to buy it?
going + to birlikdə qalır.
❌What you are going to do?
✅What are you going to do?
Sualda be mübtədadan əvvəl gəlir.
❌Do you going to come?
✅Are you going to come?
Sual do ilə yox, be ilə qurulur.
❌He's not going to helps.
✅He's not going to help.
İnkarda da feilin əsas forması gəlir.

Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər

1. «-acağam» bir sözdür, ingiliscədə be ayrıca gəlir. Azərbaycancada «Əmioğlularınız harada qalacaq?», «Bacın toyda oxuyacaq?» kimi suallarda bütün məna bir feildədir və söz sırası dəyişmir. İngiliscədə isə am / is / are ayrıca söz kimi lazımdır və sualda mübtədadan əvvəl gəlir.

❌Where your cousins going to stay?
✅Where are your cousins going to stay?
❌Your sister going to sing at the wedding?
✅Is your sister going to sing at the wedding?

2. Artıq qərara alınmış plan üçün will. Məktəbdə çox vaxt «-acaq = will» kimi öyrənirik. Amma plan artıq varsa (bilet alınıb, qərar verilib), ingiliscədə going to daha təbiidir. Will çox vaxt qərarın elə indi verildiyini göstərir.

⚠️(Nigar biletləri keçən ay alıb.) I will visit my aunt in London in July.
✅I'm going to visit my aunt in London in July.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma qərar çoxdan verilib; going to bunu daha aydın göstərir.

3. Gözlə görünən əlamət üçün will. «Hesaba bax! Komandamız uduzacaq» cümləsində azərbaycancada yenə «-acaq» işlənir. İngiliscədə proqnoz indiki əlamətə əsaslanırsa, going to təbii seçimdir.

⚠️Look at the score! Our team will lose.
✅Look at the score! Our team is going to lose.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma əlamət göz qabağındadır; going to daha təbiidir.

Qarışdırmayın

going to + feil və going to + yer — going to + feil gələcəkdən danışır. going to + yer isə go feilinin Present Continuous formasıdır (indi hərəkət). Hər ikisi düzgündür, mənaları fərqlidir.

I'm going to study.
Dərs oxuyacağam.
gələcək plan
I'm going to the library.
Kitabxanaya gedirəm.
indi yoldayam: «gedirəm»
I'm going to go to the library later.
Sonra kitabxanaya gedəcəyəm.
plan + hərəkət: düzgündür və çox işlənir

going to və will — Going to = danışmazdan əvvəl qərara alınıb və ya göz qabağındakı əlamətə əsaslanan proqnoz. Will isə danışdığınız anda verilən qərarlar, təkliflər, vədlər və fikrə əsaslanan proqnozlar üçündür: A2-04 dərsinə baxın. Tam müqayisə A2-05 dərsindədir.

I'm going to buy a new laptop.
Yeni noutbuk alacağam.
qərarı keçən həftə vermişəm
"This one is on sale." "Great, I'll take it!"
«Bu, endirimdədir.» «Əla, götürürəm!»
qərar elə indi verilir: azərbaycancada çox vaxt indiki zaman, ingiliscədə I'll; A2-04 dərsinə baxın

Yazılış və tələffüz

  • Qeyri-rəsmi danışıqda feildən əvvəlki going to çox vaxt gonna kimi səslənir: /ˈɡʌnə/ (UK və US), həmçinin /ˈɡɒnə/ (UK). I'm gonna call her. Gonna yalnız danışıqda və ya çox qeyri-rəsmi mesajlarda işlənir, adi yazıda yox. T-01 dərsinə baxın.
  • Gonna yalnız gələcək mənasında işlənir, hərəkət üçün yox: I'm going to the shop (gonna the shop yox).
  • going /ˈɡəʊɪŋ/ (UK), /ˈɡoʊɪŋ/ (US): birinci sait sürüşən səsdir (diftonq), «qo» kimi düz deyilmir. Sondakı /ŋ/ səsində dilin arxası yuxarı qalxır və hava burundan çıxır; sonda «q» və ya «k» eşidilməməlidir.
  • to samitdən əvvəl zəif deyilir: /tə/. going to rain cümləsində to çox qısa səslənir.
  • Danışıqda qısaldılmış formalar adidir: I'm, she's, we're, isn't, aren't.

Qızıl qayda

be + going to + feilin əsas forması. Gələcək artıq «yoldadırsa» işlədin: siz danışmazdan əvvəl qərar vermisiniz və ya əlaməti indi görürsünüz. Azərbaycancadakı «-acağam» həm going to, həm də will ola bilər: plan və əlamət üçün going to seçin, be sözünü də unutmayın.

Tapşırıqlar

A. Quruluş

Be going to işlədin.

  1. I (start) a new course in May.
  2. Look at the sky! It (snow).
  3. They (not / move) to the city.
  4. you (watch) the match tonight?
  5. What she (wear) to the wedding?
  6. Sual qurun: you / tell / your boss

B. Məna

Cümlənin mənasını müəyyən edin.

  1. Plan (plan), yoxsa əlamət (evidence)? "I'm going to visit my grandma on Sunday."
  2. Plan (plan), yoxsa əlamət (evidence)? "Look at that man on the ladder! He's going to fall."
  3. Qısa cavab verin: Is he going to apply for the job? (Yes)
  4. Gələcək plan (future plan), yoxsa indi hərəkət (movement now)? "I'm going to the station."

C. Səhvi tapın

Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.

  1. We going to have a party.
  2. She's going to travelling to Peru.
  3. Do you going to help me?
  4. I was going to call you, but I forgot.

D. Mətndə

Boşluqları be going to ilə doldurun; mötərizədə feil varsa, onu işlədin.

New year, new plans
Kim: So, what 15 you going to do this year?
Raj: I'm 16 to learn Spanish. I bought a book yesterday!
Kim: Great! I'm 17 (not / buy) any new clothes. I want to save money.
Raj: Really? Look at all those bags! You 18 (need) a bigger cupboard.
Kim: Ha! 19 your sister going to visit you this summer?
Raj: Yes, she 20. She's going to stay for two weeks.

E. Sizin növbəniz

İngiliscə yazın.

  1. Gələn həftə sonu üçün üç planınızı yazın.
  2. Ətrafınıza baxın. İndi gördüyünüz və ya hiss etdiyiniz bir şeyə əsasən bir proqnoz yazın.

F. Qarışıq təkrar

Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.

  1. A1-22 Present Continuous azərbaycanca: I'm working, indi və bu günlərdə baş verənlər
    Düzgün cavabı seçin: Listen! The baby ….
  2. A2-01 Past Continuous azərbaycanca: I was working, yəni «işləyirdim»
    Tamamlayın: At 9 pm yesterday I (watch) TV, so I didn't hear the phone.
  3. A1-25 Like, want və would like azərbaycanca: I like, yoxsa I'd like? Nəzakətli xahiş
    Düzgün cavabı seçin: I'd like … to the cinema tonight.
Cavablar

A. Quruluş

  1. am going to start / 'm going to start
  2. is going to snow / 's going to snow
  3. aren't going to move / 're not going to move / are not going to move
  4. Are … going to watch
  5. is … going to wear
  6. Are you going to tell your boss?

B. Məna

  1. plan
  2. evidence
  3. Yes, he is.
  4. movement now

C. Səhvi tapın

  1. We're going to have a party. / We are going to have a party.
  2. She's going to travel to Peru.
  3. Are you going to help me?
  4. ✓ I was going to call you, but I forgot.

D. Mətndə

  1. are
  2. going
  3. not going to buy
  4. 're going to need / are going to need
  5. Is
  6. is

E. Sizin növbəniz

  1. I'm going to visit my parents. I'm going to clean my car. I'm not going to work.
  2. I'm tired. I'm going to fall asleep soon.

F. Qarışıq təkrar

  1. is crying
  2. was watching
  3. to go
Android TətbiqiHər Yerdə Öyrənin Google Play