Will azərbaycanca: ani qərarlar, təkliflər, vədlər və proqnozlar
Will: Decisions, Promises and Predictions
Bu səhifədə
Məqsəd
Bu dərsdən sonra siz danışdığınız anda qərar verə, kömək təklif edə, vəd verə və xahiş edə, fikrinizə əsasən gələcəyi proqnozlaşdıra, Shall I / Shall we ilə təklif irəli sürə biləcəksiniz. Bunun üçün will və won't işlədəcəksiniz.
Əsas fikir
Will modal feildir, eynilə can kimi: bütün şəxslər üçün bir forması var, ondan sonra feilin əsas forması gəlir, nə to, nə də -s var. Going to gələcəyi bir planla və ya gözlə görünən əlamətlə bağlayır (A2-03 dərsinə baxın). Will isə gələcəyi danışdığınız anda ağlınızdan keçənlə bağlayır.
Will sözünü danışdığınız anda yaranan bir söz buludu kimi təsəvvür edin. «Telefon zəng çalır.» — «I'll get it!» Bunu heç kim planlaşdırmamışdı: qərar elə həmin saniyədə doğuldu. Həmin bulud təklifləri (I'll carry that), vədləri (I'll pay you back), xahişləri (Will you help me?) və gələcək haqqında fikirləri də (I think she'll win) daşıyır. Hər dəfə danışan indi qərar verir, təklif edir, söz verir və ya nəyəsə inanır.
Deməli, will seçəndə özünüzdən soruşun: bu, elə bu anda ağlımdan keçir, yoxsa gələcək haqqında fikrimdir? Cavab «hə»dirsə, sizə lazım olan söz will sözüdür.
Azərbaycan dili və ingilis dili
Azərbaycancada will sözünün işlərini bir neçə forma bölüşür. Gələcək üçün -acaq / -əcək («Pulunu cümə günü qaytaracağam»). Ani qərar və təklif üçün çox vaxt -ar / -ər («Mən alaram») və ya indiki zaman («Mən götürürəm»). Təklif sualı üçün -ım / -im? («Pəncərəni açım?») və -aq / -ək? («Vağzalda görüşək?»): bunlar Shall I…? / Shall we…? suallarına çox yaxındır. Xahiş üçün -arsan / -ərsən? («Duzu verərsən?») = Will you…? Burada diqqət: azərbaycancada ani qərarı indiki zamanla demək tamamilə təbiidir, ingiliscədə isə Present Simple qərar bildirmir, I'll lazımdır. Daha bir fərq: «Məncə, onlar gəlməyəcək» deyirik, yəni inkar feildədir; ingiliscədə isə adətən think inkar olunur: I don't think they'll come.
| Azərbaycanca | Mənası | İngiliscə |
|---|---|---|
| «Telefon zəng çalır.» «Mən götürərəm!» | indi verilən qərar | "I'll get it!" |
| Çantalardan birini mən aparım. | təklif | I'll carry one. |
| Pəncərəni açım? | kömək təklifi | Shall I open the window? |
| Vağzalda görüşək? | təklif | Shall we meet at the station? |
| Duzu verərsən? | xahiş | Will you pass me the salt? |
| Heç kimə demərəm, söz verirəm. | vəd | I won't tell anyone, I promise. |
| Məncə, onlar gəlməyəcək. | fikrə əsaslanan proqnoz | I don't think they'll come. |
Quruluş
Təsdiq və inkar
| Mübtəda | will / will not | feilin əsas forması | Qısaldılmış forma |
|---|---|---|---|
| I / you / he / she / it / we / they | will | help. | I'll, you'll, he'll, she'll, it'll, we'll, they'll |
| I / you / he / she / it / we / they | will not | help. | won't |
Suallar və qısa cavablar
| Sual | Qısa cavablar |
|---|---|
| Will you be home at six? | Yes, I will. / No, I won't. |
| Will it be expensive? | Yes, it will. / No, it won't. |
| What time will you arrive? | Around eight. |
Təsdiq qısa cavabında qısaltma olmur: Yes, I will (Yes, I'll yox).
Shall (əsasən I və we ilə, sualda)
| Funksiya | Forma | Nümunə |
|---|---|---|
| kömək təklifi | Shall I + feilin əsas forması? | Shall I open the window? |
| təklif (birlikdə etmək) | Shall we + feilin əsas forması? | Shall we take a taxi? |
| fikir soruşmaq | What / Where shall we…? | What shall we do tonight? |
Probably və definitely sözlərinin yeri
| Təsdiq | İnkar |
|---|---|
| She'll probably be late. (will sözündən sonra) | She probably won't come. (won't sözündən əvvəl) |
| It'll definitely rain. | It definitely won't rain. |
İstifadə
1Ani qərarlar
Danışdığınız anda verdiyiniz qərar üçün will işlədin.
2Təkliflər və vədlər
Kiminsə əvəzinə nəyisə etməyi təklif etmək və ya söz vermək üçün will işlədin.
3Will you…? ilə xahiş
Will you…? kimdənsə nəyisə etməyi xahiş edir. Bu, kifayət qədər birbaşa səslənir; Can you…? və Could you…? çox vaxt daha yumşaqdır: A2-23 dərsinə baxın.
4Fikrə əsaslanan proqnozlar
Düşündüyünüzə, bildiyinizə və ya inandığınıza əsasən gələcəyi proqnozlaşdırmaq üçün will işlədin. Çox vaxt I think, I don't think, probably, definitely, I'm sure və I hope ilə gəlir. Fikrə əsaslanan proqnozda going to da düzgündür (I think it's going to rain); sadəcə bu sözlərdən sonra will çox işlənir.
5Shall I / Shall we: təkliflər
Shall əsasən I və we ilə sualda işlənir: kömək təklif etmək və ya bir şey təklif etmək üçün. Britaniya ingiliscəsində daha çox işlənir; xüsusən Amerika ingiliscəsində Should I…? və Do you want me to…? da çox deyilir.
Tez-tez edilən səhvlər
Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
1. Ani qərar üçün indiki zaman. Azərbaycancada «Mən şorba götürürəm», «Onda taksi çağırıram» tamamilə təbiidir. Sözbəsöz tərcümədə ingiliscədə Present Simple alınır və bu, qərar kimi yox, adət və ya fakt kimi səslənir. Danışdığınız anda qərar verirsinizsə, I'll deyin.
2. «Kömək edim?» → I help you? Azərbaycancada təklif sualı bir feillə qurulur: «Kömək edim?», «Qapını açım?». İngiliscədə köməkçi söz lazımdır: Shall I…? və ya Can I…?
3. «Məncə, … -məyəcək» → I think … won't. Azərbaycancada inkarı proqnozun özünə qoyuruq: «Məncə, sabah qar yağmayacaq». İngiliscədə daha təbii yol think sözünü inkar etməkdir.
Qarışdırmayın
will və going to — Will = elə bu anda verilən qərar, təklif, vəd, fikrə əsaslanan proqnoz. Going to = danışmazdan əvvəl verilmiş qərar və ya gözlə görünən əlamətə əsaslanan proqnoz (fikrə əsaslanan proqnozda da mümkündür). A2-03 dərsinə baxın; tam müqayisə A2-05 dərsindədir.
won't və want — Fərqli səslənir və fərqli məna verir. Won't = will not. Want = istəmək.
Yazılış və tələffüz
- 'll mübtədaya birləşən yumşaq, «qalın» l səsidir: dilin ucu üst dişlərin arxasındakı diş ətinə toxunur, dilin arxası isə bir az yuxarı qalxır. I'll /aɪl/, you'll /jʊəl/ və ya /jɔːl/ (UK), /jʊl/ (US), it'll /ˈɪtl/, we'll /wiːl/ və ya /wɪl/.
- Qısaltma qısa və çətin eşidilən olur: I'll call you az qala I call you kimi səslənə bilər. l səsinə diqqətlə qulaq asın və onu aydın deyin.
- won't /wəʊnt/ (UK), /woʊnt/ (US): sait go sözündəki kimidir. Want sözündə isə başqa, daha qısa sait var: /wɒnt/ (UK), /wɑːnt/ (US).
- Hər iki söz /w/ ilə başlayır: dodaqları yumrulaşdırın, üst dişlər alt dodağa toxunmasın. Azərbaycan dilindəki v kimi «vont» deməyin.
- Sualda shall zəif deyilir: Shall we go? /ʃəl wi ˈɡəʊ/ (UK), /ʃəl wi ˈɡoʊ/ (US) — shall çox qısa səslənir. İlk səs /ʃ/ azərbaycan dilindəki ş səsinə yaxındır.
Qızıl qayda
Danışdığınız anda ağlınızdan keçənlər üçün will / won't + feilin əsas forması işlədin: indi verilən qərar, təklif, vəd, xahiş və ya gələcək haqqında fikriniz. Təklif üçün Shall I / Shall we…? işlədin. Azərbaycancada ani qərarı «götürürəm», «alaram» ilə desək də, ingiliscədə I'll lazımdır.
Tapşırıqlar
A. Quruluş
Cümlələri tamamlayın və ya tapşırığa uyğun dəyişin.
-
"I'm thirsty." "I get you some water."
-
I promise I (not / be) late again.
-
I think the team (win) the match.
-
Shall we ilə təklif qurun: go to the beach
-
Qısa cavab verin: Will you be at the meeting? (No)
-
probably sözünü düzgün yerə qoyun: They won't agree.
B. Məna
Mənaya uyğun cavabı seçin.
-
Düzgün cavabı seçin: "It's dark in here." "… turn on the light."
-
Düzgün cavabı seçin: … we go for a walk?
-
Düzgün cavabı seçin: Look at those clouds! It … rain.
-
Danışan nə edir? "I'll pay you back on Friday." …
-
you help me with these boxes?
C. Səhvi tapın
Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.
-
He will helps you.
-
I don't will forget.
-
Do you will come to my party?
-
I'm sure you'll love the film.
D. Mətndə
Dialoqu tamamlayın.
Ana: These boxes are so heavy!
Tom: 16 I help you?
Ana: Oh, yes please. Can you take the big one?
Tom: Sure. I 17 carry it to the car. And I 18 (drive) — you look tired.
Ana: Thanks! I think the new flat 19 (be) perfect for us.
Tom: I'm sure you 20 (love) it. I promise I 21 (not / be) late for the party next week!
E. Sizin növbəniz
İngiliscə yazın.
-
Dostunuz deyir: "I've got a terrible headache." I'll ilə kömək təklif edin.
-
On ildən sonrakı həyatınız haqqında I think və ya probably ilə iki proqnoz yazın.
-
Dostunuza bir vəd yazın.
F. Qarışıq təkrar
Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.
-
A2-03 Be going to azərbaycanca: planlar və gözlə görünən gələcək Düzgün cavabı seçin: I decided last week — I … start running every day.
-
A1-17 Can və Can't azərbaycanca: bacarıq, icazə və xahiş ingiliscə Səhvi düzəldin: Can you to help me?
-
A1-28 Past Simple azərbaycanca: qaydasız feillər, did və didn't ilə inkar və sual Düzgün cavabı seçin: Did you … your homework?
Cavablar
A. Quruluş
- will / can
- won't be / will not be
- will win / 'll win / is going to win / 's going to win
- Shall we go to the beach?
- No, I won't. / No, I will not.
- They probably won't agree.
B. Məna
- I'll
- Shall
- 's going to
- promise
- Will / Can / Could / Would
C. Səhvi tapın
- He will help you.
- I won't forget. / I will not forget.
- Will you come to my party?
- ✓ I'm sure you'll love the film.
D. Mətndə
- Shall / Can / Could / May / Should
- 'll / will / can
- 'll drive / will drive
- 'll be / will be / 's going to be / is going to be
- 'll love / will love / 're going to love / are going to love
- won't be / will not be
E. Sizin növbəniz
- I'll get you some water. Sit down.
- I think I'll live in a bigger city. I probably won't have a car.
- I promise I'll call you every week.
F. Qarışıq təkrar
- 'm going to
- Can you help me?
- finish
