Greinirinn á ensku: a, an, the eða enginn greinir – almennt, ákveðið og go to school
Articles: General, Specific and Institutions
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu valið á milli a / an, the og engins greinis þegar þú talar um hluti almennt eða um eitthvað ákveðið, um hópa fólks (the elderly), um stofnanir (go to school eða go to the school), um máltíðir, íþróttir og tungumál, og um tíðni og verð (twice a week).
Aðalatriðið
Greinirinn er merki til þess sem hlustar. Hugsaðu þér stíg sem skiptist í þrjár leiðir, og við upphaf hverrar leiðar stendur skilti.
the vísar á eitthvað sem hlustandinn getur þekkt: the food at the wedding, the life of a soldier. a / an vísar á eitt dæmi af einhverri tegund – það skiptir ekki máli hvert: She's a vet. Leiðin án greinis vísar á hlutinn almennt, sem hugmynd eða heila tegund: Life is short. Music relaxes me.
Sama nafnorðið getur farið allar leiðirnar. Life almennt er án greinis, en the life of a farmer er ákveðin tegund lífs. School án greinis merkir námið, en the school er ákveðin bygging.
Spurðu þig því á undan hverju nafnorði: meina ég þetta almennt, eitt af einhverri tegund, eða eitthvað ákveðið sem við þekkjum bæði? Svarið velur leiðina.
Íslenska og enska
Íslenskan hefur ákveðinn greini sem er skeyttur aftan við nafnorðið („maturinn“, „lífið“, „skólinn“), en engan óákveðinn greini. Góðu fréttirnar: þegar við tölum um eitthvað ákveðið passar íslenski greinirinn oftast við the: „Maturinn í brúðkaupinu var frábær“ er The food at the wedding was amazing. Og um almenna hluti í fleirtölu segjum við líka oft án greinis: „Hundar þurfa mikla hreyfingu“ – Dogs need a lot of exercise. Hér er þetta eins.
Erfiðleikarnir eru þrír. Í fyrsta lagi fá sum almenn og óhlutstæð orð greini á íslensku: „Lífið er of stutt“, „Samfélagið breytist“, „Íslenskan er erfið“. Á ensku er almenn merking án greinis: Life is too short. Í öðru lagi notum við greini með stöðum og máltíðum þar sem enskan sleppir honum: „Ég er í vinnunni“, „Hvað er í kvöldmatinn?“. Á ensku er það at work og for dinner. Á ensku skiptir líka máli hvort þú ferð í skólann sem nemandi (go to school) eða sem gestur í bygginguna (go to the school); á íslensku er það sama orðið. Í þriðja lagi er enginn óákveðinn greinir á íslensku, svo flokkun og starf („Systir mín er grænmetisæta“) og tíðni („þrisvar í viku“) eru án merkis. Á ensku þarf a / an. Í verði notum við jafnvel ákveðinn greini („400 krónur kílóið“), en á ensku er það a kilo.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Hundar þurfa mikla hreyfingu. | Dogs need a lot of exercise. | almennt í fleirtölu – hér er þetta eins |
| Hundarnir í næsta húsi gelta alla nóttina. | The dogs next door bark all night. | ákveðnir hundar: „-nir“ → the – hér er þetta eins |
| Lífið er of stutt til að hafa áhyggjur af smámunum. | Life is too short to worry about small things. | almenn hugmynd: á íslensku greinir, á ensku enginn |
| Líf bóndans er erfiðara en fólk heldur. | The life of a farmer is harder than people think. | ákveðin tegund lífs: the … of |
| Systir mín er grænmetisæta. | My sister is a vegetarian. | flokkun → a / an |
| þrisvar í viku | three times a week | „í viku“ → a week |
| 4 pund kílóið | £4 a kilo | greinir í verði → a (= á hvert) |
| aldraðir, heimilislausir | the elderly, the homeless | the + lýsingarorð, án -s |
| læra á fiðlu / spila körfubolta | play the violin / play basketball | hljóðfæri fær the, íþrótt ekki |
| Ég er í vinnunni. / Hvað er í kvöldmatinn? | I'm at work. / What's for dinner? | stofnun og máltíð: á ensku enginn greinir |
| Krakkarnir fara í skólann. / Mamma fór í skólann á fund. | go to school / go to the school | á íslensku sama orðið; á ensku nám eða bygging |
Í stuttu máli: almennt → enginn greinir (líka þótt íslenskan segi „lífið“), ákveðið → the, flokkun, starf, tíðni og verð → a / an, stofnun í sínum tilgangi → enginn greinir.
Form
Þrír valkostir
| Merki | Merking | Dæmi |
|---|---|---|
| a / an + teljanlegt nafnorð í eintölu | eitt af einhverri tegund; flokkun | She's a vet. |
| the + hvaða nafnorð sem er | eitthvað ákveðið sem við getum þekkt | The vet was very kind. |
| enginn greinir + fleirtala / óteljanlegt nafnorð | almennt | Vets work long hours. Music relaxes me. |
Önnur notkun á the
| Notkun | Dæmi |
|---|---|
| the + lýsingarorð = hópur fólks (sögnin í fleirtölu) | the rich, the elderly, the unemployed |
| efsta stig | the best, the most expensive |
| raðtölur | the first, the third floor |
| hljóðfæri á eftir play | play the piano, the guitar |
Enginn greinir
| Flokkur | Dæmi |
|---|---|
| tungumál | speak English, learn Greek, in Swahili |
| máltíðir | have breakfast, after lunch, What's for dinner? |
| íþróttir og leikir | play football, chess, tennis |
| stofnun í sínum tilgangi | go to bed / school / work / university / hospital / prison / church |
a / an í tíðni og verði
| Mynstur | Dæmi |
|---|---|
| tala + a / an + tímaeining | twice a week, three times a day |
| verð / hraði + a / an + eining | £12 an hour, 50 km an hour, $3 a kilo |
Notkun
1Almennt og ákveðið
Þegar þú talar um hluti almennt sleppirðu greininum (fleirtala eða óteljanlegt nafnorð). Þegar nafnorðið er afmarkað – oft með of…, tilvísunarsetningu eða sameiginlegu samhengi – notarðu the. Á íslensku fá sum almenn orð greini („lífið“), en á ensku ræður merkingin.
2a / an fyrir flokkun
Með a / an segirðu í hvaða flokk eða hóp einhver eða eitthvað fellur: starf, hlutverk, lífsskoðun, tegund hluta. Á íslensku er hér ekkert orð.
3a / an í tíðni og verði
Hér merkir a / an „á hvern / á hverja / á hvert“. Á íslensku segjum við „í viku“, „á klukkustund“, eða setjum greini á eininguna: „kílóið“.
4the + lýsingarorð um hópa fólks
The + lýsingarorð merkir heilan hóp fólks. Það fær ekkert -s, en sögnin er í fleirtölu. Sum þjóðernislýsingarorð haga sér eins: the British, the Swiss. Á íslensku stendur lýsingarorðið eitt og sér í fleirtölu („aldraðir“, „atvinnulausir“).
5Efsta stig, raðtölur og hljóðfæri
Þetta fær the: „bestur“ eða „þriðji“ er aðeins einn. Á eftir play fá hljóðfæri líka the; í bandarískri ensku er play piano án greinis líka algengt.
6Máltíðir, íþróttir og tungumál
Máltíðir, íþróttir og tungumál eru venjulega án greinis. Bættu a eða the aðeins við þegar þú lýsir ákveðinni máltíð eða afmarkar hana: a lovely lunch, the dinner we had on Friday. Á íslensku fá þessi orð oft greini („í kvöldmatinn“, „íslenskan“), en á ensku ekki.
7Stofnanir: tilgangur eða bygging
Með school, university, hospital, prison, church, bed og work merkir enginn greinir að staðurinn er notaður í sínum venjulega tilgangi (nám, meðferð, svefn, guðsþjónusta). The merkir bygginguna eða ákveðinn stað. Á íslensku notum við oft sama orðið í báðum tilvikum, og stundum með greini: „fara í skólann“.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Samfélagið“, „tæknin“ → the society, the technology. Á íslensku fá mörg óhlutstæð orð greini líka þegar við tölum almennt: „Samfélagið gerir miklar kröfur“, „Tæknin breytist hratt“. Á ensku er almenn merking án greinis. The kemur aðeins þegar orðið er afmarkað: the society we live in, the technology in this car.
2. „Íslenskan“, „handboltinn“ → the Icelandic, the handball. Á íslensku fá tungumál og íþróttir oft greini þegar þau eru frumlag: „Íslenskan er erfið“, „Handboltinn er skemmtilegri“. Á ensku eru tungumál og íþróttir án greinis þegar átt er við þau almennt. (The English merkir Englendinga, með sögn í fleirtölu.)
3. „Ég er enn í vinnunni“ → at the work. Á íslensku segjum við „í vinnunni“, „í skólanum“, „uppi í rúmi“ – oft með greini. Á ensku eru work, school, bed, hospital og university án greinis þegar þú ert þar í venjulegum tilgangi. At the school vísar til byggingarinnar.
4. „Hvað er í kvöldmatinn?“ → for the dinner. Á íslensku fá máltíðir oft greini: „í kvöldmatinn“, „eftir hádegismatinn“. Á ensku eru máltíðir án greinis, nema þú afmarkir eina ákveðna máltíð (the dinner we had on Friday).
5. „2.400 krónur kílóið“ → the kilo. Á íslensku setjum við greini á eininguna í verði: „kílóið“, „stykkið“. Á ensku kemur a / an (= á hvert) eða per á undan einingunni.
Ekki rugla saman
go to school og go to the school – sama byggingin, ólíkt hlutverk. Á íslensku er það í báðum tilvikum „í skólann“.
the + lýsingarorð og lýsingarorð + people – The rich merkir ríkt fólk sem heilan hóp. Ef þú talar um ákveðinn fjölda fólks notarðu nafnorð: two rich people, ekki two rich.
English (tungumálið) og the English (fólkið)
Nöfn og staðir – the Nile, the USA, the Ritz og Paris, Lake Como, Heathrow eru í B1-23. Fínni blæbrigði (The tiger is…, greinir með óhlutstæðum nafnorðum) eru í C2-05.
Stafsetning og framburður
- the er /ðə/ á undan samhljóði (the dogs) og yfirleitt /ði/ á undan sérhljóði (the elderly, the unemployed). Farðu eftir hljóðinu, ekki stafsetningunni.
- Íslenskan hefur /ð/, en aldrei fremst í orði. Byrjaðu the á sama hljóði og í „góður“: tungubroddurinn létt við tennurnar og raddað. Ekki d og ekki þ.
- a er veikt /ə/ og an er /ən/. Berðu þau fram stutt og slakt, ekki sem skýrt a. Ekki lesa a eins og íslenska stafinn „a“ í „afi“. Veldu eftir hljóðinu: an hour, a university A1-06.
- Í tíðni er a áherslulaust: twice a week – áherslan er á twice og week, og a rennur á milli.
- unemployed /ˌʌnɪmˈplɔɪd/ – áherslan er á síðasta atkvæðinu: un-em-PLOYED. Á íslensku er áherslan alltaf á fyrsta atkvæði, svo hún vill fara þangað. Endinn /d/ er raddaður.
- the elderly /ði ˈeldəli/ – í elderly er áherslan á fyrsta atkvæðinu, eins og á íslensku, en miðsérhljóðið er veikt.
Gullna reglan
Almennt (fleirtala eða óteljanlegt) → enginn greinir. Ákveðið → the. Eitt af einhverri tegund → a / an. Stofnanir í sínum tilgangi (school, work, bed, hospital) eru venjulega án greinis, byggingin fær the. Og mundu: þótt íslenskan segi „lífið“, „íslenskan“ og „í vinnunni“, segir enskan life, Icelandic og at work.
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar með réttum greini: skrifaðu a, an, the eða no article (ef enginn greinir á að vera).
-
honesty is very important to me. (the / no article)
-
I see my grandmother twice month.
-
She plays cello in an orchestra.no article: American English
-
elderly often feel lonely in big cities.
-
This is best coffee in town.
-
Petrol costs €1.80 litre here.petrol (UK), gas (US)
-
My brother is engineer.
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
Veldu rétta svarið: … of a nurse is not easy.
-
Veldu rétta svarið: I usually have … at seven.
-
Hann er fangi. Veldu rétta svarið: He's been in … for two years.
-
Mamma er hvorki nemandi né kennari. Veldu rétta svarið: Mum went to … to speak to my teacher.Mum (UK), Mom (US)
-
Þú meinar alla tónlist. Veldu rétta svarið: … helps me relax.
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
The life is beautiful.
-
He plays the football every Saturday.
-
The poors need more help.
-
She's going to the bed.
-
The food at the party was delicious.
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í textanum: skrifaðu a, an, the eða no article.
Hi Maria! My new life is great. I go to 18 work by bike now, and I have 19 lunch in the park. My flatmate is 20 nurse, so she works nights three times 21 week. In the evenings I'm learning to play 22 guitar. And 23 food here is amazing — I eat 24 fish almost every day!
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
Skrifaðu tvær setningar um vikuna þína með orðasamböndum um tíðni (a week, a day, an hour).
-
Skrifaðu eina almenna setningu um eitthvað sem þú elskar og eina ákveðna setningu um sama hlut.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A1-06 Greinirinn á ensku: a, an og the (articles) útskýrður We've got a dog and a cat. dog is called Rex.
-
B1-21 Used to, be used to eða get used to? Munurinn útskýrður á íslensku I'm not used to (drive) at night.
-
B1-20 Relative clauses á ensku: whose, where, when og hvenær má sleppa who og that That's the woman son plays for the national team.
Svör
A. Form
- a
- the
- The
- the
- a
- an
B. Merking
- The life
- breakfast
- prison
- the school
- Music
C. Finndu villuna
- Life is beautiful.
- He plays football every Saturday.
- The poor need more help.
- She's going to bed.
- ✓ The food at the party was delicious.
D. Í samhengi
- a
- a
- the
- the
E. Spreyttu þig
- I go to the gym three times a week. I drink about two litres of water a day.
- I love music. The music at my cousin's wedding was fantastic.
F. Blönduð upprifjun
- The
- driving
- whose
