SlowingoMálfræði
B1 25 / 39

The með nöfnum og stöðum á ensku: the Thames en Lake Como

The with Names and Places

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu ákveðið hvort nafn fær the eða er án greinis: ár, höf, fjöll, lönd, borgir, götur, hótel, söfn, flugvellir, háskólar og fleira.

Aðalatriðið

Nafn vísar nú þegar á einn ákveðinn hlut, og þess vegna þurfa flest nöfn engan greini: Paris, Japan, Everest, Oxford Street.

Hugsaðu þér hnattlíkan með nöfnum á. Sum þeirra eru einföld nöfn – Brazil, Lima, Lake Victoria – og þau standa ein. Önnur nöfn eru í raun lýsingar eða hópar, og þau fá the: the United States (hópur ríkja), the Republic of Ireland (lýsing: hvaða lýðveldi?), the Alps (mörg fjöll). Langir hlutir sem renna eða teygja sig yfir hnöttinn – ár, höf, úthöf og eyðimerkur – fá líka the: the Nile, the Pacific, the Sahara.

Byggingar og stofnanir fylgja svipaðri rökfræði. Nafn með of er lýsing og fær því the: the University of Leeds. Nafn sem er búið til úr stað eða manneskju er eins og einfalt nafn: Leeds University, Heathrow Airport.

Lærðu þessa flokka sem mynstur, ekki hvert nafn fyrir sig.

Íslenska og enska

Á íslensku eru flest staðarheiti án greinis: „Ísland“, „Reykjavík“, „Hekla“, „Mývatn“, „Laugavegur“. Góðu fréttirnar: á ensku eru einföld nöfn – lönd, borgir, götur, stök fjöll og vötn, flugvellir – líka án greinis. Hér er þetta eins.

Sum íslensk heiti hafa meira að segja greininn innbyggðan, og þá hjálpar íslenskan þér: „Bandaríkin“, „Alparnir“, „Atlantshafið“, „Bláa lónið“, „Þjóðminjasafnið“. Á ensku fá þau líka the: the USA, the Alps, the Atlantic, the Blue Lagoon, the National Museum.

Erfiðleikarnir eru nöfn sem eru án greinis á íslensku en fá the á ensku. Ár: „Níl“, „Thames“, „Ölfusá“ – á ensku the Nile, the Thames, the Olfusa. Eyjaklasar: „Kanaríeyjar“, „Færeyjar“, „Filippseyjar“ – á ensku the Canary Islands, the Faroe Islands, the Philippines. „Holland“ er á ensku the Netherlands. Og nöfn sem við myndum með eignarfalli – „Háskóli Íslands“, „Englandsbanki“ – verða á ensku of-nöfn með the: the University of Iceland, the Bank of England.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Bandaríkin, Alparnir, Atlantshafiðthe USA, the Alps, the Atlanticgreinir í nafninu → the – hér er þetta eins
Bláa lónið, Þjóðminjasafniðthe Blue Lagoon, the National Museumhér er þetta eins
Ísland, Reykjavík, Evrópa, LaugavegurIceland, Reykjavik, Europe, Laugavegureinföld nöfn: enginn greinir – hér er þetta eins
Hekla, MývatnHekla, Lake Myvatnstakt fjall og vatn: enginn greinir
Níl, Thames, Ölfusáthe Nile, the Thames, the Olfusaá: á íslensku enginn greinir, á ensku the
Kanaríeyjar, Færeyjarthe Canary Islands, the Faroe Islandseyjaklasi → the
Hollandthe Netherlandsfleirtölunafn á ensku → the
Háskóli Íslandsthe University of Icelandeignarfall → of-nafn með the
KeflavíkurflugvöllurKeflavik Airportflugvöllur: enginn greinir

Í stuttu máli: einfalt nafn → enginn greinir (eins og á íslensku); á, haf, fjallgarður, eyjaklasi, fleirtölunafn, safn, hótel og of-nafn → the. Ef íslenska heitið hefur greini fylgir enskan oftast með, en ár og eyjaklasar fá the þótt íslenskan sleppi greininum.

Form

the

FlokkurDæmi
ár og skurðirthe Thames, the Amazon, the Danube, the Panama Canal
höf og úthöfthe Mediterranean, the Atlantic, the Red Sea
fjallgarðarthe Alps, the Andes, the Himalayas
eyðimerkurthe Sahara, the Gobi
lönd með fleirtölunafni eða „sambands“-nafnithe USA, the UK, the Netherlands, the Philippines, the Czech Republic, the United Arab Emirates
eyjaklasar og vatnaklasarthe Canary Islands, the Great Lakes
hótel, kvikmyndahús, leikhústhe Ritz, the Odeon, the Globe
söfn og listasöfnthe British Museum, the Louvre, the Prado
dagblöðthe Guardian, the New York Times
nöfn með ofthe University of Leeds, the Bank of England, the Tower of London

Enginn greinir

FlokkurDæmi
flest lönd og allar heimsálfurFrance, Brazil, Kenya, Asia, South America
borgir (sjaldgæf undantekning: The Hague)Tokyo, Cairo, Lima
götur, vegir, torg, garðarOxford Street, Fifth Avenue, Times Square, Central Park
stök fjöllEverest, Kilimanjaro, Mount Fuji
stök vötn og eyjarLake Geneva, Lake Victoria, Sicily
flugvellir og stöðvarHeathrow Airport, Victoria Station
háskólar sem heita eftir stað eða manneskjuLeeds University, Harvard University
nöfn með eignarfalls-'sSt Paul's Cathedral, McDonald's

Notkun

1Vatn: ár, höf, úthöf og skurðir fá the

Ár, höf, úthöf og skurðir fá the, líka þegar orðið river vantar. Vötn eru öðruvísi: stakt vatn er án greinis.

We sailed down the Nile on a small boat.
Við sigldum niður Níl á litlum báti.
á: the, þótt íslenskan sleppi greininum
The Thames runs through the centre of London.
Thames rennur í gegnum miðborg London.
á: the, þótt orðið river vanti
The Pacific is the largest ocean on Earth.
Kyrrahafið er stærsta haf jarðar.
úthaf: the, eins og „-ið“
We spent a week by Lake Como.
Við vorum í viku við Comovatn.
stakt vatn: enginn greinir

2Fjöll og eyðimerkur

Fjallgarðar og eyðimerkur fá the. Stök fjöll eru án greinis (nokkrar undantekningar, eins og the Matterhorn, þarf bara að læra).

They spent two weeks skiing in the Alps.
Þau voru tvær vikur á skíðum í Ölpunum.
fjallgarður: the, eins og „Alparnir“
My uncle climbed Kilimanjaro last year.
Frændi minn kleif Kilimanjaro í fyrra.
stakt fjall: enginn greinir
Have you ever seen Mount Fuji?
Hefurðu einhvern tíma séð Fuji-fjall?
Mount + nafn: enginn greinir
The Sahara is bigger than Australia.
Sahara er stærri en Ástralía.
eyðimörk: the; heimsálfa: enginn greinir

3Lönd, heimsálfur og borgir

Flest lönd, allar heimsálfur og nær allar borgir eru án greinis. Notaðu the þegar nafnið er í fleirtölu eða inniheldur „hóp“-orð eins og States, Kingdom, Republic, Emirates.

She grew up in Mexico and now lives in Toronto.
Hún ólst upp í Mexíkó og býr núna í Toronto.
land og borg: enginn greinir
She moved from the Philippines to the UK.
Hún flutti frá Filippseyjum til Bretlands.
fleirtala og Kingdom: the
Is Amsterdam the capital of the Netherlands?
Er Amsterdam höfuðborg Hollands?
„Holland“ → the Netherlands
Brazil is the biggest country in South America.
Brasilía er stærsta land Suður-Ameríku.
land og heimsálfa: enginn greinir

4Götur, torg og garðar

Götur, vegir, torg og garðar eru venjulega án greinis. Undantekningar eru fáar (í Bretlandi til dæmis the High Street).

The shop is on Baker Street, near Regent's Park.
Búðin er á Baker Street, nálægt Regent's Park.
gata og garður: enginn greinir
Let's meet in Market Square at six.
Hittumst á Markaðstorginu klukkan sex.
á íslensku „torginu“, á ensku nafn án greinis
We went running in Central Park.
Við fórum út að hlaupa í Central Park.
garður: enginn greinir

5Hótel, kvikmyndahús, söfn og dagblöð fá the

Hótel, kvikmyndahús, leikhús, söfn, listasöfn og dagblöð fá venjulega the. Helsta undantekningin eru nöfn með eignarfalls-'s (sjá notkun 6).

We're staying at the Grand Hotel.
Við gistum á Grand Hotel.
hótel: the
Have you been to the Louvre?
Hefurðu komið á Louvre-safnið?
safn: the
There's a great film on at the Odeon tonight.
Það er frábær mynd í Odeon í kvöld.
kvikmyndahús: the
I read an interesting article in the Guardian.
Ég las áhugaverða grein í Guardian.
nafn dagblaðs: venjulega the

6Flugvellir, stöðvar og háskólar sem heita eftir stað eða manneskju

Þegar nafnið er einfaldlega staður eða manneskja + Airport / Station / University er enginn greinir. Nöfn með eignarfalls-'s eru líka án greinis.

Our flight leaves from Gatwick Airport.
Flugið okkar fer frá Gatwick-flugvelli.
flugvöllur: enginn greinir
I'll meet you outside Victoria Station.
Ég hitti þig fyrir utan Victoria-lestarstöðina.
á íslensku „stöðina“, á ensku enginn greinir
My brother studies at Harvard University.
Bróðir minn er í námi við Harvard-háskóla.
nafn + University: enginn greinir
We had lunch near St Paul's Cathedral.
Við borðuðum hádegismat nálægt Dómkirkju heilags Páls.
nafn með 's: enginn greinir

7the + of-nöfn

Nafn með of er lýsing og fær the. Berðu saman tvö nöfn sama háskóla. Íslenskan myndar slík nöfn oft með eignarfalli („Háskóli Íslands“, „Englandsbanki“), án greinis.

She works at the University of Leeds.
Hún vinnur við Leeds-háskóla.
= Leeds University; of-nafn: the
The Bank of England sets interest rates in the UK.
Englandsbanki ákveður vexti í Bretlandi.
„Englandsbanki“ → the Bank of England
We visited the Tower of London on our first day.
Við skoðuðum Lundúnaturn fyrsta daginn.
of-nafn: the
The Isle of Wight is just off the south coast of England.
Wight-eyja er rétt undan suðurströnd Englands.
of-nafn: the

Algengar villur

❌She lives in the Spain.
✅She lives in Spain.
Flest lönd eru án greinis.
❌We visited Netherlands last year.
✅We visited the Netherlands last year.
Fleirtölunafn: the.
❌The Mount Everest is in the Himalayas.
✅Mount Everest is in the Himalayas.
Stakt fjall: enginn greinir.
❌We swam in the Lake Geneva.
✅We swam in Lake Geneva.
Stakt vatn: enginn greinir.
❌Amazon is a very long river.
✅The Amazon is a very long river.
Ár fá alltaf the.
❌We walked along the Oxford Street.
✅We walked along Oxford Street.
Götur eru án greinis.
❌I flew from the Heathrow.
✅I flew from Heathrow. eða I flew from Heathrow Airport.
Flugvellir eru án greinis.
❌She studies at University of Leeds.
✅She studies at the University of Leeds. eða She studies at Leeds University.
of-nafn: the.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „Ölfusá“, „Þjórsá“ → Olfusa án the. Á íslensku eru nöfn áa án greinis, og orðið „á“ er oft hluti af nafninu sjálfu. Á ensku fá ár alltaf the – líka þegar orðið River vantar.

❌Tourists often stop on the bridge in Selfoss to take photos of Olfusa, which is much wider and faster than most of them expect.
✅Tourists often stop on the bridge in Selfoss to take photos of the Olfusa, which is much wider and faster than most of them expect. eða Tourists often stop on the bridge in Selfoss to take photos of the Olfusa River, which is much wider and faster than most of them expect.
á: the
❌Our guide told us that Thjorsa is the longest river in Iceland and that we would cross it twice before lunch.
✅Our guide told us that the Thjorsa is the longest river in Iceland and that we would cross it twice before lunch.
á: the

2. „Kanaríeyjar“, „Færeyjar“ → Canary Islands, Faroe Islands án the. Á íslensku eru nöfn eyjaklasa án greinis: „Við fórum til Kanaríeyja“, „Hún býr í Færeyjum“. Á ensku eru eyjaklasar hópar og fá the. Ábending: ef nafnið er í fleirtölu á ensku (Islands) kemur nær alltaf the.

❌My grandparents fly to Canary Islands every February and come back with a tan when everyone else in Akureyri is pale.
✅My grandparents fly to the Canary Islands every February and come back with a tan when everyone else in Akureyri is pale.
eyjaklasi: the
❌Our school choir sang at a music festival in Faroe Islands last spring, and we travelled there on the ferry from Seydisfjordur.
✅Our school choir sang at a music festival in the Faroe Islands last spring, and we travelled there on the ferry from Seydisfjordur.
eyjaklasi: the

3. „Háskóli Íslands“ → University of Iceland án the. Á íslensku myndum við mörg nöfn stofnana með eignarfalli, án greinis: „Háskóli Íslands“, „Listasafn Reykjavíkur“. Á ensku verður eignarfallið of, og þá er nafnið lýsing sem fær the.

❌My sister is doing a master's degree in geology at University of Iceland, and she spends every summer measuring glaciers.
✅My sister is doing a master's degree in geology at the University of Iceland, and she spends every summer measuring glaciers.
of-nafn: the

Ekki rugla saman

Leeds University og the University of Leeds – sami staður, tvær myndir nafnsins. Staður + University → enginn greinir; University of + staður → the. Eins: Reykjavik University er nafn án greinis, en the University of Iceland fær the.

My sister went to Leeds University.
Systir mín var í Leeds-háskóla.
staður + University: enginn greinir
My sister went to the University of Leeds.
Systir mín var í Leeds-háskóla.
University of + staður: the

Eitt eða hópur – stakt vatn, stök eyja eða stakt fjall er án greinis; hópur þeirra fær the.

We spent the summer in Sicily.
Við eyddum sumrinu á Sikiley.
ein eyja: enginn greinir
We spent the summer in the Canary Islands.
Við eyddum sumrinu á Kanaríeyjum.
eyjaklasi: the

Almenn landafræðiorð og nöfn – venjulegar reglur gilda um venjuleg orð B1-22: I love the sea (hafið, sem við þekkjum öll), en the Mediterranean er nafn. Fínni blæbrigði með nöfnum (the Smiths, a Picasso) eru í C2-05.

I love swimming in the sea.
Mér finnst æðislegt að synda í sjónum.
venjulegt orð: the sea
I love swimming in the Mediterranean.
Mér finnst æðislegt að synda í Miðjarðarhafinu.
nafn: the Mediterranean

Stafsetning og framburður

  • Á undan nafni sem byrjar á sérhljóði er the yfirleitt /ði/: the Atlantic, the Andes, the Amazon, the Odeon. Á undan samhljóði er það /ðə/: the Nile. Íslenskan hefur ð-hljóðið, en aldrei fremst í orði – æfðu að byrja á því.
  • Inni í setningu skrifarðu the með litlum staf (in the Netherlands). Stórt The er aðeins notað þegar það er opinberlega hluti af nafninu, eins og The Hague – og mörg dagblöð skrifa The í eigin titli.
  • Street, Lake, River, Airport, University eru hluti af nafninu og fá stóran staf: Baker Street, Lake Como. Á íslensku er orðið oft hluti af samsettu orði („Mývatn“, „Keflavíkurflugvöllur“); á ensku er það sérstakt orð með stórum staf.
  • the USA og the UK eru lesin staf fyrir staf. U byrjar á /j/ (eins og íslenskt j), svo the er hér /ðə/: /ðə ˌjuː es ˈeɪ/, /ðə ˌjuː ˈkeɪ/.
  • Atlantic /ətˈlæntɪk/: áherslan er á öðru atkvæði, ekki því fyrsta eins og í íslenskum orðum. Sérhljóðið /æ/ er opið, nálægt íslensku e í „ber“ en opnara – ekki lesa a eins og íslenskt „æ“.

Gullna reglan

Einfalt nafn (land, borg, gata, stakt fjall eða vatn, flugvöllur) → enginn greinir. Fleirtölu- eða hópnafn, nafn með of, á, haf, úthaf, eyðimörk eða fjallgarður, og flest hótel, söfn og dagblöð → the. Mundu: „Ölfusá“, „Kanaríeyjar“ og „Háskóli Íslands“ eru án greinis á íslensku, en á ensku the Olfusa, the Canary Islands og the University of Iceland.

Æfingar

A. Form

Fylltu í setningarnar: skrifaðu the eða no article.

  1. ___ Danube flows through four capital cities. …
  2. My cousin lives in Canada. (the / no article)
  3. We swam in ___ Atlantic. …
  4. They crossed ___ Sahara on camels. …
  5. Have you ever climbed Mount Fuji? (the / no article)
  6. We stayed at ___ Plaza Hotel. …
  7. Our flight leaves from Gatwick Airport. (the / no article)
  8. She works for ___ Bank of England. …

B. Merking

Veldu rétta svarið.

  1. Veldu rétta svarið: She studied at ….
  2. Veldu rétta svarið: She studied at .
  3. Veldu rétta svarið: We went sailing on ….
  4. Veldu rétta svarið: They live in ….

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. The Mount Everest is in the Himalayas.
  2. We walked along the Oxford Street.
  3. I read about it in Guardian.
  4. They spent a week in the USA.
  5. Thames runs through London.

D. Í samhengi

Fylltu í eyðurnar í textanum: skrifaðu the eða no article.

A travel blog
After two days in 18 Rome, we flew to 19 Netherlands. We landed at 20 Schiphol Airport and stayed at 21 Grand Hotel near the centre. The next day we visited 22 Rijksmuseum and took a boat along the canals. Next week we're going to 23 Alps for some hiking!

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku.

  1. Skrifaðu tvær setningar um landið þitt: eina með á, hafi eða fjallgarði (með the) og aðra með borg eða stöku fjalli (án greinis).
  2. Skrifaðu um ferð sem þig langar að fara í: nefndu land, safn eða hótel og flugvöll.
Svör

A. Form

  1. The
  2. the
  3. the
  4. the
  5. the

B. Merking

  1. Leeds University
  2. the University of Leeds
  3. Lake Garda
  4. the Philippines

C. Finndu villuna

  1. Mount Everest is in the Himalayas.
  2. We walked along Oxford Street.
  3. I read about it in the Guardian.
  4. ✓ They spent a week in the USA.
  5. The Thames runs through London.

D. Í samhengi

  1. the
  2. the
  3. the
  4. the

E. Spreyttu þig

  1. The Danube flows through my country. Budapest is the capital.
  2. I'd like to visit Peru, stay at the Hotel Sol in Lima and fly from Madrid Airport.

F. Blönduð upprifjun

  1. a / per
  2. visiting
  3. where
Android appLærðu á ferðinni Google Play