The með nöfnum og stöðum á ensku: the Thames en Lake Como
The with Names and Places
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu ákveðið hvort nafn fær the eða er án greinis: ár, höf, fjöll, lönd, borgir, götur, hótel, söfn, flugvellir, háskólar og fleira.
Aðalatriðið
Nafn vísar nú þegar á einn ákveðinn hlut, og þess vegna þurfa flest nöfn engan greini: Paris, Japan, Everest, Oxford Street.
Hugsaðu þér hnattlíkan með nöfnum á. Sum þeirra eru einföld nöfn – Brazil, Lima, Lake Victoria – og þau standa ein. Önnur nöfn eru í raun lýsingar eða hópar, og þau fá the: the United States (hópur ríkja), the Republic of Ireland (lýsing: hvaða lýðveldi?), the Alps (mörg fjöll). Langir hlutir sem renna eða teygja sig yfir hnöttinn – ár, höf, úthöf og eyðimerkur – fá líka the: the Nile, the Pacific, the Sahara.
Byggingar og stofnanir fylgja svipaðri rökfræði. Nafn með of er lýsing og fær því the: the University of Leeds. Nafn sem er búið til úr stað eða manneskju er eins og einfalt nafn: Leeds University, Heathrow Airport.
Lærðu þessa flokka sem mynstur, ekki hvert nafn fyrir sig.
Íslenska og enska
Á íslensku eru flest staðarheiti án greinis: „Ísland“, „Reykjavík“, „Hekla“, „Mývatn“, „Laugavegur“. Góðu fréttirnar: á ensku eru einföld nöfn – lönd, borgir, götur, stök fjöll og vötn, flugvellir – líka án greinis. Hér er þetta eins.
Sum íslensk heiti hafa meira að segja greininn innbyggðan, og þá hjálpar íslenskan þér: „Bandaríkin“, „Alparnir“, „Atlantshafið“, „Bláa lónið“, „Þjóðminjasafnið“. Á ensku fá þau líka the: the USA, the Alps, the Atlantic, the Blue Lagoon, the National Museum.
Erfiðleikarnir eru nöfn sem eru án greinis á íslensku en fá the á ensku. Ár: „Níl“, „Thames“, „Ölfusá“ – á ensku the Nile, the Thames, the Olfusa. Eyjaklasar: „Kanaríeyjar“, „Færeyjar“, „Filippseyjar“ – á ensku the Canary Islands, the Faroe Islands, the Philippines. „Holland“ er á ensku the Netherlands. Og nöfn sem við myndum með eignarfalli – „Háskóli Íslands“, „Englandsbanki“ – verða á ensku of-nöfn með the: the University of Iceland, the Bank of England.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Bandaríkin, Alparnir, Atlantshafið | the USA, the Alps, the Atlantic | greinir í nafninu → the – hér er þetta eins |
| Bláa lónið, Þjóðminjasafnið | the Blue Lagoon, the National Museum | hér er þetta eins |
| Ísland, Reykjavík, Evrópa, Laugavegur | Iceland, Reykjavik, Europe, Laugavegur | einföld nöfn: enginn greinir – hér er þetta eins |
| Hekla, Mývatn | Hekla, Lake Myvatn | stakt fjall og vatn: enginn greinir |
| Níl, Thames, Ölfusá | the Nile, the Thames, the Olfusa | á: á íslensku enginn greinir, á ensku the |
| Kanaríeyjar, Færeyjar | the Canary Islands, the Faroe Islands | eyjaklasi → the |
| Holland | the Netherlands | fleirtölunafn á ensku → the |
| Háskóli Íslands | the University of Iceland | eignarfall → of-nafn með the |
| Keflavíkurflugvöllur | Keflavik Airport | flugvöllur: enginn greinir |
Í stuttu máli: einfalt nafn → enginn greinir (eins og á íslensku); á, haf, fjallgarður, eyjaklasi, fleirtölunafn, safn, hótel og of-nafn → the. Ef íslenska heitið hefur greini fylgir enskan oftast með, en ár og eyjaklasar fá the þótt íslenskan sleppi greininum.
Form
the
| Flokkur | Dæmi |
|---|---|
| ár og skurðir | the Thames, the Amazon, the Danube, the Panama Canal |
| höf og úthöf | the Mediterranean, the Atlantic, the Red Sea |
| fjallgarðar | the Alps, the Andes, the Himalayas |
| eyðimerkur | the Sahara, the Gobi |
| lönd með fleirtölunafni eða „sambands“-nafni | the USA, the UK, the Netherlands, the Philippines, the Czech Republic, the United Arab Emirates |
| eyjaklasar og vatnaklasar | the Canary Islands, the Great Lakes |
| hótel, kvikmyndahús, leikhús | the Ritz, the Odeon, the Globe |
| söfn og listasöfn | the British Museum, the Louvre, the Prado |
| dagblöð | the Guardian, the New York Times |
| nöfn með of | the University of Leeds, the Bank of England, the Tower of London |
Enginn greinir
| Flokkur | Dæmi |
|---|---|
| flest lönd og allar heimsálfur | France, Brazil, Kenya, Asia, South America |
| borgir (sjaldgæf undantekning: The Hague) | Tokyo, Cairo, Lima |
| götur, vegir, torg, garðar | Oxford Street, Fifth Avenue, Times Square, Central Park |
| stök fjöll | Everest, Kilimanjaro, Mount Fuji |
| stök vötn og eyjar | Lake Geneva, Lake Victoria, Sicily |
| flugvellir og stöðvar | Heathrow Airport, Victoria Station |
| háskólar sem heita eftir stað eða manneskju | Leeds University, Harvard University |
| nöfn með eignarfalls-'s | St Paul's Cathedral, McDonald's |
Notkun
1Vatn: ár, höf, úthöf og skurðir fá the
Ár, höf, úthöf og skurðir fá the, líka þegar orðið river vantar. Vötn eru öðruvísi: stakt vatn er án greinis.
2Fjöll og eyðimerkur
Fjallgarðar og eyðimerkur fá the. Stök fjöll eru án greinis (nokkrar undantekningar, eins og the Matterhorn, þarf bara að læra).
3Lönd, heimsálfur og borgir
Flest lönd, allar heimsálfur og nær allar borgir eru án greinis. Notaðu the þegar nafnið er í fleirtölu eða inniheldur „hóp“-orð eins og States, Kingdom, Republic, Emirates.
4Götur, torg og garðar
Götur, vegir, torg og garðar eru venjulega án greinis. Undantekningar eru fáar (í Bretlandi til dæmis the High Street).
5Hótel, kvikmyndahús, söfn og dagblöð fá the
Hótel, kvikmyndahús, leikhús, söfn, listasöfn og dagblöð fá venjulega the. Helsta undantekningin eru nöfn með eignarfalls-'s (sjá notkun 6).
6Flugvellir, stöðvar og háskólar sem heita eftir stað eða manneskju
Þegar nafnið er einfaldlega staður eða manneskja + Airport / Station / University er enginn greinir. Nöfn með eignarfalls-'s eru líka án greinis.
7the + of-nöfn
Nafn með of er lýsing og fær the. Berðu saman tvö nöfn sama háskóla. Íslenskan myndar slík nöfn oft með eignarfalli („Háskóli Íslands“, „Englandsbanki“), án greinis.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Ölfusá“, „Þjórsá“ → Olfusa án the. Á íslensku eru nöfn áa án greinis, og orðið „á“ er oft hluti af nafninu sjálfu. Á ensku fá ár alltaf the – líka þegar orðið River vantar.
2. „Kanaríeyjar“, „Færeyjar“ → Canary Islands, Faroe Islands án the. Á íslensku eru nöfn eyjaklasa án greinis: „Við fórum til Kanaríeyja“, „Hún býr í Færeyjum“. Á ensku eru eyjaklasar hópar og fá the. Ábending: ef nafnið er í fleirtölu á ensku (Islands) kemur nær alltaf the.
3. „Háskóli Íslands“ → University of Iceland án the. Á íslensku myndum við mörg nöfn stofnana með eignarfalli, án greinis: „Háskóli Íslands“, „Listasafn Reykjavíkur“. Á ensku verður eignarfallið of, og þá er nafnið lýsing sem fær the.
Ekki rugla saman
Leeds University og the University of Leeds – sami staður, tvær myndir nafnsins. Staður + University → enginn greinir; University of + staður → the. Eins: Reykjavik University er nafn án greinis, en the University of Iceland fær the.
Eitt eða hópur – stakt vatn, stök eyja eða stakt fjall er án greinis; hópur þeirra fær the.
Almenn landafræðiorð og nöfn – venjulegar reglur gilda um venjuleg orð B1-22: I love the sea (hafið, sem við þekkjum öll), en the Mediterranean er nafn. Fínni blæbrigði með nöfnum (the Smiths, a Picasso) eru í C2-05.
Stafsetning og framburður
- Á undan nafni sem byrjar á sérhljóði er the yfirleitt /ði/: the Atlantic, the Andes, the Amazon, the Odeon. Á undan samhljóði er það /ðə/: the Nile. Íslenskan hefur ð-hljóðið, en aldrei fremst í orði – æfðu að byrja á því.
- Inni í setningu skrifarðu the með litlum staf (in the Netherlands). Stórt The er aðeins notað þegar það er opinberlega hluti af nafninu, eins og The Hague – og mörg dagblöð skrifa The í eigin titli.
- Street, Lake, River, Airport, University eru hluti af nafninu og fá stóran staf: Baker Street, Lake Como. Á íslensku er orðið oft hluti af samsettu orði („Mývatn“, „Keflavíkurflugvöllur“); á ensku er það sérstakt orð með stórum staf.
- the USA og the UK eru lesin staf fyrir staf. U byrjar á /j/ (eins og íslenskt j), svo the er hér /ðə/: /ðə ˌjuː es ˈeɪ/, /ðə ˌjuː ˈkeɪ/.
- Atlantic /ətˈlæntɪk/: áherslan er á öðru atkvæði, ekki því fyrsta eins og í íslenskum orðum. Sérhljóðið /æ/ er opið, nálægt íslensku e í „ber“ en opnara – ekki lesa a eins og íslenskt „æ“.
Gullna reglan
Einfalt nafn (land, borg, gata, stakt fjall eða vatn, flugvöllur) → enginn greinir. Fleirtölu- eða hópnafn, nafn með of, á, haf, úthaf, eyðimörk eða fjallgarður, og flest hótel, söfn og dagblöð → the. Mundu: „Ölfusá“, „Kanaríeyjar“ og „Háskóli Íslands“ eru án greinis á íslensku, en á ensku the Olfusa, the Canary Islands og the University of Iceland.
Æfingar
A. Form
Fylltu í setningarnar: skrifaðu the eða no article.
-
___ Danube flows through four capital cities. …
-
My cousin lives in Canada. (the / no article)
-
We swam in ___ Atlantic. …
-
They crossed ___ Sahara on camels. …
-
Have you ever climbed Mount Fuji? (the / no article)
-
We stayed at ___ Plaza Hotel. …
-
Our flight leaves from Gatwick Airport. (the / no article)
-
She works for ___ Bank of England. …
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
Veldu rétta svarið: She studied at ….
-
Veldu rétta svarið: She studied at .
-
Veldu rétta svarið: We went sailing on ….
-
Veldu rétta svarið: They live in ….
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
The Mount Everest is in the Himalayas.
-
We walked along the Oxford Street.
-
I read about it in Guardian.
-
They spent a week in the USA.
-
Thames runs through London.
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í textanum: skrifaðu the eða no article.
After two days in 18 Rome, we flew to 19 Netherlands. We landed at 20 Schiphol Airport and stayed at 21 Grand Hotel near the centre. The next day we visited 22 Rijksmuseum and took a boat along the canals. Next week we're going to 23 Alps for some hiking!
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
Skrifaðu tvær setningar um landið þitt: eina með á, hafi eða fjallgarði (með the) og aðra með borg eða stöku fjalli (án greinis).
-
Skrifaðu um ferð sem þig langar að fara í: nefndu land, safn eða hótel og flugvöll.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
B1-22 Greinirinn á ensku: a, an, the eða enginn greinir – almennt, ákveðið og go to school I go swimming twice week.
-
B1-19 -ing mynd sem nafnorð á ensku: gerund sem frumlag og á eftir forsetningum It's worth (visit) the old town.
-
B1-20 Relative clauses á ensku: whose, where, when og hvenær má sleppa who og that Lima is the city I was born.
Svör
A. Form
- The
- the
- the
- the
- the
B. Merking
- Leeds University
- the University of Leeds
- Lake Garda
- the Philippines
C. Finndu villuna
- Mount Everest is in the Himalayas.
- We walked along Oxford Street.
- I read about it in the Guardian.
- ✓ They spent a week in the USA.
- The Thames runs through London.
D. Í samhengi
- the
- the
- the
- the
E. Spreyttu þig
- The Danube flows through my country. Budapest is the capital.
- I'd like to visit Peru, stay at the Hotel Sol in Lima and fly from Madrid Airport.
F. Blönduð upprifjun
- a / per
- visiting
- where
