SlowingoMálfræði
A2 3 / 38

Be going to: áform og spár á ensku útskýrð á íslensku

Be Going To: Plans and Evidence

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu sagt frá áformum þínum og spáð fyrir um það sem þú sérð að er í aðsigi. Til þess þarftu formið am / is / are going to + grunnmynd sagnarinnar.

Aðalatriðið

Going to er ein leið til að tala um framtíðina, en hún stendur með báða fætur í nútíðinni. Skoðaðu málfræðina: I am going to… – sögnin be er í nútíð. Það segir okkur eitthvað mikilvægt: framtíðin er þegar tengd núinu.

Framtíðin getur verið „á leiðinni“ á tvo vegu. Í fyrsta lagi í höfðinu á þér: þú ert búinn að ákveða þig, svo áformin eru til núna – I'm going to learn to drive. Í öðru lagi fyrir framan þig: þú sérð merkin núna – dökk ský, glas á borðbrúninni – It's going to rain. That glass is going to fall.

Hugsaðu þér bolta sem rúllar þegar í átt að markinu. Einhver sparkaði í hann, nú er hann á ferð og þú sérð hvert hann fer. Going to er boltinn á leiðinni.

Íslenska og enska

Góðu fréttirnar: íslenskan hefur sín eigin orð sem eru mjög nálægt going to. Áform segjum við með „ætla að“: „Ég ætla að læra á bíl í ár.“ Það er nánast nákvæmlega I'm going to learn to drive this year. Og það sem við sjáum að er í aðsigi segjum við oft með „er að fara að“ eða „fer að“: „Það er að fara að rigna.“ Spurningin er líka eins byggð: „Hvað ætlarðu að gera?“ – What are you going to do?

En íslenskan notar líka oft nútíð um framtíðina: „Í sumar förum við hringinn“, „Passaðu þig, glasið dettur!“ Á ensku hljómar nútíð eins og vani (we drive around the country) eða almennur sannleikur. Ef ákvörðunin er tekin eða þú sérð merkin þarftu be going to. Og þegar íslenska setningin byrjar á „Það verða…“ um fjölda („Það verða margir á tónleikunum“) er það á ensku there are going to be, ekki it.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Ég ætla að læra á bíl í ár.I'm going to learn to drive this year.„ætla að“ = going to – hér er þetta eins
Við förum hringinn í sumar.We're going to drive around the country this summer.íslensk nútíð um áform; á ensku going to
Sjáðu skýin – það er að fara að rigna.Look at those clouds — it's going to rain.merki sem þú sérð → going to – hér er þetta svipað
Passaðu þig! Glasið dettur.Careful! That glass is going to fall.nútíð á íslensku; á ensku going to
Þau ætla ekki að selja húsið.They aren't going to sell the house.neitun: not á eftir be
Ætlarðu að segja honum sannleikann?Are you going to tell him the truth?be á undan frumlaginu – hér er þetta eins
Ég er að fara á bókasafnið.I'm going to the library.hreyfing núna: going to + staður
Ég ætlaði að hringja í þig, en ég gleymdi því.I was going to call you, but I forgot.„ætlaði að“ = áform í fortíð sem varð ekki af – hér er þetta eins

Í stuttu máli: þar sem þú segir „ætla að“ eða „er að fara að“ er am / is / are going to + grunnmynd næstum alltaf rétt. Varastu nútíð um áform og spár, og „Það verða…“ → there are going to be.

Form

Játandi setning

Frumlagbegoing togrunnmynd
Iam ('m)going tocall her.
he / she / itis ('s)going torain.
you / we / theyare ('re)going tomove house.

Neitandi setning

Frumlagbe + notgoing togrunnmynd
I'm notgoing tobuy it.
sheisn't / 's notgoing tocome.
wearen't / 're notgoing tostay long.

Spurningar og stutt svör

SpurningStutt svör
Are you going to apply?Yes, I am. / No, I'm not.
Is it going to snow?Yes, it is. / No, it isn't.
What are you going to do?I'm going to take a break.
When is she going to start?Next Monday.

Á eftir going to kemur grunnmynd: án -s, án -ing og án -ed.

Notkun

1Áform sem eru ákveðin áður en þú talar

Notaðu going to um það sem þú hefur þegar ákveðið að gera. Ákvörðunin var tekin fyrir samtalið. Á íslensku segjum við „ætla að“ eða stundum bara nútíð.

I'm going to learn to drive this year.
Ég ætla að læra á bíl í ár.
„ætla að“ → going to
We're going to paint the kitchen at the weekend.
Við ætlum að mála eldhúsið um helgina.
at the weekend (UK); on the weekend (US)
She's going to study medicine.
Hún ætlar að læra læknisfræði.
They aren't going to sell the house.
Þau ætla ekki að selja húsið.
I'm going to call the bank tomorrow.
Ég ætla að hringja í bankann á morgun.
ákvörðunin er þegar tekin
I'm not going to eat any more chocolate this week.
Ég ætla ekki að borða meira súkkulaði í þessari viku.
ákveðið áform

2Spá út frá merkjum núna

Notaðu going to þegar þú sérð, heyrir eða finnur eitthvað núna sem segir hvað gerist bráðum. Á íslensku segjum við oft „er að fara að“, „fer að“ eða bara nútíð.

Look at those clouds — it's going to rain.
Sjáðu skýin – það er að fara að rigna.
„það“ → it, eins og á íslensku
Careful! That glass is going to fall.
Passaðu þig! Glasið dettur.
á íslensku nútíð; á ensku going to
We're going to miss the train. It leaves in two minutes!
Við missum af lestinni. Hún fer eftir tvær mínútur!
leaves: tímatafla, sjá A2-05
I feel terrible. I think I'm going to be sick.
Mér líður hræðilega. Ég held að ég sé að fara að kasta upp.
The battery is at 2%. My phone is going to die.
Rafhlaðan er í tveimur prósentum. Síminn er alveg að verða rafmagnslaus.
die = hættir að virka (talmál)
She's going to have a baby.
Hún á von á barni.
hún er ólétt núna
Look at all this traffic. There's going to be a long delay.
Sjáðu alla þessa umferð. Það verður löng töf.
„Það verður“ + nýr hlutur → there's going to be

3Spurningar um áform annarra

Með going to spyrðu hvað einhver ætlar að gera. Íslenska „Ætlarðu að…?“ er byggð eins.

Are you going to tell him the truth?
Ætlarðu að segja honum sannleikann?
„Ætlarðu…?“ → Are you going to…?
Where are you going to stay in Berlin?
Hvar ætlarðu að gista í Berlín?
What are you going to cook tonight?
Hvað ætlarðu að elda í kvöld?
Is your brother going to come to the party?
Ætlar bróðir þinn að koma í partíið?
Who's going to drive?
Hver ætlar að keyra?
who's = who is

4Was going to – áform í fortíð (forsmekkur)

Was / were going to þýðir að þú hafðir áform í fortíðinni. Oft varð ekkert úr þeim. Á íslensku segjum við „ætlaði að“. Nánar í B2-18.

I was going to call you, but I forgot.
Ég ætlaði að hringja í þig, en ég gleymdi því.
„ætlaði að“ → was going to
We were going to eat out, but the restaurant was closed.
Við ætluðum að borða úti, en veitingastaðurinn var lokaður.
She was going to leave, but then she changed her mind.
Hún ætlaði að fara, en svo skipti hún um skoðun.

Algengar villur

❌I going to visit my aunt.
✅I'm going to visit my aunt.
Slepptu aldrei am / is / are.
❌She is going to visits us.
✅She is going to visit us.
Á eftir going to kemur grunnmynd.
❌It's going to raining.
✅It's going to rain.
Á eftir going to kemur engin -ing mynd.
❌Are you go to buy it?
✅Are you going to buy it?
Haltu going + to saman.
❌What you are going to do?
✅What are you going to do?
Í spurningu fer be á undan frumlaginu.
❌Do you going to come?
✅Are you going to come?
Spurningin er mynduð með be, ekki do.
❌He's not going to helps.
✅He's not going to help.
Líka í neitun kemur grunnmynd.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „Í sumar förum við hringinn“ → nútíð um áform. Á íslensku er alveg eðlilegt að segja frá ákveðnum áformum í nútíð: „Í sumar förum við hringinn“, „Eftir prófin byrja ég í sumarvinnu á Akureyri.“ Á ensku hljómar nútíð eins og vani eða tímatafla. Ef þú ert búinn að ákveða þig notarðu going to (eða Present Continuous um það sem er frágengið, sjá A2-05).

⚠️I've already told my boss at the bakery: after the exams in May I start a summer job at my uncle's hotel in Akureyri.
✅I've already told my boss at the bakery: after the exams in May I'm going to start a summer job at my uncle's hotel in Akureyri. eða I've already told my boss at the bakery: after the exams in May I'm starting a summer job at my uncle's hotel in Akureyri.
Málfræðilega rétt, en nútíðin hljómar eins og vani; ákveðið áform → I'm going to start

2. „Hann dettur í ána!“ → nútíð um spá. Á íslensku spáum við oft í nútíð þegar við sjáum hvað er að gerast: „Passaðu þig, þú dettur!“, „Hann dettur í ána!“ Á ensku lýsir nútíðin vana eða almennum sannleika. Þegar merkin eru fyrir framan þig notarðu going to.

⚠️Gunnar, look at your little boy on those wet stones by the river at Thingvellir – he falls into the water!
✅Gunnar, look at your little boy on those wet stones by the river at Thingvellir – he's going to fall into the water!
Málfræðilega rétt, en nútíðin hljómar eins og almenn lýsing; þú sérð merkin → is going to fall

3. „Það verða mörg hundruð manns“ → it's going to be. Á íslensku byrjum við setningu um það sem verður til eða kemur á staðinn með „Það verða…“: „Það verða mörg hundruð manns á brennunni.“ Á ensku er it fyrir eitthvað sem við þekkjum, en nýtt fólk eða hluti kynnirðu með there: there is / are going to be.

❌Bring warm clothes tonight: it's going to be hundreds of people at the New Year's bonfire by the sea in Gardabaer.
✅Bring warm clothes tonight: there are going to be hundreds of people at the New Year's bonfire by the sea in Gardabaer.
„Það verða“ + fólk → there are going to be
❌Let's drive to Gullfoss early on Saturday, because I've heard it's going to be a lot of tourists there in the afternoon.
✅Let's drive to Gullfoss early on Saturday, because I've heard there are going to be a lot of tourists there in the afternoon.
„Það verða margir ferðamenn“ → there are going to be

Ekki rugla saman

going to + sögn og going to + staður – Going to + sögn segir frá framtíðinni. Going to + staður er sögnin go í Present Continuous (hreyfing núna). Hvort tveggja er rétt, en merkingin er ólík. Á íslensku heyrist munurinn: „ætla að læra“ eða „er að fara á bókasafnið“.

I'm going to study.
Ég ætla að læra.
áform
I'm going to the library.
Ég er að fara á bókasafnið.
ég er á leiðinni núna
I'm going to go to the library later.
Ég ætla að fara á bókasafnið á eftir.
áform + hreyfing: rétt og algengt

going to og will – Going to = ákveðið áður en þú talar eða spá út frá merkjum sem þú sérð. Will er fyrir ákvarðanir á staðnum, boð, loforð og spár byggðar á skoðun: sjá A2-04. Allan samanburðinn finnurðu í A2-05. Á íslensku getur hvort tveggja verið í nútíð („Ég kaupi nýja fartölvu“).

I'm going to buy a new laptop.
Ég ætla að kaupa nýja fartölvu.
ég ákvað það í síðustu viku
"This one is on sale." "Great, I'll take it!"
„Þessi er á útsölu.“ „Frábært, ég tek hana!“
ákvörðun núna: will, sjá A2-04

Stafsetning og framburður

  • Í óformlegu tali hljómar going to á undan sögn oft eins og gonna: /ˈɡʌnə/ (UK og US), líka /ˈɡɒnə/ (UK). I'm gonna call her. Notaðu gonna aðeins í tali eða mjög óformlegum skilaboðum, ekki í venjulegum skrifuðum texta. Sjá T-01.
  • Gonna passar aðeins við framtíðarmerkinguna, ekki hreyfingu: I'm going to the shop (ekki gonna the shop).
  • Hljóðið /ʌ/ í gonna er nýtt fyrir okkur: stutt og slakt, munnurinn opinn, ekki íslenskt a eða ö.
  • to er veikt á undan samhljóði: /tə/ – going to rain. Segðu ekki skýrt u.
  • going endar á nefhljóðinu /ŋ/: bættu ekki við k- eða g-hljóði á eftir, eins og stundum heyrist í íslensku ng.
  • Í tali eru styttingar algengar: I'm, she's, we're, isn't, aren't.

Gullna reglan

be + going to + grunnmynd. Notaðu það þegar framtíðin er þegar „á leiðinni“: þú ákvaðst þig áður en þú talaðir eða sérð merkin núna. Þar sem þú segir „ætla að“ eða „er að fara að“ er going to næstum alltaf rétt – en íslensk nútíð („förum“, „dettur“) er ekki nóg á ensku.

Æfingar

A. Form

Fylltu í setningarnar með be going to og sögninni í svigunum.

  1. I (start) a new course in May.
  2. Look at the sky! It (snow).
  3. They (not / move) to the city.
  4. you (watch) the match tonight?
  5. What she (wear) to the wedding?
  6. Búðu til spurningu: you / tell / your boss

B. Merking

Svaraðu spurningunum á ensku.

  1. Áform (plan) eða merki (evidence)? "I'm going to visit my grandma on Sunday."
  2. Áform (plan) eða merki (evidence)? "Look at that man on the ladder! He's going to fall."
  3. Stutt svar: Is he going to apply for the job? (Yes)
  4. Áform (future plan) eða hreyfing núna (movement now)? "I'm going to the station."

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. We going to have a party.
  2. She's going to travelling to Peru.
  3. Do you going to help me?
  4. I was going to call you, but I forgot.

D. Í samhengi

Fylltu í eyðurnar í samtalinu. Ef sögn er í svigunum notarðu be going to.

New year, new plans
Kim: So, what 15 you going to do this year?
Raj: I'm 16 to learn Spanish. I bought a book yesterday!
Kim: Great! I'm 17 (not / buy) any new clothes. I want to save money.
Raj: Really? Look at all those bags! You 18 (need) a bigger cupboard.
Kim: Ha! 19 your sister going to visit you this summer?
Raj: Yes, she 20. She's going to stay for two weeks.

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku um áform þín og spár.

  1. Skrifaðu þrjú áform fyrir næstu helgi.
  2. Líttu í kringum þig. Skrifaðu eina spá út frá því sem þú sérð eða finnur núna.

F. Blönduð upprifjun

Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.

  1. A1-22 Present Continuous á ensku: I'm working – útskýringar og æfingar
    Veldu rétta svarið: Listen! The baby ….
  2. A2-01 Past Continuous: was / were + -ing útskýrt á íslensku
    Fylltu í eyðuna: At 9 pm yesterday I (watch) TV, so I didn't hear the phone.
  3. A1-25 Like, want og would like á ensku: að segja hvað þér líkar og biðja kurteislega
    Veldu rétta svarið: I'd like … to the cinema tonight.
Svör

A. Form

  1. am going to start / 'm going to start
  2. is going to snow / 's going to snow
  3. aren't going to move / 're not going to move / are not going to move
  4. Are … going to watch
  5. is … going to wear
  6. Are you going to tell your boss?

B. Merking

  1. plan
  2. evidence
  3. Yes, he is.
  4. movement now

C. Finndu villuna

  1. We're going to have a party. / We are going to have a party.
  2. She's going to travel to Peru.
  3. Are you going to help me?
  4. ✓ I was going to call you, but I forgot.

D. Í samhengi

  1. are
  2. going
  3. not going to buy
  4. 're going to need / are going to need
  5. Is
  6. is

E. Spreyttu þig

  1. I'm going to visit my parents. I'm going to clean my car. I'm not going to work.
  2. I'm tired. I'm going to fall asleep soon.

F. Blönduð upprifjun

  1. is crying
  2. was watching
  3. to go
Android appLærðu á ferðinni Google Play