So do I, Neither do I, Me too қазақша: «Мен де» ағылшынша қалай айтылады?
So Do I, Neither Do I, Me Too
Осы бетте
Мақсат
Осы сабақтан кейін сіз бір нәрсе сізге де қатысты екенін (So do I, Neither can I, Me too) немесе қатысты емес екенін (I don't, I can) әр шаққа сай көмекші етістікті таңдап, жылдам айта аласыз. Сондай-ақ қысқа жауап-сұрақтармен қызығушылық білдіре аласыз ("I'm moving to Rome." "Are you?") және I think so, I hope so, I don't think so, I hope not деп жауап бере аласыз.
Негізгі идея
A1-03 сабағындағы жаңғырықты есіңізге түсіріңізші. Қысқа жауаптарда бүкіл сөйлемді қайталамайсыз, тек алдыңғы шағын етістікті қайталайсыз: "Are you tired?" "Yes, I am." Әңгімеде келіскенде немесе келіспегенде де дәл осы жаңғырық жұмыс істейді.
Досыңыз I love pizza десе, сіз I love pizza, I love pizza too демейсіз. Сіз көмекші етістіктен (do, does, did, have, can, will…) немесе be етістігінен жасалған қысқа жаңғырық қайтарасыз: So do I.
Жаңғырық бірінші сөйлемдегі етістіктің түрін сақтайды, бірақ оның формасын жаңа бастауышқа бейімдейсіз: "She's tired." "So am I." Бірінші сөйлемде көмекші етістік жоқ болса (Present Simple немесе Past Simple), do / does / did қолданыңыз.
Келісу үшін So (болымды) немесе Neither / Nor (болымсыз) сөзінен бастаңыз да, етістікті бастауыштың алдына қойыңыз. Келіспеу үшін кәдімгі сөз тәртібін қолданып, болымдыны болымсызға немесе болымсызды болымдыға ауыстырыңыз: "I can't swim." "Oh, I can."
Қазақ тілі мен ағылшын тілі
Қазақ тілінде келіскенде көмекші етістікті қайталамаймыз, бізде бір ғана әмбебап жауап бар: «Мен де». Ол болымды сөйлемге де («Шаршадым.» «Мен де.»), болымсыз сөйлемге де («Ет жемеймін.» «Мен де.») жарайды, әрі шақ та, етістік те маңызды емес. Ағылшын тілінде таңдау керек: болымды болса So + көмекші етістік + бастауыш немесе Me too; болымсыз болса Neither + көмекші етістік + бастауыш немесе Me neither. Көмекші етістік бірінші сөйлемге қарай таңдалады: am, do, did, have, can… Келіспегенде қазақша «Ал мен ұнатамын» деп етістікті толық қайталаймыз; ағылшыншада тек көмекші етістік қайталанады: I do. Қызығушылық білдіретін «Солай ма?», «Шын ба?» сұрақтары да өзгермейді; ағылшыншада олар да жаңғырық: Are you? Does she? Did you? Ал «Меніңше, иә» мен «Жаумаса екен» жауаптарына ағылшыншада тұрақты тіркестер сәйкес келеді: I think so, I hope not.
| Қазақша | Ағылшынша | Түсіндірме |
|---|---|---|
| «Шаршадым.» «Мен де.» | "I'm tired." "So am I." / "Me too." | болымды → so / too |
| «Ет жемеймін.» «Мен де.» | "I don't eat meat." "Neither do I." / "Me neither." | болымсыз → neither |
| Мен де ұнатпаймын. | I don't like it either. | болымсыз → either, too емес |
| «Джазды ұнатамын.» «Ал мен ұнатпаймын.» | "I like jazz." "I don't." | тек көмекші етістік |
| «Римге көшіп жатырмын.» «Солай ма?» | "I'm moving to Rome." "Are you?" | көмекші етістік + есімдік |
| «Ертең жаңбыр жауа ма?» «Жаумаса екен!» | "Will it rain tomorrow?" "I hope not!" | тұрақты тіркес |
Құрылым
Келісу
| Бірінші адам | Келісу (бейтарап) | Келісу (бейресми) |
|---|---|---|
| I'm tired. (+) | So am I. | Me too. |
| I like jazz. (+) | So do I. | Me too. |
| I'm not hungry. (−) | Neither am I. / Nor am I. | Me neither. |
| I didn't go. (−) | Neither did I. / Nor did I. | Me neither. |
Келіспеу — кәдімгі сөз тәртібі, қарама-қарсы түр (болымды ↔ болымсыз)
| Бірінші адам | Келіспеу |
|---|---|
| I'm tired. | I'm not. |
| I like jazz. | I don't. |
| I can't swim. | I can. |
| I haven't seen it. | I have. |
Жаңғырыққа етістікті таңдау
| Бірінші сөйлем | Етістік түрі | Жаңғырық |
|---|---|---|
| I work at home. (Present Simple) | do / does | So do I. / So does Tom. |
| I watched it. (Past Simple) | did | So did I. |
| She's cold. (be) | be — жаңа бастауышқа бейімдеңіз | So am I. / So are we. |
| I was late. (be, өткен шақ) | was / were | So was she. / So were we. |
| I can drive. (модаль етістік) | can | So can I. |
| I've been there. (Present Perfect) | have / has | So have I. / So has Ana. |
| I'll be there. (келешек) | will | So will we. |
Сөйлем соңындағы too және either
| Болымды + too | Болымсыз + either |
|---|---|
| I like it too. / I do too. | I don't like it either. / I don't either. |
Жауап-сұрақтар — көмекші етістік + есімдік, хабармен бірдей түрде (болымды / болымсыз)
| Хабар | Жауап-сұрақ |
|---|---|
| I'm moving to Rome. | Are you? |
| She works at night. | Does she? |
| We didn't win. | Didn't you? |
think және hope сөздерімен қысқа жауаптар — тұрақты тіркестер
| Болымды | Болымсыз |
|---|---|
| I think so. | I don't think so. |
| I hope so. | I hope not. |
Қолданылуы
1So + көмекші етістік + бастауыш: болымды келісу
Болымды бір нәрсе сізге де (немесе басқа біреуге де) қатысты болса, So + көмекші етістік / be + бастауыш қолданыңыз.
2Neither / Nor + көмекші етістік + бастауыш: болымсыз келісу
Болымсыз бір нәрсе сізге де қатысты болса, Neither немесе Nor + көмекші етістік + бастауыш қолданыңыз. Етістік болымды болады, өйткені neither сөзінің өзі мағынаны болымсыз етеді. Екеуі де бейтарап; nor әсіресе британ ағылшынында жиі айтылады.
3Me too және Me neither: бейресми
Еркін әңгімеде Me too (болымды) және Me neither (болымсыз) өте жиі айтылады. Олар кез келген шақпен жұмыс істейді, сондықтан көмекші етістік таңдаудың қажеті жоқ. Бейресми американ ағылшынында Me neither орнына Me either де естисіз.
4Келіспеу: I do. / I don't. / I can.
Бір нәрсе сізге қатысты болмаса, бастауыш + көмекші етістік арқылы жауап беріп, болымдыны болымсызға немесе болымсызды болымдыға ауыстырыңыз. Достық естілуі үшін Oh, немесе Really? қосыңыз.
5Сөйлем соңындағы too және either
Сондай-ақ too (болымды) немесе either (болымсыз) сөзімен аяқталатын қысқа сөйлеммен келісуге болады.
6Жауап-сұрақтар: қызығушылық білдіру
Қызығушылықты немесе таңданысты білдіру үшін қысқа сұрақпен жауап беріңіз: көмекші етістік / be + есімдік. Әдетте болымды хабар → болымды сұрақ; болымсыз хабар → болымсыз сұрақ. Дауысты көтеріп айтсаңыз, қызығып немесе таңданып тұрғандай естіледі.
7I think so / I hope so / I don't think so / I hope not
Сұраққа пікіріңізбен немесе тілегіңізбен жауап бергенде бүкіл сөйлемді қайталаудың қажеті жоқ. Мына тұрақты қысқа жауаптарды қолданыңыз. So сөзі жауап беріп отырған ойдың орнын басады. Think сөзімен болымсыз түрі әдетте I don't think so. Hope сөзімен болымсыз түрі I hope not (I don't hope so емес). Басқа етістіктерден кейінгі so мен not туралы толығырақ C1-10 сабағында.
Жиі кездесетін қателер
Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
1. «Мен де» → Me too, болымсыздан кейін де. Қазақша «Мен де» болымсыз сөйлемге де жауап бола береді. Сондықтан Me too сөзін кез келген жерде қолданамыз. Бірақ болымсыз сөйлемге келіскенде ағылшыншада Me neither немесе Neither + көмекші етістік + бастауыш керек.
2. «Мен де … -маймын» → too. «Мен де ағылшынша білмеймін» дегенде «да / де» шылауы болымсыз сөйлемде де тұрады, сондықтан ағылшыншада too қоса саламыз. Болымсыз сөйлемнің соңында either керек.
3. Көмекші етістікті таңдамау. Қазақшада «Мен де» шақ пен етістікке қарамайды. Ағылшыншада So do I сөзін әмбебап тіркес ретінде жаттап алып, be немесе have тұрған сөйлемге де қолдана береміз. Жаңғырық бірінші сөйлемнің етістігіне сай болуы керек.
4. «Ал мен ұнатамын» → But I like. Келіспегенде қазақша етістікті толық қайталаймыз. Ағылшыншада like пен enjoy етістіктеріне толықтауыш керек, сондықтан I like деп жалғыз қалдыруға болмайды. Тек көмекші етістікті қайталаңыз.
5. «Меніңше, иә / жоқ» → I think yes / I think no. Қазақшадағы «Меніңше, иә», «Жоқ шығар» сөздерін тура аударып жібереміз. Ағылшыншада тұрақты тіркестер бар: I think so және I don't think so.
Шатастырмаңыз
So do I және So it is — So + көмекші етістік + бастауыш «мен де» немесе «бұл басқа біреуге де қатысты» дегенді білдіреді. So + бастауыш + көмекші етістік (етістікке екпін түседі) «Иә, рас екен!» дегенді білдіреді: бір нәрсені таңданып байқайсыз.
келісу және келіспеу — Келісу: So / Neither + етістік + бастауыш. Келіспеу: кәдімгі сөз тәртібі + қарама-қарсы көмекші етістік.
neither және either — Neither жауаптың басында келеді, одан кейін етістік болымды. Either соңында, болымсыз етістіктен кейін келеді. Қазақшада екеуі де «мен де».
Сөздерді түсіріп айту және қайталамау үшін көмекші етістіктерді қолдану C1-10 сабағында толық қарастырылады.
Жазылуы мен айтылуы
- Келіскенде екпінді бастауышқа түсіріңіз, өйткені жаңа ақпарат сонда: So do I. Neither can she.
- Келіспегенде екпін көмекші етістікке түседі: "I don't like it." "I do."
- Жауап-сұрақтар қызығушылық білдіру үшін әдетте көтеріңкі үнмен айтылады: Are you? ↗. Үн төмендесе, сіз жай ғана тыңдап отырғаныңызды білдіресіз.
- neither = /ˈnaɪðə/ немесе /ˈniːðə/ (UK); /ˈniːðər/ немесе /ˈnaɪðər/ (US). Екеуі де дұрыс. either те солай: /ˈaɪðə/ немесе /ˈiːðə/ (UK); /ˈiːðər/ немесе /ˈaɪðər/ (US). Ортадағы /ð/ дыбысын з немесе д деп айтпаңыз: тілдің ұшын тістердің арасына сәл шығарып, дауыс қосыңыз.
- nor = /nɔː/ (UK), /nɔːr/ (US), more сөзімен ұйқасады. Дауысты созылыңқы, ерін домаланады. Американ айтылуындағы r дірілдемейді: тіл таңдайға тимейді.
Алтын ереже
Көмекші етістікті (немесе be) жаңғырықпен қайтарып, жаңа бастауышқа бейімдеңіз, сосын сөз тәртібін ауыстырыңыз: So / Neither + етістік + бастауыш. Бірінші сөйлемде көмекші етістік жоқ па? do / does / did қолданыңыз. Есте сақтаңыз: қазақша «Мен де» болымсыздан кейін Me neither болады.
Жаттығулар
A. Құрылым
Бір сөз жазыңыз.
-
"I'm really tired." "So I."
-
"I didn't watch the match." "Neither I."
-
"She can play the drums." "So her brother."
-
"I've never been to Asia." "Neither I."
-
"I don't like rain." "Me ."
-
"Tom works at the weekend." "So Lisa."
B. Мағына
Нұсқау бойынша қысқа жауап жазыңыз.
-
So арқылы келісіңіз: "I'll be at the meeting."
-
Neither арқылы келісіңіз: "Tom doesn't eat fish." (my sister)
-
Келіспеңіз: "I like getting up early."
-
Келіспеңіз: "I can't drive."
-
Қысқа жауап-сұрақпен қызығушылық білдіріңіз: "I've just bought a motorbike."
-
I hope so немесе I hope not арқылы жауап беріңіз: "Will it rain on your wedding day?"
C. Қатені табыңыз
Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.
-
"I love chocolate." "So I love."
-
"I wasn't there." "Neither wasn't I."
-
I can't swim too.
-
"We're going to Spain." "So are we."
D. Мәтін ішінде
Диалогты толықтырыңыз: әр орынға бір сөз жазыңыз.
Mia: I'm so tired today.
Leo: So 17 I. I didn't sleep well.
Mia: Neither 18 I! My neighbours had a party. Anyway, I love this café.
Leo: Oh, I 19. The coffee's terrible!
Mia: Really? I've never had a bad coffee here.
Leo: 20 you? Lucky you. My last one was cold.
Mia: Well, I'm going to order cake. Are you?
Leo: I am 21!
E. Сіздің кезегіңіз
Шынайы жауап беріңіз: келісіңіз немесе келіспеңіз.
-
Келісіңіз немесе келіспеңіз: "I can't stand cold weather."
-
Келісіңіз немесе келіспеңіз: "I went to bed late last night."
F. Аралас қайталау
Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.
-
A2-28 Used To қазақша: «баратынмын», «тұратынмын» ағылшынша қалай айтылады? "I used to play the piano." "So I!"
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to қазақша: сөз + предлог тіркестері "I'm afraid spiders." "So am I!"
-
A2-30 Bored пе, boring пе? -ed және -ing сын есімдері қазақша "I'm so (bore)." "Me too. Let's go out."
Жауаптар
A. Құрылым
- am
- did
- can
- have
- neither / either
- does
B. Мағына
- So will I.
- Neither does my sister. / Nor does my sister.
- I don't.
- I can.
- Have you?
- I hope not.
C. Қатені табыңыз
- So do I. / Me too.
- Neither was I. / Nor was I.
- I can't swim either.
- ✓ "We're going to Spain." "So are we."
D. Мәтін ішінде
- am
- did
- don't
- Haven't
- too
E. Сіздің кезегіңіз
- Neither can I. / Oh, I can. I love winter.
- So did I. / I didn't. I was asleep by ten.
F. Аралас қайталау
- did
- of
- bored
