Slowingoგრამატიკა
A2 30 / 38

Used To: წარსულის ჩვევები ინგლისურად („ადრე … ხოლმე“)

Used To: Past Habits

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ილაპარაკოთ იმაზე, რასაც წარსულში რეგულარულად აკეთებდით, და სიტუაციებზე, რომლებიც დიდხანს იყო მართალი, მაგრამ ახლა სხვაგვარადაა. ამისთვის გამოიყენებთ used to, didn't use to და never used to.

მთავარი იდეა

წარმოიდგინეთ ორად გაყოფილი ეკრანი. მარცხნივ მაშინ არის: თქვენ ბავშვობაში, თქვენი ძველი ქუჩა, თქვენი ძველი ჩვევები. მარჯვნივ – ახლა. Used to ამ ორ ნახევარს შორის ხაზია. როცა ამბობთ I used to live in a small village, ერთდროულად ორ რამეს ამბობთ: წარსულში ეს მართალი იყო და ახლა, ალბათ, აღარ არის.

„მაგრამ ახლა აღარ“-ის დამატება საჭირო არ არის – used to ამას უკვე გულისხმობს.

Used to უყურებს იმას, რაც ისევ და ისევ ხდებოდა (ჩვევები), ან იმას, რაც დიდხანს იყო მართალი (მდგომარეობები). ის ერთ მოვლენას არ აღწერს. ერთი მოქმედებისთვის ერთ მომენტში გამოიყენეთ Past Simple (მარტივი წარსული): I went to Paris in 2015.

Used to-ს აწმყოს ფორმა არ აქვს. ახლანდელი ჩვევებისთვის გამოიყენეთ Present Simple (მარტივი აწმყო): I usually walk to work.

ქართული და ინგლისური

ქართულად წარსულის ჩვევას ჩვეულებრივ უწყვეტელით ვამბობთ, ხშირად სიტყვებით ადრე და ხოლმე: „ბავშვობაში სკოლაში ფეხით დავდიოდი“, „ადრე გრძელი თმა მქონდა“, „მამა ყოველ საღამოს ზღაპარს გვიკითხავდა ხოლმე“. ინგლისურში ამის ყველაზე ზუსტი შესატყვისია used to + საწყისი ფორმა: I used to walk to school. ინგლისურ ფორმას „ახლა აღარ“-ის აზრიც ახლავს – ქართულად ამას ხშირად „ადრე“ ამბობს.

ორი მახე აქ არის. პირველი: ქართული უწყვეტელი ინგლისურ Past Continuous-ს ჰგავს („ვთამაშობდი“ – I was playing), მაგრამ ჩვევაზე ინგლისური Past Continuous-ს არ იყენებს: მხოლოდ used to ან Past Simple. მეორე: „ხოლმე“ აწმყოშიც მუშაობს („დილით ხოლმე ვრბივარ“), used to კი – მხოლოდ წარსულში. ახლანდელი ჩვევა = Present Simple (usually).

და კიდევ: ქართულად ორმაგი უარყოფა ჩვეულებრივია („ადრე ყავას არასდროს არ ვსვამდი“), ინგლისურში კი ერთი უარყოფაა: I never used to drink coffee ან I didn't use to drink coffee.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
ბავშვობაში სკოლაში ფეხით დავდიოდი.I used to walk to school.უწყვეტელი ჩვევისთვის → used to
ადრე გრძელი თმა მქონდა.I used to have long hair.მდგომარეობა, რომელიც შეიცვალა → used to
ამ ქუჩაზე კინოთეატრი იყო.There used to be a cinema on this street.„იყო“ (ახლა აღარაა) → there used to be
ადრე ყავა არ მიყვარდა.I didn't use to like coffee.didn't + use (d-ს გარეშე)
ადრე არასდროს არ ამზადებდა.He never used to cook.ერთი უარყოფა: never
მულტფილმებს უყურებდი ხოლმე?Did you use to watch cartoons?კითხვა did-ით
დილით ხოლმე ავტობუსით დავდივარ.I usually take the bus.აწმყოს ჩვევა → Present Simple, არა use to
გუშინ სპორტდარბაზში ვიყავი.I went to the gym yesterday.აქ ერთნაირია: ერთი მოვლენა → წყვეტილი / Past Simple

მოკლედ: „ადრე … -ოდი (ხოლმე)“ = used to + საწყისი ფორმა; did-ის შემდეგ – use to; აწმყოს „ხოლმე“ = usually + Present Simple; ერთი მოვლენა = Past Simple.

ფორმა

ფორმამაგალითი
დადებითიI / you / he / she / we / they used to play tennis.
უარყოფითიI didn't use to like vegetables.
უარყოფითი (უფრო ძლიერი, ძალიან ხშირი)He never used to eat breakfast.
კითხვა (კი / არა)Did you use to have a pet?
კითხვა კითხვითი სიტყვითWhere did you use to live?
მოკლე პასუხებიYes, I did. / No, I didn't.

Used თუ use?

did-ის გარეშეdid / didn't-ის შემდეგ
I used to · She used to · I never used todidn't use to · Did you use to…?

Used to + საწყისი ფორმა – ყველა ქვემდებარესთან ერთი ფორმა: მთავარ ზმნას არ ემატება -s, -ed ან -ing.

სწორიაარასწორია
She used to work here.She used to worked here.
They used to be neighbours.They used to being neighbours.

There used to be – თქვით, რა არსებობდა ადგილზე წარსულში: There used to be a cinema here.

გამოყენება

1წარსულის ჩვევები – რასაც რეგულარულად აკეთებდით

Used to + საწყისი ფორმა გამოიყენეთ წარსულში განმეორებადი მოქმედებებისთვის, რომლებიც ახლა აღარ ხდება. ქართულად – უწყვეტელი, ხშირად „ხოლმე“-თი.

I used to walk to school every day.
ყოველდღე სკოლაში ფეხით დავდიოდი.
უწყვეტელი ჩვევისთვის → used to, არა Past Continuous
We used to spend every summer at my grandparents' house.
ყოველ ზაფხულს ბებია-ბაბუასთან ვატარებდით.
My dad used to read us a story every night.
მამა ყოველ საღამოს ზღაპარს გვიკითხავდა ხოლმე.
„ხოლმე“ წარსულში → used to
She used to play the piano, but she stopped when she went to university.
ადრე პიანინოზე უკრავდა, მაგრამ უნივერსიტეტში რომ ჩააბარა, მიატოვა.
My brother and I used to fight all the time.
მე და ჩემი ძმა სულ ვჩხუბობდით.

2წარსულის მდგომარეობები – რაც დიდხანს იყო მართალი

Used to მდგომარეობებთანაც მუშაობს – სიტუაციებთან, რომლებიც შეიცვალა – ისეთ ზმნებთან, როგორიცაა be, have, live, like და know.

I used to have long hair.
ადრე გრძელი თმა მქონდა.
„ადრე“ = ახლა აღარ
There used to be a cinema on this street.
ამ ქუჩაზე ადრე კინოთეატრი იყო.
there used to be
My brother used to be really shy.
ჩემი ძმა ადრე ძალიან მორცხვი იყო.
We used to live in a tiny flat above a bakery.
ადრე პატარა ბინაში ვცხოვრობდით, საცხობის თავზე.
flat (UK); apartment (US)
This café used to be a bank.
ეს კაფე ადრე ბანკი იყო.

3უარყოფა – didn't use to / never used to

Didn't use to (did-ის შემდეგ, d-ს გარეშე) გამოიყენეთ იმისთვის, რაც წარსულში მართალი არ იყო ან არ ხდებოდა, მაგრამ ახლა სხვაგვარადაა. Never used to იგივეს ნიშნავს და მეტყველებაში ძალიან ხშირია. ქართული ორმაგი უარყოფა („არასდროს არ“) აქ ერთ უარყოფად იქცევა.

I didn't use to like coffee, but now I drink three cups a day.
ადრე ყავა არ მიყვარდა, ახლა კი დღეში სამ ფინჯანს ვსვამ.
Children didn't use to have mobile phones.
ადრე ბავშვებს მობილური ტელეფონები არ ჰქონდათ.
He never used to cook. Now he makes dinner every night.
ადრე არასდროს არ ამზადებდა. ახლა ყოველ საღამოს ვახშამს აკეთებს.
„არასდროს არ“ → never, ერთი უარყოფა
This area never used to be so busy.
ეს უბანი ადრე ასეთი ხალხმრავალი არასდროს ყოფილა.

4კითხვები – Did you use to…?

კითხვა ააგეთ ასე: Did + ქვემდებარე + use to + საწყისი ფორმა. უპასუხეთ did-ით ან didn't-ით.

Did you use to watch cartoons on Saturday mornings?
შაბათობით, დილაობით, მულტფილმებს უყურებდი ხოლმე?
Where did you use to go on holiday?
არდადეგებზე სად დადიოდით ხოლმე?
go on holiday (UK); go on vacation (US)
"Did she use to work here?" "Yes, she did. She left last year."
„ადრე აქ მუშაობდა?“ „კი. შარშან წავიდა.“
მოკლე პასუხი: Yes, she did.
Did your parents use to give you pocket money?
მშობლები ჯიბის ფულს გაძლევდნენ ხოლმე?
What did you use to do after school?
სკოლის მერე რას აკეთებდი ხოლმე?

5Used to თუ Past Simple

Used to გამოიყენეთ განმეორებადი მოქმედებებისა და ხანგრძლივი მდგომარეობებისთვის, რომლებიც შეიცვალა. Past Simple – ერთი მოქმედებისთვის კონკრეტულ დროს, და როცა ამბობთ, რამდენჯერ ან ზუსტად რამდენ ხანს. Past Simple-ს წარსულის ჩვევის აღწერაც შეუძლია, განსაკუთრებით დროის სიტყვასთან, ამიტომ ჩვევისთვისაც სწორია.

I used to go to the gym three times a week.
ადრე კვირაში სამჯერ დავდიოდი სპორტდარბაზში.
ჩვევა
I went to the gym yesterday.
გუშინ სპორტდარბაზში ვიყავი.
ერთხელ
We went to Greece four times.
საბერძნეთში ოთხჯერ ვიყავით.
რამდენჯერ: Past Simple
I lived in Rome for six years.
რომში ექვსი წელი ვცხოვრობდი.
ზუსტი ხანგრძლივობა: Past Simple ჯობია, თუმცა ქართულად უწყვეტელია
When I was a child, I played football every weekend.
ბავშვობაში ყოველ შაბათ-კვირას ფეხბურთს ვთამაშობდი.
Past Simple ჩვევისთვისაც სწორია

ხშირი შეცდომები

❌I didn't used to like fish.
✅I didn't use to like fish.
did / didn't-ის შემდეგ დაწერეთ use. ორივე ფორმა ერთნაირად ჟღერს, ამიტომ didn't used to ხშირად გვხვდება, მაგრამ ეს სტანდარტული მართლწერა არ არის – სტანდარტულ წერილობით ინგლისურში შეცდომად ითვლება.
❌Did you used to live here?
✅Did you use to live here?
did-ის შემდეგ დაწერეთ use.
❌She used to worked in a bank.
✅She used to work in a bank.
used to + საწყისი ფორმა.
❌I use to play tennis when I was young.
✅I used to play tennis when I was young.
did-ის გარეშე დაწერეთ used.
❌I use to get up at seven every day.
✅I usually get up at seven every day.
აწმყოს use to არ არსებობს. აწმყოს ჩვევა → Present Simple.
⚠️I used to go to Japan in 2018.
✅I went to Japan in 2018.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ ერთი მოგზაურობისთვის Past Simple გამოიყენეთ; used to განმეორებადი ჩვევებისთვისაა.
❌I used to visit Rome three times.
✅I visited Rome three times.
რამდენჯერ → Past Simple.
⚠️I used to live in Rome for six years.
✅I lived in Rome for six years.
მეტყველებაში ასეც გაიგონებთ, მაგრამ ზუსტ ხანგრძლივობასთან ჩვეულებრივი არჩევანი Past Simple-ია.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „ხოლმე“ აწმყოში → use to. „ხოლმე“ ქართულად წარსულშიც მუშაობს და აწმყოშიც: „ძილის წინ ჩაის ვსვამ ხოლმე“. თუ used to-ს „ხოლმე“-დ დაიმახსოვრებთ, აწმყოშიც გამოგეპარებათ. Used to მხოლოდ წარსულია; აწმყოს ჩვევა = Present Simple, ხშირად usually-ით.

❌Nino uses to drink herbal tea before bed.
✅Nino usually drinks herbal tea before bed.
აწმყოს ჩვევა → Present Simple

2. უწყვეტელი → Past Continuous. „როცა ქუთაისში ვცხოვრობდით, დედა ყოველ შაბათს მუსიკალურ სკოლაში დამატარებდა“ – ქართული უწყვეტელი ინგლისურ was / were + -ing-ს ჰგავს. მაგრამ Past Continuous ერთ მომენტს აღწერს და არა ჩვევას.

⚠️When we lived in Kutaisi, my mum was taking me to music school every Saturday.
✅When we lived in Kutaisi, my mum used to take me to music school every Saturday.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ ჩვევაზე ასე არ ამბობენ; ჩვევა → used to (ან Past Simple)

3. „არასდროს არ“ → ორი უარყოფა. ქართულად „ადრე სანდრო არასდროს არ საუზმობდა“ ორმაგი უარყოფით ითქმის. ინგლისურში ერთი უარყოფაა: ან never used to, ან didn't use to.

❌Before university, Sandro didn't never use to eat breakfast.
✅Before university, Sandro never used to eat breakfast. ან Before university, Sandro didn't use to eat breakfast.
ერთი უარყოფა

4. „თხუთმეტი წელი მუშაობდა“ → used to + for. ქართულად ხანგრძლივობასაც უწყვეტელით ვამბობთ, და უწყვეტელი used to-დ ითარგმნება. ზუსტ ხანგრძლივობასთან კი ჩვეულებრივია Past Simple.

⚠️My uncle used to work as a taxi driver in Tbilisi for fifteen years.
✅My uncle worked as a taxi driver in Tbilisi for fifteen years.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ ზუსტ ხანგრძლივობასთან Past Simple ბუნებრივია

არ აგერიოთ

used to (წარსულის ჩვევა) თუ usually (აწმყოს ჩვევა) – Used to მხოლოდ წარსულზეა. ახლანდელი ჩვევებისთვის გამოიყენეთ Present Simple, ხშირად usually-ით. იხ. A1-15. ქართულად ორივეს შეიძლება „ხოლმე“ ახლდეს.

I used to drive to work.
ადრე სამსახურში მანქანით დავდიოდი.
წარსული – ახლა აღარ
I usually drive to work.
სამსახურში ჩვეულებრივ მანქანით დავდივარ.
აწმყოს ჩვევა

used to + ზმნა თუ be / get used to – Be used to something ნიშნავს „ეს ჩემთვის ჩვეულებრივი და ნაცნობია“ („შეჩვეული ვარ“). ეს სხვა სტრუქტურაა, B1-21-შია.

I used to live in London.
ადრე ლონდონში ვცხოვრობდი.
წარსული მდგომარეობა
I'm used to the noise now.
ახლა ხმაურს უკვე შევეჩვიე.
ჩემთვის ჩვეულებრივია: იხ. B1-21

used to თუ would წარსულის ჩვევებისთვის – მოთხრობებში would-საც შეუძლია განმეორებადი წარსული მოქმედებების აღწერა, მაგრამ არა მდგომარეობების. იხ. B2-17.

I used to have a dog.
ადრე ძაღლი მყავდა.
მდგომარეობა: მხოლოდ used to
Every Sunday we would visit our grandparents.
ყოველ კვირას ბებია-ბაბუასთან დავდიოდით.
მოქმედება: would შესაძლებელია; იხ. B2-17

მართლწერა და გამოთქმა

  • used to ჟღერს /ˈjuːstə/ (UK და US). s /s/-ად ისმის და არა /z/-ად, d კი საერთოდ არ ისმის. ქართულად „როგორც იწერება, ისე ვკითხულობთ“ – აქ ეს ჩვევა გვატყუებს: „იუზდ-ტუ“-ს ნუ იტყვით.
  • use to (did-ის შემდეგ) ზუსტად ასევე ჟღერს: /ˈjuːstə/. მხოლოდ მართლწერა იცვლება.
  • ჩვეულებრივი ზმნა use სხვაა: use /juːz/, used /juːzd/ – აქ /z/ ისმის: I used a knife.
  • ხმოვნის წინ to ცოტა უფრო ძლიერია: I used to eat → /ˈjuːstu ˈiːt/. თანხმოვნის წინ კი სუსტი /tə/-ა – ნეიტრალური /ə/ ქართულში არ არის, ამიტომ სრულ უ-ს ნუ იტყვით.
  • უარყოფაში მახვილი ხშირად didn't-ზე ან never-ზე მოდის: "I didn't use to like it." "I never used to cook." ქართულად მახვილი სუსტია – ინგლისურში ეს სიტყვა აშკარად უნდა გამოიკვეთოს.

ოქროს წესი

Used to + საწყისი ფორმა = წარსულში რეგულარულად ხდებოდა ან დიდხანს იყო მართალი და ახლა, ჩვეულებრივ, სხვაგვარადაა. did / didn't-ის შემდეგ დაწერეთ use to. ერთი მოვლენისთვის ან რაოდენობისთვის („რამდენჯერ“) – Past Simple. აწმყოს „ხოლმე“ = usually + Present Simple.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

1–3 დავალებებში გამოიყენეთ used to.

  1. I (live) in a small village when I was a child.
  2. შეავსეთ: you use to have a bike?
  3. She didn't to like spicy food.
  4. გადააკეთეთ უარყოფით წინადადებად never-ით: I used to eat vegetables.
  5. შეადგინეთ კითხვა: where / you / did / live / use to
  6. შეავსეთ there used to be-თი: a park here, but now it's a car park.

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ ვარიანტი, რომელიც სიტუაციას შეესაბამება.

  1. აირჩიეთ სწორი პასუხი: We … my aunt twice last month.
  2. აირჩიეთ სწორი პასუხი: My grandfather … a farm with fifty cows.
  3. რომელი წინადადება ნიშნავს, რომ ახლა ეს მართალი აღარ არის?
  4. აირჩიეთ სწორი პასუხი: Now I … take the bus.

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. He used to plays football.
  2. Did they used to work together?
  3. I used to go to Mexico last summer.
  4. There used to be a lot of trees in this street.

D. კონტექსტში

ფრჩხილებში მოცემული ზმნები ჩასვით სწორი ფორმით.

Then and now
When I was a teenager, I 15 (spend) every weekend at the skate park. I 16 (not / like) school very much, and my teachers 17 (say) I was lazy. Then, in 2015, I 18 (find) a part-time job in a bike shop, and everything changed. Now I own the shop! People often ask me, "19 you (think) about your future when you were young?" The honest answer is no.

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. დაწერეთ ორი წინადადება ბავშვობის ჩვევებზე, რომლებიც ახლა აღარ გაქვთ.
  2. დაწერეთ ერთი წინადადება თქვენს ქალაქზე: რა იყო ადრე იქ, რაც ახლა აღარ არის.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. A1-28 Past Simple ქართულად: არაწესიერი ზმნები, did და didn't
    "Did you see the match?" "Yes, I (see) it at a friend's house."
  2. A2-18 Present Perfect for-ითა და since-ით: „ხუთი წელია“ და „2015 წლიდან“ ინგლისურად
    I (live) in Berlin since 2020.
  3. A2-02 Past Simple თუ Past Continuous? When, while, during და for ქართულად
    I (walk) home when it started to rain.
პასუხები

A. ფორმა

  1. used to live
  2. Did
  3. use
  4. I never used to eat vegetables.
  5. Where did you use to live?
  6. There used to be

B. მნიშვნელობა

  1. visited
  2. used to have
  3. I used to live in Paris.
  4. usually

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. He used to play football.
  2. Did they use to work together?
  3. I went to Mexico last summer.
  4. ✓ There used to be a lot of trees in this street.

D. კონტექსტში

  1. used to spend / spent
  2. didn't use to like / never used to like / didn't like
  3. used to say / said
  4. found
  5. Did … use to think / Did … think

E. თქვენი ჯერი

  1. I used to watch cartoons every morning. I used to hate carrots.
  2. There used to be a big market near the station.

F. შერეული გამეორება

  1. saw
  2. have lived / have been living
  3. was walking
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play