SlowingoДүрэм
B1 23 / 39

Used to, be used to, get used to: «-даг байсан», «дассан», «дасаж байна» англиар

Used To, Be Used To, Get Used To

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та used to do (өнгөрсний зуршил), be used to doing (ямар нэг юм хэвийн санагддаг), get used to doing (ямар нэг юм хэвийн болж байна) гурвыг ялгаж, аль ч цагт зөв хэрэглэж чадна.

Гол санаа

Энэ гурав бараг адилхан харагддаг ч өөр өөр асуултад хариулна.

used to + үндсэн хэлбэр бол хуучин зургийн цомог: өмнө нь үнэн байсан, одоо үнэн биш зүйл рүү эргэж харна. I used to smoke. (Одоо татдаггүй.)

be used to + нэр үг / -ing бол тухтай сандал: ямар нэг юм хэвийн санагдана. I'm used to the cold. (Хүйтэн надад саад болдоггүй.)

get used to + нэр үг / -ing бол тэр сандал руу хүрэх зам: хачин → хэвийн. I'm getting used to the cold. (Улам амар болж байна.)

Гол нь жижигхэн to үг. Used to smoke-д to үйл үгт хамаарах тул араас нь үндсэн хэлбэр ирнэ. Be used to, get used to-д used нь «дассан» гэсэн утгатай тэмдэг нэр, to бол угтвар үг – тиймээс араас нь нэр үг эсвэл -ing хэлбэр ирнэ B1-19. Асуугаарай: Энд нэр үг тавьж болох уу? Болох бол → -ing.

Монгол хэл ба англи хэл

Монголоор энэ гурав огт өөр үгээр хэлэгддэг тул утгыг нь ялгах нь амархан: «-даг байсан» (өнгөрсний зуршил) = used to, «-д дассан» = be used to, «-д дасах / дасаж байна» = get used to. Сайн мэдээ: «-д дасах» дахь «-д» дагавар англи угтвар үг to-той таарна – араас нь нэр үг («хотын чимээнд») ирдэг шиг англиар ч нэр үг эсвэл -ing. Хүндрэл нь хэлбэр дээр: монгол «дассан» нэг үг тул be-г мартах, «босоход дассан» дахь «-х» хэлбэрийг үндсэн хэлбэр гэж бодож used to get up гэх, «дасаж байна»-г «байна» = am гэж I'm used to болгох нь элбэг.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Би өдөр бүр сургууль руугаа дугуйгаар явдаг байсан.I used to cycle to school every day.«-даг байсан» → used to + үндсэн хэлбэр
Би хотын чимээнд дассан.I'm used to the noise of the city.энд адилхан: «-д» = to + нэр үг; англиар be заавал
Сувилагч нар урт ээлжээр ажиллахад дассан.Nurses are used to working long shifts.«-хад дассан» → used to + -ing, үндсэн хэлбэр биш
Би гэрээсээ ажиллахад аажмаар дасаж байна.I'm slowly getting used to working from home.«дасаж байна» → getting used to, I'm used to биш
Санаа зоволтгүй, удахгүй дасна.Don't worry, you'll soon get used to it.ирээдүй → will get used to
Бид өмнө нь аяга таваг угаагч машингүй байсан.We didn't use to have a dishwasher.үгүйсгэл: didn't use to, d-гүй

Товчхондоо: «-даг байсан» = used to + үйл үг; «-д дассан» = be used to + нэр үг / -ing; «-д дасах, дасаж байна» = get used to + нэр үг / -ing.

Бүтэц

Гурван бүтэц

БүтэцАраас ньУтгаЖишээ
used toүндсэн хэлбэрөнгөрсний зуршил, байдал; одоо үнэн бишI used to live in Rome.
be used toнэр үг / төлөөний үг / -ingхэвийн санагддагI'm used to living alone.
get used toнэр үг / төлөөний үг / -ingхэвийн болж байнаI'm getting used to living alone.

used to: үгүйсгэл ба асуулт (A2-28-ийн давталт)

Жишээ
ҮгүйсгэхI didn't use to like coffee.
never-тэй үгүйсгэлI never used to like coffee.
АсуултDid you use to play an instrument?

be used to – be өөрчлөгдөнө; used to хэвээр.

ЦагЖишээ
ОдооShe is used to working nights.
ӨнгөрсөнWe weren't used to such hot weather.
АсуултAre you used to the new system yet?

get used to – аль ч цагт, модаль үйл үгийн дараа ч

ЦагЖишээ
Present ContinuousI'm getting used to my new glasses.
Past SimpleHe got used to the noise after a week.
Present PerfectHave you got used to the time difference? (US: gotten)
ИрээдүйYou'll get used to it.
МодальтайI can't get used to eating so late.

Хэрэглээ

1Used to – өнгөрсний зуршил ба байдал

Өнгөрсөнд давтагддаг байсан, одоо үнэн биш үйлдэл, байдлыг used to + үндсэн хэлбэрээр хэлнэ. Одоо цагийн хэлбэргүй: одоогийн зуршилд Present Simple (энгийн одоо цаг), ихэвчлэн usually-тэй. Монголоор «-даг байсан».

I used to cycle to school every day.
Би өдөр бүр сургууль руугаа дугуйгаар явдаг байсан.
«-даг байсан» → used to
This building used to be a cinema.
Энэ барилга өмнө нь кино театр байсан.
байдал: одоо биш
We didn't use to have a dishwasher.
Бид өмнө нь аяга таваг угаагч машингүй байсан.
didn't use to, d-гүй
Did your dad use to work here?
Аав чинь өмнө нь энд ажилладаг байсан уу?
Did + use to
I never used to read the news, but now I check it every morning.
Би өмнө нь мэдээ огт уншдаггүй байсан, харин одоо өглөө бүр шалгадаг.
never used to; одоо → Present Simple

2Be used to – хэвийн санагддаг

Ямар нэг юм танил болж, хачин эсвэл хэцүү байхаа больсон үед be used to хэрэглэнэ. Араас нь нэр үг, төлөөний үг эсвэл -ing. Монголоор «-д дассан».

I'm used to the noise of the city.
Би хотын чимээнд дассан.
«-д дассан» → am used to + нэр үг
Nurses are used to working long shifts.
Сувилагч нар урт ээлжээр ажиллахад дассан.
«-хад дассан» → used to + -ing
Don't worry about me — I'm used to it.
Миний төлөө бүү санаа зовоорой, би үүнд дассан.
used to + it
She wasn't used to speaking in public, so she was nervous.
Тэр олны өмнө ярьж дасаагүй байсан тул сандарсан.
wasn't used to + -ing
Are you used to driving on the right yet?
Баруун талаар машин барихад дасав уу?
Are you used to…?

3Get used to – дасах явц

Ямар нэг юм хэвийн болж буй явцыг get used to-гоор хэлнэ. Аль ч цагт, модаль үйл үгийн дараа ч хэрэглэнэ. Монголоор «-д дасах», «дасаж байна».

It took me months to get used to the climate here.
Энэ нутгийн цаг агаарт дасахад надад хэдэн сар зарцуулагдсан.
get used to: явц
I'm slowly getting used to working from home.
Би гэрээсээ ажиллахад аажмаар дасаж байна.
«дасаж байна» → am getting used to
Have you got used to your new job?
Шинэ ажилдаа дасав уу?
US: gotten used to
Don't worry, you'll soon get used to it.
Санаа зоволтгүй, удахгүй дасна.
«дасна» → will get used to
I could never get used to eating dinner at 10 pm.
Би оройн арван цагт хооллоход хэзээ ч дасаж чадахгүй байсан.
модальтай: could never get used to
The kids got used to their new school very quickly.
Хүүхдүүд шинэ сургуульдаа маш хурдан дассан.
got used to + нэр үг

4Хамтад нь хэрэглэх

Бодит ярианд өөрчлөлтийг тайлбарлахдаа гурвууланг нь хамт хэрэглэх нь элбэг.

I used to live in a village, so I wasn't used to the traffic here.
Би өмнө нь тосгонд амьдардаг байсан болохоор энд түгжрэлд дасаагүй байсан.
used to live + wasn't used to
At first it was hard, but now I'm used to it.
Эхэндээ хэцүү байсан, харин одоо дассан.
одоо: am used to
I used to hate early mornings, but I've got used to them.
Би өмнө нь эрт өглөөг үзэн яддаг байсан, гэхдээ дасчихлаа.
used to hate + have got used to; US: gotten used to

Түгээмэл алдаа

❌I am used to wake up early.
✅I am used to waking up early.
be used to + -ing: to бол угтвар үг
❌I use to go to the gym on Mondays.
✅I usually go to the gym on Mondays.
used to одоо цагийн хэлбэргүй
❌I'm getting use to it.
✅I'm getting used to it.
тэмдэг нэр нь used, -d-тэй
❌I used to living in London.
✅I used to live in London. эсвэл I'm used to living in London.
сонго: өнгөрсний зуршил (үндсэн хэлбэр) эсвэл дассан (be + -ing)
❌She is used to that she works at night.
✅She is used to working at night.
be used to + нэр үг эсвэл -ing, that-тай өгүүлбэр биш
❌Don't worry, you are used to it soon.
✅Don't worry, you'll get used to it soon.
дасах явц = get used to
❌Did you used to live here?
✅Did you use to live here?
did-ийн дараа use гэж бичнэ.

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «Идэхэд дассан» → be-гүй. Монголоор «дассан» нэг үг: «Австралиас ирсэн шинэ багш маань өдөр бүр хонины мах идэхэд аль хэдийн дассан». Тиймээс англиар be-г мартаж, used to-г үйл үг шиг хэрэглэх нь элбэг – тэгвэл «өмнө нь … байсан» гэсэн өөр утга руу ойртоно. «Дассан» = be used to.

❌Our new teacher from Australia already used to eating mutton every day.
✅Our new teacher from Australia is already used to eating mutton every day. эсвэл Our new teacher from Australia has already got used to eating mutton every day.
«дассан» → is used to + -ing

2. «Сонсоход дассан» → used to + үндсэн хэлбэр. Монголоор «Би нам гүм өрөөнд унтаж чаддаггүй, шөнөжин хотын машины чимээ сонсоход дассан» гэж «-х» хэлбэрийг «-д»-тэй залгадаг. «-х» нь үндсэн хэлбэр шиг санагддаг тул used to hear гэх нь элбэг. Be used to-д to бол угтвар үг: араас нь -ing.

❌I can't sleep in a quiet room because I'm used to hear the city traffic all night.
✅I can't sleep in a quiet room because I'm used to hearing the city traffic all night.
be used to + -ing

3. «Дасаж байна» → be used to. Монголоор «Бид сарын өмнө Улаанбаатар руу нүүсэн, ихрүүд шинэ цэцэрлэгтээ дасаж байна» гэдэг. «Байна»-г are гэж орчуулаад are used to гэвэл «аль хэдийн бүрэн дассан» гэсэн утга гарна. Явцыг be getting used to-гоор хэлнэ.

⚠️We moved to Ulaanbaatar a month ago, and the twins are used to their new kindergarten.
✅We moved to Ulaanbaatar a month ago, and the twins are getting used to their new kindergarten.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ are used to = аль хэдийн дассан; «дасаж байна» бол are getting used to

Бүү андуураарай

used to do эсвэл be used to doing – Нэг нь өнгөрсний тухай, нөгөө нь одоо юу хэвийн санагдахын тухай. Монголоор «-даг байсан» ба «-д дассан».

I used to work at night.
Би өмнө нь шөнө ажилладаг байсан.
өнгөрсний зуршил: одоо биш
I'm used to working at night.
Би шөнө ажиллахад дассан.
одоо надад хэвийн

be used to эсвэл get used to – Байдал ба өөрчлөлт. Монголоор «дассан» ба «дасаж байна».

My brother is used to spicy food.
Ах маань халуун ногоотой хоолонд дассан.
байдал: түүнд асуудалгүй
I'm getting used to spicy food.
Би халуун ногоотой хоолонд дасаж байна.
явц: улам амар болж байна

be used to (дассан) эсвэл be used to do (use-ийн үйлдэгдэхүүн хэв) – This room is used to store boxes = «энэ өрөөг хайрцаг хадгалахад ашигладаг»: энэ нь use-ийн үйлдэгдэхүүн хэв B1-10 + зорилгын to-инфинитив. Дуудлага нь өөр (доороос үзнэ үү).

Old tyres are used to make playground floors.
Хуучин дугуйг тоглоомын талбайн шал хийхэд ашигладаг.
= хүмүүс үүнд ашигладаг

Өнгөрсний зуршилд used to эсвэл would – Would ч давтагддаг өнгөрсний үйлдлийг хэлж болно, гэхдээ өнгөрсний байдлыг биш. B2-17-ийг үзнэ үү.

Every summer we used to go camping.
Зун болгон бид майханд хонохоор явдаг байсан.
would go ч болно
We used to have a dog called Max.
Бид Макс гэдэг нохойтой байсан.
байдал: would болохгүй

Зөв бичих ба дуудлага

  • used to, be used to, get used to-д used нь /juːst/, to сул: /ˈjuːstə/ – «YOO-stuh». Хоёр /t/ нийлж нэг болно. Бичигдсэнээр нь «юзэд ту» гэж бүү уншаарай.
  • used «ашигласан» гэсэн утгатай үед (This room is used to store boxes, I used a knife) /juːzd/ – «yoozd», /z/ авиатай. /z/ монгол «з»-ээс өөр: «с» хэлэх байрлалаас хоолойгоо дуугаргаарай.
  • use to (did / didn't-ийн дараа) used to-тэй яг адилхан дуудагддаг – тиймээс бичгийн алдаа их гардаг. Did-ийн дараа үргэлж use.

Алтан дүрэм

Used to + үйл үг = өнгөрсөн, одоо биш. Be used to + нэр үг / -ing = хэвийн санагддаг. Get used to + нэр үг / -ing = хэвийн болж байна. Be / get used to-гийн дараа «нэр үг эсвэл -ing» гэж бодоорой. Санаарай: «-даг байсан» = used to, «дассан» = be used to, «дасаж байна» = be getting used to.

Дасгал

A. Бүтэц

used to, be used to эсвэл get used to-гийн аль нэг хэлбэрийг хэрэглээрэй.

  1. I (play) the piano when I was a child, but I stopped.
  2. She's a nurse, so she's used to (work) at weekends.
  3. Moving to a new country is hard, but you'll used to it.
  4. Did you have long hair?
  5. We used to the cold yet — it's our first winter.
  6. Үгүйсгэл болгоно уу: I used to like coffee.
  7. Асуулт болгоно уу: You are used to the new system.

B. Утга

Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.

  1. Зөв хариултыг сонгоно уу: It took me a year to … used to the food.
  2. Зөв хариултыг сонгоно уу: There a bakery on this corner.
  3. used-тэйгээр дахин бичнэ үү: Driving on the left isn't strange for me any more.
  4. used-тэйгээр дахин бичнэ үү: I lived in a flat in the past, but now I live in a house.
  5. Утгыг сонгоно уу: "I'm getting used to my new glasses."

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. I'm used to get up at 5 am.
  2. I use to drink coffee every morning.
  3. I'm getting use to the new timetable.
  4. She is used to that she works at night.
  5. We used to go camping every summer.

D. Нөхцөл байдалд

Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй. Хаалтанд үйл үг байвал зөв хэлбэрт оруулна уу.

A new life in Canada
Kim: How's life in Canada?
Raj: Good, but different! I 18 (live) in a hot country, so I'm not 19 to the snow yet.
Kim: Don't worry — you'll get used to 20 (walk) on ice!
Raj: I hope so. And I'm slowly 21 used to the food.
Kim: Did you 22 to cook at home?
Raj: No, never. But now I have to!

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.

  1. Амьдрал тань хэрхэн өөрчлөгдсөн тухай хоёр өгүүлбэр бичнэ үү: нэгийг used to-тэй, нөгөөг didn't use to-тэй.
  2. Амьдралд тань шинээр гарсан нэг зүйлийн тухай бичнэ үү: нэг өгүүлбэрийг be used to эсвэл not used to-тэй, нөгөөг get used to-тэй.
Хариулт

A. Бүтэц

  1. used to play
  2. working
  3. get
  4. use to
  5. aren't / are not / haven't got / haven't gotten
  6. I didn't use to like coffee. / I never used to like coffee.
  7. Are you used to the new system?

B. Утга

  1. get
  2. used to be
  3. I'm used to driving on the left. / I am used to driving on the left. / I've got used to driving on the left. / I've gotten used to driving on the left.
  4. I used to live in a flat. / I used to live in a flat, but now I live in a house.
  5. They are slowly starting to feel normal.

C. Алдааг олоорой

  1. I'm used to getting up at 5 am. / I used to get up at 5 am.
  2. I usually drink coffee every morning. / I drink coffee every morning. / I used to drink coffee every morning.
  3. I'm getting used to the new timetable.
  4. She is used to working at night. / She's used to working at night.
  5. ✓ We used to go camping every summer.

D. Нөхцөл байдалд

  1. used to live / lived
  2. used
  3. walking
  4. getting
  5. use

E. Таны ээлж

  1. I used to live with my parents. I didn't use to drink coffee.
  2. I'm not used to my new phone yet. I'm sure I'll get used to it soon.

F. Холимог давталт

  1. seeing
  2. where
  3. work
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play