Used to, be used to, get used to: «-даг байсан», «дассан», «дасаж байна» англиар
Used To, Be Used To, Get Used To
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та used to do (өнгөрсний зуршил), be used to doing (ямар нэг юм хэвийн санагддаг), get used to doing (ямар нэг юм хэвийн болж байна) гурвыг ялгаж, аль ч цагт зөв хэрэглэж чадна.
Гол санаа
Энэ гурав бараг адилхан харагддаг ч өөр өөр асуултад хариулна.
used to + үндсэн хэлбэр бол хуучин зургийн цомог: өмнө нь үнэн байсан, одоо үнэн биш зүйл рүү эргэж харна. I used to smoke. (Одоо татдаггүй.)
be used to + нэр үг / -ing бол тухтай сандал: ямар нэг юм хэвийн санагдана. I'm used to the cold. (Хүйтэн надад саад болдоггүй.)
get used to + нэр үг / -ing бол тэр сандал руу хүрэх зам: хачин → хэвийн. I'm getting used to the cold. (Улам амар болж байна.)
Гол нь жижигхэн to үг. Used to smoke-д to үйл үгт хамаарах тул араас нь үндсэн хэлбэр ирнэ. Be used to, get used to-д used нь «дассан» гэсэн утгатай тэмдэг нэр, to бол угтвар үг – тиймээс араас нь нэр үг эсвэл -ing хэлбэр ирнэ B1-19. Асуугаарай: Энд нэр үг тавьж болох уу? Болох бол → -ing.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор энэ гурав огт өөр үгээр хэлэгддэг тул утгыг нь ялгах нь амархан: «-даг байсан» (өнгөрсний зуршил) = used to, «-д дассан» = be used to, «-д дасах / дасаж байна» = get used to. Сайн мэдээ: «-д дасах» дахь «-д» дагавар англи угтвар үг to-той таарна – араас нь нэр үг («хотын чимээнд») ирдэг шиг англиар ч нэр үг эсвэл -ing. Хүндрэл нь хэлбэр дээр: монгол «дассан» нэг үг тул be-г мартах, «босоход дассан» дахь «-х» хэлбэрийг үндсэн хэлбэр гэж бодож used to get up гэх, «дасаж байна»-г «байна» = am гэж I'm used to болгох нь элбэг.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Би өдөр бүр сургууль руугаа дугуйгаар явдаг байсан. | I used to cycle to school every day. | «-даг байсан» → used to + үндсэн хэлбэр |
| Би хотын чимээнд дассан. | I'm used to the noise of the city. | энд адилхан: «-д» = to + нэр үг; англиар be заавал |
| Сувилагч нар урт ээлжээр ажиллахад дассан. | Nurses are used to working long shifts. | «-хад дассан» → used to + -ing, үндсэн хэлбэр биш |
| Би гэрээсээ ажиллахад аажмаар дасаж байна. | I'm slowly getting used to working from home. | «дасаж байна» → getting used to, I'm used to биш |
| Санаа зоволтгүй, удахгүй дасна. | Don't worry, you'll soon get used to it. | ирээдүй → will get used to |
| Бид өмнө нь аяга таваг угаагч машингүй байсан. | We didn't use to have a dishwasher. | үгүйсгэл: didn't use to, d-гүй |
Товчхондоо: «-даг байсан» = used to + үйл үг; «-д дассан» = be used to + нэр үг / -ing; «-д дасах, дасаж байна» = get used to + нэр үг / -ing.
Бүтэц
Гурван бүтэц
| Бүтэц | Араас нь | Утга | Жишээ |
|---|---|---|---|
| used to | үндсэн хэлбэр | өнгөрсний зуршил, байдал; одоо үнэн биш | I used to live in Rome. |
| be used to | нэр үг / төлөөний үг / -ing | хэвийн санагддаг | I'm used to living alone. |
| get used to | нэр үг / төлөөний үг / -ing | хэвийн болж байна | I'm getting used to living alone. |
used to: үгүйсгэл ба асуулт (A2-28-ийн давталт)
| Жишээ | |
|---|---|
| Үгүйсгэх | I didn't use to like coffee. |
| never-тэй үгүйсгэл | I never used to like coffee. |
| Асуулт | Did you use to play an instrument? |
be used to – be өөрчлөгдөнө; used to хэвээр.
| Цаг | Жишээ |
|---|---|
| Одоо | She is used to working nights. |
| Өнгөрсөн | We weren't used to such hot weather. |
| Асуулт | Are you used to the new system yet? |
get used to – аль ч цагт, модаль үйл үгийн дараа ч
| Цаг | Жишээ |
|---|---|
| Present Continuous | I'm getting used to my new glasses. |
| Past Simple | He got used to the noise after a week. |
| Present Perfect | Have you got used to the time difference? (US: gotten) |
| Ирээдүй | You'll get used to it. |
| Модальтай | I can't get used to eating so late. |
Хэрэглээ
1Used to – өнгөрсний зуршил ба байдал
Өнгөрсөнд давтагддаг байсан, одоо үнэн биш үйлдэл, байдлыг used to + үндсэн хэлбэрээр хэлнэ. Одоо цагийн хэлбэргүй: одоогийн зуршилд Present Simple (энгийн одоо цаг), ихэвчлэн usually-тэй. Монголоор «-даг байсан».
2Be used to – хэвийн санагддаг
Ямар нэг юм танил болж, хачин эсвэл хэцүү байхаа больсон үед be used to хэрэглэнэ. Араас нь нэр үг, төлөөний үг эсвэл -ing. Монголоор «-д дассан».
3Get used to – дасах явц
Ямар нэг юм хэвийн болж буй явцыг get used to-гоор хэлнэ. Аль ч цагт, модаль үйл үгийн дараа ч хэрэглэнэ. Монголоор «-д дасах», «дасаж байна».
4Хамтад нь хэрэглэх
Бодит ярианд өөрчлөлтийг тайлбарлахдаа гурвууланг нь хамт хэрэглэх нь элбэг.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Идэхэд дассан» → be-гүй. Монголоор «дассан» нэг үг: «Австралиас ирсэн шинэ багш маань өдөр бүр хонины мах идэхэд аль хэдийн дассан». Тиймээс англиар be-г мартаж, used to-г үйл үг шиг хэрэглэх нь элбэг – тэгвэл «өмнө нь … байсан» гэсэн өөр утга руу ойртоно. «Дассан» = be used to.
2. «Сонсоход дассан» → used to + үндсэн хэлбэр. Монголоор «Би нам гүм өрөөнд унтаж чаддаггүй, шөнөжин хотын машины чимээ сонсоход дассан» гэж «-х» хэлбэрийг «-д»-тэй залгадаг. «-х» нь үндсэн хэлбэр шиг санагддаг тул used to hear гэх нь элбэг. Be used to-д to бол угтвар үг: араас нь -ing.
3. «Дасаж байна» → be used to. Монголоор «Бид сарын өмнө Улаанбаатар руу нүүсэн, ихрүүд шинэ цэцэрлэгтээ дасаж байна» гэдэг. «Байна»-г are гэж орчуулаад are used to гэвэл «аль хэдийн бүрэн дассан» гэсэн утга гарна. Явцыг be getting used to-гоор хэлнэ.
Бүү андуураарай
used to do эсвэл be used to doing – Нэг нь өнгөрсний тухай, нөгөө нь одоо юу хэвийн санагдахын тухай. Монголоор «-даг байсан» ба «-д дассан».
be used to эсвэл get used to – Байдал ба өөрчлөлт. Монголоор «дассан» ба «дасаж байна».
be used to (дассан) эсвэл be used to do (use-ийн үйлдэгдэхүүн хэв) – This room is used to store boxes = «энэ өрөөг хайрцаг хадгалахад ашигладаг»: энэ нь use-ийн үйлдэгдэхүүн хэв B1-10 + зорилгын to-инфинитив. Дуудлага нь өөр (доороос үзнэ үү).
Өнгөрсний зуршилд used to эсвэл would – Would ч давтагддаг өнгөрсний үйлдлийг хэлж болно, гэхдээ өнгөрсний байдлыг биш. B2-17-ийг үзнэ үү.
Зөв бичих ба дуудлага
- used to, be used to, get used to-д used нь /juːst/, to сул: /ˈjuːstə/ – «YOO-stuh». Хоёр /t/ нийлж нэг болно. Бичигдсэнээр нь «юзэд ту» гэж бүү уншаарай.
- used «ашигласан» гэсэн утгатай үед (This room is used to store boxes, I used a knife) /juːzd/ – «yoozd», /z/ авиатай. /z/ монгол «з»-ээс өөр: «с» хэлэх байрлалаас хоолойгоо дуугаргаарай.
- use to (did / didn't-ийн дараа) used to-тэй яг адилхан дуудагддаг – тиймээс бичгийн алдаа их гардаг. Did-ийн дараа үргэлж use.
Алтан дүрэм
Used to + үйл үг = өнгөрсөн, одоо биш. Be used to + нэр үг / -ing = хэвийн санагддаг. Get used to + нэр үг / -ing = хэвийн болж байна. Be / get used to-гийн дараа «нэр үг эсвэл -ing» гэж бодоорой. Санаарай: «-даг байсан» = used to, «дассан» = be used to, «дасаж байна» = be getting used to.
Дасгал
A. Бүтэц
used to, be used to эсвэл get used to-гийн аль нэг хэлбэрийг хэрэглээрэй.
-
I (play) the piano when I was a child, but I stopped.
-
She's a nurse, so she's used to (work) at weekends.at weekends (UK), on weekends (US)
-
Moving to a new country is hard, but you'll used to it.
-
Did you have long hair?
-
We used to the cold yet — it's our first winter.
-
Үгүйсгэл болгоно уу: I used to like coffee.
-
Асуулт болгоно уу: You are used to the new system.
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: It took me a year to … used to the food.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: There a bakery on this corner.
-
used-тэйгээр дахин бичнэ үү: Driving on the left isn't strange for me any more.
-
used-тэйгээр дахин бичнэ үү: I lived in a flat in the past, but now I live in a house.flat (UK), apartment (US)
-
Утгыг сонгоно уу: "I'm getting used to my new glasses."
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
I'm used to get up at 5 am.хоёр дахь хариулт утгыг өнгөрсний зуршил болгон өөрчилнө
-
I use to drink coffee every morning.сүүлийн хариулт өнгөрсний тухай
-
I'm getting use to the new timetable.
-
She is used to that she works at night.
-
We used to go camping every summer.
D. Нөхцөл байдалд
Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй. Хаалтанд үйл үг байвал зөв хэлбэрт оруулна уу.
Kim: How's life in Canada?
Raj: Good, but different! I 18 (live) in a hot country, so I'm not 19 to the snow yet.
Kim: Don't worry — you'll get used to 20 (walk) on ice!
Raj: I hope so. And I'm slowly 21 used to the food.
Kim: Did you 22 to cook at home?
Raj: No, never. But now I have to!
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Амьдрал тань хэрхэн өөрчлөгдсөн тухай хоёр өгүүлбэр бичнэ үү: нэгийг used to-тэй, нөгөөг didn't use to-тэй.
-
Амьдралд тань шинээр гарсан нэг зүйлийн тухай бичнэ үү: нэг өгүүлбэрийг be used to эсвэл not used to-тэй, нөгөөг get used to-тэй.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
B1-19 Gerund (-ing нэр үг болох нь): өгүүлэгдэхүүн болон угтвар үгийн дараа I look forward to (see) you.
-
B1-20 Relative Clauses (тодотгох өгүүлбэр): whose, where, when ба холбох үгийг орхих нь The town I grew up has changed a lot.
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do: хүнээр юм хийлгэх, зөвшөөрөх англиар My boss made me (work) late.
Хариулт
A. Бүтэц
- used to play
- working
- get
- use to
- aren't / are not / haven't got / haven't gotten
- I didn't use to like coffee. / I never used to like coffee.
- Are you used to the new system?
B. Утга
- get
- used to be
- I'm used to driving on the left. / I am used to driving on the left. / I've got used to driving on the left. / I've gotten used to driving on the left.
- I used to live in a flat. / I used to live in a flat, but now I live in a house.
- They are slowly starting to feel normal.
C. Алдааг олоорой
- I'm used to getting up at 5 am. / I used to get up at 5 am.
- I usually drink coffee every morning. / I drink coffee every morning. / I used to drink coffee every morning.
- I'm getting used to the new timetable.
- She is used to working at night. / She's used to working at night.
- ✓ We used to go camping every summer.
D. Нөхцөл байдалд
- used to live / lived
- used
- walking
- getting
- use
E. Таны ээлж
- I used to live with my parents. I didn't use to drink coffee.
- I'm not used to my new phone yet. I'm sure I'll get used to it soon.
F. Холимог давталт
- seeing
- where
- work
