Give me the book की give it to me? दोन कर्मं असलेली क्रियापदं मराठीत समजावून
Give Me the Book, Give It to Me: Verbs with Two Objects
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही give, send, show, buy, make अशी क्रियापदं दोन कर्मांसह – व्यक्ती आणि वस्तू – योग्य क्रमाने वापरू शकाल. to आणि for मधून योग्य शब्द निवडू शकाल, it आणि them बरोबर क्रम कसा बदलतो ते जाणाल, आणि explain, describe, suggest, say, introduce बरोबर to का लागतो ते समजेल.
मुख्य कल्पना
काही क्रियापदं कुरिअरवाल्यासारखी वस्तू व्यक्तीपर्यंत पोहोचवतात. Give, send, show, lend, buy, make – प्रत्येक वेळी एक वस्तू (पार्सल) असते आणि एक व्यक्ती, जिला ती मिळते.
इंग्रजीत हे दोन प्रकारे सांगता येतं. पहिल्या प्रकारात व्यक्ती लगेच क्रियापदानंतर येते, कोणत्याही जास्तीच्या शब्दाशिवाय, आणि वस्तू नंतर: I sent my sister a parcel. दुसऱ्या प्रकारात वस्तू आधी येते, आणि व्यक्तीच्या आधी एक छोटं लेबल लागतं – to किंवा for: I sent a parcel to my sister.
दोन्ही बरोबर. कोणता निवडायचा? इंग्रजी वाक्याच्या शेवटी नवी किंवा सगळ्यात महत्त्वाची माहिती ठेवायला आवडतं. आणि वस्तू सर्वनाम असेल (it, them), तर दुसरा प्रकार वापरा: I sent it to her.
एक सापळा आधीच सांगून ठेवतो. काही क्रियापदं – explain, describe, suggest, say, introduce – फक्त दुसराच प्रकार वापरतात: Explain the problem to me.
मराठी आणि इंग्रजी
मराठीत मिळणारी व्यक्ती “-ला / -ना” ने दाखवतो: “मी आईला पुस्तक दिलं”, “बाबांनी आम्हाला गोष्ट सांगितली”. प्रत्यय नामालाच चिकटलेला असतो, म्हणून शब्दक्रम मोकळा आहे: “आईला पुस्तक दिलं” आणि “पुस्तक आईला दिलं” – अर्थ तोच. इंग्रजीत प्रत्यय नाही. to किंवा for शिवाय व्यक्ती फक्त क्रियापदानंतर लगेच येऊ शकते (gave my mum a book). वस्तू आधी आली तर व्यक्तीला to किंवा for लागतं (gave a book to my mum). आणि “-ला” चा अर्थ to वाटला तरी, पहिल्या प्रकारात त्या जागी to येत नाही: gave to my mum a book चूक.
चांगली बातमी: मराठीतही “-ला” आणि “-साठी” वेगळे आहेत: “आईला पत्र पाठवलं” (to), “आईसाठी केक केला” (for). पण खरेदी आणि भेटवस्तूंबद्दल आपण अनेकदा “-ला” च म्हणतो: “बहिणीला ड्रेस घेतला”. इंग्रजीत buy बरोबर for. आणि “मला सुचव”, “मला वर्णन करून सांग”, “त्यांना ओळख करून दे” – मराठीत “मला / त्यांना” अगदी सहज क्रियापदाला लागतं, पण इंग्रजी suggest, describe, explain, say, introduce व्यक्तीला थेट क्रियापदानंतर येऊ देत नाहीत: suggest a hotel to me.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| आजीने मला ही अंगठी दिली. | My grandmother gave me this ring. | व्यक्ती लगेच क्रियापदानंतर → to नाही |
| मी माझी जुनी सायकल चुलत भावाला दिली. | I gave my old bike to my cousin. | वस्तू आधी → to + व्यक्ती |
| बाबांनी आमच्यासाठी जेवण केलं. | My dad cooked dinner for us. | “-साठी” → for – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत |
| आम्ही सरांना भेट घेतली. | We bought a present for the teacher. | खरेदी: मराठीत “-ला”, इंग्रजीत for |
| हे फोटो मला पाठवशील का? | Can you send them to me? | them आधी, मग to me |
| मला गृहपाठ समजावून सांगशील का? | Can you explain the homework to me? | explain + वस्तू + to |
| तिने मला एक चांगला डेंटिस्ट सुचवला. | She suggested a good dentist to me. | suggest + वस्तू + to |
| तू त्याला काय म्हणालास? | What did you say to him? | say + to; tell + व्यक्ती |
| उद्या मी माझ्या आई-वडिलांची तुझ्याशी ओळख करून देतो. | I'll introduce my parents to you tomorrow. | ज्यांची ओळख करून देतो ते लगेच introduce नंतर |
थोडक्यात: मराठी “-ला” कुठेही येऊ शकतो, पण इंग्रजीत to / for शिवाय व्यक्ती फक्त क्रियापदानंतर लगेच; इतरत्र to (वस्तू पोहोचते) किंवा for (कोणासाठी तरी करतो), आणि explain, describe, suggest, say, introduce बरोबर व्यक्तीआधी नेहमी to.
रचना
दोन रचना
| रचना | उदाहरण |
|---|---|
| क्रियापद + व्यक्ती + वस्तू | She gave her brother a present. |
| क्रियापद + वस्तू + to + व्यक्ती | She gave a present to her brother. |
| क्रियापद + वस्तू + for + व्यक्ती | He bought flowers for his mum. |
| क्रियापद + it / them + to / for + व्यक्ती | Give it to me. / I bought them for her. |
To की for?
| to-क्रियापदं (वस्तू व्यक्तीपर्यंत पोहोचते) | for-क्रियापदं (कोणाच्या मदतीसाठी किंवा आनंदासाठी करता) |
|---|---|
| give, send, show, lend, pass, offer, tell, teach, write, bring, sell | buy, make, get, cook, find, book |
| Send the photos to me. | Can you get a coffee for me? |
व्यक्तीआधी नेहमी to लागणारी क्रियापदं
| क्रियापद | ✅ बरोबर |
|---|---|
| explain | Explain the rules to me. |
| describe | Describe the man to me. |
| suggest | She suggested a good restaurant to us. |
| say | What did he say to you? |
| introduce | Let me introduce my friend to you. |
वापर
1क्रियापद + व्यक्ती + वस्तू
व्यक्ती लगेच क्रियापदानंतर येते, to किंवा for शिवाय. व्यक्ती सर्वनाम असेल (me, him, her, us, them) तेव्हा हे खूप नेहमीचं आहे.
2क्रियापद + वस्तू + to / for + व्यक्ती
वस्तू आधी ठेवा आणि व्यक्तीआधी to किंवा for लावा. व्यक्ती ही नवी किंवा महत्त्वाची माहिती असेल, किंवा लांब शब्दसमूह असेल, तेव्हा हा चांगला पर्याय.
3To-क्रियापदं आणि for-क्रियापदं
To-क्रियापदांत वस्तू व्यक्तीपर्यंत पोहोचते. For-क्रियापदांत तुम्ही कोणाच्या मदतीसाठी किंवा आनंदासाठी काहीतरी करता. दोन्ही गट पहिली रचनाही वापरू शकतात (give me…, buy me…). मराठीत साधारण “-ला” आणि “-साठी” असा फरक आहे, पण खरेदीसाठी आपण अनेकदा “-ला” म्हणतो.
4वस्तू सर्वनाम असेल तर: give it to me
वस्तू it किंवा them असेल तर ती लगेच क्रियापदानंतर ठेवा, आणि मग to किंवा for + व्यक्ती. लिखाणात हाच प्रमाण क्रम आहे.
5To लागणारी क्रियापदं: explain, describe, suggest, say, introduce
ही क्रियापदं व्यक्तीला कधीच लगेच क्रियापदानंतर ठेवत नाहीत. वस्तू + to + व्यक्ती ही रचना वापरा (किंवा व्यक्ती गाळा). Introduce नंतर, ज्याची ओळख करून देतो ती व्यक्ती येते: introduce my parents to you. मराठीत यांच्याबरोबर “मला”, “त्यांना” अगदी नेहमीचं आहे – म्हणूनच इथे खूप चुका होतात.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “मला एखादं हॉटेल सुचव” → suggest me, describe us. मराठीत “सुचवणे”, “वर्णन करणे” यांबरोबर व्यक्ती “-ला / -ना” ने थेट येते: “मला एखादं स्वस्त हॉटेल सुचव”, “आम्हाला रस्त्याचं वर्णन करून सांगा”. म्हणून इंग्रजीतही suggest me, describe us तयार होतं. suggest आणि describe व्यक्तीला क्रियापदानंतर लगेच येऊ देत नाहीत: आधी वस्तू, मग to + व्यक्ती – किंवा व्यक्ती गाळा.
2. “आजी-आजोबांना तिकिटं काढली”, “मुलीला सायकल घेतली” → booked tickets to, got a bicycle to. मराठीत खरेदी आणि भेटवस्तूंसाठी आपण अनेकदा “-ला” म्हणतो: “बहिणीला ड्रेस घेतला”, “आजोबांना नवा चष्मा करून घेतला”. “-ला” म्हणजे to, म्हणून booked … to, got … to येतं. पण buy, get, make, book ही for-क्रियापदं आहेत: कोणासाठी तरी वस्तू घेता.
3. “बाईंनी आम्हाला चित्रं दाखवली” → showed to us her paintings. मराठीत व्यक्ती आधी येते आणि तिला “-ला” लागतो: “बाईंनी आम्हाला त्यांची चित्रं दाखवली”. “-ला” = to असं वाटतं, म्हणून इंग्रजीत showed to us her paintings तयार होतं. इंग्रजीत व्यक्ती आधी आली तर to नाही: showed us her paintings. to फक्त वस्तूनंतर: showed her paintings to us.
गोंधळ करू नका
tell आणि say – Tell नंतर व्यक्ती थेट येते. Say नंतर शब्द येतात, आणि व्यक्तीला to लागतो. मराठी “मला सांग” म्हणजे tell me, say me नाही.
एकाच क्रियापदाबरोबर to आणि for – To सांगतं वस्तू कुठे पोहोचते. For म्हणजे “कोणाच्या मदतीसाठी” किंवा “कोणाच्या वतीने”. मराठीत इथेही “आईला” आणि “आईसाठी” असा फरक आहे.
introduce A to B – Introduce नंतर ती व्यक्ती येते जिची ओळख दुसऱ्याला करून दिली जाते.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- to सहसा कमकुवत: /tə/. Give it to me असं ऐकू येतं: “GIV-it-tə-ME”. /ə/ आखूड आणि सैल म्हणा, स्पष्ट “टू” नाही.
- for सहसा कमकुवत: /fə/ (UK), /fər/ (US). A cake for you – जोर cake आणि you वर. /f/ साठी वरचे दात खालच्या ओठाला लावा; दोन्ही ओठ मिटून म्हटलेला मराठी “फ” नको.
- जोर सहसा शेवटच्या महत्त्वाच्या शब्दावर: I gave it to Sara. (जोर Sara वर); I gave Sara the book. (जोर book वर). इंग्रजी वाक्यात नवी माहिती सहसा शेवटी.
- भरभर अनौपचारिक बोलण्यात give me “gimme” आणि let me “lemme” सारखं ऐकू येतं. ही रूपं लिहू नका.
- give /ɡɪv/: शेवटी घोष /v/ – वरचे दात खालच्या ओठाला लावून, गळ्यात कंपन ठेवून. “व” सारखे दोन्ही ओठ एकत्र आणू नका, आणि “फ” पण नाही.
सुवर्णनियम
दोन रचना: क्रियापद + व्यक्ती + वस्तू (give Anna the book) किंवा क्रियापद + वस्तू + to / for + व्यक्ती (give the book to Anna). वस्तू व्यक्तीपर्यंत पोहोचते तेव्हा to, कोणासाठी तरी करता तेव्हा for (buy, make, book). वस्तू it / them असेल तर दुसरी रचना. Explain, describe, suggest, say आणि introduce बरोबर व्यक्तीआधी नेहमी to – मराठीत “मला सुचव”, “मला समजावून सांग” असं थेट म्हणत असलो तरी.
सराव
A. रचना
वाक्यं पुन्हा लिहा किंवा रिकाम्या जागा भरा.
-
to वापरून पुन्हा लिहा: I gave Lucy my old bike.
-
for वापरून पुन्हा लिहा: He made his kids pancakes.
-
to शिवाय पुन्हा लिहा: Can you pass the salt to me?
-
शब्द योग्य क्रमाने लावा: it / to / give / me
-
to किंवा for लिहा: She cooked dinner us.
-
to किंवा for लिहा: I lent my car my cousin.
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा.
-
योग्य पर्याय निवडा: Can you ?
-
योग्य पर्याय निवडा: "Where's my phone?" "I gave …."
-
योग्य पर्याय निवडा: She … me a funny story.
-
योग्य पर्याय निवडा: I'll book a table … us.
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
He sent to me a long email.
-
Can you describe me your new flat?
-
My grandmother taught me this song.
-
I bought a present to my sister.
D. संदर्भात
गोष्टीतल्या रिकाम्या जागा भरा. प्रत्येक जागी एकच शब्द लिहा.
It was my birthday yesterday. My parents gave 15 a new watch. My brother cooked a big dinner 16 the whole family. My best friend sent a card 17 me from Canada, and my colleagues bought 18 a cake. In the evening I showed the photos 19 my grandmother. She loved them!
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
भेटवस्तू आणि मदतीबद्दल इंग्रजीत लिहा.
-
तुम्ही कोणाला तरी दिलेल्या भेटीबद्दल लिहा. दोन्ही रचना वापरा.
-
कोणीतरी तुमच्यासाठी केलेल्या एखाद्या गोष्टीबद्दल लिहा.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
A2-14 Myself, yourself आणि each other: “स्वतःला” आणि “एकमेकांना” इंग्रजीत My son can get dressed by now.
-
A1-09 Me, Him, Her, Us, Them: इंग्रजीतली कर्म सर्वनामं (object pronouns) मराठीत I don't know her. Can you introduce me to ? (she)
-
A2-13 Mine, yours, whose: “माझं”, “तुझं” आणि “कोणाचं?” इंग्रजीत कसं म्हणायचं "Is this your pen?" "No, is in my bag."
उत्तरे
A. रचना
- I gave my old bike to Lucy.
- He made pancakes for his kids.
- Can you pass me the salt?
- Give it to me.
- for
- to
B. अर्थ
- explain the rules to me
- it to Tom
- told
- for
C. चूक शोधा
- He sent me a long email. / He sent a long email to me.
- Can you describe your new flat to me?
- ✓ My grandmother taught me this song.
- I bought a present for my sister. / I bought my sister a present.
D. संदर्भात
- me
- for
- to
- me
- to
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- Last year I gave my dad a book about football. I gave a scarf to my mum, too.
- My friend made a birthday cake for me, and my sister bought me a plant.
F. मिश्र उजळणी
- himself
- her
- mine
