SlowingoMálfræði
A2 16 / 38

Give me the book eða give it to me? Sagnir með tveimur andlögum á ensku

Give Me the Book, Give It to Me: Verbs with Two Objects

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu notað sagnir eins og give, send, show, buy og make með tveimur andlögum í réttri röð: give me the book eða give the book to me. Þú veist hvenær þú notar to og hvenær for, og hvaða sagnir – explain, describe, suggest, say, introduce – þurfa alltaf to á undan manneskjunni.

Aðalatriðið

Sumar sagnir koma hlut til manneskju eins og pakkasendill. Give, send, show, lend, buy, make – alltaf er til hlutur (pakkinn) og manneskja sem fær hann.

Á ensku er hægt að segja þetta á tvo vegu. Í fyrri leiðinni kemur manneskjan beint á eftir sögninni, án nokkurs aukaorðs, og hluturinn á eftir: I sent my sister a parcel. Í seinni leiðinni kemur hluturinn fyrst og manneskjan fær lítinn merkimiða á undan sér – to eða for: I sent a parcel to my sister.

Hvort tveggja er rétt. Hvora á að velja? Enskan setur gjarnan nýjar eða mikilvægustu upplýsingarnar í lok setningarinnar. Og ef hluturinn er fornafn (it, them) notarðu seinni leiðina: I sent it to her.

Ein gildra í viðbót: sumar sagnir – explain, describe, suggest, say, introduce – nota aðeins seinni leiðina: Explain the problem to me.

Íslenska og enska

Á íslensku sýnir þágufallið hver fær hlutinn: „Amma gaf mér hring“, „Ég gaf frænda mínum hjólið“. Fallið sýnir hlutverkið, svo orðaröðin er frjálsari: „Ég gaf frænda mínum hjólið“ og „Ég gaf hjólið frænda mínum“ þýða það sama. Ensk nafnorð hafa ekkert þágufall. Án forsetningar getur viðtakandinn aðeins staðið beint á eftir sögninni (gave my cousin the bike). Ef hluturinn kemur fyrst þarf viðtakandinn to eða for (gave the bike to my cousin).

Góðu fréttirnar: margt passar vel. „Senda til“ er send to, „handa“ er for („Ég keypti gjöf handa kennaranum“ – a present for the teacher), og „segja við“ er say to. En sumar sagnir taka „fyrir“ á íslensku: „útskýra fyrir mér“, „lýsa fyrir okkur“, „kynna mig fyrir foreldrunum“. Á ensku er það to, ekki for: explain it to me, introduce me to your parents. Og „segja mér“ er tell me, ekki say me. Loks setjum við á íslensku fornöfnin í röðinni „mér það“, „þér þær“ („Sendu mér þær“). Á ensku er staðlaða röðin them to me: Send them to me.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Amma gaf mér þennan hring.My grandmother gave me this ring.viðtakandi beint á eftir sögninni → ekkert to – hér er þetta eins
Ég gaf gamla hjólið mitt frænda mínum.I gave my old bike to my cousin.hluturinn fyrst → to + viðtakandi
Pabbi eldaði kvöldmat handa okkur.My dad cooked dinner for us.„handa“ → for – hér er þetta eins
Geturðu sent mér þær?Can you send them to me?fornafn: them fyrst, svo to me
Geturðu útskýrt heimavinnuna fyrir mér?Can you explain the homework to me?„fyrir“ → to, ekki for
Hún benti mér á góðan tannlækni.She suggested a good dentist to me.suggest + hlutur + to
Hvað sagðirðu við hann?What did you say to him?„segja við“ → say to – hér er þetta eins
Hún sagði mér skemmtilega sögu.She told me a funny story.„segja mér“ → tell me, ekki say me
Ég kynni foreldra mína fyrir þér á morgun.I'll introduce my parents to you tomorrow.„kynna fyrir“ → introduce … to

Í stuttu máli: þágufallið getur staðið hvar sem er, en enskur viðtakandi án forsetningar aðeins beint á eftir sögninni; annars to (hluturinn fer til manneskjunnar) eða for (eitthvað gert handa henni). Og „útskýra fyrir“, „lýsa fyrir“ og „kynna fyrir“ eru öll með to.

Form

Tvö mynstur

MynsturDæmi
sögn + manneskja + hluturShe gave her brother a present.
sögn + hlutur + to + manneskjaShe gave a present to her brother.
sögn + hlutur + for + manneskjaHe bought flowers for his mum.
sögn + it / them + to / for + manneskjaGive it to me. / I bought them for her.

To eða for?

to-sagnir (hluturinn fer til manneskjunnar)for-sagnir (eitthvað gert handa einhverjum eða fyrir hann)
give, send, show, lend, pass, offer, tell, teach, write, bring, sellbuy, make, get, cook, find, book
Send the photos to me.Can you get a coffee for me?

Sagnir sem þurfa alltaf to á undan manneskjunni

Sögn✅ Rétt
explainExplain the rules to me.
describeDescribe the man to me.
suggestShe suggested a good restaurant to us.
sayWhat did he say to you?
introduceLet me introduce my friend to you.

Notkun

1Sögn + manneskja + hlutur

Manneskjan kemur beint á eftir sögninni, án to eða for. Þetta er mjög algengt þegar manneskjan er fornafn (me, him, her, us, them). Þágufallið á íslensku stendur oft á sama stað.

Can you pass me the salt, please?
Geturðu rétt mér saltið?
„mér“ beint á eftir sögninni → ekkert to
My grandmother gave me this ring.
Amma gaf mér þennan hring.
I'll send you the address.
Ég sendi þér heimilisfangið.
She showed us her new flat.
Hún sýndi okkur nýju íbúðina sína.
flat (UK), apartment (US)
Can you lend me some money?
Geturðu lánað mér smá pening?
lend = lána einhverjum

2Sögn + hlutur + to / for + manneskja

Settu hlutinn fyrst og to eða for á undan manneskjunni. Þetta er gott val þegar manneskjan er nýjar eða mikilvægar upplýsingar eða langt orðasamband. Á íslensku getur þágufallið líka staðið aftast, en þá án forsetningar – á ensku verður forsetningin að vera með.

I gave my old bike to my cousin.
Ég gaf frænda mínum gamla hjólið mitt.
hluturinn fyrst → to + manneskja
She sold her car to a man from the next town.
Hún seldi manni úr næsta bæ bílinn sinn.
langt orðasamband í lokin
He made a cake for his daughter's birthday party.
Hann bakaði köku fyrir afmælisveislu dóttur sinnar.
Who did you send the letter to?
Hverjum sendirðu bréfið?
„hverjum“ → who … to; to getur staðið aftast í spurningunni
We bought a present for the teacher.
Við keyptum gjöf handa kennaranum.
„handa“ → for

3To-sagnir og for-sagnir

Með to-sögnum fer hluturinn til manneskjunnar. Með for-sögnum gerirðu eitthvað handa einhverjum eða fyrir hann. Báðir hóparnir geta líka notað fyrra mynstrið (give me…, buy me…). Á íslensku getur þágufallið gert hvort tveggja, en „handa“ samsvarar for.

Write to me when you arrive.
Skrifaðu mér þegar þú kemur á staðinn.
write to + manneskja
She teaches English to adults.
Hún kennir fullorðnum ensku.
= She teaches adults English.
Can you bring a chair for me?
Geturðu náð í stól fyrir mig?
for = til að hjálpa mér (to me er líka mögulegt)
My dad cooked dinner for us.
Pabbi eldaði kvöldmat handa okkur.
„handa okkur“ → for us
Can you book a table for us?
Geturðu pantað borð fyrir okkur?
= Can you book us a table?
I found a good flat for you.
Ég fann góða íbúð handa þér.

4Þegar hluturinn er fornafn: give it to me

Þegar hluturinn er it eða them seturðu hann beint á eftir sögninni og svo to eða for og manneskjuna. Þetta er staðlaða röðin í rituðu máli. Á íslensku er röðin oft öfug („Sendu mér þær“).

"Where's my book?" "I gave it to Sara."
„Hvar er bókin mín?“ „Ég lét Sara fá hana.“
it beint á eftir sögninni
These are Tom's keys. Can you give them to him?
Þetta eru lyklarnir hans Tom. Geturðu látið hann fá þá?
I love these photos. Can you send them to me?
Þessar myndir eru æðislegar. Geturðu sent mér þær?
„mér þær“ → them to me
The cake looks great. Did you make it for Leo?
Kakan lítur frábærlega út. Bakaðirðu hana handa Leo?

5Sagnir sem þurfa to: explain, describe, suggest, say, introduce

Þessar sagnir setja viðtakandann aldrei beint á eftir sér. Notaðu mynstrið hlutur + to + manneskja (eða slepptu manneskjunni). Með introduce kemur sá sem er kynntur beint á eftir sögninni: introduce my parents to you. Á íslensku segjum við „útskýra fyrir“, „lýsa fyrir“ og „kynna fyrir“ – en á ensku er það to, ekki for.

Can you explain the homework to me?
Geturðu útskýrt heimavinnuna fyrir mér?
„útskýra fyrir mér“ → explain … to me
Please describe the problem to the manager.
Vinsamlegast lýstu vandamálinu fyrir verslunarstjóranum.
„lýsa fyrir“ → describe … to
She suggested a good dentist to me.
Hún benti mér á góðan tannlækni.
suggest + hlutur + to
What did you say to him?
Hvað sagðirðu við hann?
„segja við“ → say to
I'll introduce my parents to you tomorrow.
Ég kynni foreldra mína fyrir þér á morgun.
„kynna fyrir“ → introduce … to

Algengar villur

❌Can you explain me the problem?
✅Can you explain the problem to me?
explain + hlutur + to + manneskja.
❌She said me the answer.
✅She told me the answer.
„sagði mér“ → told me; say + to.
❌He gave to me a present.
✅He gave me a present. eða He gave a present to me.
Beint á eftir sögninni kemur viðtakandinn án to.
❌I bought a present to my sister.
✅I bought a present for my sister. eða I bought my sister a present.
buy er for-sögn.
❌Can you describe me the man?
✅Can you describe the man to me?
describe + hlutur + to + manneskja.
❌Let me introduce you my sister.
✅Let me introduce my sister to you. eða Let me introduce you to my sister.
introduce + sá sem er kynntur + to + manneskja.
❌I sent to my friend a message.
✅I sent my friend a message. eða I sent a message to my friend.
to + manneskja kemur á eftir hlutnum.
⚠️Give me it.
✅Give it to me.
Málfræðilega mögulegt í óformlegu tali, einkum í breskri ensku, en ekki staðlað í rituðu máli: it to me.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „útskýrði fyrir okkur“, „kynnti mig fyrir“ → explained for us, introduced me for. Á íslensku taka „útskýra“, „lýsa“ og „kynna“ forsetninguna „fyrir“: „Leiðsögumaðurinn útskýrði fyrir okkur…“, „Katrín kynnti mig fyrir ömmu sinni“. „Fyrir“ verður auðveldlega for. En með þessum sögnum er það to á ensku. Explain for us þýðir „útskýra í okkar stað“.

⚠️Our guide at the Hellisheidi power plant explained for us how the hot water gets all the way to Reykjavik.
✅Our guide at the Hellisheidi power plant explained to us how the hot water gets all the way to Reykjavik. eða Our guide at the Hellisheidi power plant explained how the hot water gets all the way to Reykjavik.
Málfræðilega rétt, en explain for us merkir „í okkar stað“; „útskýra fyrir“ → explain to
❌At the graduation party in Akureyri, Katrin introduced me for her grandparents, who had flown in from Isafjordur that morning.
✅At the graduation party in Akureyri, Katrin introduced me to her grandparents, who had flown in from Isafjordur that morning.
„kynna fyrir“ → introduce to

2. „lánaði veiðistöngina stráknum“ → hlutur + manneskja án to. Á íslensku sýnir þágufallið hver fær hlutinn, svo viðtakandinn getur staðið aftast án forsetningar: „Afi lánaði gömlu veiðistöngina stráknum á næsta bæ“. Á ensku getur viðtakandi án forsetningar aðeins staðið beint á eftir sögninni. Ef hluturinn kemur fyrst þarf to.

❌Grandpa lent his old fishing rod a boy from the next farm in Skagafjordur, and he never got it back.
✅Grandpa lent his old fishing rod to a boy from the next farm in Skagafjordur, and he never got it back. eða Grandpa lent a boy from the next farm in Skagafjordur his old fishing rod, and he never got it back.
hluturinn fyrst → to + viðtakandi
❌Every December Dad sends a big box of smoked lamb his brother in Norway, because he can't get it there.
✅Every December Dad sends a big box of smoked lamb to his brother in Norway, because he can't get it there. eða Every December Dad sends his brother in Norway a big box of smoked lamb, because he can't get it there.
send + hlutur + to

3. „Á ég að senda þér þær?“ → post you them. Á íslensku kemur fornafnið um manneskjuna á undan fornafninu um hlutinn: „Á ég að senda þér þær?“, „Réttu mér hann“. Á ensku er staðlaða röðin í rituðu máli öfug: them to you, it to me.

⚠️I've found your old school books in Mum's attic in Hveragerdi; shall I post you them, or will you pick them up at Easter?
✅I've found your old school books in Mum's attic in Hveragerdi; shall I post them to you, or will you pick them up at Easter?
Málfræðilega mögulegt í óformlegu bresku tali, en staðlað: them to you

Ekki rugla saman

tell og say – Á eftir tell kemur manneskjan beint. Á eftir say koma orðin, og manneskjan þarf to. „Segja mér“ er því tell me, en „segja við mig“ er say to me.

She told me a funny story.
Hún sagði mér skemmtilega sögu.
tell + manneskja
She said hello to me.
Hún heilsaði mér.
say + orð + to + manneskja

to og for með sömu sögn – To sýnir hvert hluturinn fer. For þýðir „fyrir einhvern“, í hans stað eða til að hjálpa honum.

I sent a letter to my mum.
Ég sendi mömmu bréf.
mamma fékk bréfið; mum (UK), mom (US)
I sent a letter for my mum.
Ég sendi bréf fyrir mömmu.
mamma bað mig að senda það

introduce A to B – Á eftir introduce kemur sá sem er kynntur fyrir hinum, eins og á íslensku: „kynna A fyrir B“.

Can you introduce me to your boss?
Geturðu kynnt mig fyrir yfirmanninum þínum?
ég hitti yfirmanninn
Can you introduce your boss to me?
Geturðu kynnt yfirmanninn þinn fyrir mér?
yfirmaðurinn hittir mig

Stafsetning og framburður

  • to er yfirleitt veikt: /tə/. Give it to me hljómar eins og „GIV-it-tə-ME“. Veika sérhljóðið /ə/ er stutt og slakt, ekki skýrt u.
  • for er yfirleitt veikt: /fə/ (UK), /fər/ (US). A cake for you – áherslan er á cake og you.
  • Áherslan fellur yfirleitt á síðasta mikilvæga orðið: I gave it to Sara. (áhersla á Sara); I gave Sara the book. (áhersla á book). Nýjar upplýsingar koma yfirleitt í lok enskrar setningar.
  • Í hröðu, óformlegu tali getur give me hljómað eins og „gimme“ og let me eins og „lemme“. Skrifaðu ekki þessar myndir.
  • give /ɡɪv/: í lokin er raddað /v/, ekki f.

Gullna reglan

Manneskja beint á eftir sögninni → ekkert to: give me the book. Hluturinn fyrst → to (hluturinn fer til manneskjunnar) eða for (eitthvað gert handa henni): give the book to me, buy flowers for her. Með it / them: give it to me. Og explain, describe, suggest, say, introduce nota alltaf to – líka þegar íslenskan segir „fyrir“.

Æfingar

A. Form

Umorðaðu setningarnar eða fylltu í eyðurnar.

  1. Umorðaðu með to: I gave Lucy my old bike.
  2. Umorðaðu með for: He made his kids pancakes.
  3. Umorðaðu án to: Can you pass the salt to me?
  4. Raðaðu orðunum í rétta röð: it / to / give / me
  5. Skrifaðu to eða for: She cooked dinner us.
  6. Skrifaðu to eða for: I lent my car my cousin.

B. Merking

Veldu rétta svarið.

  1. Veldu rétta svarið: Can you ?
  2. Veldu rétta svarið: "Where's my phone?" "I gave …."
  3. Veldu rétta svarið: She … me a funny story.
  4. Veldu rétta svarið: I'll book a table … us.

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. He sent to me a long email.
  2. Can you describe me your new flat?
  3. My grandmother taught me this song.
  4. I bought a present to my sister.

D. Í samhengi

Fylltu í eyðurnar í sögunni. Skrifaðu eitt orð í hverja eyðu.

My birthday
It was my birthday yesterday. My parents gave 15 a new watch. My brother cooked a big dinner 16 the whole family. My best friend sent a card 17 me from Canada, and my colleagues bought 18 a cake. In the evening I showed the photos 19 my grandmother. She loved them!

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku um gjafir og hjálp.

  1. Skrifaðu um gjöf sem þú gafst einhverjum. Notaðu bæði mynstrin.
  2. Skrifaðu um eitthvað sem einhver gerði fyrir þig.

F. Blönduð upprifjun

Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.

  1. A2-14 Myself, yourself og each other: afturbeygð fornöfn á ensku
    My son can get dressed by now.
  2. A1-09 Fornöfn í andlagi á ensku: me, him, her, us, them (object pronouns)
    I don't know her. Can you introduce me to ? (she)
  3. A2-13 Mine, yours og whose á ensku: eignarfornöfn útskýrð á íslensku
    "Is this your pen?" "No, is in my bag."
Svör

A. Form

  1. I gave my old bike to Lucy.
  2. He made pancakes for his kids.
  3. Can you pass me the salt?
  4. Give it to me.
  5. for
  6. to

B. Merking

  1. explain the rules to me
  2. it to Tom
  3. told
  4. for

C. Finndu villuna

  1. He sent me a long email. / He sent a long email to me.
  2. Can you describe your new flat to me?
  3. ✓ My grandmother taught me this song.
  4. I bought a present for my sister. / I bought my sister a present.

D. Í samhengi

  1. me
  2. for
  3. to
  4. me
  5. to

E. Spreyttu þig

  1. Last year I gave my dad a book about football. I gave a scarf to my mum, too.
  2. My friend made a birthday cake for me, and my sister bought me a plant.

F. Blönduð upprifjun

  1. himself
  2. her
  3. mine
Android appLærðu á ferðinni Google Play