Participle clauses: deelwoordzinnen in het Engels (feeling tired, after leaving, having finished)
Participle Clauses: Feeling Tired, After Leaving
Op deze pagina
Leerdoel
Na deze les kun je bijzinnen van tijd en reden korter maken met een deelwoord – Feeling tired, …, While waiting, …, After leaving, …, When asked, …, Having finished, … – en zorg je ervoor dat het verborgen onderwerp het juiste is.
Het idee
Een volledige bijzin van tijd of reden heeft een voegwoord, een onderwerp en een werkwoord: Because she felt tired, she went to bed. Is het onderwerp in beide delen hetzelfde, dan kan het Engels de eerste bijzin samenpersen: Feeling tired, she went to bed.
Zie een deelwoordzin als een vacuümverpakte bijzin. Het onderwerp en de tijd worden eruit gehaald (en soms ook het voegwoord), en alleen het deelwoord blijft over. De lezer ‘pakt hem uit’ met behulp van de hoofdzin: wie was er moe? She – het onderwerp van de hoofdzin.
Dat is de belangrijkste regel: het verborgen onderwerp van de deelwoordzin is het onderwerp van de hoofdzin. Klopt dat, dan heb je een compacte, natuurlijke stijl die je veel ziet in verhalen, nieuws en goede teksten. Klopt het niet, dan zegt de zin iets wat je niet bedoelt.
Nederlands en Engels vergeleken
Het Nederlands kent deelwoordconstructies ook – ‘Thuisgekomen ging ze meteen slapen’, ‘Lachend liep hij weg’, ‘Gevraagd naar zijn plannen, zweeg hij’ – maar in gewone taal gebruik je bijna altijd een volledige bijzin met omdat, toen, terwijl of nadat. In het Engels zijn deelwoordzinnen veel gewoner, vooral in geschreven taal. De regel van hetzelfde onderwerp geldt in beide talen: ‘Fietsend door het park scheen de zon’ is ook in het Nederlands fout. Na voorzetsels als na en voor gebruikt het Nederlands het + infinitief (‘na het eten’) of te + infinitief (‘alvorens te tekenen’); het Engels gebruikt altijd de -ing-vorm. En sinds + tegenwoordige tijd wordt since + -ing met een Present Perfect.
| Nederlands | Engels | Wat valt op? |
|---|---|---|
| Omdat ze zich niet lekker voelde, ging ze vroeg weg. | Feeling unwell, she left early. | reden: -ing |
| Terwijl ik op de bus wachtte, las ik het nieuws. | While waiting for the bus, I read the news. | voegwoord + -ing |
| Na het eten deden we de afwas. | After eating, we did the washing-up. | na het + infinitief → after + -ing |
| Voordat je tekent, … / Alvorens te tekenen, … | Before signing, … | nooit before to sign |
| Nadat hij het verslag had afgemaakt, ging hij naar huis. | Having finished the report, he went home. | eerder afgerond |
| Sinds ze aan de kust wonen, surfen ze. | Since moving to the coast, they've taken up surfing. | sinds + tegenwoordige tijd → since + -ing, Present Perfect |
| Gevraagd naar de vertraging, zei hij niets. | When asked about the delay, he said nothing. | lijdend: voltooid deelwoord |
Vorm
Twee deelwoorden in deze les
| Deelwoord | Vorm | Betekenis | Voorbeeld |
|---|---|---|---|
| present participle | werkwoord + -ing | tegelijk, of reden | Feeling tired, she went to bed. |
| perfect participle | having + voltooid deelwoord | afgerond vóór de hoofdhandeling | Having finished the report, he left. |
Van volledige bijzin naar deelwoordzin
| Volledige bijzin | Deelwoordzin |
|---|---|
| As I was walking home, I met an old friend. | Walking home, I met an old friend. |
| Because he knew the city well, he took a shortcut. | Knowing the city well, he took a shortcut. |
| After she had paid the bill, she left. | Having paid the bill, she left. |
Voegwoord + deelwoord
| Voegwoord | + | Voorbeeld |
|---|---|---|
| while / when | -ing | While waiting for the bus, I read the news. |
| after / before / since | -ing | After leaving school, she joined the army. |
| when | voltooid deelwoord (lijdende betekenis) | When asked, he refused to comment. |
Plaats en komma's
- Aan het begin: komma na de deelwoordzin – Feeling tired, she went to bed.
- Aan het eind (tegelijk): meestal geen komma, of een lichte – He came in carrying three cups of coffee.
Gebruik
1-ing voor handelingen die tegelijk gebeuren
De -ing-zin beschrijft een handeling die tegelijk met de hoofdhandeling gebeurt, of er vlak voor in een snelle opeenvolging. Je ziet het heel vaak in verhalen en beschrijvingen.
2-ing voor een reden
Een -ing-zin aan het begin legt vaak uit waarom. Being + bijvoeglijk of zelfstandig naamwoord is hier gewoon. Dit gebruik is wat formeel en komt vooral in geschreven taal voor.
3Na voegwoorden – while waiting, after leaving, when asked
Houd het voegwoord als je de tijd duidelijk wilt maken: while, when, after, before, since + -ing. Na after, before en since staat de -ing-vorm na een voorzetsel, zoals je in B1-19 leerde. Bij een lijdende betekenis gebruik je when + voltooid deelwoord: when asked = toen hij gevraagd werd.
4Having + voltooid deelwoord voor een eerdere handeling
Gebruik having + voltooid deelwoord om duidelijk te laten zien dat de eerste handeling afgerond was vóór de hoofdhandeling. Vaak zit er ook een reden in. After + -ing betekent ongeveer hetzelfde.
5De regel van hetzelfde onderwerp
Het verborgen onderwerp van de deelwoordzin is het onderwerp van de hoofdzin. Zijn de onderwerpen verschillend, gebruik dan een volledige bijzin.
Een paar vaste uitdrukkingen zijn uitzonderingen en hebben geen passend onderwerp nodig: generally speaking, judging by…, considering…. Losse deelwoorden (dangling participles) komen uitgebreider aan bod in C1-07.
Veelgemaakte fouten
Valkuilen voor Nederlandstaligen
1. Het verkeerde verborgen onderwerp. Deze fout bestaat ook in het Nederlands (‘Als klein bedrijf kennen onze klanten ons persoonlijk’), en daarom glipt hij gemakkelijk mee naar het Engels. Check altijd: doet het onderwerp van de hoofdzin echt wat het deelwoord zegt?
2. ‘Voor/na … te’ → before to / after to. ‘Alvorens te beginnen’ en ‘na in Leiden te hebben gestudeerd’ hebben te + infinitief. Na before, after en since staat in het Engels altijd de -ing-vorm (of having + voltooid deelwoord).
3. ‘Sinds ik … woon/werk’ → Since I live/work. In het Nederlands staat na sinds de tegenwoordige tijd: ‘Sinds ik thuiswerk, slaap ik veel beter.’ In het Engels kijkt since in de betekenis ‘sinds’ terug naar een beginpunt: since + -ing (of since I started…), en in de hoofdzin een Present Perfect. Since + tegenwoordige tijd betekent ‘omdat’.
4. ‘Nadat ik … heb’ → After I have… ‘Nadat ik ben uitgecheckt, nam ik een taxi’ heeft een Nederlandse voltooide tijd bij een afgesloten gebeurtenis. In het Engels kan dat geen Present Perfect zijn: gebruik after + -ing, having + voltooid deelwoord of een gewone verleden tijd.
Niet verwarren
Deelwoordzin en verkorte bijzin – Een verkorte bijzin beschrijft een zelfstandig naamwoord en staat er direct achter (B2-09). Een deelwoordzin werkt als een bijwoord en zegt iets over de hele handeling: wanneer of waarom.
doing en having done – De gewone -ing-vorm betekent tegelijk of een snelle opeenvolging. Having done benadrukt dat de eerste handeling afgerond was vóór de tweede.
Deelwoordzinnen met een lijdende betekenis aan het begin (Built in 1850, …), ontkennende deelwoordzinnen (Not knowing what to do, …), zinnen met een gevolg (…, leaving thousands without power) en with + lijdend voorwerp + deelwoord leer je in C1-07.
Spelling en uitspraak
- Zet een komma na een deelwoordzin aan het begin van de zin: Feeling tired, she… (In het Nederlands laat je die komma soms weg; in het Engels niet.)
- De spelling van -ing volgt de normale regels: make → making, stop → stopping, lie → lying. Zie A1-22.
- Having wordt aan het begin van een deelwoordzin nooit samengetrokken: Having finished…. De v in having is stemhebbend: je onderlip raakt je boventanden en je stem zoemt – geen /f/. De /æ/ is open: zet je mond wijder open dan voor de ‘e’ in ‘bed’.
- asked /ɑːskt/ (UK), /æskt/ (US): drie medeklinkers achter elkaar. Spreek de /t/ aan het eind uit – zonder /t/ klinkt When asked als When ask.
- In spraak zeg je een deelwoordzin aan het begin als een aparte groep, met een kleine pauze bij de komma: Feeling tired | she went to bed. De stem gaat meestal iets omhoog voor de pauze.
Gouden regel
Een deelwoordzin leent zijn onderwerp van de hoofdzin – zorg er dus voor dat dat onderwerp de handeling echt doet. -ing = tegelijk of reden; having + voltooid deelwoord = eerder afgerond; when + voltooid deelwoord = lijdende betekenis. Na after / before / since komt altijd -ing, nooit to.
Oefeningen
A. Vorm
Maak de zinnen korter met een deelwoord, of vul de juiste vorm in.
-
Herschrijf met een deelwoord: Because she felt nervous, she practised her speech again.
-
Herschrijf met een deelwoord: After he had read the email, he called his boss.
-
Herschrijf met een deelwoord: As I was walking home, I saw an accident.
-
Vul aan: Since (start) this job, I've learned a lot.
-
Vul aan: Before (leave) the house, check that the windows are closed.
-
Herschrijf met when + voltooid deelwoord: When she was asked about her plans, she just smiled.
B. Betekenis
Kies het juiste antwoord.
-
Kies het juiste antwoord: … his keys the day before, he had to call a locksmith.
-
Kies het juiste antwoord: When … for his opinion, he said he didn't have one.
-
Kies het juiste antwoord: … a vegetarian, Tom didn't eat the burgers.
-
Wat betekent de deelwoordzin in "Knowing the area well, she didn't need a map"? …
-
Wat gebeurde er eerst in "Having packed his bags, he called a taxi"?
C. Vind de fout
Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.
-
Arriving at the hotel, the room wasn't ready.
-
After finish dinner, we went for a walk.
-
While waiting for the bus, I listened to a podcast.
-
Since move to Berlin, she has learned to cycle everywhere.
D. In context
Lees het verhaal en zet de werkwoorden tussen haakjes in de juiste vorm.
16 (wake) up late on Monday, Jake jumped out of bed. 17 (realise) he had no time for breakfast, he grabbed an apple and ran to the station. While 18 (wait) for the train, he checked his email. 19 (read) the first message, he laughed: the meeting had been moved to Tuesday. When 20 (ask) later why he looked so tired, he just said, "Don't ask."
E. Jouw beurt
Schrijf in het Engels over je eigen dag.
-
Schrijf een zin over je ochtendroutine met while + -ing of before + -ing.
-
Schrijf een zin over iets wat je deed nadat je iets anders had afgerond, met having + voltooid deelwoord.holiday (UK) = vacation (US)
F. Gemengde herhaling
Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.
-
B2-09 Verkorte bijzinnen in het Engels: the man standing there, the car stolen last night The man (stand) next to the door is our new teacher.
-
B1-19 De -ing-vorm als zelfstandig naamwoord (gerund): als onderwerp en na voorzetsels I'm looking forward to (see) you.
-
B2-08 Uitbreidende bijzinnen in het Engels: who, which, whose en some of whom We visited Rome, we ate the best pizza of our lives.
-
B2-04 I wish I had, if only en regret: spijt over het verleden in het Engels I wish I (not spend) so much money last month.
Antwoorden
A. Vorm
- Feeling nervous, she practised her speech again. / Being nervous, she practised her speech again.
- Having read the email, he called his boss. / After reading the email, he called his boss.
- Walking home, I saw an accident. / While walking home, I saw an accident.
- starting
- leaving
- When asked about her plans, she just smiled.
B. Betekenis
- Having lost
- asked
- Being
- reason
- He packed his bags.
C. Vind de fout
- Arriving at the hotel, we found that the room wasn't ready. / Arriving at the hotel, we found the room wasn't ready. / When we arrived at the hotel, the room wasn't ready.
- After finishing dinner, we went for a walk. / After we finished dinner, we went for a walk. / After we had finished dinner, we went for a walk.
- ✓ While waiting for the bus, I listened to a podcast.
- Since moving to Berlin, she has learned to cycle everywhere. / Since she moved to Berlin, she has learned to cycle everywhere.
D. In context
- Waking / Having woken
- Realising
- waiting
- Having read / Reading
- asked
E. Jouw beurt
- While having breakfast, I usually listen to the news.
- Having finished my exams, I went on holiday with my friends.
F. Gemengde herhaling
- standing
- seeing
- where
- hadn't spent
