SlowingoГраматика
B2 11 / 30

Participle clauses: партиципни реченици на англиски (feeling tired, after leaving, having finished)

Participle Clauses: Feeling Tired, After Leaving

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете да скратите временска или причинска реченица со партицип: -ing за истовремено дејство или причина (Feeling tired, she went to bed), сврзник + -ing (while waiting, after leaving), when + минат партицип (when asked) и having + минат партицип за претходно дејство (Having finished the report, he left) – и ќе го почитувате правилото за ист подмет.

Главна идеја

Целата временска или причинска реченица има сврзник, подмет и глагол: Because she felt tired, she went to bed. Кога подметот е ист во двата дела, англискиот може првиот дел да го „спакува“: Feeling tired, she went to bed.

Замислете ја партиципната реченица како вакуумско пакување. Подметот и времето се вадат надвор (понекогаш и сврзникот) и останува само партиципот. Читателот го „отпакува“ со помош на главната реченица: кој се чувствувал уморно? She – подметот на главната реченица.

Тоа е основното правило: скриениот подмет на партиципната реченица е подметот на главната реченица. Ако е точен, добивате збиен и природен стил, чест во раскази, вести и добро пишување. Ако е погрешен, реченицата кажува нешто што не сте сакале да кажете.

Македонски и англиски

Кај нас постои слично средство: глаголскиот прилог на „-јќи“. „Гледајќи низ прозорецот, виде лисица“, „Чекајќи ги резултатите, обиди се да се опуштиш“ – тука е исто, и подметот е ист во двата дела. Англиската -ing реченица работи многу слично.

Има неколку разлики. Прво, „-јќи“ формата ја правиме само од несвршени глаголи („гледа – гледајќи“). За дејство што завршило пред главното дејство велиме „откако…“: „Откако го заврши извештајот, си отиде.“ Англискиот тука има посебна форма: having + минат партицип. Второ, кај нас многу настани ги кажуваме со лице во датив: „Ми се расипа колата“, „Му падна телефонот“. Граматичкиот подмет е колата или телефонот, а човекот е во „ми“, „му“. Ако тоа го скратите на англиски, партиципот се лепи до колата. Трето, пасивно значење кај нас често кажуваме активно: „Кога го прашаа…“. На англиски тоа е when asked, не when asking.

И уште две ситни работи. „Пред да го потпишеш“ на англиски е before signing: по before и after нема to, иако кај нас стои „да“. „Како медицинска сестра…“ во значење на причина е Being a nurse… – со член a.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Гледајќи низ прозорецот, виде лисица.Looking out of the window, she saw a fox.„-јќи“ → -ing; ист подмет – тука е исто
Бидејќи не ѝ беше добро, Сара си замина порано.Feeling unwell, Sara left early.причина → -ing (книжевно)
Додека ги чекаш резултатите, обиди се да се опуштиш.While waiting for the results, try to relax.„додека“ → while + -ing
Пред да го потпишеш договорот, прочитај го.Before signing the contract, read it.„пред да“ → before + -ing, без to
Откако го заврши извештајот, си отиде дома.Having finished the report, he went home.„откако“ (претходно) → having + минат партицип
Кога го прашаа за доцнењето, менаџерот молчеше.When asked about the delay, the manager said nothing.активно „го прашаа“ → when + минат партицип
Како медицинска сестра, мајка ми знае што да прави.Being a nurse, my mother knows what to do.„како“ (причина) → being a + именка
Кога стигнав на аеродромот, пасошот ми го немаше.When I arrived at the airport, my passport was missing.различни подмети → цела реченица

Накратко: нашето „-јќи“ е англиската -ing реченица, но само со ист подмет. „Откако“ за претходно дејство е having + минат партицип, „кога го прашаа“ е when asked, „пред да“ е before + -ing, а по партиципната реченица на почетокот стои запирка.

Форма

Двата партиципа во оваа лекција

ПартиципФормаЗначењеПример
сегашен партиципглагол + -ingистовремено или причинаFeeling tired, she went to bed.
перфектен партиципhaving + минат партиципзавршено пред главното дејствоHaving finished the report, he left.

Од цела реченица до партиципна реченица

Цела реченицаПартиципна реченица
As I was walking home, I met an old friend.Walking home, I met an old friend.
Because he knew the city well, he took a shortcut.Knowing the city well, he took a shortcut.
After she had paid the bill, she left.Having paid the bill, she left.

Сврзник + партицип

Сврзник+Пример
while / when-ingWhile waiting for the bus, I read the news.
after / before / since-ingAfter leaving school, she joined the army.
whenминат партицип (пасивно значење)When asked, he refused to comment.

Место и запирки

  • На почетокот: запирка по партиципната реченица – Feeling tired, she went to bed.
  • На крајот (истовремено): обично без запирка или со лесна запирка – He came in carrying three cups of coffee.

Употреба

1-ing за истовремено дејство

-ing реченицата опишува дејство што се случува во исто време со главното или непосредно пред него, во брза низа. Многу е честа во раскази и описи – како нашиот глаголски прилог на „-јќи“.

Looking out of the window, she saw a fox in the garden.
Гледајќи низ прозорецот, виде лисица во дворот.
„-јќи“ → -ing; подметот е ист
He walked into the meeting room carrying three cups of coffee.
Влезе во салата за состаноци носејќи три шолји кафе.
по главната реченица
Opening the envelope, I found two concert tickets.
Кога го отворив пликот, најдов два билета за концерт.
брза низа; кај нас обично „кога“ + минато
The children ran down the beach, laughing and shouting.
Децата трчаа по плажата смеејќи се и викајќи.

2-ing за причина

-ing реченицата на почетокот често објаснува зошто. Често тука стои Being + придавка или именка. Оваа употреба е малку формална и почеста во пишаниот јазик. Кај нас обично велиме „бидејќи…“ или „како…“.

Feeling unwell, Sara left the party early.
Бидејќи не се чувствуваше добро, Сара си замина порано од забавата.
= because she felt unwell
Being a nurse, my mother always knows what to do in an emergency.
Како медицинска сестра, мајка ми секогаш знае што да прави во итен случај.
„како медицинска сестра“ → Being a nurse, со a
Knowing how busy you are, I won't keep you long.
Знаејќи колку си зафатен, нема долго да те задржувам.
Living near the station, we can get into town in ten minutes.
Бидејќи живееме близу до станицата, до центарот стигнуваме за десет минути.

3По сврзник – while waiting, after leaving, when asked

Задржете го сврзникот за временското значење да биде јасно: while, when, after, before, since + -ing. По after, before и since доаѓа -ing, како по секој предлог, што го учевте во лекцијата B1-19. За пасивно значење користете when + минат партицип: when asked = кога го прашаа.

While waiting for the results, try to relax.
Додека ги чекаш резултатите, обиди се да се опуштиш.
„додека“ → while + -ing
After leaving school, she spent a year in Australia.
По завршувањето на училиштето помина една година во Австралија.
after + -ing
Before signing the contract, read the small print.
Пред да го потпишеш договорот, прочитај го и она што е напишано со ситни букви.
„пред да“ → before + -ing, не before to
Since moving to the coast, they've taken up surfing.
Откако се преселија на морскиот брег, почнаа да сурфаат.
since + -ing
When asked about the delay, the manager said nothing.
Кога го прашаа за доцнењето, менаџерот не рече ништо.
кај нас „го прашаа“ (активно), на англиски when asked (пасивно)
Be careful when using a sharp knife.
Внимавај кога користиш остар нож.
= when you are using

4Having + минат партицип за претходно дејство

Користете having + минат партицип за да покажете јасно: првото дејство завршило пред главното. Често укажува и на причина. After + -ing значи слично. Кај нас тука обично стои „откако…“ или „бидејќи (веќе)…“.

Having finished the report, he switched off his laptop and went home.
Откако го заврши извештајот, го исклучи лаптопот и си отиде дома.
прво заврши; „откако“ → having + минат партицип
Having lived in three countries, she adapts quickly to new places.
Бидејќи живеела во три земји, брзо се прилагодува на нови места.
причина
Having spent all our money, we had to walk back to the hotel.
Бидејќи ги потрошивме сите пари, моравме пешки да се вратиме до хотелот.
Having seen the film before, I knew how it ended.
Го имав гледано филмот порано, па знаев како завршува.

5Правилото за ист подмет

Скриениот подмет на партиципната реченица е подметот на главната реченица. Ако подметите се различни, користете цела реченица. Внимавајте особено кога кај нас човекот е во датив („ми се расипа“, „му падна“).

Arriving at the airport, I found that my passport was missing.
Кога стигнав на аеродромот, сфатив дека пасошот ми го нема.
јас стигнав, јас сфатив
When I arrived at the airport, my passport was missing.
Кога стигнав на аеродромот, пасошот ми го немаше.
различни подмети: цела реченица
Having finished dinner, we washed the dishes.
Откако вечеравме, ги измивме садовите.
ние вечеравме, ние миевме
Waiting for the train, we chatted about the weekend.
Чекајќи го возот, разговаравме за викендот.

Неколку готови изрази се исклучоци и не бараат ист подмет: generally speaking, judging by…, considering…. „Висечките“ партиципи (dangling participles) подетално се обработуваат во лекцијата C1-07.

Чести грешки

❌Walking down the street, the trees looked beautiful.
✅Walking down the street, I thought the trees looked beautiful.
Скриениот подмет е погрешен: реченицата вели дека дрвјата шетале.
❌Having finished dinner, the dishes were washed.
✅Having finished dinner, we washed the dishes.
Подметот на главната реченица мора да го врши дејството на партиципот.
❌After finish the course, I got a job.
✅After finishing the course, I got a job.
По after / before / since користете -ing.
❌Finished the report, he went home.
✅Having finished the report, he went home.
Активно и претходно → having + минат партицип.
❌When asking about the delay, the manager said nothing.
✅When asked about the delay, the manager said nothing.
Менаџерот го прашале: пасивно значење → минат партицип.
❌Since I moving here, I've felt happier.
✅Since moving here, I've felt happier.
Или цела реченица (since I moved), или since + -ing без подмет.

Замки за говорителите на македонски

1. „Месејќи го тестото, ѝ падна прстенот“ → погрешен подмет. Кај нас многу настани ги кажуваме со лицето во датив: „ѝ падна прстенот“, „ми испадна телефонот“, „му се стори“. Граматичкиот подмет е работата, па партиципот на англиски се лепи до неа. Резултатот е реченица во која прстенот меси тесто. Кажете кој го врши дејството: направете го човекот подмет или користете цела реченица.

❌Kneading the dough for the Sunday pita, Grandma's wedding ring slipped off her finger and disappeared into the flour.
✅Kneading the dough for the Sunday pita, Grandma lost her wedding ring somewhere in the flour. или While Grandma was kneading the dough for the Sunday pita, her wedding ring slipped off her finger and disappeared into the flour.
„ѝ падна прстенот“: прстенот не месел → Grandma
❌Running for the bus in the rain, my phone fell out of my pocket and landed in a puddle.
✅Running for the bus in the rain, I dropped my phone and it landed in a puddle. или As I was running for the bus in the rain, my phone fell out of my pocket and landed in a puddle.
„ми испадна телефонот“: телефонот не трчал → I

2. „Кога го повикаа на интервју…“ → when inviting. Пасивно значење кај нас често кажуваме со активен глагол во трето лице множина: „кога го прашаа“, „кога ја повикаа“, „ако те поканат“. Затоа активната -ing форма звучи природно. Но ако дејството се врши врз подметот на главната реченица, англискиот бара when / if + минат партицип.

❌When inviting to the job interview at the bank, Elena asked if she could do it online from Germany.
✅When invited to the job interview at the bank, Elena asked if she could do it online from Germany. или When she was invited to the job interview at the bank, Elena asked if she could do it online from Germany.
Елена ја повикале → invited

3. „Пред да тргнете…“ → before to. Кај нас по „пред“ доаѓа „да“ + глагол: „Пред да тргнете на пат“, „пред да ја вклучи машината“. Тоа „да“ лесно станува to. По before и after на англиски доаѓа -ing форма или цела реченица.

❌Before to start the washing machine, my grandmother always goes through every pocket looking for coins and old bus tickets.
✅Before starting the washing machine, my grandmother always goes through every pocket looking for coins and old bus tickets. или Before she starts the washing machine, my grandmother always goes through every pocket looking for coins and old bus tickets.
„пред да“ → before + -ing

4. „Како студентка…“ → Being student. Кога причината е нечија улога или професија, кај нас велиме „Како студентка…“, „Бидејќи е лекар…“ – без член. На англиски бројливата именка во еднина бара a / an и тука: Being a student…

❌Being student in Bitola, Teodora gets a discount on the intercity bus to Skopje every weekend.
✅Being a student in Bitola, Teodora gets a discount on the intercity bus to Skopje every weekend.
броива именка → a student

Не мешајте

Партиципна реченица и скратена релативна реченица – Скратената релативна реченица опишува именка и стои веднаш по неа (B2-09). Партиципната реченица работи како прилог и зборува за целото дејство: кога или зошто. Кај нас првата е обично „што“ + глагол, втората „-јќи“.

The woman sitting by the window is my aunt.
Жената што седи до прозорецот е тетка ми.
скратена релативна: која жена?
Sitting by the window, my aunt watched the rain.
Седејќи до прозорецот, тетка ми го гледаше дождот.
партиципна реченица: што правеше

doing и having done – Простата -ing форма значи исто време или брза низа. Having done нагласува дека првото дејство завршило пред второто.

Taking a deep breath, she opened the door.
Зеде длабок здив и ја отвори вратата.
речиси истовремено
Having worked there for ten years, she knew everyone.
Бидејќи работеше таму десет години, ги познаваше сите.
завршено порано

Партиципни реченици со пасивно значење на почетокот (Built in 1850, …), одречни (Not knowing what to do, …), реченици за последица (…, leaving thousands without power) и with + предмет + партицип учите во лекцијата C1-07.

Правопис и изговор

  • По партиципната реченица на почетокот ставете запирка: Feeling tired, she…
  • Правописот на -ing ги следи вообичаените правила: make → making, stop → stopping, lie → lying. Видете A1-22.
  • Having на почетокот не се скратува: пишувајте Having finished…. Having почнува со /h/ – лесен здив, не нашето „х“ со триење. /æ/ е нов глас: меѓу нашите „е“ и „а“, со широко отворена уста.
  • -ing /ŋ/ е еден носен глас; не додавајте јасно „г“ на крајот.
  • Во говорот партиципната реченица на почетокот се кажува како посебна група, со мала пауза на местото на запирката: Feeling tired | she went to bed. Пред паузата гласот обично малку се крева.

Златно правило

Партиципната реченица го позајмува подметот од главната реченица, затоа проверете дали тој подмет навистина го врши дејството – особено кога кај нас човекот е во датив („ми се расипа“). -ing = истовремено или причина; having + минат партицип = завршено пред тоа; when + минат партицип = пасивно значење. „Пред да“ е before + -ing, без to.

Вежби

A. Форма

Напишете ги речениците повторно или дополнете ги.

  1. Напишете ја повторно со партиципна реченица: Because she felt nervous, she practised her speech again.
  2. Напишете ја повторно со партиципна реченица: After he had read the email, he called his boss.
  3. Напишете ја повторно со партиципна реченица: As I was walking home, I saw an accident.
  4. Дополнете: Since (start) this job, I've learned a lot.
  5. Дополнете: Before (leave) the house, check that the windows are closed.
  6. Напишете ја повторно со when + минат партицип: When she was asked about her plans, she just smiled.

B. Значење

Изберете го точниот одговор или одговорете на прашањето.

  1. Изберете го точниот одговор: … his keys the day before, he had to call a locksmith.
  2. Изберете го точниот одговор: When … for his opinion, he said he didn't have one.
  3. Изберете го точниот одговор: … a vegetarian, Tom didn't eat the burgers.
  4. Што значи партиципната реченица во "Knowing the area well, she didn't need a map"? …
  5. Што се случило прво во "Having packed his bags, he called a taxi"?

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. Arriving at the hotel, the room wasn't ready.
  2. After finish dinner, we went for a walk.
  3. While waiting for the bus, I listened to a podcast.
  4. Since move to Berlin, she has learned to cycle everywhere.

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во расказот. Користете ги глаголите во заградите во точната форма.

A bad start
16 (wake) up late on Monday, Jake jumped out of bed. 17 (realise) he had no time for breakfast, he grabbed an apple and ran to the station. While 18 (wait) for the train, he checked his email. 19 (read) the first message, he laughed: the meeting had been moved to Tuesday. When 20 (ask) later why he looked so tired, he just said, "Don't ask."

E. Ваш ред е

Напишете на англиски за вашиот ден.

  1. Напишете реченица за вашата утринска рутина со while + -ing или before + -ing.
  2. Напишете реченица за нешто што сте го направиле откако сте завршиле нешто друго, со having + минат партицип.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. B2-09 Reduced relative clauses: скратени релативни реченици на англиски (the man standing there)
    The man (stand) next to the door is our new teacher.
  2. B1-19 Gerund на англиски: -ing како подмет и по предлог (interested in learning, look forward to seeing)
    I'm looking forward to (see) you.
  3. B2-08 Non-defining relative clauses: дополнителна информација меѓу запирки на англиски
    We visited Rome, we ate the best pizza of our lives.
  4. B2-04 Wish + Past Perfect, wish + would и regret: жалење за минатото на англиски
    I wish I (not spend) so much money last month.
Одговори

A. Форма

  1. Feeling nervous, she practised her speech again. / Being nervous, she practised her speech again.
  2. Having read the email, he called his boss. / After reading the email, he called his boss.
  3. Walking home, I saw an accident. / While walking home, I saw an accident.
  4. starting
  5. leaving
  6. When asked about her plans, she just smiled.

B. Значење

  1. Having lost
  2. asked
  3. Being
  4. reason
  5. He packed his bags.

C. Најдете ја грешката

  1. Arriving at the hotel, we found that the room wasn't ready. / Arriving at the hotel, we found the room wasn't ready. / When we arrived at the hotel, the room wasn't ready.
  2. After finishing dinner, we went for a walk. / After we finished dinner, we went for a walk. / After we had finished dinner, we went for a walk.
  3. ✓ While waiting for the bus, I listened to a podcast.
  4. Since moving to Berlin, she has learned to cycle everywhere. / Since she moved to Berlin, she has learned to cycle everywhere.

D. Во контекст

  1. Waking / Having woken
  2. Realising
  3. waiting
  4. Having read / Reading
  5. asked

E. Ваш ред е

  1. While having breakfast, I usually listen to the news.
  2. Having finished my exams, I went on holiday with my friends.

F. Мешано повторување

  1. standing
  2. seeing
  3. where
  4. hadn't spent
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play