SlowingoGrammatica
B2 9 / 30

Verkorte bijzinnen in het Engels: the man standing there, the car stolen last night

Reduced Relative Clauses: The Man Standing There

Op deze pagina
  1. Leerdoel
  2. Het idee
  3. Nederlands en Engels vergeleken
  4. Vorm
  5. Gebruik
  6. Veelgemaakte fouten
  7. Valkuilen voor Nederlandstaligen
  8. Niet verwarren
  9. Spelling en uitspraak
  10. Gouden regel
  11. Oefeningen

Leerdoel

Na deze les kun je betrekkelijke bijzinnen korter maken – the people living next door, the car stolen last night, the first person to arrive – en herken je wanneer een bijzin niet korter kan.

Het idee

Wie vlot spreekt en schrijft, houdt niet van overbodige woorden. In the woman who is standing by the door voegen de woorden who is niets nieuws toe. De luisteraar begrijpt de zin ook zonder. Daarom mag je ze in het Engels wegknippen: the woman standing by the door.

Denk aan een tuinier met een snoeischaar. Je knipt weg wat de plant niet nodig heeft – hier het betrekkelijk voornaamwoord en het hulpwerkwoord – en je houdt het deel dat de betekenis draagt. Wat overblijft, vertelt je hoe het zit:

  • -ing-vorm → het zelfstandig naamwoord doet de handeling: the people living next door (zij wonen daar).
  • voltooid deelwoord → er wordt iets met het zelfstandig naamwoord gedaan: the car stolen last night (iemand heeft hem gestolen).
  • to-infinitive → na the first / the last / the only / the next of een overtreffende trap: the first person to arrive (de eerste die aankwam).

Het resultaat is korter en vloeiender. Je ziet het heel vaak in nieuws, mededelingen, instructies en wetenschappelijke teksten.

Nederlands en Engels vergeleken

In gewoon Nederlands gebruik je meestal de volledige bijzin: ‘de mensen die naast ons wonen’. In formele taal kan het Nederlands ook verkorten, maar dan zet je het deelwoord met alles wat erbij hoort vóór het zelfstandig naamwoord: ‘de in 1905 gebouwde kerk’, ‘de naast ons wonende mensen’, ‘de nog te bespreken punten’. Het Engels zet zo'n groep woorden altijd na het zelfstandig naamwoord: the church built in 1905, the people living next door, the points still to be discussed. Eén los deelwoord mag in het Engels wel vóór het zelfstandig naamwoord staan, net als in het Nederlands: a stolen car, the waiting passengers. En ‘als eerste’ of ‘de eerste die…’ wordt the first to…

NederlandsEngelsWat valt op?
de mensen die naast ons wonen / de naast ons wonende mensenthe people living next door-ing-groep ná het zelfstandig naamwoord
de in 1905 gebouwde kerkthe church built in 1905deelwoordgroep ná het zelfstandig naamwoord
een gestolen autoa stolen caréén los deelwoord: ervóór, net als in het Nederlands
de nog te bespreken puntenthe points still to be discussedná het zelfstandig naamwoord
Hij kwam als eerste binnen. / Hij was de eerste die binnenkwam.He was the first to come in.the first + to-infinitive
de man die gisteren beldethe man who called yesterdayéén afgeronde handeling: volledige bijzin

Vorm

Van volledige bijzin naar verkorte bijzin

SoortVolledige betrekkelijke bijzinVerkort
Bedrijvendthe people who live next doorthe people living next door
Bedrijvend (duurvorm)the man who is sitting therethe man sitting there
Lijdendthe car which was stolen last nightthe car stolen last night
Lijdend (duurvorm)the issues that are being discussedthe issues being discussed
Na first / last / only / next / overtreffende trapthe first person who arrivedthe first person to arrive
Idem, lijdendthe last person who was toldthe last person to be told

Zo verkort je

StapWat doe je?
1Controleer: het betrekkelijk voornaamwoord moet het onderwerp van de bijzin zijn.
2Bedrijvend → haal het betrekkelijk voornaamwoord weg (en be als dat er staat) → gebruik de -ing-vorm.
3Lijdend → haal het betrekkelijk voornaamwoord + be weg → houd het voltooid deelwoord.
4Na first / last / only / next of een overtreffende trap → gebruik de to-infinitive.

Wanneer het niet kan

Situatie✅ Volledige bijzin❌ Verkort
Eén afgeronde handeling in het verleden (bedrijvend)the man who called yesterdaythe man calling yesterday
Het betrekkelijk voornaamwoord is lijdend voorwerpthe film that I watchedthe film watching
Het werkwoord heeft een modaal werkwoord of een voltooide vormpeople who can drive / the man who has lived here for yearspeople driving (andere betekenis) / the man having lived here for years

Gebruik

1Bedrijvende betekenis – de -ing-vorm

Gebruik de -ing-vorm als het zelfstandig naamwoord de handeling doet. Hij kan een duurvorm vervangen (who is talking), maar ook een gewone vorm voor een algemeen feit of een toestand (who live, which contains). Bij state verbs is de -ing-vorm hier goed, ook al gebruik je ze normaal niet in de duurvorm.

Who's the woman talking to your dad?
Wie is die vrouw die met je vader staat te praten?
staat te praten → talking
Passengers travelling to Manchester should change at Crewe.
Reizigers naar Manchester moeten in Crewe overstappen.
I've found a website selling second-hand textbooks.
Ik heb een website gevonden die tweedehands studieboeken verkoopt.
die verkoopt → selling
The man sitting next to me on the plane snored all night.
De man die in het vliegtuig naast me zat, snurkte de hele nacht.
We need a box containing all the cables.
We hebben een doos nodig waar alle kabels in zitten.
contain is een state verb, toch -ing
Anyone wishing to leave early should speak to the organiser.
Wie eerder weg wil, moet even met de organisator praten.

2Lijdende betekenis – het voltooid deelwoord

Gebruik het voltooid deelwoord als er iets met het zelfstandig naamwoord gedaan wordt. Het vervangt who / which / that + be + voltooid deelwoord in elke tijd, ook bij één handeling in het verleden.

The car stolen from outside our house was found in a car park.
De auto die bij ons voor de deur was gestolen, is op een parkeerplaats teruggevonden.
car park (UK) = parking lot (US)
Most of the vegetables sold at the market are grown locally.
De meeste groenten die op de markt worden verkocht, komen uit de regio.
die worden verkocht → sold
Is this the photo taken at Grandma's 80th birthday?
Is dit de foto die op oma's 80ste verjaardag is gemaakt?
Applications received after 30 June will not be accepted.
Na 30 juni ontvangen aanvragen worden niet geaccepteerd.
Nederlands: deelwoordgroep vóór het zelfstandig naamwoord; Engels erna
The issues being discussed today affect everyone.
De kwesties die vandaag besproken worden, raken iedereen.
lijdende duurvorm: being + voltooid deelwoord

3To-infinitive na first, last, only, next en de overtreffende trap

Na the first, the second, the last, the next, the only en een overtreffende trap (the youngest, the best) gebruik je een to-infinitive in plaats van een bijzin. Hij kan bedrijvend of lijdend zijn, en to have + voltooid deelwoord laat zien dat iets eerder gebeurde. Het Nederlandse ‘als eerste’ of ‘als laatste’ wordt vaak zo'n constructie.

She was the first woman in her family to go to university.
Ze was de eerste vrouw in haar familie die ging studeren.
de eerste die… → the first … to
The last person to leave the office should switch off the lights.
Wie als laatste het kantoor verlaat, doet het licht uit.
als laatste → the last person to
At 19, she became the youngest player to win the title.
Op haar 19e werd ze de jongste speler die ooit de titel won.
I was the last to be told about the changes.
Ik hoorde als laatste over de veranderingen.
lijdend: to be + voltooid deelwoord
He's the only one to have read the whole report.
Hij is de enige die het hele rapport heeft gelezen.
to have + voltooid deelwoord

4Wanneer je een bijzin niet kunt verkorten

Je kunt een bijzin alleen verkorten als het betrekkelijk voornaamwoord het onderwerp is. Gebruik bij een bedrijvend werkwoord geen -ing-vorm voor één afgeronde handeling in het verleden – houd dan de volledige bijzin. Houd ook de volledige bijzin als het werkwoord een modaal werkwoord (can, should, will) of een voltooide vorm (has lived) heeft: met de -ing-vorm gaat die betekenis verloren. Is het betrekkelijk voornaamwoord lijdend voorwerp, dan kun je het alleen weglaten (B1-20).

The man who called yesterday left a message.
De man die gisteren belde, heeft een bericht achtergelaten.
niet "the man calling yesterday"
The student who won the prize last year is giving a speech.
De student die vorig jaar de prijs won, houdt een toespraak.
één gebeurtenis in het verleden
The burglar who broke into our flat has been caught.
De inbreker die bij ons heeft ingebroken, is gepakt.
Nederlands voltooide tijd, Engels Past Simple; flat (UK) = apartment (US)
We need someone who can drive.
We hebben iemand nodig die kan autorijden.
modaal: "someone driving" betekent iets anders
The man who has lived next door for thirty years is moving out.
De man die al dertig jaar naast ons woont, gaat verhuizen.
al + tegenwoordige tijd = Present Perfect: volledige bijzin
The cake that I made for the party was a disaster.
De taart die ik voor het feest had gebakken, was een ramp.
lijdend voorwerp: "the cake I made" kan, maar niet met -ing

Veelgemaakte fouten

❌The man calling you yesterday was my uncle.
✅The man who called you yesterday was my uncle.
Eén afgeronde handeling in het verleden: gebruik de volledige bijzin.
❌The book writing by my aunt is a bestseller.
✅The book written by my aunt is a bestseller.
Lijdende betekenis → voltooid deelwoord.
❌The people lived next door are very noisy.
✅The people living next door are very noisy.
Bedrijvend en verkort → -ing, niet de Past Simple.
❌The documents sending yesterday have arrived.
✅The documents sent yesterday have arrived.
Documenten versturen niets; iemand verstuurt ze → sent.
❌The girl standing by the window she is my cousin.
✅The girl standing by the window is my cousin.
Herhaal het onderwerp niet.
❌The film I watching last night was boring.
✅The film I watched last night was boring.
Lijdend voorwerp: laat alleen het betrekkelijk voornaamwoord weg (B1-20); gebruik geen -ing.
⚠️She was the first person arriving at the party.
✅She was the first person to arrive at the party.
Na the first / last / only is de to-infinitive de natuurlijke keuze.

Valkuilen voor Nederlandstaligen

1. De deelwoordgroep vóór het zelfstandig naamwoord. In formeel Nederlands schrijf je ‘het vorig jaar gerenoveerde station’. Woord voor woord krijg je dan een Engelse zin met de groep vóór het zelfstandig naamwoord. Dat kan niet: zet de hele groep erachter.

❌We arrived at the last year renovated station.
✅We arrived at the station renovated last year. of We arrived at the station, which was renovated last year.
deelwoord + extra woorden: ná het zelfstandig naamwoord

2. De -ing-groep vóór het zelfstandig naamwoord. ‘De op het perron wachtende reizigers’ wordt soms the on the platform waiting passengers. Eén los woord mag ervóór (the waiting passengers), maar zodra er meer woorden bij horen, gaat de groep erachter.

❌The in the garden playing children belong to our neighbours.
✅The children playing in the garden belong to our neighbours.
the waiting passengers kan wel: één los woord

3. ‘De nog te bespreken punten’. Deze Nederlandse constructie met te + infinitief vóór het zelfstandig naamwoord is heel gewoon in vergaderingen en mails. In het Engels komt de to-infinitive ná het zelfstandig naamwoord, meestal lijdend: still to be discussed.

❌Let's go through the still to discuss points after lunch.
✅Let's go through the points still to be discussed after lunch. of Let's go through the points that still need to be discussed after lunch.
ná het zelfstandig naamwoord, en lijdend: to be discussed

4. ‘Als eerste’ → as first. ‘Mijn broer was als eerste in het ziekenhuis’ wordt soms My brother was as first at the hospital. As first bestaat in deze betekenis niet. Gebruik the first (person) to + basisvorm.

❌My brother was as first at the hospital.
✅My brother was the first to get to the hospital.
als eerste = the first to

Niet verwarren

-ing (bedrijvend) en voltooid deelwoord (lijdend) – Wie doet de handeling? Het werkt net als boring / bored in A2-30.

There's a dog chasing a cat in the garden.
Er zit een hond in de tuin achter een kat aan.
de hond doet het
The cat chased by the dog is safe now.
De kat die door de hond werd achternagezeten, is nu veilig.
het gebeurt met de kat

verkorte bijzin en het weglaten van het lijdend voorwerp – twee verschillende kortere vormen. Is het betrekkelijk voornaamwoord lijdend voorwerp, dan laat je het gewoon weg (B1-20); is het het onderwerp, dan verkort je met een deelwoord.

The song she sang was beautiful.
Het lied dat ze zong, was prachtig.
lijdend voorwerp: that is weggelaten
The woman singing that song is my sister.
De vrouw die dat lied zingt, is mijn zus.
onderwerp: who is singing → singing

verkorte bijzin en deelwoordzin – Een verkorte bijzin staat direct na een zelfstandig naamwoord en zegt welke. Een deelwoordzin aan het begin van de zin beschrijft wat het onderwerp deed; die leer je in B2-10.

The woman standing by the door is my aunt.
De vrouw die bij de deur staat, is mijn tante.
welke vrouw: verkorte bijzin
Standing by the door, my aunt waved goodbye.
Mijn tante stond bij de deur en zwaaide gedag.
wat ze deed: deelwoordzin

Spelling en uitspraak

  • Verkorte beperkende bijzinnen hebben geen komma's en geen pauze: The man standing there is my boss. Een verkorte uitbreidende bijzin houdt zijn komma's (B2-08): The bridge, built in 1890, is still in use.
  • Let op onregelmatige voltooide deelwoorden: written, taken, built, stolen, chosen, held, sold, sent.
  • Spelling van de -ing-vorm: stomme e valt weg (leave → leaving), de medeklinker verdubbelt na een korte beklemtoonde klinker (sit → sitting), lie → lying.
  • De -ing-uitgang is /ɪŋ/: één neusklank achter in de mond, zonder /k/ of /g/ erachter – living, niet ‘livink’.
  • In sold, held en built is de l een ‘donkere’ l: je tong gaat achter in je mond iets omhoog. De /d/ aan het eind van sold en held blijft stemhebbend; maak er geen /t/ van, zoals de Nederlandse eindklankverscherping wil.
  • Het deelwoord krijgt geen extra klemtoon: the people living next door zeg je vloeiend als één groep, met de hoofdklemtoon op door /dɔː/ (UK), /dɔːr/ (US).

Gouden regel

Knip het betrekkelijk voornaamwoord en het hulpwerkwoord weg: het zelfstandig naamwoord doet het → -ing; er wordt iets mee gedaan → voltooid deelwoord; na first / last / only / next / overtreffende trap → to-infinitive. Verkort alleen als het betrekkelijk voornaamwoord het onderwerp is, en gebruik geen -ing voor één afgeronde handeling in het verleden of in plaats van een modaal werkwoord of voltooide vorm. Een groep woorden staat altijd ná het zelfstandig naamwoord.

Oefeningen

A. Vorm

Maak de bijzin korter.

  1. Verkort: The girl who is playing the piano is only eight.
  2. Verkort: The bridge which was built in 1890 is still in use.
  3. Verkort: She was the first person in our town who drove an electric car.
  4. Verkort: Students who want to join the trip should sign up today.
  5. Verkort: The problems that are being discussed are serious.
  6. Verkort: He was the only player who was chosen for both teams.

B. Betekenis

Kies het juiste antwoord.

  1. Kies het juiste antwoord: The money … at the event went to charity.
  2. Kies het juiste antwoord: Do you know the guy … the red jacket?
  3. Kies het juiste antwoord: She was the only candidate … every question correctly.
  4. Kan deze bijzin korter? "the dress that she bought last week" …
  5. Kan deze bijzin korter? "the train that leaves at 9:15" …

C. Vind de fout

Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.

  1. The email sending by the bank was a scam.
  2. The woman phoning the office this morning didn't leave her name.
  3. The people waiting outside have been there for an hour.
  4. The house built by my grandfather it is still standing.

D. In context

Lees de mededeling en zet de werkwoorden tussen haakjes in de juiste vorm.

Notice at the station
Passengers 16 (travel) to the airport should use platform 2. Trains 17 (leave) after 11 p.m. will stop at all stations. Luggage 18 (leave) unattended will be removed. The last train 19 (stop) at Hill Park tonight departs at 23:40. Tickets 20 (buy) on the train cost 50% more.

E. Jouw beurt

Schrijf in het Engels over wat je ziet en over een prestatie.

  1. Beschrijf twee mensen op een foto of in de ruimte waar je bent, met -ing-vormen.
  2. Schrijf over een prestatie met the first / the only / the youngest + to-infinitive.

F. Gemengde herhaling

Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.

  1. B2-08 Uitbreidende bijzinnen in het Engels: who, which, whose en some of whom
    My sister, ___ lives in Madrid, is a doctor. …
  2. A2-30 Bored of boring? Bijvoeglijke naamwoorden op -ed en -ing
    The film was really ….
  3. B1-11 De passive in alle tijden en met modale werkwoorden: is being done, has been done, must be done
    The new hospital (build) at the moment.
  4. B2-07 Need, needn't have en be supposed to: ‘hoeven’, ‘had niet hoeven’ en ‘zou eigenlijk’ in het Engels
    The bus (supposed to arrive) at eight, but it came at half past.
Antwoorden

A. Vorm

  1. The girl playing the piano is only eight.
  2. The bridge built in 1890 is still in use.
  3. She was the first person in our town to drive an electric car.
  4. Students wanting to join the trip should sign up today.
  5. The problems being discussed are serious.
  6. He was the only player to be chosen for both teams. / He was the only player chosen for both teams.

B. Betekenis

  1. raised
  2. wearing
  3. to answer
  4. No
  5. Yes

C. Vind de fout

  1. The email sent by the bank was a scam.
  2. The woman who phoned the office this morning didn't leave her name. / The woman who called the office this morning didn't leave her name.
  3. ✓ The people waiting outside have been there for an hour.
  4. The house built by my grandfather is still standing.

D. In context

  1. travelling
  2. leaving
  3. left
  4. to stop / stopping
  5. bought

E. Jouw beurt

  1. The man sitting by the window is reading a newspaper. The woman wearing a red coat is my neighbour.
  2. My grandmother was the first person in her village to go to university.

F. Gemengde herhaling

  1. who
  2. boring
  3. is being built
  4. was supposed to arrive
Android-appLeer onderweg Google Play