Verkorte bijzinnen in het Engels: the man standing there, the car stolen last night
Reduced Relative Clauses: The Man Standing There
Op deze pagina
Leerdoel
Na deze les kun je betrekkelijke bijzinnen korter maken – the people living next door, the car stolen last night, the first person to arrive – en herken je wanneer een bijzin niet korter kan.
Het idee
Wie vlot spreekt en schrijft, houdt niet van overbodige woorden. In the woman who is standing by the door voegen de woorden who is niets nieuws toe. De luisteraar begrijpt de zin ook zonder. Daarom mag je ze in het Engels wegknippen: the woman standing by the door.
Denk aan een tuinier met een snoeischaar. Je knipt weg wat de plant niet nodig heeft – hier het betrekkelijk voornaamwoord en het hulpwerkwoord – en je houdt het deel dat de betekenis draagt. Wat overblijft, vertelt je hoe het zit:
- -ing-vorm → het zelfstandig naamwoord doet de handeling: the people living next door (zij wonen daar).
- voltooid deelwoord → er wordt iets met het zelfstandig naamwoord gedaan: the car stolen last night (iemand heeft hem gestolen).
- to-infinitive → na the first / the last / the only / the next of een overtreffende trap: the first person to arrive (de eerste die aankwam).
Het resultaat is korter en vloeiender. Je ziet het heel vaak in nieuws, mededelingen, instructies en wetenschappelijke teksten.
Nederlands en Engels vergeleken
In gewoon Nederlands gebruik je meestal de volledige bijzin: ‘de mensen die naast ons wonen’. In formele taal kan het Nederlands ook verkorten, maar dan zet je het deelwoord met alles wat erbij hoort vóór het zelfstandig naamwoord: ‘de in 1905 gebouwde kerk’, ‘de naast ons wonende mensen’, ‘de nog te bespreken punten’. Het Engels zet zo'n groep woorden altijd na het zelfstandig naamwoord: the church built in 1905, the people living next door, the points still to be discussed. Eén los deelwoord mag in het Engels wel vóór het zelfstandig naamwoord staan, net als in het Nederlands: a stolen car, the waiting passengers. En ‘als eerste’ of ‘de eerste die…’ wordt the first to…
| Nederlands | Engels | Wat valt op? |
|---|---|---|
| de mensen die naast ons wonen / de naast ons wonende mensen | the people living next door | -ing-groep ná het zelfstandig naamwoord |
| de in 1905 gebouwde kerk | the church built in 1905 | deelwoordgroep ná het zelfstandig naamwoord |
| een gestolen auto | a stolen car | één los deelwoord: ervóór, net als in het Nederlands |
| de nog te bespreken punten | the points still to be discussed | ná het zelfstandig naamwoord |
| Hij kwam als eerste binnen. / Hij was de eerste die binnenkwam. | He was the first to come in. | the first + to-infinitive |
| de man die gisteren belde | the man who called yesterday | één afgeronde handeling: volledige bijzin |
Vorm
Van volledige bijzin naar verkorte bijzin
| Soort | Volledige betrekkelijke bijzin | Verkort |
|---|---|---|
| Bedrijvend | the people who live next door | the people living next door |
| Bedrijvend (duurvorm) | the man who is sitting there | the man sitting there |
| Lijdend | the car which was stolen last night | the car stolen last night |
| Lijdend (duurvorm) | the issues that are being discussed | the issues being discussed |
| Na first / last / only / next / overtreffende trap | the first person who arrived | the first person to arrive |
| Idem, lijdend | the last person who was told | the last person to be told |
Zo verkort je
| Stap | Wat doe je? |
|---|---|
| 1 | Controleer: het betrekkelijk voornaamwoord moet het onderwerp van de bijzin zijn. |
| 2 | Bedrijvend → haal het betrekkelijk voornaamwoord weg (en be als dat er staat) → gebruik de -ing-vorm. |
| 3 | Lijdend → haal het betrekkelijk voornaamwoord + be weg → houd het voltooid deelwoord. |
| 4 | Na first / last / only / next of een overtreffende trap → gebruik de to-infinitive. |
Wanneer het niet kan
| Situatie | ✅ Volledige bijzin | ❌ Verkort |
|---|---|---|
| Eén afgeronde handeling in het verleden (bedrijvend) | the man who called yesterday | the man calling yesterday |
| Het betrekkelijk voornaamwoord is lijdend voorwerp | the film that I watched | the film watching |
| Het werkwoord heeft een modaal werkwoord of een voltooide vorm | people who can drive / the man who has lived here for years | people driving (andere betekenis) / the man having lived here for years |
Gebruik
1Bedrijvende betekenis – de -ing-vorm
Gebruik de -ing-vorm als het zelfstandig naamwoord de handeling doet. Hij kan een duurvorm vervangen (who is talking), maar ook een gewone vorm voor een algemeen feit of een toestand (who live, which contains). Bij state verbs is de -ing-vorm hier goed, ook al gebruik je ze normaal niet in de duurvorm.
2Lijdende betekenis – het voltooid deelwoord
Gebruik het voltooid deelwoord als er iets met het zelfstandig naamwoord gedaan wordt. Het vervangt who / which / that + be + voltooid deelwoord in elke tijd, ook bij één handeling in het verleden.
3To-infinitive na first, last, only, next en de overtreffende trap
Na the first, the second, the last, the next, the only en een overtreffende trap (the youngest, the best) gebruik je een to-infinitive in plaats van een bijzin. Hij kan bedrijvend of lijdend zijn, en to have + voltooid deelwoord laat zien dat iets eerder gebeurde. Het Nederlandse ‘als eerste’ of ‘als laatste’ wordt vaak zo'n constructie.
4Wanneer je een bijzin niet kunt verkorten
Je kunt een bijzin alleen verkorten als het betrekkelijk voornaamwoord het onderwerp is. Gebruik bij een bedrijvend werkwoord geen -ing-vorm voor één afgeronde handeling in het verleden – houd dan de volledige bijzin. Houd ook de volledige bijzin als het werkwoord een modaal werkwoord (can, should, will) of een voltooide vorm (has lived) heeft: met de -ing-vorm gaat die betekenis verloren. Is het betrekkelijk voornaamwoord lijdend voorwerp, dan kun je het alleen weglaten (B1-20).
Veelgemaakte fouten
Valkuilen voor Nederlandstaligen
1. De deelwoordgroep vóór het zelfstandig naamwoord. In formeel Nederlands schrijf je ‘het vorig jaar gerenoveerde station’. Woord voor woord krijg je dan een Engelse zin met de groep vóór het zelfstandig naamwoord. Dat kan niet: zet de hele groep erachter.
2. De -ing-groep vóór het zelfstandig naamwoord. ‘De op het perron wachtende reizigers’ wordt soms the on the platform waiting passengers. Eén los woord mag ervóór (the waiting passengers), maar zodra er meer woorden bij horen, gaat de groep erachter.
3. ‘De nog te bespreken punten’. Deze Nederlandse constructie met te + infinitief vóór het zelfstandig naamwoord is heel gewoon in vergaderingen en mails. In het Engels komt de to-infinitive ná het zelfstandig naamwoord, meestal lijdend: still to be discussed.
4. ‘Als eerste’ → as first. ‘Mijn broer was als eerste in het ziekenhuis’ wordt soms My brother was as first at the hospital. As first bestaat in deze betekenis niet. Gebruik the first (person) to + basisvorm.
Niet verwarren
-ing (bedrijvend) en voltooid deelwoord (lijdend) – Wie doet de handeling? Het werkt net als boring / bored in A2-30.
verkorte bijzin en het weglaten van het lijdend voorwerp – twee verschillende kortere vormen. Is het betrekkelijk voornaamwoord lijdend voorwerp, dan laat je het gewoon weg (B1-20); is het het onderwerp, dan verkort je met een deelwoord.
verkorte bijzin en deelwoordzin – Een verkorte bijzin staat direct na een zelfstandig naamwoord en zegt welke. Een deelwoordzin aan het begin van de zin beschrijft wat het onderwerp deed; die leer je in B2-10.
Spelling en uitspraak
- Verkorte beperkende bijzinnen hebben geen komma's en geen pauze: The man standing there is my boss. Een verkorte uitbreidende bijzin houdt zijn komma's (B2-08): The bridge, built in 1890, is still in use.
- Let op onregelmatige voltooide deelwoorden: written, taken, built, stolen, chosen, held, sold, sent.
- Spelling van de -ing-vorm: stomme e valt weg (leave → leaving), de medeklinker verdubbelt na een korte beklemtoonde klinker (sit → sitting), lie → lying.
- De -ing-uitgang is /ɪŋ/: één neusklank achter in de mond, zonder /k/ of /g/ erachter – living, niet ‘livink’.
- In sold, held en built is de l een ‘donkere’ l: je tong gaat achter in je mond iets omhoog. De /d/ aan het eind van sold en held blijft stemhebbend; maak er geen /t/ van, zoals de Nederlandse eindklankverscherping wil.
- Het deelwoord krijgt geen extra klemtoon: the people living next door zeg je vloeiend als één groep, met de hoofdklemtoon op door /dɔː/ (UK), /dɔːr/ (US).
Gouden regel
Knip het betrekkelijk voornaamwoord en het hulpwerkwoord weg: het zelfstandig naamwoord doet het → -ing; er wordt iets mee gedaan → voltooid deelwoord; na first / last / only / next / overtreffende trap → to-infinitive. Verkort alleen als het betrekkelijk voornaamwoord het onderwerp is, en gebruik geen -ing voor één afgeronde handeling in het verleden of in plaats van een modaal werkwoord of voltooide vorm. Een groep woorden staat altijd ná het zelfstandig naamwoord.
Oefeningen
A. Vorm
Maak de bijzin korter.
-
Verkort: The girl who is playing the piano is only eight.
-
Verkort: The bridge which was built in 1890 is still in use.
-
Verkort: She was the first person in our town who drove an electric car.
-
Verkort: Students who want to join the trip should sign up today.
-
Verkort: The problems that are being discussed are serious.
-
Verkort: He was the only player who was chosen for both teams.
B. Betekenis
Kies het juiste antwoord.
-
Kies het juiste antwoord: The money … at the event went to charity.
-
Kies het juiste antwoord: Do you know the guy … the red jacket?
-
Kies het juiste antwoord: She was the only candidate … every question correctly.
-
Kan deze bijzin korter? "the dress that she bought last week" …het betrekkelijk voornaamwoord is lijdend voorwerp
-
Kan deze bijzin korter? "the train that leaves at 9:15" …the train leaving at 9:15
C. Vind de fout
Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.
-
The email sending by the bank was a scam.
-
The woman phoning the office this morning didn't leave her name.
-
The people waiting outside have been there for an hour.
-
The house built by my grandfather it is still standing.
D. In context
Lees de mededeling en zet de werkwoorden tussen haakjes in de juiste vorm.
Passengers 16 (travel) to the airport should use platform 2. Trains 17 (leave) after 11 p.m. will stop at all stations. Luggage 18 (leave) unattended will be removed. The last train 19 (stop) at Hill Park tonight departs at 23:40. Tickets 20 (buy) on the train cost 50% more.
E. Jouw beurt
Schrijf in het Engels over wat je ziet en over een prestatie.
-
Beschrijf twee mensen op een foto of in de ruimte waar je bent, met -ing-vormen.
-
Schrijf over een prestatie met the first / the only / the youngest + to-infinitive.
F. Gemengde herhaling
Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.
-
B2-08 Uitbreidende bijzinnen in het Engels: who, which, whose en some of whom My sister, ___ lives in Madrid, is a doctor. …
-
A2-30 Bored of boring? Bijvoeglijke naamwoorden op -ed en -ing The film was really ….
-
B1-11 De passive in alle tijden en met modale werkwoorden: is being done, has been done, must be done The new hospital (build) at the moment.
-
B2-07 Need, needn't have en be supposed to: ‘hoeven’, ‘had niet hoeven’ en ‘zou eigenlijk’ in het Engels The bus (supposed to arrive) at eight, but it came at half past.
Antwoorden
A. Vorm
- The girl playing the piano is only eight.
- The bridge built in 1890 is still in use.
- She was the first person in our town to drive an electric car.
- Students wanting to join the trip should sign up today.
- The problems being discussed are serious.
- He was the only player to be chosen for both teams. / He was the only player chosen for both teams.
B. Betekenis
- raised
- wearing
- to answer
- No
- Yes
C. Vind de fout
- The email sent by the bank was a scam.
- The woman who phoned the office this morning didn't leave her name. / The woman who called the office this morning didn't leave her name.
- ✓ The people waiting outside have been there for an hour.
- The house built by my grandfather is still standing.
D. In context
- travelling
- leaving
- left
- to stop / stopping
- bought
E. Jouw beurt
- The man sitting by the window is reading a newspaper. The woman wearing a red coat is my neighbour.
- My grandmother was the first person in her village to go to university.
F. Gemengde herhaling
- who
- boring
- is being built
- was supposed to arrive
