Uitbreidende bijzinnen in het Engels: who, which, whose en some of whom
Non-Defining Relative Clauses
Op deze pagina
Leerdoel
Na deze les kun je extra informatie geven over een persoon, ding, plaats of tijd, tussen komma's – My sister, who lives in Oslo, is a pilot – begrijp je hoe komma's de betekenis veranderen, gebruik je which als commentaar op een hele zin, en gebruik je some of whom / most of which.
Het idee
Een betrekkelijke bijzin kan twee heel verschillende dingen doen.
Een beperkende bijzin (defining clause: A2-29, B1-20) zegt welke. Zonder de bijzin weet de luisteraar niet wie of wat je bedoelt: The woman who called you is my boss. – Welke vrouw? Die heeft gebeld.
Een uitbreidende bijzin (non-defining clause) geeft extra informatie over iets wat al duidelijk is. Denk aan een acteur op het toneel die zich even naar het publiek draait voor een opmerking terzijde, en dan weer verder speelt. Het stuk heeft die opmerking niet nodig, maar ze voegt iets toe: My boss, who is from Ireland, called today. Ik heb maar één baas; de bijzin vertelt je alleen iets meer over haar. Haal je hem weg, dan klopt de zin nog steeds.
De komma's markeren die opmerking terzijde. In spraak worden het korte pauzes, en de stem gaat iets omlaag. Omdat de bijzin een los commentaar is, zijn de regels strenger: geen that, en het betrekkelijk voornaamwoord mag nooit wegvallen.
Nederlands en Engels vergeleken
Het Nederlands maakt precies hetzelfde onderscheid, ook met komma's: ‘Mijn broer die in Toronto woont’ (ik heb er meer) tegenover ‘Mijn broer, die in Toronto woont,’ (ik heb er één). De valkuilen zitten in de woordjes. Het Nederlandse die en dat hangen af van de en het; in het Engels hangt het af van persoon (who) of ding (which), en that mag na een komma nooit. Een commentaar op de hele zin begint in het Nederlands met wat (‘…, wat iedereen verbaasde’) – in het Engels is dat which, nooit what. En waarvan, van wie en waar … in worden of which, of whom, whose en which … in.
| Nederlands | Engels | Wat valt op? |
|---|---|---|
| Mijn oma, die 92 is, zwemt nog. | My grandmother, who is 92, still swims. | persoon: who |
| Ons huis, dat uit 1930 is, … | Our house, which is from 1930, … | het-woord, toch which, niet that |
| Hij zakte weer, wat iedereen verbaasde. | He failed again, which surprised everyone. | wat → which |
| twee zoons, van wie er een arts is | two sons, one of whom is a doctor | van wie → of whom |
| drie planten, waarvan er geen één overleefde | three plants, none of which survived | waarvan → of which |
| het bedrijf, waarvan de winst verdubbelde | the company, whose profits doubled | bezit: whose |
| in 2010, toen ik hier kwam wonen | in 2010, when I moved here | toen → when |
Vorm
Betrekkelijke voornaamwoorden in uitbreidende bijzinnen
| Woord | Verwijst naar | Voorbeeld |
|---|---|---|
| who | personen (onderwerp of lijdend voorwerp) | My uncle, who is a chef, cooked dinner. |
| whom | personen (lijdend voorwerp; formeel) | The director, whom I met last year, has retired. |
| which | dingen, dieren, hele zinnen | The museum, which opened in 2019, is free. |
| whose | bezit (personen en dingen) | Our neighbour, whose dog barks all night, is moving. |
| where | plaatsen | We stayed in Porto, where my parents met. |
| when | tijden | I'll call you on Friday, when I'm less busy. |
Regels
| Regel | ✅ | ❌ |
|---|---|---|
| Komma's rond de bijzin (of één komma als hij aan het eind staat) | My car, which is ten years old, still runs well. | My car which is ten years old still runs well. |
| Geen that | Paris, which I love, is expensive. | Paris, that I love, is expensive. |
| Het betrekkelijk voornaamwoord mag niet wegvallen | The film, which I saw yesterday, was great. | The film, I saw yesterday, was great. |
Telwoord of hoeveelheid + of whom / of which
| Hoeveelheid | Personen | Dingen |
|---|---|---|
| some / many / most / all / none / both / neither / one / two… | + of whom | + of which |
| Voorbeeld | I have three brothers, all of whom live abroad. | She wrote five novels, two of which became films. |
Commentaar op de hele zin
| Hoofdzin | , which … (over de hele zin) |
|---|---|
| The train was cancelled, | which meant we had to take a taxi. |
Gebruik
1Beperkend of uitbreidend – komma's veranderen de betekenis
Zonder komma's zegt de bijzin welke. Met komma's geeft de bijzin informatie over iets wat al duidelijk is. De betekenis kan anders zijn – in het Nederlands precies zo.
2Extra informatie – who, which, whom
Gebruik who voor personen en which voor dingen – of het Nederlandse woord nu die of dat krijgt. In formele teksten gebruik je whom als de persoon lijdend voorwerp is; in een gesprek zeggen de meeste mensen who. De bijzin kan midden in de zin staan of aan het eind.
3Which als commentaar op een hele zin
Which kan commentaar geven op het hele idee van de zin ervoor, niet alleen op één zelfstandig naamwoord. Deze bijzin staat na de zin waar hij over gaat, na een komma. What kan hier niet – ook al zegt het Nederlands wat.
4Hoeveelheid + of whom / of which
Na een getal of een woord als some, most of none gebruik je of whom voor personen en of which voor dingen – het Nederlandse van wie en waarvan. Zo maak je van twee ideeën één vloeiende zin; je ziet het vaak in geschreven taal.
5Whose, where en when in uitbreidende bijzinnen
Whose geeft bezit aan, where voegt informatie over een plaats toe, when over een tijd.
Veelgemaakte fouten
Valkuilen voor Nederlandstaligen
1. ‘…, wat’ → …, what. Een commentaar op de hele zin begint in het Nederlands met wat: ‘De winkel was dicht, wat best vervelend was.’ Het Engels gebruikt hier altijd which. What betekent ‘dat wat’ en verwijst nooit terug naar de zin ervoor.
2. Dat (bij een het-woord) → that. ‘Ons huis, dat we tien jaar geleden kochten, …’ Het Nederlandse dat klinkt als het Engelse that. Maar na een komma mag that niet: gebruik which voor dingen en who voor personen.
3. ‘Van wie’ → of who of from who. Na een hoeveelheid is het of whom (nooit of who). En voor bezit (‘de buurman, van wie de zoon piloot is’) gebruik je whose.
4. ‘Waar … in’ → where … in. In het Nederlands zeg je ‘de stad waar ze in woonden’. In het Engels vervangt where het voorzetsel al. Kies where zonder voorzetsel, of which … in.
Niet verwarren
beperkend en uitbreidend – zie A2-29 en B1-20.
which (één zelfstandig naamwoord) en which (de hele zin) – het Nederlands maakt hier het verschil met die en wat; het Engels zegt twee keer which.
which en what – which verwijst terug naar iets wat ervoor staat; what betekent ‘dat wat’ en heeft niets ervoor. Zie B2-20.
Formele constructies met een voorzetsel vóór whom of which (the colleague to whom I spoke) leer je in C1-15. Meer kommaregels staan in B2-27.
Spelling en uitspraak
- In spraak heeft een uitbreidende bijzin een korte pauze ervoor en erna, en je zegt hem iets lager en sneller, als een opmerking terzijde: My brother | who lives in Toronto | is an architect.
- Een beperkende bijzin heeft geen pauzes: My brother who lives in Toronto is an architect zeg je als één geheel.
- Staat de bijzin midden in de zin, dan heb je twee komma's nodig – één ervoor en één erna.
- whose (bezit) en who's (= who is / who has) klinken hetzelfde: /huːz/. De /z/ aan het eind is stemhebbend – laat hem niet wegzakken naar een /s/, zoals een Nederlandse eindklank. Who's that? / The man whose car…
- whom /huːm/ is formeel en in spreektaal zeldzaam. De /uː/ is lang, zoals in ‘boer’, maar met meer geronde lippen.
- De w in which en where is geen Nederlandse w: je tanden raken je lip niet. Rond je lippen, alsof je ‘oe’ zegt, en glijd naar de klinker.
Gouden regel
Extra informatie? Zet die tussen komma's en gebruik who / whom / which / whose / where / when – geen that – en laat het betrekkelijk voornaamwoord nooit weg. Het Nederlandse ‘…, wat’ over de hele zin is which.
Oefeningen
A. Vorm
Vul het juiste woord in.
-
My best friend, lives next door, is a nurse.
-
The castle, was built in 1250, is now a hotel.
-
Our teacher, husband is a famous chef, invited us to dinner.
-
We went to Lisbon, we ate the best seafood of our lives.
-
The company has 300 employees, most of work from home.
-
I've read his three books, none of I enjoyed.
-
Voeg de zinnen samen en maak van één zin extra informatie: Rome has nearly three million people. It is the capital of Italy.
B. Betekenis
Lees de zinnen en kies het juiste antwoord.
-
Wie werd er ziek? "The guests, who ate the fish, got sick."
-
Wie werd er ziek? "The guests who ate the fish got sick."de gasten die vis hadden gegeten
-
Waar verwijst which naar in "He forgot my birthday, which hurt me"?
-
Kies het juiste antwoord: I missed the bus, … meant I was late.
C. Vind de fout
Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.
-
My car, that is very old, broke down again.
-
She has two daughters, both of them are lawyers.
-
The restaurant, we went to last night, was excellent.
-
Our flat, which has two bedrooms, is near the station.flat (UK) = apartment (US)
D. In context
Bij elk nummer hoort een betrekkelijk voornaamwoord (who, whom, which, whose, where, when) of een woord voor een hoeveelheid.
Hi Ana! We're having a great time in Edinburgh, 16 it hasn't stopped raining since Monday! We're staying with Uncle Tom, 17 house is right in the old town. His two sons, 18 of 19 study music, play the piano every evening. Yesterday we visited the castle, 20 was built on top of an old volcano. Then Tom's car broke down, 21 meant we had to walk home in the rain!
E. Jouw beurt
Schrijf in het Engels over je eigen leven.
-
Schrijf een zin over een familielid of vriend(in), met extra informatie met who of whose.
-
Schrijf een zin over iets wat onlangs gebeurde, en geef er commentaar op met which.
F. Gemengde herhaling
Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.
-
A2-29 Betrekkelijke bijzinnen in het Engels: who, which, that en where A dentist is someone ___ looks after your teeth. …
-
B1-20 Relative clauses (betrekkelijke bijzinnen): whose, where, when en het voornaamwoord weglaten That's the woman son plays in my team.
-
B2-07 Need, needn't have en be supposed to: ‘hoeven’, ‘had niet hoeven’ en ‘zou eigenlijk’ in het Engels We (needn't bring) our umbrellas — it was sunny all day.
-
B2-06 Must have, can't have, might have: gissen over het verleden in het Engels She (can't see) the message — her phone was off.
Antwoorden
A. Vorm
- who
- which
- whose
- where
- whom
- which
- Rome, which is the capital of Italy, has nearly three million people. / Rome, which has nearly three million people, is the capital of Italy.
B. Betekenis
- all the guests
- only some of the guests
- the fact that he forgot
- which
C. Vind de fout
- My car, which is very old, broke down again.
- She has two daughters, both of whom are lawyers. / She has two daughters, and both of them are lawyers.
- The restaurant, which we went to last night, was excellent. / The restaurant we went to last night was excellent.
- ✓ Our flat, which has two bedrooms, is near the station.
D. In context
- where
- whose
- both
- whom
- which
- which
E. Jouw beurt
- My cousin Lara, who works in a hospital, is coming to visit next week.
- My phone fell in the sink, which meant I had to buy a new one.
F. Gemengde herhaling
- who
- whose
- needn't have brought / didn't need to bring
- can't have seen / couldn't have seen
