SlowingoGrammatica
B2 8 / 30

Uitbreidende bijzinnen in het Engels: who, which, whose en some of whom

Non-Defining Relative Clauses

Op deze pagina
  1. Leerdoel
  2. Het idee
  3. Nederlands en Engels vergeleken
  4. Vorm
  5. Gebruik
  6. Veelgemaakte fouten
  7. Valkuilen voor Nederlandstaligen
  8. Niet verwarren
  9. Spelling en uitspraak
  10. Gouden regel
  11. Oefeningen

Leerdoel

Na deze les kun je extra informatie geven over een persoon, ding, plaats of tijd, tussen komma's – My sister, who lives in Oslo, is a pilot – begrijp je hoe komma's de betekenis veranderen, gebruik je which als commentaar op een hele zin, en gebruik je some of whom / most of which.

Het idee

Een betrekkelijke bijzin kan twee heel verschillende dingen doen.

Een beperkende bijzin (defining clause: A2-29, B1-20) zegt welke. Zonder de bijzin weet de luisteraar niet wie of wat je bedoelt: The woman who called you is my boss. – Welke vrouw? Die heeft gebeld.

Een uitbreidende bijzin (non-defining clause) geeft extra informatie over iets wat al duidelijk is. Denk aan een acteur op het toneel die zich even naar het publiek draait voor een opmerking terzijde, en dan weer verder speelt. Het stuk heeft die opmerking niet nodig, maar ze voegt iets toe: My boss, who is from Ireland, called today. Ik heb maar één baas; de bijzin vertelt je alleen iets meer over haar. Haal je hem weg, dan klopt de zin nog steeds.

De komma's markeren die opmerking terzijde. In spraak worden het korte pauzes, en de stem gaat iets omlaag. Omdat de bijzin een los commentaar is, zijn de regels strenger: geen that, en het betrekkelijk voornaamwoord mag nooit wegvallen.

Nederlands en Engels vergeleken

Het Nederlands maakt precies hetzelfde onderscheid, ook met komma's: ‘Mijn broer die in Toronto woont’ (ik heb er meer) tegenover ‘Mijn broer, die in Toronto woont,’ (ik heb er één). De valkuilen zitten in de woordjes. Het Nederlandse die en dat hangen af van de en het; in het Engels hangt het af van persoon (who) of ding (which), en that mag na een komma nooit. Een commentaar op de hele zin begint in het Nederlands met wat (‘…, wat iedereen verbaasde’) – in het Engels is dat which, nooit what. En waarvan, van wie en waar … in worden of which, of whom, whose en which … in.

NederlandsEngelsWat valt op?
Mijn oma, die 92 is, zwemt nog.My grandmother, who is 92, still swims.persoon: who
Ons huis, dat uit 1930 is, …Our house, which is from 1930, …het-woord, toch which, niet that
Hij zakte weer, wat iedereen verbaasde.He failed again, which surprised everyone.wat → which
twee zoons, van wie er een arts istwo sons, one of whom is a doctorvan wie → of whom
drie planten, waarvan er geen één overleefdethree plants, none of which survivedwaarvan → of which
het bedrijf, waarvan de winst verdubbeldethe company, whose profits doubledbezit: whose
in 2010, toen ik hier kwam wonenin 2010, when I moved heretoen → when

Vorm

Betrekkelijke voornaamwoorden in uitbreidende bijzinnen

WoordVerwijst naarVoorbeeld
whopersonen (onderwerp of lijdend voorwerp)My uncle, who is a chef, cooked dinner.
whompersonen (lijdend voorwerp; formeel)The director, whom I met last year, has retired.
whichdingen, dieren, hele zinnenThe museum, which opened in 2019, is free.
whosebezit (personen en dingen)Our neighbour, whose dog barks all night, is moving.
whereplaatsenWe stayed in Porto, where my parents met.
whentijdenI'll call you on Friday, when I'm less busy.

Regels

Regel✅❌
Komma's rond de bijzin (of één komma als hij aan het eind staat)My car, which is ten years old, still runs well.My car which is ten years old still runs well.
Geen thatParis, which I love, is expensive.Paris, that I love, is expensive.
Het betrekkelijk voornaamwoord mag niet wegvallenThe film, which I saw yesterday, was great.The film, I saw yesterday, was great.

Telwoord of hoeveelheid + of whom / of which

HoeveelheidPersonenDingen
some / many / most / all / none / both / neither / one / two…+ of whom+ of which
VoorbeeldI have three brothers, all of whom live abroad.She wrote five novels, two of which became films.

Commentaar op de hele zin

Hoofdzin, which … (over de hele zin)
The train was cancelled,which meant we had to take a taxi.

Gebruik

1Beperkend of uitbreidend – komma's veranderen de betekenis

Zonder komma's zegt de bijzin welke. Met komma's geeft de bijzin informatie over iets wat al duidelijk is. De betekenis kan anders zijn – in het Nederlands precies zo.

My brother who lives in Toronto is an architect.
Mijn broer die in Toronto woont, is architect.
zonder komma na ‘broer’: ik heb meer broers
My brother, who lives in Toronto, is an architect.
Mijn broer, die in Toronto woont, is architect.
ik heb één broer
The students who passed the exam got a certificate.
De studenten die voor het examen waren geslaagd, kregen een certificaat.
maar een deel is geslaagd
The students, who passed the exam, got a certificate.
De studenten, die allemaal voor het examen waren geslaagd, kregen een certificaat.
iedereen is geslaagd
Mount Everest, which is on the border of Nepal and China, attracts thousands of climbers.
De Mount Everest, die op de grens van Nepal en China ligt, trekt duizenden klimmers.
er is er maar één: altijd uitbreidend

2Extra informatie – who, which, whom

Gebruik who voor personen en which voor dingen – of het Nederlandse woord nu die of dat krijgt. In formele teksten gebruik je whom als de persoon lijdend voorwerp is; in een gesprek zeggen de meeste mensen who. De bijzin kan midden in de zin staan of aan het eind.

Our new manager, who started on Monday, seems very friendly.
Onze nieuwe manager, die maandag is begonnen, lijkt heel aardig.
‘is begonnen’, maar Engels Past Simple
I've just finished the novel you lent me, which took me six months.
Ik heb net de roman uit die je me had geleend, waar ik zes maanden over heb gedaan.
Dr Patel, whom many patients ask for by name, works only on Tuesdays.
Dokter Patel, naar wie veel patiënten speciaal vragen, werkt alleen op dinsdag.
formeel
We're flying with SkyLink, which I've never used before.
We vliegen met SkyLink, waar ik nog nooit mee heb gevlogen.
waar … mee → which
My grandmother, who is 92, still swims every morning.
Mijn oma, die 92 is, zwemt nog elke ochtend.

3Which als commentaar op een hele zin

Which kan commentaar geven op het hele idee van de zin ervoor, niet alleen op één zelfstandig naamwoord. Deze bijzin staat na de zin waar hij over gaat, na een komma. What kan hier niet – ook al zegt het Nederlands wat.

He failed his driving test again, which surprised everyone.
Hij zakte weer voor zijn rijexamen, wat iedereen verbaasde.
wat → which, niet what
The flight was delayed by six hours, which meant we missed our connection.
De vlucht had zes uur vertraging, waardoor we onze aansluiting misten.
waardoor → , which meant
She offered to drive me home, which was really kind of her.
Ze bood aan me naar huis te brengen, wat echt aardig van haar was.
Prices have gone up again, which is why we're eating out less.
De prijzen zijn weer gestegen, en daarom gaan we minder vaak uit eten.
which is why = en daarom

4Hoeveelheid + of whom / of which

Na een getal of een woord als some, most of none gebruik je of whom voor personen en of which voor dingen – het Nederlandse van wie en waarvan. Zo maak je van twee ideeën één vloeiende zin; je ziet het vaak in geschreven taal.

About fifty people applied, most of whom had no experience.
Er solliciteerden zo'n vijftig mensen, van wie de meesten geen ervaring hadden.
van wie de meesten → most of whom
I bought three plants, none of which survived the winter.
Ik kocht drie planten, waarvan er geen één de winter heeft overleefd.
waarvan … geen één → none of which
She has two sons, both of whom are doctors.
Ze heeft twee zoons, die allebei arts zijn.
The report makes several suggestions, some of which are quite expensive.
Het rapport doet een aantal voorstellen, waarvan sommige behoorlijk duur zijn.
We visited four cities, the last of which was Kraków.
We bezochten vier steden, waarvan de laatste Krakau was.

5Whose, where en when in uitbreidende bijzinnen

Whose geeft bezit aan, where voegt informatie over een plaats toe, when over een tijd.

Maya, whose sister I went to school with, has just got engaged.
Maya, met wier zus ik op school heb gezeten, heeft zich net verloofd.
wier/wiens is formeel Nederlands; Engels whose is heel gewoon
The company, whose profits doubled last year, is hiring 200 people.
Het bedrijf, waarvan de winst vorig jaar verdubbelde, neemt 200 mensen aan.
waarvan de winst → whose profits
We had lunch in Brighton, where my cousin runs a café.
We hebben geluncht in Brighton, waar mijn neef een café heeft.
Come in August, when the weather is at its best.
Kom in augustus, als het weer op zijn best is.
als → when
In 2010, when I first moved to the city, rents were much lower.
In 2010, toen ik net naar de stad was verhuisd, waren de huren veel lager.
toen → when

Veelgemaakte fouten

❌My father, that is a teacher, loves football.
✅My father, who is a teacher, loves football.
Geen that in een uitbreidende bijzin.
❌The book, I borrowed from you, is brilliant.
✅The book, which I borrowed from you, is brilliant.
Het betrekkelijk voornaamwoord mag niet wegvallen.
❌He was late again, what annoyed his boss.
✅He was late again, which annoyed his boss.
Commentaar op een hele zin = which.
❌I have two cousins, both of them live in Dubai.
✅I have two cousins, both of whom live in Dubai.
Twee zinnen met een komma ertussen hebben of whom nodig (of: …cousins, and both of them live in Dubai).
❌The hotel, which we stayed in it, was lovely.
✅The hotel, which we stayed in, was lovely.
which vervangt it: herhaal it niet.
❌I spoke to Mr Lee, who his son is in my class.
✅I spoke to Mr Lee, whose son is in my class.
Bezit = whose.
❌My mother who is 60 has just retired.
✅My mother, who is 60, has just retired.
Leestekenfout: zonder komma's lijkt het alsof je meer dan één moeder hebt.

Valkuilen voor Nederlandstaligen

1. ‘…, wat’ → …, what. Een commentaar op de hele zin begint in het Nederlands met wat: ‘De winkel was dicht, wat best vervelend was.’ Het Engels gebruikt hier altijd which. What betekent ‘dat wat’ en verwijst nooit terug naar de zin ervoor.

❌The shop was closed on Monday, what was a bit annoying.
✅The shop was closed on Monday, which was a bit annoying.
na een komma, terugverwijzend: which

2. Dat (bij een het-woord) → that. ‘Ons huis, dat we tien jaar geleden kochten, …’ Het Nederlandse dat klinkt als het Engelse that. Maar na een komma mag that niet: gebruik which voor dingen en who voor personen.

❌Our house, that we bought ten years ago, needs a new roof.
✅Our house, which we bought ten years ago, needs a new roof.
uitbreidend: geen that
❌The new director, that nobody had met before, gave a short speech.
✅The new director, who nobody had met before, gave a short speech. of The new director, whom nobody had met before, gave a short speech.
persoon: who / whom

3. ‘Van wie’ → of who of from who. Na een hoeveelheid is het of whom (nooit of who). En voor bezit (‘de buurman, van wie de zoon piloot is’) gebruik je whose.

❌The tour had twenty participants, half of who came from Belgium.
✅The tour had twenty participants, half of whom came from Belgium.
na of: altijd whom
❌Our neighbour, of who the son is a pilot, has a big garden.
✅Our neighbour, whose son is a pilot, has a big garden.
bezit = whose

4. ‘Waar … in’ → where … in. In het Nederlands zeg je ‘de stad waar ze in woonden’. In het Engels vervangt where het voorzetsel al. Kies where zonder voorzetsel, of which … in.

❌This is Delft, where my grandparents lived in for forty years.
✅This is Delft, where my grandparents lived for forty years. of This is Delft, which my grandparents lived in for forty years.
where = in which: geen extra in

Niet verwarren

beperkend en uitbreidend – zie A2-29 en B1-20.

The phone that I bought last week has stopped working.
De telefoon die ik vorige week heb gekocht, doet het niet meer.
zegt welke telefoon; that mag
My phone, which I bought last week, has stopped working.
Mijn telefoon, die ik vorige week heb gekocht, doet het niet meer.
extra informatie: which, niet that

which (één zelfstandig naamwoord) en which (de hele zin) – het Nederlands maakt hier het verschil met die en wat; het Engels zegt twee keer which.

She sent me a long email, which I haven't read yet.
Ze stuurde me een lange mail, die ik nog niet heb gelezen.
which = de mail
She sent me a long email, which was unusual.
Ze stuurde me een lange mail, wat ongebruikelijk was.
which = het feit dat ze die stuurde

which en what – which verwijst terug naar iets wat ervoor staat; what betekent ‘dat wat’ en heeft niets ervoor. Zie B2-20.

He said nothing, which was strange.
Hij zei niets, wat vreemd was.
wat verwijst terug → which
What he said was strange.
Wat hij zei, was vreemd.
wat = dat wat → what

Formele constructies met een voorzetsel vóór whom of which (the colleague to whom I spoke) leer je in C1-15. Meer kommaregels staan in B2-27.

Spelling en uitspraak

  • In spraak heeft een uitbreidende bijzin een korte pauze ervoor en erna, en je zegt hem iets lager en sneller, als een opmerking terzijde: My brother | who lives in Toronto | is an architect.
  • Een beperkende bijzin heeft geen pauzes: My brother who lives in Toronto is an architect zeg je als één geheel.
  • Staat de bijzin midden in de zin, dan heb je twee komma's nodig – één ervoor en één erna.
  • whose (bezit) en who's (= who is / who has) klinken hetzelfde: /huːz/. De /z/ aan het eind is stemhebbend – laat hem niet wegzakken naar een /s/, zoals een Nederlandse eindklank. Who's that? / The man whose car…
  • whom /huːm/ is formeel en in spreektaal zeldzaam. De /uː/ is lang, zoals in ‘boer’, maar met meer geronde lippen.
  • De w in which en where is geen Nederlandse w: je tanden raken je lip niet. Rond je lippen, alsof je ‘oe’ zegt, en glijd naar de klinker.

Gouden regel

Extra informatie? Zet die tussen komma's en gebruik who / whom / which / whose / where / when – geen that – en laat het betrekkelijk voornaamwoord nooit weg. Het Nederlandse ‘…, wat’ over de hele zin is which.

Oefeningen

A. Vorm

Vul het juiste woord in.

  1. My best friend, lives next door, is a nurse.
  2. The castle, was built in 1250, is now a hotel.
  3. Our teacher, husband is a famous chef, invited us to dinner.
  4. We went to Lisbon, we ate the best seafood of our lives.
  5. The company has 300 employees, most of work from home.
  6. I've read his three books, none of I enjoyed.
  7. Voeg de zinnen samen en maak van één zin extra informatie: Rome has nearly three million people. It is the capital of Italy.

B. Betekenis

Lees de zinnen en kies het juiste antwoord.

  1. Wie werd er ziek? "The guests, who ate the fish, got sick."
  2. Wie werd er ziek? "The guests who ate the fish got sick."
  3. Waar verwijst which naar in "He forgot my birthday, which hurt me"?
  4. Kies het juiste antwoord: I missed the bus, … meant I was late.

C. Vind de fout

Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.

  1. My car, that is very old, broke down again.
  2. She has two daughters, both of them are lawyers.
  3. The restaurant, we went to last night, was excellent.
  4. Our flat, which has two bedrooms, is near the station.

D. In context

Bij elk nummer hoort een betrekkelijk voornaamwoord (who, whom, which, whose, where, when) of een woord voor een hoeveelheid.

A family email
Hi Ana! We're having a great time in Edinburgh, 16 it hasn't stopped raining since Monday! We're staying with Uncle Tom, 17 house is right in the old town. His two sons, 18 of 19 study music, play the piano every evening. Yesterday we visited the castle, 20 was built on top of an old volcano. Then Tom's car broke down, 21 meant we had to walk home in the rain!

E. Jouw beurt

Schrijf in het Engels over je eigen leven.

  1. Schrijf een zin over een familielid of vriend(in), met extra informatie met who of whose.
  2. Schrijf een zin over iets wat onlangs gebeurde, en geef er commentaar op met which.

F. Gemengde herhaling

Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.

  1. A2-29 Betrekkelijke bijzinnen in het Engels: who, which, that en where
    A dentist is someone ___ looks after your teeth. …
  2. B1-20 Relative clauses (betrekkelijke bijzinnen): whose, where, when en het voornaamwoord weglaten
    That's the woman son plays in my team.
  3. B2-07 Need, needn't have en be supposed to: ‘hoeven’, ‘had niet hoeven’ en ‘zou eigenlijk’ in het Engels
    We (needn't bring) our umbrellas — it was sunny all day.
  4. B2-06 Must have, can't have, might have: gissen over het verleden in het Engels
    She (can't see) the message — her phone was off.
Antwoorden

A. Vorm

  1. who
  2. which
  3. whose
  4. where
  5. whom
  6. which
  7. Rome, which is the capital of Italy, has nearly three million people. / Rome, which has nearly three million people, is the capital of Italy.

B. Betekenis

  1. all the guests
  2. only some of the guests
  3. the fact that he forgot
  4. which

C. Vind de fout

  1. My car, which is very old, broke down again.
  2. She has two daughters, both of whom are lawyers. / She has two daughters, and both of them are lawyers.
  3. The restaurant, which we went to last night, was excellent. / The restaurant we went to last night was excellent.
  4. ✓ Our flat, which has two bedrooms, is near the station.

D. In context

  1. where
  2. whose
  3. both
  4. whom
  5. which
  6. which

E. Jouw beurt

  1. My cousin Lara, who works in a hospital, is coming to visit next week.
  2. My phone fell in the sink, which meant I had to buy a new one.

F. Gemengde herhaling

  1. who
  2. whose
  3. needn't have brought / didn't need to bring
  4. can't have seen / couldn't have seen
Android-appLeer onderweg Google Play