SlowingoGrammatica
B2 12 / 30

Have something done: ‘iets laten doen’ in het Engels (I had my hair cut)

Have Something Done: Causatives

Op deze pagina
  1. Leerdoel
  2. Het idee
  3. Nederlands en Engels vergeleken
  4. Vorm
  5. Gebruik
  6. Veelgemaakte fouten
  7. Valkuilen voor Nederlandstaligen
  8. Niet verwarren
  9. Spelling en uitspraak
  10. Gouden regel
  11. Oefeningen

Leerdoel

Na deze les kun je zeggen dat je iets door een ander laat doen (I had my hair cut), gebruik je have en get in elke tijd, praat je over nare ervaringen (I had my phone stolen), en zeg je dat je iemand iets vraagt of hem zover krijgt (have someone do / get someone to do).

Het idee

Vergelijk I cut my hair en I had my hair cut. In de eerste zin houd jij de schaar vast. In de tweede zit je in de kappersstoel en doet iemand anders het werk. Het resultaat is hetzelfde – korter haar – maar degene die de handeling uitvoert is een ander.

De causatief (causative) gebruik je voor dingen die een ander voor jou doet, meestal omdat jij het geregeld of betaald hebt: reparaties, diensten, bezorging. De constructie zet het ding in het midden en de handeling erachter: have + het ding + wat ermee gedaan wordt. Net als de lijdende vorm (B1-11) zegt ze meestal niet wie het werk doet: dat is duidelijk (een monteur, een tandarts) of onbelangrijk.

Dezelfde constructie kan ook dingen beschrijven die je overkomen zonder dat je het wilde: I had my bike stolen. Hier betekent have niet dat je het geregeld hebt, maar dat je het hebt meegemaakt.

Nederlands en Engels vergeleken

Het Nederlands heeft hier één heel handig werkwoord: laten. ‘Ik laat mijn haar knippen’, ‘Ik laat de monteur de remmen controleren’. Na laten staat in het Nederlands een gewone infinitief. Het Engels gebruikt een andere volgorde en een andere vorm: have / get + ding + voltooid deelwoord (I have my hair cut). Bovendien verdeelt het Engels het werk van laten over vier werkwoorden: have / get (regelen), make (dwingen) en let (toestaan). Let betekent dus nooit ‘iets laten doen door een vakman’. En voor pech gebruikt het Nederlands geen laten, maar de lijdende vorm: ‘Mijn telefoon is gestolen’ – in het Engels My phone was stolen of I had my phone stolen.

NederlandsEngelsWat valt op?
Ik laat mijn haar knippen.I'm having my hair cut.ding + voltooid deelwoord
We hebben het huis laten schilderen.We had the house painted.Nederlands voltooide tijd, Engels Past Simple
Ik laat mijn assistent je de gegevens sturen.I'll have my assistant send you the details.persoon + basisvorm
Ik kreeg hem zover dat hij hielp.I got him to help.get + persoon + to-infinitive
Ik liet hem helpen (hij mocht).I let him help.let = toestaan
Ik liet hem helpen (hij moest).I made him help.make = dwingen
Mijn telefoon is gestolen.My phone was stolen. / I had my phone stolen.pech: geen laten

Vorm

have / get + lijdend voorwerp + voltooid deelwoord

Onderwerphave / getLijdend voorwerpVoltooid deelwoord
Ihadmy haircutyesterday.
Sheis gettingher carrepaired.
We're going to havethe kitchenpainted.

In verschillende tijden – alleen have / get verandert

TijdVoorbeeld
Present SimpleI have my teeth checked every six months.
Present ContinuousWe're having the windows cleaned today.
Past SimpleShe had her bag repaired.
Present PerfectHave you had your eyes tested recently?
toekomst (will)I'll get it fixed tomorrow.
going toThey're going to have solar panels installed.
modaal werkwoordYou should get that tooth looked at.
-ing-vormI hate having my photo taken.

Ontkenningen en vragen – have is hier een hoofdwerkwoord, dus gebruik je do / does / did:

  • I didn't have my hair cut. I cut it myself.
  • Where do you have your car serviced?

have someone do / get someone to do

PatroonBetekenisVoorbeeld
have + persoon + basisvormiemand iets vragen of opdragen (vaak zijn werk)I'll have the receptionist call you a taxi.
get + persoon + to-infinitiveiemand overhalen of iets regelenI finally got my son to tidy his room.

Gebruik

1Have something done – diensten

Gebruik have + lijdend voorwerp + voltooid deelwoord als je een vakman iets voor je laat doen.

I'm having my hair cut on Friday.
Ik laat vrijdag mijn haar knippen.
laten + infinitief → have + voltooid deelwoord
We had the boiler serviced before the winter.
We hebben de verwarmingsketel voor de winter een onderhoudsbeurt laten geven.
Nederlands voltooide tijd, Engels Past Simple
How often do you have your car washed?
Hoe vaak laat jij je auto wassen?
She's just had her nails done for the wedding.
Ze heeft net haar nagels laten doen voor de bruiloft.
You should have that mole checked by a doctor.
Je zou die moedervlek door een arts moeten laten nakijken.
by + persoon: alleen als het iets toevoegt

2Get something done – informeel, en met moeite

Get + lijdend voorwerp + voltooid deelwoord betekent hetzelfde, maar is informeler en heel gewoon in spreektaal. Het kan suggereren dat het moeite kostte, of dat het eindelijk gelukt is. Je gebruikt het ook als je het werk zelf doet: dan betekent het ‘afmaken’.

I need to get my phone screen replaced.
Ik moet het scherm van mijn telefoon laten vervangen.
Where did you get your glasses made?
Waar heb je je bril laten maken?
‘heb … laten maken’, maar Engels Past Simple
We finally got the washing machine fixed after three weeks.
Na drie weken hebben we de wasmachine eindelijk laten repareren.
eindelijk gelukt
I'll get the report finished by Monday.
Ik zorg dat het rapport uiterlijk maandag af is.
ik doe het zelf: get = afmaken; by = uiterlijk

3In alle tijden en vormen

De causatief werkt in elke tijd, na modale werkwoorden en in -ing-vormen. Alleen have / get verandert; het voltooid deelwoord blijft hetzelfde.

They're having a new kitchen fitted at the moment.
Ze laten op dit moment een nieuwe keuken plaatsen.
I've never had my ears pierced.
Ik heb nooit gaatjes in mijn oren laten maken.
We're going to get the house painted next spring.
We laten volgend voorjaar het huis schilderen.
Nederlands tegenwoordige tijd voor een plan; Engels going to
She was having her portrait painted when the fire alarm went off.
Ze zat net voor haar portret te poseren toen het brandalarm afging.
I can't stand having my blood taken.
Ik vind het vreselijk om bloed te laten prikken.

4Nare ervaringen – dingen die je overkomen

Dezelfde constructie beschrijft iets vervelends dat je is overkomen en dat je niet zelf geregeld hebt. Gebruik have; get kan ook in informele spreektaal. Het Nederlands gebruikt hier geen laten, maar de lijdende vorm.

I had my phone stolen on the train.
Mijn telefoon is in de trein gestolen.
Nederlands: lijdende vorm, geen laten
He had his licence taken away for speeding.
Zijn rijbewijs is ingenomen omdat hij te hard reed.
We had our flight cancelled at the last minute.
Onze vlucht werd op het laatste moment geannuleerd.
She got her bag snatched outside the station.
Bij het station werd haar tas uit haar handen gerukt.
informeel

5Have someone do / get someone to do

Wil je de persoon noemen die het doet, gebruik dan have + persoon + basisvorm (een opdracht, vaak aan iemand voor wie het werk is) of get + persoon + to-infinitive (overhalen of regelen; ‘iemand zover krijgen’). Have someone do is vooral gewoon in het Amerikaans-Engels.

I'll have my assistant send you the details.
Ik laat mijn assistent je de gegevens sturen.
laten + persoon → have + persoon + basisvorm
The teacher had the students rewrite their essays.
De docent liet de leerlingen hun opstel herschrijven.
Can you get someone to look at my laptop?
Kun je iemand naar mijn laptop laten kijken?
I couldn't get the kids to eat their vegetables.
Ik kreeg de kinderen niet zover dat ze hun groente aten.
iemand zover krijgen = get someone to
We got a friend to drive us to the airport.
We hebben een vriend gevraagd ons naar het vliegveld te brengen.

Veelgemaakte fouten

❌I had my car repair.
✅I had my car repaired.
Gebruik het voltooid deelwoord.
❌I'm having cut my hair tomorrow.
✅I'm having my hair cut tomorrow.
Woordvolgorde: have + lijdend voorwerp + voltooid deelwoord.
❌I got my brother fix my bike.
✅I got my brother to fix my bike.
get + persoon + to-infinitive.
❌I had the mechanic to check the brakes.
✅I had the mechanic check the brakes.
have + persoon + basisvorm (geen to).
❌Have you your eyes tested?
✅Have you had your eyes tested? of Do you have your eyes tested?
have is een hoofdwerkwoord: gebruik hulpwerkwoorden in vragen.
⚠️I had stolen my wallet.
✅I had my wallet stolen.
Grammaticaal, maar dit is de Past Perfect: dan was jij de dief!
⚠️I cut my hair at the hairdresser's.
✅I had my hair cut at the hairdresser's.
Hoor je in losse spreektaal, maar strikt genomen betekent het dat je het zelf deed.

Valkuilen voor Nederlandstaligen

1. ‘Laten + infinitief’ → let + infinitief. ‘Ik laat mijn fiets repareren’ wordt woord voor woord I let my bike repair. Maar let betekent ‘toestaan’, en na het ding moet een voltooid deelwoord komen: have / get + ding + voltooid deelwoord.

❌I let my bike repair at the shop on the corner.
✅I have my bike repaired at the shop on the corner. of I get my bike repaired at the shop on the corner.
laten = have/get; daarna het voltooid deelwoord
❌We're letting build an extension.
✅We're having an extension built.
eerst het ding, dan het voltooid deelwoord
❌I need to let make a passport photo.
✅I need to have a passport photo taken. of I need to get a passport photo taken.
een foto neem je (take), en laten = have/get

2. ‘Iemand iets laten doen’ → let someone do. Let someone do bestaat wel, maar betekent ‘iemand toestaan’. Als je iemand een opdracht geeft of het regelt, gebruik je have someone do of get someone to do.

⚠️I let the garage check the tyres before our trip.
✅I had the garage check the tyres before our trip. of I got the garage to check the tyres before our trip.
let = je stond het toe; je hebt het niet geregeld

3. Pech: ‘is gehackt’ → is hacked. Bij pech gebruikt het Nederlands de lijdende vorm met zijn: ‘Mijn account is vorige week gehackt.’ In het Engels is dat een gebeurtenis in het verleden: was hacked – of de causatief met had.

❌My account is hacked last week.
✅My account was hacked last week. of I had my account hacked last week.
afgesloten gebeurtenis: was, niet is

Niet verwarren

ik deed het of ik liet het doen – wie deed het werk?

I painted the bedroom.
Ik heb de slaapkamer geschilderd.
zelf gedaan
I had the bedroom painted.
Ik heb de slaapkamer laten schilderen.
een schilder deed het

had something done (causatief) en had done (Past Perfect) – de woordvolgorde verandert alles. Zie B1-03.

I had my car washed.
Ik heb mijn auto laten wassen.
iemand anders waste hem
I had washed my car.
Ik had mijn auto gewassen.
Past Perfect: ik waste hem zelf, vóór iets anders

get someone to do en make / let someone do – get = overhalen, make = dwingen, let = toestaan. In het Nederlands kan het alle drie laten zijn. Zie B1-18.

I got him to help me.
Ik kreeg hem zover dat hij me hielp.
overgehaald
I made him help me.
Ik liet hem me helpen – hij had geen keus.
gedwongen
I let him help me.
Ik liet hem me helpen – dat vond ik goed.
toegestaan

had something stolen en got stolen – I had my car stolen (causatief: de nadruk ligt op mij) tegenover My car got stolen (get-passive: de nadruk ligt op de auto). De get-passive leer je in B2-13.

Spelling en uitspraak

  • De klemtoon valt meestal op het lijdend voorwerp en het voltooid deelwoord, niet op have: I had my HAIR CUT.
  • have is hier een hoofdwerkwoord, dus je trekt het niet samen: I've had my car repaired is goed (de eerste have is een hulpwerkwoord), maar I've my car repaired niet.
  • De -ed-uitgang lijkt op het Nederlandse ‘t kofschip’: /t/ na stemloze klanken (fixed /fɪkst/, washed /wɒʃt/ (UK), /wɑːʃt/ (US)), /ɪd/ na t of d (painted, mended – een extra lettergreep), en /d/ na andere stemhebbende klanken (repaired, cleaned).
  • Houd die /d/ stemhebbend: door de Nederlandse eindklankverscherping wordt repaired snel ‘repairt’ en cleaned ‘cleant’.
  • Veel werkwoorden in de causatief hebben onregelmatige deelwoorden: cut, done, made, taken, stolen, sewn. Let op de spelling van dyed (geverfd) en died (overleden): ze klinken hetzelfde, /daɪd/.

Gouden regel

Doet een ander het voor jou, of overkomt het je: have / get + lijdend voorwerp + voltooid deelwoord. Wil je de persoon noemen: have someone do, get someone to do. Het Nederlandse laten is in deze betekenis nooit let.

Oefeningen

A. Vorm

Gebruik de woorden tussen haakjes in de juiste vorm en volgorde.

  1. My laptop is broken. I need to (have / it / repair).
  2. She (have / her hair / dye) red last week.
  3. We (get / the roof / fix) at the moment.
  4. I (have / my passport / steal) while I was on holiday.
  5. Herschrijf met een causatief: A mechanic is servicing my car.
  6. Herschrijf met get: A photographer will take our wedding photos.

B. Betekenis

Kies het juiste antwoord.

  1. Kies het juiste antwoord: I'll get my sister … me move.
  2. Kies het juiste antwoord: The manager had his assistant … the flights.
  3. "I had my suit cleaned." Wie deed het werk? …
  4. "I had cleaned my suit." Wie deed het werk? …
  5. Welke zin beschrijft een nare ervaring?

C. Vind de fout

Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.

  1. When did you last have your eyes test?
  2. I got the plumber come on Sunday.
  3. We're having our garden redesigned this summer.
  4. I had stolen my bike last week, so now I walk to work.

D. In context

Lees het gesprek. Vul bij 16, 19 en 21 één woord in; zet bij 17, 18 en 20 het werkwoord tussen haakjes in de juiste vorm.

Getting ready to sell the flat
Kim: Are you still selling your flat?
Raj: Yes, but first I'm 16 the walls 17 (paint). They're in a terrible state.
Kim: Are you doing it yourself?
Raj: No way! I'm having a professional 18 (do) it. And I've already 19 the windows replaced.
Kim: What about the photos for the website?
Raj: I'm going to get my cousin 20 (take) them — she's a photographer.
Kim: Good idea. When I sold my last flat, I 21 my car broken into on the day of the viewing. Terrible luck!

E. Jouw beurt

Schrijf in het Engels over je eigen leven.

  1. Schrijf over twee dingen die je regelmatig door een vakman laat doen.
  2. Schrijf over iets wat je door iemand anders wilt laten doen, met get someone to do.

F. Gemengde herhaling

Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.

  1. B1-18 Want him to, make him do, let him do: werkwoord + persoon + (to) in het Engels
    My parents never let me (stay) out after ten.
  2. B1-11 De passive in alle tijden en met modale werkwoorden: is being done, has been done, must be done
    The bridge (repair) at the moment, so it's closed.
  3. B2-10 Participle clauses: deelwoordzinnen in het Engels (feeling tired, after leaving, having finished)
    (finish) his homework, he went out to play.
  4. B2-07 Need, needn't have en be supposed to: ‘hoeven’, ‘had niet hoeven’ en ‘zou eigenlijk’ in het Engels
    We (need / not / buy) any bread — there was plenty in the cupboard, so we didn't.
Antwoorden

A. Vorm

  1. have it repaired
  2. had her hair dyed
  3. are getting the roof fixed / 're getting the roof fixed
  4. had my passport stolen
  5. I'm having my car serviced. / I'm getting my car serviced.
  6. We'll get our wedding photos taken. / We're going to get our wedding photos taken.

B. Betekenis

  1. to help
  2. book
  3. someone else
  4. I did
  5. We had our windows broken.

C. Vind de fout

  1. When did you last have your eyes tested?
  2. I got the plumber to come on Sunday. / I had the plumber come on Sunday.
  3. ✓ We're having our garden redesigned this summer.
  4. I had my bike stolen last week, so now I walk to work. / My bike was stolen last week, so now I walk to work.

D. In context

  1. having / getting
  2. painted
  3. do
  4. had / got / gotten
  5. to take
  6. had / got

E. Jouw beurt

  1. I have my hair cut every two months, and I get my car serviced once a year.
  2. I want to get my brother to help me paint my room this weekend.

F. Gemengde herhaling

  1. stay
  2. is being repaired
  3. Having finished / After finishing
  4. didn't need to buy / did not need to buy
Android-appLeer onderweg Google Play