Participle clauses — Feeling tired, After leaving, Having finished ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ
Participle Clauses: Feeling Tired, After Leaving
នៅលើទំព័រនេះ
គោលបំណង
បន្ទាប់ពីមេរៀននេះ អ្នកអាចកាត់ឃ្លាពេលវេលា និងឃ្លាមូលហេតុឱ្យខ្លី ដោយប្រើ participle — Feeling tired, …, While waiting, …, After leaving, …, When asked, …, Having finished, … — ហើយធ្វើឱ្យប្រាកដថា ប្រធានដែលលាក់នៅក្នុងឃ្លានោះត្រឹមត្រូវ។
គំនិតសំខាន់
ឃ្លាពេលវេលា ឬឃ្លាមូលហេតុពេញលេញមួយ មានពាក្យភ្ជាប់ ប្រធាន និងកិរិយាសព្ទ៖ Because she felt tired, she went to bed. ពេលប្រធាននៅផ្នែកទាំងពីរដូចគ្នា ភាសាអង់គ្លេសអាចបង្រួមឃ្លាទីមួយ៖ Feeling tired, she went to bed.
សូមគិតពី participle clause ថាជាឃ្លាដែលខ្ចប់បូមខ្យល់ចេញ។ ប្រធាន និង tense ត្រូវបានដកចេញ (ហើយពេលខ្លះពាក្យភ្ជាប់ផងដែរ) ហើយនៅសល់តែ participle ប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកអាន “ស្រាយកញ្ចប់” វាដោយមើលឃ្លាមេ៖ តើនរណាហត់? She — ប្រធាននៃឃ្លាមេ។
នោះហើយជាច្បាប់សំខាន់៖ ប្រធានដែលលាក់នៅក្នុង participle clause គឺជា ប្រធាននៃឃ្លាមេ។ បើត្រឹមត្រូវ អ្នកនឹងមានរបៀបសរសេរខ្លី និងធម្មជាតិ ដែលប្រើញឹកញាប់ក្នុងរឿង ព័ត៌មាន និងការសរសេរល្អៗ។ បើខុស ប្រយោគនឹងនិយាយអ្វីដែលអ្នកមិនចង់និយាយ។
ភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស
ភាសាខ្មែរលុបប្រធានបានយ៉ាងងាយ៖ សម្លឹងមើលតាមបង្អួច នាងឃើញកញ្ជ្រោងមួយក្បាល។ ចំណុចនេះដូចភាសាអង់គ្លេស។ ប៉ុន្តែភាសាខ្មែរក៏លុបប្រធានបាន សូម្បីតែពេលប្រធានទាំងពីរខុសគ្នា (ដើរតាមផ្លូវ ដើមឈើស្អាតណាស់) ហើយអ្នកស្ដាប់យល់តាមបរិបទ។ ភាសាអង់គ្លេសមិនអាចទេ៖ ប្រធានដែលលាក់ត្រូវតែជាប្រធាននៃឃ្លាមេ។ ចំណុចទីពីរ៖ កិរិយាសព្ទខ្មែរមិនប្ដូរទម្រង់ក្រោយ ក្រោយពី មុននឹង ឬ តាំងពី ទេ ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសត្រូវការ -ing។ ចំណុចទីបី៖ ពេលគេសួរ (passive) → when asked មិនមែន when asking ទេ ហើយ “…រួចហើយ” → having + V3។
| ភាសាខ្មែរ | ភាសាអង់គ្លេស | ខុសគ្នាត្រង់ណា |
|---|---|---|
| ដោយសារមិនសូវស្រួលខ្លួន សារ៉ាចេញពីពិធីជប់លៀងមុនគេ | Feeling unwell, Sara left the party early. | មូលហេតុ → -ing (គ្មាន because) |
| សម្លឹងមើលតាមបង្អួច នាងឃើញកញ្ជ្រោងមួយក្បាលនៅក្នុងសួន | Looking out of the window, she saw a fox in the garden. | ប្រធានដូចគ្នា៖ ចំណុចនេះដូចគ្នា |
| ពេលរង់ចាំលទ្ធផល សូមព្យាយាមសម្រាកចិត្ត | While waiting for the results, try to relax. | ពេល… → while + -ing |
| ក្រោយពីរៀនចប់វិទ្យាល័យ នាងទៅនៅអូស្ត្រាលីមួយឆ្នាំ | After leaving school, she spent a year in Australia. | ក្រោយពី + កិរិយាសព្ទ → after + -ing |
| ពេលគេសួរអំពីការយឺតយ៉ាវ អ្នកគ្រប់គ្រងមិននិយាយអ្វីសោះ | When asked about the delay, the manager said nothing. | ពេលគេ… (passive) → when + V3 |
| គាត់សរសេររបាយការណ៍ចប់រួចហើយ ក៏បិទកុំព្យូទ័រ ហើយទៅផ្ទះ | Having finished the report, he switched off his laptop and went home. | “…រួចហើយ” មុនសកម្មភាពមួយទៀត → having + V3 |
សរុបមក៖ លុបប្រធានបាន តែពេលប្រធានទាំងពីរដូចគ្នាប៉ុណ្ណោះ។ “ក្រោយពី / មុននឹង / តាំងពី…” → -ing; “ពេលគេ…” → when + V3; “…រួចហើយ” → having + V3។
ទម្រង់
Participle ពីរសម្រាប់មេរៀននេះ
| Participle | ទម្រង់ | អត្ថន័យ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|---|
| present participle | កិរិយាសព្ទ + -ing | ពេលដំណាលគ្នា ឬមូលហេតុ | Feeling tired, she went to bed. |
| perfect participle | having + past participle | ចប់ មុន សកម្មភាពមេ | Having finished the report, he left. |
ពីឃ្លាពេញ ទៅ participle clause
| ឃ្លាពេញ | Participle clause |
|---|---|
| As I was walking home, I met an old friend. | Walking home, I met an old friend. |
| Because he knew the city well, he took a shortcut. | Knowing the city well, he took a shortcut. |
| After she had paid the bill, she left. | Having paid the bill, she left. |
ពាក្យភ្ជាប់ + participle
| ពាក្យភ្ជាប់ | + | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|
| while / when | -ing | While waiting for the bus, I read the news. |
| after / before / since | -ing | After leaving school, she joined the army. |
| when | past participle (អត្ថន័យ passive) | When asked, he refused to comment. |
ទីតាំង និងក្បៀស
- នៅដើមប្រយោគ៖ ដាក់ក្បៀសក្រោយ participle clause — Feeling tired, she went to bed.
- នៅចុងប្រយោគ (ពេលដំណាលគ្នា)៖ ជាធម្មតាគ្មានក្បៀស ឬក្បៀសស្រាលៗ — He came in carrying three cups of coffee.
របៀបប្រើ
1-ing សម្រាប់សកម្មភាពដំណាលគ្នា
ឃ្លា -ing ពិពណ៌នាពីសកម្មភាពដែលកើតឡើងដំណាលគ្នានឹងសកម្មភាពមេ ឬភ្លាមៗមុនវា ក្នុងលំដាប់លឿន។ វាប្រើញឹកញាប់ណាស់ក្នុងរឿង និងការពិពណ៌នា។
2-ing សម្រាប់មូលហេតុ
ឃ្លា -ing នៅដើមប្រយោគ ច្រើនពន្យល់ពី មូលហេតុ។ Being + គុណនាម ឬនាមសព្ទ ប្រើញឹកញាប់នៅទីនេះ។ ការប្រើនេះផ្លូវការបន្តិច ហើយច្រើនឃើញក្នុងការសរសេរ។ ភាសាខ្មែរ៖ “ដោយសារ…” ឬ “ព្រោះ…”។
3ក្រោយពាក្យភ្ជាប់ — while waiting, after leaving, when asked
រក្សាពាក្យភ្ជាប់ ដើម្បីឱ្យអត្ថន័យពេលវេលាច្បាស់៖ while, when, after, before, since + -ing។ ក្រោយ after, before និង since ទម្រង់ -ing មកក្រោយធ្នាក់ ដូចអ្នកបានរៀនក្នុង B1-19។ ជាមួយអត្ថន័យ passive ប្រើ when + past participle៖ when asked = when he was asked។
4Having + past participle សម្រាប់សកម្មភាពមុន
ប្រើ having + past participle ដើម្បីបង្ហាញឱ្យច្បាស់ថា សកម្មភាពទីមួយ បានចប់មុន សកម្មភាពមេ។ វាក៏ច្រើនបង្កប់ន័យមូលហេតុដែរ។ After + -ing មានន័យប្រហាក់ប្រហែល។ ភាសាខ្មែរ៖ “…រួចហើយ” ឬ “ក្រោយពី…រួច”។
5ច្បាប់ប្រធានដូចគ្នា
ប្រធានដែលលាក់នៅក្នុង participle clause គឺជា ប្រធាននៃឃ្លាមេ។ បើប្រធានខុសគ្នា ត្រូវប្រើឃ្លាពេញជំនួសវិញ។ ភាសាខ្មែរអនុញ្ញាតឱ្យលុបប្រធានដែលខុសគ្នាបាន ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសមិនអនុញ្ញាតទេ។
ឃ្លាថេរមួយចំនួនជាករណីលើកលែង ហើយមិនត្រូវការប្រធានដែលត្រូវគ្នាទេ៖ generally speaking, judging by…, considering…។ Dangling participle ត្រូវបានពន្យល់លម្អិតជាងនេះនៅក្នុង C1-07។
កំហុសញឹកញាប់
អន្ទាក់សម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ
1. លុបប្រធានដែលខុសគ្នា ភាសាខ្មែរនិយាយ ដើរចូលថ្នាក់ភ្លាម សិស្សទាំងអស់ក្រោកឈរគោរពគ្រូ ហើយអ្នកស្ដាប់ដឹងថាគ្រូជាអ្នកដើរចូល។ ក្នុងភាសាអង់គ្លេស ប្រធាននៃឃ្លាមេ (the students) ក្លាយជាអ្នកដើរចូលថ្នាក់!
2. “មុននឹង / ក្រោយពី” + កិរិយាសព្ទទម្រង់ដើម ភាសាខ្មែរនិយាយ ស្រីមុំតែងតែឱ្យបងប្រុសពិនិត្យម៉ូតូមួយទឹកសិន មុននឹងទិញវា ដោយកិរិយាសព្ទមិនប្ដូរ។ អ្នករៀនក៏ដាក់ទម្រង់ដើមក្រោយ before ដែរ។ ក្រោយ before, after, since (ដោយគ្មានប្រធាន) ត្រូវប្រើ -ing។
3. “ដោយសារ…” → Because + -ing ភាសាខ្មែរនិយាយ ដោយសាររស់នៅឆ្ងាយពីសាលា កុសលក្រោកពីម៉ោងប្រាំរៀងរាល់ព្រឹក ដោយមិនចាំបាច់មានប្រធានក្រោយ “ដោយសារ”។ អ្នករៀនបកប្រែ “ដោយសារ” ជា because ហើយភ្ជាប់ទម្រង់ -ing។ Because ត្រូវការឃ្លាពេញ៖ ប្រើ participle តែឯង ឬឃ្លាពេញ។
4. “…រួចហើយ” → past participle តែឯង ភាសាខ្មែរនិយាយ បោកខោអាវទាំងអស់រួចហើយ សុភាយកវាទៅហាលឱ្យស្ងួត។ “រួចហើយ” ធ្វើឱ្យអ្នករៀនគិតពីទម្រង់អតីតកាល ហើយសរសេរ Washed… នៅដើមប្រយោគ។ សម្រាប់សកម្មភាព active ដែលចប់មុន ត្រូវមាន having។
កុំច្រឡំ
Participle clause និង reduced relative clause — Reduced relative ពិពណ៌នាពី នាមសព្ទ ហើយនៅភ្លាមក្រោយវា (B2-09)។ Participle clause ដំណើរការដូចគុណកិរិយា ហើយប្រាប់អំពី សកម្មភាពទាំងមូល៖ ពេលណា ឬហេតុអ្វី។
doing និង having done — ទម្រង់ -ing ធម្មតាមានន័យថា ពេលដំណាលគ្នា ឬលំដាប់លឿន។ Having done សង្កត់ថាសកម្មភាពទីមួយបានចប់មុនសកម្មភាពទីពីរ។
Participle clause ដែលមានអត្ថន័យ passive នៅដើមប្រយោគ (Built in 1850, …) participle clause អវិជ្ជមាន (Not knowing what to do, …) ឃ្លាលទ្ធផល (…, leaving thousands without power) និង with + កម្ម + participle មាននៅក្នុង C1-07។
អក្ខរាវិរុទ្ធ និងការបញ្ចេញសំឡេង
- ប្រើ ក្បៀស ក្រោយ participle clause នៅដើមប្រយោគ៖ Feeling tired, she… ការសរសេរខ្មែរមិនប្រើក្បៀសបែបនេះទេ ដូច្នេះកុំភ្លេច។
- អក្ខរាវិរុទ្ធ -ing តាមច្បាប់ធម្មតា៖ make → making, stop → stopping, lie → lying។ មើល A1-22។
- Having មិនដែលកាត់នៅដើម participle clause ទេ៖ Having finished… មិនមែន 'Ving finished ទេ។ Having /ˈhævɪŋ/ — សំឡេង /v/៖ ធ្មេញខាងលើប៉ះបបូរមាត់ក្រោម មិនមែន “w” ទេ។
- សំឡេង /ŋ/ នៅចុង -ing មានក្នុងភាសាខ្មែរស្រាប់ (ដូច “ង”)៖ កុំបន្ថែម /g/ ឬ /k/ នៅចុងទៀត (មិនមែន “feeling-k” ទេ)។
- ពេលនិយាយ participle clause នៅដើមប្រយោគ និយាយជាក្រុមដាច់ដោយឡែក ដោយផ្អាកបន្តិចត្រង់ក្បៀស៖ Feeling tired | she went to bed. សំឡេងជាធម្មតាឡើងបន្តិចមុនការផ្អាក។
ច្បាប់មាស
Participle clause ខ្ចីប្រធានពីឃ្លាមេ ដូច្នេះត្រូវប្រាកដថាប្រធាននោះពិតជាធ្វើសកម្មភាពនោះ។ -ing = ពេលដំណាលគ្នា ឬមូលហេតុ; having + past participle = ចប់មុន; when + past participle = អត្ថន័យ passive។ ភាសាខ្មែរអាចលុបប្រធានណាក៏បាន ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសលុបបានតែប្រធានដូចគ្នាប៉ុណ្ណោះ។
លំហាត់
A. ទម្រង់
សរសេរប្រយោគឡើងវិញ ឬបំពេញពាក្យដែលបាត់ ដោយប្រើកិរិយាសព្ទក្នុងវង់ក្រចក។
-
សរសេរឡើងវិញដោយប្រើ participle៖ Because she felt nervous, she practised her speech again.
-
សរសេរឡើងវិញដោយប្រើ participle៖ After he had read the email, he called his boss.
-
សរសេរឡើងវិញដោយប្រើ participle៖ As I was walking home, I saw an accident.
-
បំពេញ៖ Since (start) this job, I've learned a lot.
-
បំពេញ៖ Before (leave) the house, check that the windows are closed.
-
សរសេរឡើងវិញដោយប្រើ when + past participle៖ When she was asked about her plans, she just smiled.
B. អត្ថន័យ
ជ្រើសរើសចម្លើយដែលត្រូវនឹងអត្ថន័យ។
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ … his keys the day before, he had to call a locksmith.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ When … for his opinion, he said he didn't have one.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ … a vegetarian, Tom didn't eat the burgers.
-
តើ participle clause មានន័យអ្វីក្នុង "Knowing the area well, she didn't need a map"? …
-
តើអ្វីកើតឡើងមុនក្នុង "Having packed his bags, he called a taxi"?
C. រកកំហុស
ប្រយោគនីមួយៗមានកំហុសមួយ ឬត្រឹមត្រូវ។ សរសេរប្រយោគដែលកែរួច ឬសរសេរ correct។
-
Arriving at the hotel, the room wasn't ready.
-
After finish dinner, we went for a walk.
-
While waiting for the bus, I listened to a podcast.
-
Since move to Berlin, she has learned to cycle everywhere.
D. ក្នុងបរិបទ
បំពេញពាក្យដែលបាត់ ដោយប្រើកិរិយាសព្ទក្នុងវង់ក្រចកជាទម្រង់ participle។
16 (wake) up late on Monday, Jake jumped out of bed. 17 (realise) he had no time for breakfast, he grabbed an apple and ran to the station. While 18 (wait) for the train, he checked his email. 19 (read) the first message, he laughed: the meeting had been moved to Tuesday. When 20 (ask) later why he looked so tired, he just said, "Don't ask."
E. វេនរបស់អ្នក
សរសេរចម្លើយរបស់អ្នកជាភាសាអង់គ្លេស។
-
សរសេរប្រយោគមួយអំពីទម្លាប់ពេលព្រឹករបស់អ្នក ដោយប្រើ while + -ing ឬ before + -ing។
-
សរសេរប្រយោគមួយអំពីអ្វីដែលអ្នកបានធ្វើ ក្រោយពីធ្វើអ្វីមួយផ្សេងទៀតចប់ ដោយប្រើ having + past participle។holiday (UK) = vacation (US)
F. រំលឹកចម្រុះ
រំលឹកមេរៀនមុនៗ។
-
B2-09 Reduced relative clauses — ការកាត់ឃ្លា who / which ឱ្យខ្លី ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ The man (stand) next to the door is our new teacher.
-
B1-19 -ing ជានាមសព្ទ (Gerund) — ជាប្រធាន និងក្រោយធ្នាក់ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ I'm looking forward to (see) you.
-
B2-08 Non-defining relative clauses — ឃ្លាផ្ដល់ព័ត៌មានបន្ថែមដោយក្បៀស ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ We visited Rome, we ate the best pizza of our lives.
-
B2-04 Wish និង If only អំពីអតីតកាល និង regret — ការស្ដាយក្រោយ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ I wish I (not spend) so much money last month.
ចម្លើយ
A. ទម្រង់
- Feeling nervous, she practised her speech again. / Being nervous, she practised her speech again.
- Having read the email, he called his boss. / After reading the email, he called his boss.
- Walking home, I saw an accident. / While walking home, I saw an accident.
- starting
- leaving
- When asked about her plans, she just smiled.
B. អត្ថន័យ
- Having lost
- asked
- Being
- reason
- He packed his bags.
C. រកកំហុស
- Arriving at the hotel, we found that the room wasn't ready. / Arriving at the hotel, we found the room wasn't ready. / When we arrived at the hotel, the room wasn't ready.
- After finishing dinner, we went for a walk. / After we finished dinner, we went for a walk. / After we had finished dinner, we went for a walk.
- ✓ While waiting for the bus, I listened to a podcast.
- Since moving to Berlin, she has learned to cycle everywhere. / Since she moved to Berlin, she has learned to cycle everywhere.
D. ក្នុងបរិបទ
- Waking / Having woken
- Realising
- waiting
- Having read / Reading
- asked
E. វេនរបស់អ្នក
- While having breakfast, I usually listen to the news.
- Having finished my exams, I went on holiday with my friends.
F. រំលឹកចម្រុះ
- standing
- seeing
- where
- hadn't spent
