Hedging po angielsku: It seems that…, apparently, arguably — jak pisać ostrożnie
Hedging and Distancing: It Seems That…
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji sformułujesz ostrożne, grzeczne i akademickie twierdzenia za pomocą seem / appear, tend to, czasowników modalnych may, might, could, would, przysłówków takich jak apparently, arguably, presumably i allegedly oraz zwrotów typu It could be argued that… — i pokażesz, że informacja pochodzi od kogoś innego.
Główna idea
Twierdzenie wypowiedziane z całkowitą pewnością jest jak szklanka na twardej podłodze: Social media causes depression. Wystarczy jedno badanie, które mówi co innego, i twierdzenie się rozbija, a autor wychodzi na nieostrożnego.
Hedging (asekuracja, łagodzenie twierdzeń) obkłada twierdzenie poduszkami: Social media may contribute to depression in some teenagers. Teraz twierdzenie jest precyzyjne. Mówi dokładnie, jak bardzo autor jest pewien — ani mniej, ani więcej.
Blisko z tym związany jest dystans (distancing). Pokazuje, że informacja pochodzi skądinąd, a nie z wiedzy mówiącego: Apparently, the CEO is leaving. He is said to have taken the money.
Hedging to nie słabość ani mętność. W tekstach akademickich, w dziennikarstwie, biznesie i dyplomacji to znak uczciwości i rozsądku. W rozmowie sprawia, że brzmisz grzecznie, a nie obcesowo. Ale zbyt wiele poduszek zasypuje przekaz: zwykle wystarczą jedna albo dwie na twierdzenie.
Polski a angielski
Po polsku asekurujemy się głównie partykułami — chyba, podobno, rzekomo, zapewne, raczej — albo konstrukcją wydaje się, że / wygląda na to, że + pełne zdanie w dowolnym czasie. Angielski też ma It seems that…, ale częściej używa konstrukcji osobowej He seems to…, a forma bezokolicznika pokazuje czas: to do (teraz), to be doing (w trakcie), to have done (wcześniej). Polskie „podobno” i „rzekomo” mają po angielsku kilka odpowiedników o różnym odcieniu. A polskie bezosobowe „można” to nie it can, tylko strona bierna: it could be argued.
| Polski | Angielski | Uwaga |
|---|---|---|
| Wydaje się, że on zna wszystkich. | He seems to know everyone. | konstrukcja osobowa |
| Chyba ktoś zabrał mój parasol. | Someone seems to have taken my umbrella. | czas przeszły → to have + past participle |
| Wygląda na to, że pobrano od nas opłatę dwa razy. | It seems that we've been charged twice. | nie It looks like that |
| Podobno ta restauracja jest zamknięta. | Apparently, the restaurant has closed down. | słyszałam / słyszałem |
| Ten krem rzekomo usuwa zmarszczki. | This cream supposedly removes wrinkles. | mówią tak, ale wątpię |
| Podejrzany rzekomo ukradł 2 mln funtów. | The suspect allegedly stole… | zarzut, nieudowodniony |
| Zapewne będziesz potrzebować wizy. | Presumably, you'll need a visa. | logiczne założenie |
| Można by argumentować, że… | It could be argued that… | nie It could argue |
| Mówi się, że minister rozważa dymisję. | The minister is said to be considering resignation. | strona bierna |
| Studenci zwykle zostawiają naukę na ostatnią chwilę. | Students tend to leave their revision… | bez be |
Budowa
Seem / appear + bezokolicznik z to
| Forma | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| seem / appear + to + forma podstawowa | stan albo nawyk teraz | She seems to know everyone. |
| seem / appear + to be + -ing | coś trwa teraz | The system appears to be working. |
| seem / appear + to have + past participle | czynność wcześniejsza | They seem to have left. |
| seem (+ to be) + przymiotnik | stan obecny | He seems (to be) happy. |
| It seems / appears (that) + zdanie | ogólne wrażenie | It seems that the train is late. |
| There seems / appears to be + rzeczownik | istnienie | There appears to be a problem. |
Appear jest bardziej formalne niż seem. Przeczenie: She doesn't seem to understand (zwykle) albo She seems not to understand (bardziej formalnie).
Inne narzędzia hedgingu
| Narzędzie | Przykłady |
|---|---|
| czasowniki modalne | may, might, could; would, żeby złagodzić wniosek (This would suggest…) |
| tendencja | tend to + forma podstawowa; There is a tendency for… |
| przysłówki | apparently, arguably, presumably, supposedly, allegedly, seemingly |
| zawężenie | to some / a certain extent, largely, in some cases, some, many |
| zwroty bezosobowe | It could be argued that…; There is some evidence that…; It is possible that… |
| strona bierna z czasownikami relacji (B2-12) | It is believed that…; He is said to… |
Stopnie prawdopodobieństwa (be likely to, be bound to, the chances are) — zob. B2-26.
Użycie
1Seem i appear + bezokolicznik z to
Seem / appear podają wrażenie, a nie fakt — jak polskie „wydaje się”, „zdaje się”, „chyba”. Formę bezokolicznika wybierz według czasu: to do (teraz / ogólnie), to be doing (w trakcie), to have done (wcześniej). Z przymiotnikiem to be jest nieobowiązkowe. W brytyjskim angielskim częste jest też seem + rzeczownik bez to be: He seems a nice person.
2It seems / appears that…; there seems to be
It seems / appears (that) + zdanie podaje ogólne wrażenie, często żeby łagodnie przekazać wiadomość — jak polskie „wygląda na to, że”. There seems / appears to be łagodzi zdanie o istnieniu czegoś. W luźnej mowie częste jest też It seems like + zdanie.
3Czasowniki modalne w hedgingu
May, might i could przedstawiają twierdzenie jako możliwe, a nie pewne. Would łagodzi twój własny wniosek albo opinię: This would suggest…, I would argue… — trochę jak polskie „wskazywałoby to na…”, „skłaniałabym się ku…”. Podstawowe czasowniki modalne możliwości — zob. A2-22.
4Przysłówki asekuracji i dystansu
Każdy przysłówek ma precyzyjne znaczenie. Apparently = słyszałam / wygląda na to („podobno”). Arguably = można tego mocno bronić (często przed stopniem najwyższym; „można by uznać”, „śmiało można powiedzieć”). Presumably = zakładam, logicznie („zapewne”). Supposedly = tak mówią, ale wątpię („rzekomo”, „niby”). Allegedly = ktoś tak twierdzi, ale nie zostało to udowodnione (wiadomości, prawo; „rzekomo”, „według zarzutów”). Seemingly = tak to wygląda z zewnątrz („pozornie”, „najwyraźniej”).
5Tend to, zawężenia i zwroty bezosobowe
Tend to opisuje coś, co jest prawdą zazwyczaj, ale z wyjątkami („zwykle”, „mieć tendencję”). Zakres twierdzenia zawęzisz za pomocą to some / a certain extent, largely albo in some cases. Zwroty bezosobowe, takie jak It could be argued that… i There is some evidence that…, przedstawiają pogląd, nie czyniąc go osobistym — jak polskie „można by argumentować”.
6Strona bierna z czasownikami relacji jako sposób na dystans
Strona bierna z czasownikami relacji (B2-12) przekazuje przekonanie albo twierdzenie, nie mówiąc, kto je wyznaje. Dobrze łączy się z narzędziami powyżej i jest typowa dla wiadomości i tekstów naukowych. Po polsku mówimy tu „mówi się”, „uważa się” albo „ma podobno…”.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. „Wygląda na to, że…” → It looks like that. Polskie „to, że” kusi, żeby dodać that po like. Po It looks like / It seems like stoi od razu zdanie; z that mów It seems that… albo It looks as if….
2. „Chyba wyjechali” → seem + forma podstawowa. Po polsku czas pokazuje główny czasownik („chyba wyjechali”, „zdaje się, że wyszła”). Po angielsku w konstrukcji osobowej czas widać tylko w bezokoliczniku: przeszłość to to have + past participle.
3. Bezosobowe „można” → it can. „Można powiedzieć”, „można by argumentować” nie mają podmiotu, więc kusi it can / it could. Ale it nie mówi ani nie argumentuje — potrzebna jest strona bierna albo one / we.
4. Jedno „podobno / rzekomo” na wszystko. Polskie „podobno” i „rzekomo” obejmują kilka angielskich słów. Allegedly brzmi jak zarzut w sprawie sądowej; do zwykłej plotki z nutą wątpliwości pasuje supposedly, a do neutralnej wiadomości z drugiej ręki — apparently.
5. „Chyba raczej może” — za dużo poduszek. W polskiej rozmowie naturalnie spiętrzamy partykuły („chyba raczej nie”, „może trochę”). Przeniesione do angielskiego tekstu dają nadmierny hedging, w którym ginie twierdzenie.
Nie myl
Apparently i obviously / clearly — Apparently dodaje dystansu: „słyszałem” albo „wygląda na to”. Obviously i clearly robią odwrotnie: przedstawiają coś jako pewne. Uwaga: polskie „najwyraźniej” bywa bliższe apparently niż clearly.
Supposedly i presumably — Supposedly = „tak mówią, ale wątpię”. Presumably = „logicznie zakładam, że tak jest”.
Arguably i allegedly — Arguably wprowadza opinię, której można bronić. Allegedly przekazuje nieudowodnione oskarżenie. She is arguably the best singer of her generation to pochwała; She allegedly cheated to zarzut wobec niej.
Tend to i used to — Tend to to ogólna tendencja teraz; used to to nawyk z przeszłości, który się skończył (zob. A2-28).
Pisownia i wymowa
- Akcent: apPArently, ARguably, preSUMably /prɪˈzjuːməbli/ (UK), /prɪˈzuːməbli/ (US), supPOSedly /səˈpəʊzɪdli/ (UK), /səˈpoʊzɪdli/ (US), alLEGedly /əˈledʒɪdli/. (Wielkie litery pokazują tylko akcent.) Polski akcent na przedostatniej sylabie podsuwa „argu-AB-ly” — w angielskim akcent jest na samym początku.
- W supposedly i allegedly -ed- to pełna sylaba /ɪd/ — wyjątkowo, bo w supposed i alleged końcówka -ed jest niesylabiczna.
- Nieakcentowane sylaby są słabe: apparently /əˈpærəntli/ zaczyna się od krótkiego /ə/, a nie od pełnego polskiego „a”. Akcentowane /æ/ jest otwarte — szerzej otwórz usta niż przy polskim „e”.
- seem /siːm/ ma długie /iː/, a appear /əˈpɪə/ (UK), /əˈpɪr/ (US) — akcent na drugiej sylabie.
- Pisownia: arguably (bez e: argue → arguably); apparently (podwójne p, pojedyncze r).
- W mowie po przysłówku asekuracyjnym na początku zdania często robi się krótką pauzę: Apparently, | she's quit.
Złota zasada
Pokaż dokładnie, na ile masz pewność — nie bardziej i nie mniej. Obłóż twierdzenie poduszką: seem / appear, tend to, may / might / could / would, precyzyjny przysłówek albo zawężenie, a gdy informacja nie jest twoja, użyj dystansu (apparently, is said to). Pamiętaj o formie bezokolicznika (to have done dla przeszłości) i o tym, że zwykle wystarczą jedna albo dwie poduszki na twierdzenie.
Ćwiczenia
A. Forma
Przekształć każde zdanie, używając podanego słowa albo zwrotu. Zachowaj znaczenie.
-
Przekształć, używając „seem”: It seems that he knows everyone in the building.
-
Przekształć, używając „appear”: It appears that they have lost the original documents.
-
Przekształć, używając „appear”: It appears that the engineers are fixing the problem right now.
-
Przekształć, zaczynając od „There seems”: I think there's a mistake in the final bill.
-
Złagodź wniosek za pomocą „would”: These results suggest that the drug is effective.
-
Przekształć, zaczynając od „It could be argued”: Some people say the city needs fewer cars, not more roads.
-
Przekształć, używając „allegedly”: People claim that the director hid the losses from shareholders, but nobody has proved it.
B. Znaczenie
Wybierz zdanie, które pasuje do kontekstu. Komentarz wyjaśnia dlaczego.
-
Relacja o sprawie sądowej, która jeszcze się nie zakończyła. Które zdanie jest odpowiednie?zarzut nie został udowodniony, więc relacja zachowuje dystans
-
Nie wierzysz reklamie. Które zdanie pokazuje twoje wątpliwości?supposedly = tak mówią, ale wątpię; presumably = zakładam, że tak jest
-
Esej akademicki. W którym twierdzeniu hedging jest w sam raz?pierwsze jest zbyt pewne; trzecie ma za dużo hedgingu
-
E-mail do osoby z pracy, w której raporcie dane wyglądają na błędne. Które zdanie jest bardziej dyplomatyczne?there seems / seem to be łagodzi złą wiadomość
-
Ktoś z pracy pyta, jak teraz zwykle pracujesz. Które zdanie odpowiada na to pytanie?tend to = ogólna tendencja teraz; used to = nawyk z przeszłości
-
Twoja przyjaciółka przeprowadza się do Japonii do pracy, a ty zastanawiasz się, czego będzie potrzebować. Które zdanie jest twoim własnym logicznym założeniem?presumably = zakładam; apparently = słyszałam, słyszałem
C. Znajdź błąd
Każde zdanie zawiera jeden błąd albo jest poprawne. Napisz całe poprawione zdanie albo napisz correct.
-
Since the update last week, the app seems crashing every time I try to upload a photo from my phone.
-
According to early reports, the captain seems to leave the ship before all the passengers had been rescued.
-
There seem to be a serious misunderstanding between the two departments about who is responsible for the budget.
-
Students who live at home are tend to spend less on food than those who live in university accommodation.
-
The files appear to have been deleted by mistake during the overnight backup, so we may need to restore them.
D. W kontekście
Przeczytaj szkic eseju i komentarz prowadzącego. Przekształć każde zdanie oznaczone numerem zgodnie z poleceniem, tak żeby twierdzenie było złagodzone.
Since 2020, universities in many countries have moved part of their teaching online. (19) Online learning has grown rapidly since then. (20) Students prefer short videos to long lectures, and many lecturers now record ten-minute clips instead of hour-long talks. (21) Short clips improve attention. (22) However, short videos make deep thinking harder, because students rarely have to follow a long argument. (23) One small study at a business school proves this. (24) The biggest change is not the technology but the way students plan their time. Further research with larger groups is needed before universities change their courses again.
-
Zdanie (19): użyj „appear” z właściwą formą bezokolicznika.
-
Zdanie (20): użyj „tend”.
-
Zdanie (21): zacznij od „There is some evidence that”.
-
Zdanie (22): zacznij od „However, it could be argued that”.
-
Zdanie (23): zastąp „proves” konstrukcją z „would” i łagodniejszym czasownikiem.
-
Zdanie (24): zacznij od przysłówka, który znaczy „można tego mocno bronić”.
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku własne zdania.
-
Przepisz to kategoryczne twierdzenie na potrzeby eseju akademickiego, w jednym albo dwóch zdaniach: „Video games make children violent.” Użyj co najmniej dwóch różnych narzędzi hedgingu (na przykład czasownika modalnego, słowa zawężającego, zwrotu bezosobowego), ale nie więcej niż trzech.
-
Napisz 2–3 zdania do znajomej osoby i przekaż zasłyszaną, niesprawdzoną wiadomość o jakimś miejscu albo wydarzeniu w okolicy. Użyj raz apparently i raz is said to albo is thought to.
-
Napisz 2–3 dyplomatyczne zdania do osoby z pracy, w której raporcie dane wydają się błędne. Użyj co najmniej raz seem albo appear i jednego czasownika modalnego możliwości.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
B2-12 It is said that… i he is said to…: „mówi się, że”, „podobno” i „uważa się” po angielsku Przekształć, zaczynając od „The painting”: People believe that the painting was stolen in the 1970s.
-
C1-07 Participle clauses dla zaawansowanych: Built in 1850…, Having been told…, With prices rising… Przekształć, używając konstrukcji skutkowej: The update failed, and this caused chaos for thousands of users.
-
C1-03 Formalne zdania warunkowe (formal conditionals): Should you need, Were I to, Had I known, But for Przekształć, zaczynając od „Should”: If you need any further information, please do not hesitate to contact me.
Odpowiedzi
A. Forma
- He seems to know everyone in the building.
- They appear to have lost the original documents.
- The engineers appear to be fixing the problem right now.
- There seems to be a mistake in the final bill.
- These results would suggest that the drug is effective.
- It could be argued that the city needs fewer cars, not more roads.
- The director allegedly hid the losses from shareholders. / Allegedly, the director hid the losses from shareholders.
B. Znaczenie
- The manager allegedly stole £2 million from the company.
- This cream supposedly makes you look ten years younger.
- Social media may contribute to depression in some teenagers.
- There seem to be a few problems with the figures in the report.
- I tend to work better in the morning.
- Presumably, you'll need a visa to work there.
C. Znajdź błąd
- Since the update last week, the app seems to crash every time I try to upload a photo from my phone. / Since the update last week, the app seems to be crashing every time I try to upload a photo from my phone.
- According to early reports, the captain seems to have left the ship before all the passengers had been rescued.
- There seems to be a serious misunderstanding between the two departments about who is responsible for the budget.
- Students who live at home tend to spend less on food than those who live in university accommodation.
- ✓ The files appear to have been deleted by mistake during the overnight backup, so we may need to restore them.
D. W kontekście
- Online learning appears to have grown rapidly since then.
- Students tend to prefer short videos to long lectures, and many lecturers now record ten-minute clips instead of hour-long talks.
- There is some evidence that short clips improve attention.
- However, it could be argued that short videos make deep thinking harder, because students rarely have to follow a long argument.
- One small study at a business school would suggest this. / One small study at a business school would seem to support this.
- Arguably, the biggest change is not the technology but the way students plan their time.
E. Twoja kolej
- There is some evidence that violent video games may contribute to aggressive behaviour in children.
- Apparently, the café on the corner is closing next month. The owner is said to be moving to the coast. Let's go there one last time before it shuts.
- There seem to be a few problems with the figures in Table 3. The totals don't appear to match the monthly data. Could an older version of the spreadsheet have been used?
F. Powtórka mieszana
- The painting is believed to have been stolen in the 1970s.
- The update failed, causing chaos for thousands of users.
- Should you need any further information, please do not hesitate to contact me.
