Hedging and Distancing: It Seems That… – болгоомжтой, зайтай ярих аргыг монголоор тайлбарлав
Hedging and Distancing: It Seems That…
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та seem / appear, tend to, may, might, could, would модаль үйл үг, apparently, arguably, presumably, allegedly зэрэг дайвар үг, It could be argued that… гэх мэт хэллэгээр болгоомжтой, эелдэг, эрдэм шинжилгээний хэв маягтай санаа илэрхийлж, мэдээлэл өөр эх сурвалжаас ирсэн гэдгийг харуулж чадна.
Гол санаа
Бүрэн итгэлтэйгээр хэлсэн санаа бол хатуу шалан дээрх шилэн аягатай адил: Social media causes depression. Нэг судалгаа эсрэг дүгнэлт гаргавал санаа хагарч, бичигч хайхрамжгүй харагдана.
Hedging (болгоомжлох) санааны эргэн тойронд жижиг дэр тавина: Social media may contribute to depression in some teenagers. Одоо санаа нарийн боллоо. Бичигч хэр итгэлтэй байгааг яг хэлж байна – илүү ч биш, дутуу ч биш.
Distancing (зай барих) үүнтэй холбоотой. Мэдээлэл ярьж буй хүний өөрийн мэдлэгээс биш, өөр газраас ирсэн гэдгийг харуулна: Apparently, the CEO is leaving. He is said to have taken the money.
Болгоомжлох нь сул дорой байдал, бүрхэг байдал биш. Эрдэм шинжилгээний бичвэр, сэтгүүл зүй, бизнес, дипломат харилцаанд энэ бол үнэнч шударга, зөв дүгнэлтийн шинж. Ярианд таныг ширүүн биш, эелдэг сонсогдуулна. Гэхдээ хэт олон дэр санааг булж орхино: нэг санаанд нэг хоёр нь ихэвчлэн хангалттай.
Монгол хэл ба англи хэл
Монгол хэлэнд болгоомжлох, зай барих хэрэгсэл маш элбэг: «бололтой», «юм шиг байна», «байх», «магадгүй», «гэнэ», «гэдэг». Тэдгээр нь ихэвчлэн бүтэн өгүүлбэрийн төгсгөлд ирдэг: «Тэр бүх хүнийг мэддэг бололтой», «Хэн нэгэн шүхрийг минь авчихсан бололтой». Англиар seem / appear өгүүлэгдэхүүний ард ирж, араас нь to-инфинитив – мөн цагийг инфинитивийн хэлбэрээр харуулна: seems to know (одоо), seems to have taken (өмнө).
Энд адилхан зүйл ч бий. Монгол «гэнэ» англи apparently, «… гэж ярьдаг» нь is said to шиг мэдээлэл бусдаас ирсэн гэдгийг харуулна. Монгол «-х хандлагатай» = tend to, гэхдээ англиар tend бол ердийн үйл үг, be-гүй.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Шинэ менежер багийнхандаа их таалагддаг бололтой. | The new manager seems to be very popular with the team. | «бололтой» төгсгөлд → seems to урд |
| Хэн нэгэн шүхрийг минь авчихсан бололтой. | Someone seems to have taken my umbrella. | «авсан» → to have + V3 |
| Ресторан хаагдсан гэнэ. | Apparently, the restaurant has closed down. | энд адилхан: «гэнэ» = apparently |
| Оюутнууд давтлагаа сүүлийн мөч хүртэл хойшлуулах хандлагатай. | Students tend to leave their revision until the last minute. | «хандлагатай» → tend to, be-гүй |
| Хотод илүү олон зам биш, цөөн машин хэрэгтэй гэж үзэж болно. | It could be argued that the city needs fewer cars, not more roads. | хэн үздэг нь хэлэгддэггүй → It заавал + be argued |
| Сайд огцрох талаар бодож байгаа гэж ярьж байна. | The minister is said to be considering resignation. | «гэж ярьж байна» → is said to |
Товчхондоо: монголоор болгоомжлох үг бүтэн өгүүлбэрийн төгсгөлд; англиар seem / appear + to-инфинитив урд, цагийг to do / to be doing / to have done-оор. Tend to-гийн өмнө be бүү тавиарай, It could be argued-ийн It-ийг бүү орхиорой.
Бүтэц
Seem / appear + to-инфинитив
| Хэлбэр | Утга | Жишээ |
|---|---|---|
| seem / appear + to + үндсэн хэлбэр | одоогийн байдал, зуршил | She seems to know everyone. |
| seem / appear + to be + -ing | одоо үргэлжилж байгаа | The system appears to be working. |
| seem / appear + to have + past participle | өмнөх үйлдэл | They seem to have left. |
| seem (+ to be) + тэмдэг нэр | одоогийн байдал | He seems (to be) happy. |
| It seems / appears (that) + өгүүлбэр | ерөнхий сэтгэгдэл | It seems that the train is late. |
| There seems / appears to be + нэр үг | оршихуй | There appears to be a problem. |
Appear нь seem-ээс илүү албан. Үгүйсгэл: She doesn't seem to understand (ердийн) эсвэл She seems not to understand (илүү албан).
Болгоомжлох бусад хэрэгсэл
| Хэрэгсэл | Жишээ |
|---|---|
| модаль үйл үг | may, might, could; дүгнэлтийг зөөллөх would (This would suggest…) |
| хандлага | tend to + үндсэн хэлбэр; There is a tendency for… |
| дайвар үг | apparently, arguably, presumably, supposedly, allegedly, seemingly |
| хязгаарлах хэллэг | to some / a certain extent, largely, in some cases, some, many |
| хувь хүнгүй хэллэг | It could be argued that…; There is some evidence that…; It is possible that… |
| мэдээлэх үйлдэгдэхүүн хэв (B2-12) | It is believed that…; He is said to… |
Магадлалын хэллэгийг (be likely to, be bound to, the chances are) B2-26-аас үзнэ үү.
Хэрэглээ
1Seem ба appear + to-инфинитив
Seem / appear-ийг баримт биш, сэтгэгдэл хэлэхэд хэрэглэнэ. To-инфинитивийн хэлбэрийг цагаар нь сонгоно: to do (одоо / ерөнхий), to be doing (үргэлжилж байгаа), to have done (өмнө). Тэмдэг нэртэй бол to be заавал биш. Их Британийн англи хэлэнд seem + to be-гүй нэр үгтэй хэллэг ч түгээмэл: He seems a nice person. Монголоор «бололтой», «юм шиг байна», «санагдаж байна».
2It seems / appears that…; there seems to be
Ерөнхий сэтгэгдэлд, ихэвчлэн мэдээг зөөлөн хэлэхэд It seems / appears (that) + өгүүлбэр. There seems / appears to be нь оршихуйн тухай хэллэгийг зөөллөнө. Албан бус ярианд It seems like + өгүүлбэр ч түгээмэл. Монголоор «… юм шиг байна», «… байх шиг байна».
3Болгоомжлох модаль үйл үг
May, might, could санааг тодорхой биш, боломжтой гэж харуулна. Would таны өөрийн дүгнэлт, санал бодлыг зөөллөнө: This would suggest…, I would argue…. Боломжийн энгийн модаль үйл үгийг A2-22-оос үзнэ үү. Монголоор «-ж магадгүй», «байж болох юм», «гэж хэлмээр байна».
4Болгоомжлох, зай барих дайвар үг
Дайвар үг бүр нарийн утгатай. Apparently = би сонссон / тийм харагдаж байна. Arguably = хүчтэй үндэслэл гаргаж болно (ихэвчлэн дээд зэргийн өмнө). Presumably = логикоор бодоход би тэгж таамаглаж байна. Supposedly = хүмүүс тэгж ярьдаг, гэхдээ би эргэлзэж байна. Allegedly = хэн нэгэн тэгж мэдэгдэж байгаа ч нотлогдоогүй (мэдээ, хууль). Seemingly = гаднаас нь харахад тийм.
5Tend to, хязгаарлах хэллэг, хувь хүнгүй хэллэг
Tend to ерөнхийдөө үнэн боловч үл хамаарах тохиолдолтой зүйлийг хэлнэ. Санааны хүрээг to some / a certain extent, largely, in some cases-ээр хязгаарлана. It could be argued that…, There is some evidence that… зэрэг хувь хүнгүй хэллэг санаагаа хувийн болгохгүйгээр илэрхийлнэ. Монголоор «-х хандлагатай», «тодорхой хэмжээгээр», «гэж үзэж болно».
6Зай барих хэрэгсэл болох мэдээлэх үйлдэгдэхүүн хэв
Мэдээлэх үйлдэгдэхүүн хэв (B2-12) итгэл үнэмшил, мэдэгдлийг хэн хэлснийг дурдалгүй дамжуулна. Дээрх хэрэгслүүдтэй байгалийн байдлаар нийлдэг бөгөөд мэдээ, эрдэм шинжилгээний бичвэрт түгээмэл. Монголоор «… гэж ярьж байна», «… гэж үздэг».
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «… мэддэг бололтой» → seems + бүтэн үйл үг. Монголоор «бололтой» бүтэн өгүүлбэрийн төгсгөлд нэмэгддэг: «Хамт амьдардаг Болд маань миний компьютерийн нууц үгийг яаж ч юм, мэддэг бололтой». Тиймээс seems-ийн араас цагтай үйл үг (likes, knows) тавих нь элбэг. Seem-ийн араас to-инфинитив.
2. «… явчихсан бололтой» → seems to + өнгөрсөн хэлбэр. «Солонгосоос нагац эгчийн маань явуулсан илгээмж шуудан дээр ирчихсэн бололтой» гэдэгт өнгөрсөн цаг «ирчихсэн» дээр байдаг тул англиар to-гийн араас өнгөрсөн хэлбэр (to arrived) эсвэл үндсэн хэлбэр (to arrive) гаргах нь түгээмэл. Өмнөх үйлдэл бол to have + V3.
3. «… -х хандлагатай байна» → be + tend to. Монголоор «хандлагатай» нь тэмдэг нэр шиг «байна»-тай хэрэглэгддэг: «Залуу малчид яагаад хот руу нүүх хандлагатай байна вэ?» Тиймээс англиар are tend to гаргах нь элбэг – асуултад ч. Tend бол ердийн үйл үг: асуултад do.
4. «… гэж хэлж болно» → It-гүй хэллэг. Монголоор «Улаанбаатарын агаарын бохирдол голдуу өвлийн асуудал гэж хэлж болно» гэдэгт хэн хэлж болох нь («бид», «хүмүүс») дуудагддаггүй – өгүүлэгдэхүүн нь далд, ерөнхий. Тиймээс англиар It-ийг орхих нь түгээмэл. Англи өгүүлбэрт өгүүлэгдэхүүний байр хоосон байж болохгүй: It can be said that…, It could be argued that…
Бүү андуураарай
Apparently эсвэл obviously / clearly – Apparently зай нэмнэ: «би сонссон» эсвэл «тийм бололтой». Obviously, clearly эсрэгээрээ: аливааг тодорхой гэж харуулна.
Supposedly эсвэл presumably – Supposedly = «хүмүүс тэгж ярьдаг, гэхдээ би эргэлзэж байна». Presumably = «логикоор бодоход тийм байх».
Arguably эсвэл allegedly – Arguably хамгаалж болох санал бодлыг танилцуулна. Allegedly нотлогдоогүй буруутгалыг мэдээлнэ. She is arguably the best singer of her generation бол магтаал; She allegedly cheated бол түүний эсрэг мэдэгдэл.
Tend to эсвэл used to – Tend to одоогийн ерөнхий хандлага; used to зогссон өнгөрсөн зуршил (A2-28-ийг үзнэ үү).
Зөв бичих ба дуудлага
- Өргөлт: apPArently, ARguably, preSUMably /prɪˈzjuːməbli/ (UK), /prɪˈzuːməbli/ (US), supPOSedly /səˈpəʊzɪdli/ (UK), /səˈpoʊzɪdli/ (US), alLEGedly /əˈledʒɪdli/. (Том үсэг энд зөвхөн өргөлтийг харуулна.) Монголоор өргөлт эхний үе дээр байдаг тул эдгээр үгийн эхний үеийг автоматаар бүү чангалаарай – arguably-гаас бусад нь хоёр дахь үе дээр өргөлттэй.
- Supposedly, allegedly-ийн -ed- бүтэн үе болж дуудагдана: /səˈpəʊzɪdli/, /əˈledʒɪdli/ – дөрвөн үе. Supposedly дахь /z/ монгол «з» биш: «з» нь «дз» шиг, харин англи /z/ бол хоолойн чичиргээтэй, зогсолтгүй урсах нэг авиа.
- Зөв бичих: arguably (e-гүй: argue → arguably); apparently (давхар p, ганц r).
- Ярианд эхэн дэх болгоомжлох дайвар үгийн ард ихэвчлэн богино завсарлага: Apparently, | she's quit.
Алтан дүрэм
Хэр итгэлтэй байгаагаа яг хэлээрэй – илүү ч биш, дутуу ч биш. Санааны эргэн тойронд seem / appear + to-инфинитив, tend to (be-гүй), may / might / could / would, нарийн утгатай дайвар үг эсвэл хязгаарлах хэллэг тавиад, мэдээлэл таных биш бол зай барих хэлбэр (apparently, is said to) хэрэглээрэй. Монгол «бололтой» шиг төгсгөлд биш, англиар seem урд ирнэ. Нэг санаанд нэг хоёр дэр ихэвчлэн хангалттай.
Дасгал
A. Бүтэц
Өгүүлбэр бүрийг өгөгдсөн үг эсвэл хэллэгээр дахин бичнэ үү. Утгыг хадгална уу.
-
"seem"-ийг хэрэглэж дахин бичнэ үү: It seems that he knows everyone in the building.
-
"appear"-ийг хэрэглэж дахин бичнэ үү: It appears that they have lost the original documents.
-
"appear"-ийг хэрэглэж дахин бичнэ үү: It appears that the engineers are fixing the problem right now.
-
"There seems"-ээр эхэлж дахин бичнэ үү: I think there's a mistake in the final bill.
-
"would"-оор дүгнэлтийг зөөллөнө үү: These results suggest that the drug is effective.
-
"It could be argued"-ээр эхэлж дахин бичнэ үү: Some people say the city needs fewer cars, not more roads.
-
"allegedly"-г хэрэглэж дахин бичнэ үү: People claim that the director hid the losses from shareholders, but nobody has proved it.
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох өгүүлбэрийг сонгоно уу. Тайлбар нь яагаад гэдгийг хэлнэ.
-
Дуусаагүй байгаа шүүх хурлын тухай мэдээ. Аль нь тохиромжтой вэ?нотлогдоогүй тул мэдээ зай барина
-
Та нэг зар сурталчилгаанд итгэхгүй байна. Аль өгүүлбэр таны эргэлзээг харуулж байна вэ?supposedly = тэгж ярьдаг ч би эргэлзэж байна; presumably = би таамаглаж байна
-
Эрдэм шинжилгээний эссэ. Аль санаа зохих хэмжээгээр болгоомжлогдсон бэ?эхнийх нь хэт итгэлтэй; гурав дахь нь хэт болгоомжилсон
-
Тайланд нь тоо буруу харагдаж буй хамт ажиллагчдаа бичсэн имэйл. Аль нь илүү дипломат вэ?there seems / seem to be муу мэдээг зөөллөнө
-
Хамт ажиллагч тань таны одоогийн ажлын зуршлын талаар асууж байна. Аль өгүүлбэр асуултад хариулж байна вэ?tend to = одоогийн ерөнхий хандлага; used to = өнгөрсөн зуршил
-
Найз тань ажлаар Япон руу нүүх гэж байгаа бөгөөд та түүнд юу хэрэгтэйг бодож байна. Аль өгүүлбэр таны өөрийн логик таамаглал вэ?presumably = би таамаглаж байна; apparently = би сонссон
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан бүтэн өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
Since the update last week, the app seems crashing every time I try to upload a photo from my phone.
-
According to early reports, the captain seems to leave the ship before all the passengers had been rescued.
-
There seem to be a serious misunderstanding between the two departments about who is responsible for the budget.
-
Students who live at home are tend to spend less on food than those who live in university accommodation.
-
The files appear to have been deleted by mistake during the overnight backup, so we may need to restore them.
D. Нөхцөл байдалд
Эссэний ноорог, багшийн тайлбарыг уншаад дугаарласан өгүүлбэр бүрийг зааврын дагуу дахин бичиж, санааг болгоомжлоорой.
Since 2020, universities in many countries have moved part of their teaching online. (19) Online learning has grown rapidly since then. (20) Students prefer short videos to long lectures, and many lecturers now record ten-minute clips instead of hour-long talks. (21) Short clips improve attention. (22) However, short videos make deep thinking harder, because students rarely have to follow a long argument. (23) One small study at a business school proves this. (24) The biggest change is not the technology but the way students plan their time. Further research with larger groups is needed before universities change their courses again.
-
(19)-р өгүүлбэр: "appear" болон to-инфинитивийн зөв хэлбэрийг хэрэглэнэ үү.
-
(20)-р өгүүлбэр: "tend"-ийг хэрэглэнэ үү.
-
(21)-р өгүүлбэр: "There is some evidence that"-ээр эхэлнэ үү.
-
(22)-р өгүүлбэр: "However, it could be argued that"-ээр эхэлнэ үү.
-
(23)-р өгүүлбэр: "proves"-ийг "would" + илүү зөөлөн үйл үгээр солино уу.
-
(24)-р өгүүлбэр: «хүчтэй үндэслэл гаргаж болно» гэсэн утгатай болгоомжлох дайвар үгээр эхэлнэ үү.
E. Таны ээлж
Англиар бичээрэй.
-
Эрдэм шинжилгээний эссэд зориулж энэ ширүүн санааг нэг хоёр өгүүлбэрээр дахин бичнэ үү: "Video games make children violent." Дор хаяж хоёр, гэхдээ гурваас ихгүй өөр өөр болгоомжлох хэрэгсэл (жишээ нь модаль үйл үг, хязгаарлах үг, хувь хүнгүй хэллэг) хэрэглээрэй.
-
Нутгийн нэг газар эсвэл арга хэмжээний талаар сонссон боловч шалгаагүй мэдээгээ найздаа дамжуулсан 2–3 өгүүлбэр бичнэ үү. Apparently-г нэг удаа, is said to эсвэл is thought to-г нэг удаа хэрэглээрэй.
-
Тайланд нь буруу тоо байгаа бололтой хамт ажиллагчдаа 2–3 дипломат өгүүлбэр бичнэ үү. Seem эсвэл appear-ийг дор хаяж нэг удаа, мөн боломжийн нэг модаль үйл үг хэрэглээрэй.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
B2-12 It Is Said That…, He Is Said To…: англиар «… гэдэг», «… гэж үздэг» гэж хэлэх "The painting"-ээр эхэлж дахин бичнэ үү: People believe that the painting was stolen in the 1970s.
-
C1-07 Participle Clauses: Advanced Uses – -ing, V3-тай гишүүн өгүүлбэрийг монголоор тайлбарлав Үр дүнгийн хэсэгтэй болгож дахин бичнэ үү: The update failed, and this caused chaos for thousands of users.
-
C1-03 Formal Conditionals: Should You Need, Were I To, Had I Known, But For – if-гүй албан нөхцөлт өгүүлбэр "Should"-ээр эхэлж дахин бичнэ үү: If you need any further information, please do not hesitate to contact me.
Хариулт
A. Бүтэц
- He seems to know everyone in the building.
- They appear to have lost the original documents.
- The engineers appear to be fixing the problem right now.
- There seems to be a mistake in the final bill.
- These results would suggest that the drug is effective.
- It could be argued that the city needs fewer cars, not more roads.
- The director allegedly hid the losses from shareholders. / Allegedly, the director hid the losses from shareholders.
B. Утга
- The manager allegedly stole £2 million from the company.
- This cream supposedly makes you look ten years younger.
- Social media may contribute to depression in some teenagers.
- There seem to be a few problems with the figures in the report.
- I tend to work better in the morning.
- Presumably, you'll need a visa to work there.
C. Алдааг олоорой
- Since the update last week, the app seems to crash every time I try to upload a photo from my phone. / Since the update last week, the app seems to be crashing every time I try to upload a photo from my phone.
- According to early reports, the captain seems to have left the ship before all the passengers had been rescued.
- There seems to be a serious misunderstanding between the two departments about who is responsible for the budget.
- Students who live at home tend to spend less on food than those who live in university accommodation.
- ✓ The files appear to have been deleted by mistake during the overnight backup, so we may need to restore them.
D. Нөхцөл байдалд
- Online learning appears to have grown rapidly since then.
- Students tend to prefer short videos to long lectures, and many lecturers now record ten-minute clips instead of hour-long talks.
- There is some evidence that short clips improve attention.
- However, it could be argued that short videos make deep thinking harder, because students rarely have to follow a long argument.
- One small study at a business school would suggest this. / One small study at a business school would seem to support this.
- Arguably, the biggest change is not the technology but the way students plan their time.
E. Таны ээлж
- There is some evidence that violent video games may contribute to aggressive behaviour in children.
- Apparently, the café on the corner is closing next month. The owner is said to be moving to the coast. Let's go there one last time before it shuts.
- There seem to be a few problems with the figures in Table 3. The totals don't appear to match the monthly data. Could an older version of the spreadsheet have been used?
F. Холимог давталт
- The painting is believed to have been stolen in the 1970s.
- The update failed, causing chaos for thousands of users.
- Should you need any further information, please do not hesitate to contact me.
