Participle clauses dla zaawansowanych: Built in 1850…, Having been told…, With prices rising…
Participle Clauses: Advanced Uses
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji napiszesz zaawansowane konstrukcje imiesłowowe (participle clauses) — Built in 1850, …, Having been told…, …, Not knowing what to do, …, …, leaving thousands without power, With prices rising, …, If accepted, … — a także rozpoznasz i poprawisz tak zwany dangling participle (imiesłów „wiszący”, bez właściwego podmiotu).
Główna idea
W B2-10 była mowa o tym, że participle clause nie ma własnego podmiotu: Feeling tired, she went to bed. Brakujący podmiot czytelnik znajduje w zdaniu głównym.
Wyobraź sobie, że participle clause to pies na smyczy, a podmiot zdania głównego to osoba, która trzyma smycz. Pies musi należeć do tej osoby. Built in 1850, the bridge… — to most został zbudowany: smycz trzyma właściwy właściciel. Walking down the street, the trees looked beautiful — drzewa nie spacerowały: smycz wisi w powietrzu, bez prawdziwego właściciela. To właśnie dangling participle, którego staranni autorzy unikają.
Na poziomie C1 dochodzą nowe rodzaje participle clauses: past participle ze znaczeniem biernym, having been done dla wcześniejszej czynności w stronie biernej, not w przeczeniach, konstrukcja z -ing na końcu zdania dla skutku oraz with + własny podmiot, gdy konstrukcja potrzebuje zupełnie innego „właściciela”.
Polski a angielski
Tu polski jest bardzo bliski angielskiemu. Mamy imiesłowy przysłówkowe (-ąc: idąc, nie wiedząc; -wszy: skończywszy) i imiesłowy bierne (zbudowany, poinformowani), a polska norma ma tę samą zasadę: imiesłów przysłówkowy musi mieć ten sam podmiot co zdanie główne. Zdanie „Wracając do domu, złapał mnie deszcz” to błąd i po polsku — tyle że w mowie słychać go często. Różnice: polskie formy na -wszy brzmią książkowo, a angielskie having done jest zwykłe; polski nie ma odpowiednika with + rzeczownik + imiesłów; a polskie „co” na początku zdania skutkowego to po angielsku which, nie what.
| Polski | Angielski | Uwaga |
|---|---|---|
| Zbudowany w 1850 roku most jest dziś zabytkiem. | Built in 1850, the bridge is now a protected monument. | imiesłów bierny → past participle |
| Poinformowani o opóźnieniu, zostaliśmy w hotelu. | Having been told about the delay, we stayed… | wcześniej + biernie |
| Nie wiedząc, co robić, zadzwoniłam do siostry. | Not knowing what to do, I called my sister. | tak jak po polsku |
| Burza zerwała linie, pozostawiając tysiące domów bez prądu. | …, leaving thousands of homes without electricity. | tak jak po polsku |
| Ceny wzrosły, co zmusiło bank do podwyżki stóp. | …, forcing the bank… / …, which forced the bank… | „co” → which, nie what |
| Ponieważ ceny rosną co miesiąc, wielu ludzi oszczędza. | With prices rising every month, … | brak polskiego odpowiednika |
| Jeśli zostanie pani przyjęta, … | If accepted, … | bez podmiotu i be |
| Będąc dzieckiem, mieszkałam na wsi. | As a child, I lived in the country. | nie Being a child |
Budowa
Formy imiesłowowe
| Forma | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| past participle | strona bierna (ten sam czas albo ogólnie) | Built in 1850, the bridge is still in use. |
| having been + past participle | strona bierna, czynność wcześniejsza | Having been told about the delay, we waited. |
| not / never + imiesłów | przeczenie | Not knowing what to do, I called my sister. |
| …, + -ing (po zdaniu głównym) | skutek całego zdania głównego | The storm hit, leaving thousands without power. |
With + rzeczownik + imiesłów (własny podmiot)
| Schemat | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| with + rzeczownik + -ing | strona czynna | With prices rising, many families are struggling. |
| with + rzeczownik + past participle | strona bierna | With the work finished, we went out to celebrate. |
Spójnik + past participle
| Spójnik | Przykład |
|---|---|
| if / unless | If accepted, you'll start in May. Unless otherwise stated, prices include tax. |
| once / until | Once finished, the stadium will hold 60,000 fans. Wait here until called. |
| when / as (także w B2-10) | When asked, he refused to comment. As shown in Table 2, … |
Użycie
1Past participle ze znaczeniem biernym
Konstrukcja zaczynająca się od past participle ma znaczenie bierne: podmiot zdania głównego jest odbiorcą czynności — dokładnie jak polskie zbudowany, założona, zaszokowani. Może podawać tło, przyczynę albo warunek. Jest typowa dla formalnego tekstu, wiadomości i opisów.
2Having been + past participle: wcześniej i biernie
Użyj having been + past participle, gdy coś zrobiono z podmiotem przed główną czynnością. Często sugeruje to też przyczynę. Po polsku powiemy zwykle „poinformowani”, „po tym, jak ją odrzucono” — forma „zostawszy poinformowanym” brzmi dziś archaicznie.
3Przeczenie w participle clauses
Postaw not (albo never) przed imiesłowem — tak jak polskie „nie wiedząc”. Używa się i never having, i having never. Having not + past participle (Having not received a reply, …) też się spotyka, zwłaszcza w amerykańskim i akademickim angielskim, ale not having jest częstsze.
4Skutek po zdaniu głównym
Konstrukcja z -ing po zdaniu głównym, zwykle po przecinku, może pokazywać skutek całego zdania głównego. Jest bardzo częsta w wiadomościach i tekstach naukowych. Ukryty podmiot to całe zdarzenie, a nie jeden rzeczownik. Po polsku albo też użyjemy imiesłowu („pozostawiając”), albo zdania z „co” — i to „co” to po angielsku which.
5With + rzeczownik + imiesłów
With + rzeczownik + imiesłów dodaje tło albo przyczynę. Tu imiesłów ma własny podmiot, więc nie musi pasować do zdania głównego. Użyj -ing dla znaczenia czynnego i past participle dla biernego. Po rzeczowniku może też stać przymiotnik albo określenie miejsca (with the kids asleep, with her hands in her pockets). Polski nie ma tu dosłownego odpowiednika: mówimy „ponieważ ceny rosną”, „gdy dzieci już spały”.
Kilka stałych zwrotów ma własny podmiot, ale nie ma with: weather permitting, all things considered. W stylu formalnym albo literackim rzeczownik + przymiotnik lub przysłówek też może tak stać samodzielnie.
6If, unless, once, until + past participle
W formalnym angielskim i w instrukcjach po if, unless, once i until może od razu stać past participle. Podmiot i be znikają. Polski robi to rzadko — zwykle mówimy pełnym zdaniem. When asked i podobne zdania czasowe są w B2-10.
7Jak naprawić dangling participle
Jeśli podmiot zdania głównego nie może wykonać czynności z imiesłowu, imiesłów „wisi”. Napraw to na jeden z dwóch sposobów: zrób właściwą osobę albo rzecz podmiotem zdania głównego albo użyj pełnego zdania z własnym podmiotem. To ta sama zasada co w polskiej szkole. Kilka stałych zwrotów jest akceptowanych bez pasującego podmiotu: judging by / from, generally / broadly speaking, considering, given.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. „Wracając do domu, złapał mnie deszcz.” Po polsku to błąd stylistyczny, ale w mowie bardzo częsty, więc łatwo przenieść go do angielskiego. Po angielsku taki dangling participle brzmi wręcz komicznie: to deszcz wracał do domu.
2. „…, co spowodowało…” → what. Polskie „co” odnoszące się do całego zdania to po angielsku which — albo konstrukcja z -ing. What nie może tu stać.
3. „Będąc dzieckiem…” → Being a child. Polskie „będąc” bywa neutralnym określeniem czasu („gdy byłam dzieckiem”). Angielskie Being… na początku zdania zwykle podaje przyczynę („ponieważ jestem / byłem…”). Dla czasu użyj as a child, when I was….
4. Przecinki wokół określenia rzeczownika. Po polsku rozbudowane określenie imiesłowowe po rzeczowniku często bierzemy w przecinki („studenci, mieszkający w akademiku, …”). Po angielsku, gdy fraza mówi, o którą osobę chodzi (reduced relative), przecinków nie ma — przecinki zmieniają ją w dodatkową informację.
Nie myl
Participle clause i skrócone zdanie względne — Skrócone zdanie względne (reduced relative) opisuje rzeczownik i stoi tuż po nim (zob. B2-09). Participle clause działa jak okolicznik i mówi coś o całej czynności.
Having done i having been done — Having done to strona czynna: podmiot to zrobił. Having been done to strona bierna: zrobiono to z podmiotem.
Ten sam podmiot i with + własny podmiot — Bez with ukryty podmiot to podmiot zdania głównego. Z with konstrukcja ma własny podmiot.
Pisownia i wymowa
- Postaw przecinek po participle clause na początku zdania (Built in 1850, the bridge…) i przed konstrukcją skutkową na końcu (…, leaving thousands without power). Tu zasady są podobne jak w polskim przy imiesłowach przysłówkowych.
- Skrócone zdanie względne (fraza z -ing tuż po rzeczowniku) nie ma przecinka: The woman sitting by the window is my aunt. Przecinek zmieniłby je w dodatkową informację.
- Nieregularne past participles muszą być dokładne: written, built, chosen, forgotten, hidden. Past participle wprowadzono w A2-16.
- Końcówka -ed w imiesłowach biernych: /t/ po bezdźwięcznych (shocked /ʃɒkt/), /d/ po dźwięcznych (used /juːzd/), /ɪd/ po t i d (founded /ˈfaʊndɪd/). Nie dodawaj samogłoski tam, gdzie jej nie ma: shocked ma jedną sylabę.
- Końcówka -ing to /ɪŋ/: tył języka przy podniebieniu miękkim, bez dodanego „g” ani „k” — leaving /ˈliːvɪŋ/, nie „liwink”.
- W mowie wysunięta participle clause tworzy zwykle osobną frazę; lekkie podniesienie głosu przy przecinku sygnalizuje, że to nie koniec, a główny akcent pada w zdaniu głównym.
Złota zasada
Participle clause bierze podmiot ze zdania głównego, więc sprawdź, czy ten podmiot naprawdę wykonuje czynność — albo jej podlega. Dla znaczenia biernego użyj past participle albo having been done, not postaw przed imiesłowem, -ing po zdaniu głównym pokaże skutek, a with + rzeczownik da konstrukcji własny podmiot. Polska zasada „ten sam podmiot” działa tu dokładnie tak samo.
Ćwiczenia
A. Forma
Przekształć każde zdanie, używając podanej konstrukcji. Zachowaj znaczenie.
-
Przekształć, używając participle clause: The palace was built in 1703, and it is now a museum.
-
Przekształć, zaczynając od „Having been”: After she had been told the news, she sat down in silence.
-
Przekształć, używając przeczącej participle clause: Because I didn't want to wake the baby, I whispered.
-
Przekształć, używając przeczącej participle clause: As she had never flown before, she was nervous at the airport.
-
Przekształć, używając konstrukcji skutkowej: Prices rose sharply in March, and this forced the bank to raise interest rates.
-
Przekształć, zaczynając od „With”: All the tickets had been sold, so the organisers added an extra show.
-
Skróć zdanie z if: If it is used correctly, this cream can reduce scars.
B. Znaczenie
Wybierz zdanie, które pasuje do kontekstu. Komentarz wyjaśnia dlaczego.
-
Chcesz powiedzieć, że to badacze przeprowadzali wywiady. Które zdanie?strona czynna: to oni przeprowadzali wywiady; having been done znaczyłoby, że ktoś przeprowadził wywiad z nimi
-
Tekst informacyjny. Które zdanie przedstawia brak prądu jako skutek burzy?konstrukcja skutkowa stoi po zdaniu głównym
-
Pociąg się spóźniał, a wy w tym czasie rozmawialiście. Które zdanie jasno mówi, że opóźniony był pociąg?bez with ukryty podmiot to we
-
Drukowana informacja w pokoju hotelowym. Które zdanie jest bardziej odpowiednie?stały, formalny zwrot typowy dla ogłoszeń
-
Chcesz powiedzieć, co robiła twoja ciocia, a nie wskazać, która kobieta jest twoją ciocią. Które zdanie?participle clause o czynności, a nie skrócone zdanie względne, które wskazuje rzeczownik
C. Znajdź błąd
Każde zdanie zawiera jeden błąd albo jest poprawne. Napisz całe poprawione zdanie albo napisz correct.
-
Having finished the final chapter late on Sunday night, the manuscript was sent to the publisher first thing on Monday morning.dangling participle: rękopis nie kończył rozdziału
-
Writing in 1605 by a little-known author, the novel is still read and loved by millions of people around the world.
-
Not having being invited to the wedding, she decided to spend the weekend walking in the hills with her dog.
-
The factory closed after forty years, left more than two hundred workers in the town without a job.
-
Judging by the long queues outside the building, the new exhibition has been a huge success with visitors.
D. W kontekście
Przeczytaj tekst informacyjny. Przekształć każde zdanie oznaczone numerem zgodnie z poleceniem. Zachowaj znaczenie.
(18) Most residents had been warned about the storm two days earlier, so they had left their homes. The storm reached the coast just after midnight. (19) It cut power to 20,000 homes. (20) Roads were blocked by fallen trees, so rescue teams could not reach several villages until the next afternoon. (21) Many families did not know how long the power cuts would last, so they went to stay with relatives inland. (22) When the main power line has been repaired, it will supply the whole region again, engineers say. Repairs are expected to take at least three days. (23) If the council does not state otherwise, schools will open as normal on Monday. Residents are asked to avoid unnecessary journeys and to check the council website for updates.
-
Zdanie (18): zacznij od participle clause ze znaczeniem biernym.
-
Połącz zdanie (19) z poprzednim za pomocą konstrukcji skutkowej.
-
Zdanie (20): zacznij od „With”.
-
Zdanie (21): użyj przeczącej participle clause.
-
Zdanie (22): użyj „Once” + past participle.
-
Zdanie (23): przepisz je w stylu oficjalnego komunikatu, używając „Unless otherwise”.
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku własne zdania.
-
Piszesz początek hasła do przewodnika o budynku albo miejscu w twojej miejscowości. Napisz 2–3 zdania. Użyj co najmniej jednej participle clause z past participle (Built in…, Founded by…) i jednej konstrukcji skutkowej z -ing po zdaniu głównym.
-
Napisz 2–4 zdania do kogoś z pracy z wyjaśnieniem, dlaczego projekt jest opóźniony. Użyj co najmniej raz with + rzeczownik + imiesłów i jednej przeczącej participle clause. Sprawdź, czy każdy imiesłów ma właściwego „właściciela”.
-
Ktoś napisał: „Having read the article, the conclusion seemed weak.” Popraw to zdanie na dwa sposoby — raz zachowując participle clause, raz używając pełnego zdania — i napisz w kilku słowach, co było źle.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
B2-09 Skrócone zdania względne (reduced relative clauses): the man standing there Przekształć, używając skróconego zdania względnego: The man who is standing by the door is my uncle.
-
C1-05 Cleft sentences po angielsku: It was… that i What I need is… — jak wyróżnić informację Przekształć w it-cleft, który wyróżnia „the noise from the street”: The noise from the street woke me up at three in the morning.
-
C1-01 Inwersja (inversion) po angielsku: Never have I…, No sooner had I…, Not only did… Przekształć, zaczynając od „Never”: I had never seen such a crowded station.
Odpowiedzi
A. Forma
- Built in 1703, the palace is now a museum.
- Having been told the news, she sat down in silence.
- Not wanting to wake the baby, I whispered.
- Never having flown before, she was nervous at the airport. / Having never flown before, she was nervous at the airport.
- Prices rose sharply in March, forcing the bank to raise interest rates.
- With all the tickets sold, the organisers added an extra show.
- If used correctly, this cream can reduce scars. / Used correctly, this cream can reduce scars.
B. Znaczenie
- Having interviewed fifty people, the researchers wrote their report.
- The storm hit the coast, leaving thousands of homes without power.
- With the train delayed by two hours, we chatted on the platform.
- Unless otherwise stated, breakfast is included in the price.
- Sitting by the window, my aunt watched the rain.
C. Znajdź błąd
- Having finished the final chapter late on Sunday night, she sent the manuscript to the publisher first thing on Monday morning. / Once the final chapter had been finished late on Sunday night, the manuscript was sent to the publisher first thing on Monday morning.
- Written in 1605 by a little-known author, the novel is still read and loved by millions of people around the world.
- Not having been invited to the wedding, she decided to spend the weekend walking in the hills with her dog.
- The factory closed after forty years, leaving more than two hundred workers in the town without a job. / The factory closed after forty years and left more than two hundred workers in the town without a job.
- ✓ Judging by the long queues outside the building, the new exhibition has been a huge success with visitors.
D. W kontekście
- Having been warned about the storm two days earlier, most residents had left their homes. / Warned about the storm two days earlier, most residents had left their homes.
- The storm reached the coast just after midnight, cutting power to 20,000 homes.
- With roads blocked by fallen trees, rescue teams could not reach several villages until the next afternoon.
- Not knowing how long the power cuts would last, many families went to stay with relatives inland.
- Once repaired, the main power line will supply the whole region again, engineers say.
- Unless otherwise stated, schools will open as normal on Monday.
E. Twoja kolej
- Built in 1928 as a cinema, the Regent Hall is now the town's main concert venue. It was fully restored in 2015, attracting thousands of new visitors every year.
- With two of the team off sick this week, we've fallen behind on the report. Not having received the sales figures yet, I can't finish the final section. I'll send you an update on Friday.
- Having read the article, I found the conclusion weak. After I had read the article, the conclusion seemed weak to me. The conclusion did not read the article, so the participle was dangling.
F. Powtórka mieszana
- The man standing by the door is my uncle.
- It was the noise from the street that woke me up at three in the morning.
- Never had I seen such a crowded station.
