Hedging ინგლისურად: seem, appear, apparently, allegedly, It could be argued – ფრთხილი მტკიცება
Hedging and Distancing: It Seems That…
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ფრთხილი, თავაზიანი და აკადემიური მტკიცებების გამოთქმას seem / appear-ით, tend to-თი, მოდალური ზმნებით may, might, could, would, ზმნიზედებით apparently, arguably, presumably და allegedly და ჩარჩოებით, როგორიცაა It could be argued that… – და შეძლებთ აჩვენოთ, რომ ინფორმაცია სხვისგან მოდის.
მთავარი იდეა
სრული დარწმუნებით გამოთქმული მტკიცება მყარ იატაკზე დადგმულ ჭიქას ჰგავს: Social media causes depression. თუ ერთი კვლევა მაინც არ ეთანხმება, მტკიცება იმსხვრევა და ავტორი დაუდევარი ჩანს.
Hedging (ფრთხილი, შერბილებული მტკიცება) მტკიცებას პატარა ბალიშებს უდებს: Social media may contribute to depression in some teenagers. ახლა მტკიცება ზუსტია. ის ზუსტად ამბობს, რამდენად დარწმუნებულია ავტორი – არც მეტი, არც ნაკლები.
Distancing (დისტანცირება) მონათესავეა. ის აჩვენებს, რომ ინფორმაცია სხვა წყაროდან მოდის და არა მოლაპარაკის საკუთარი ცოდნიდან: Apparently, the CEO is leaving. He is said to have taken the money.
Hedging სისუსტე ან ბუნდოვანება არ არის. აკადემიურ წერაში, ჟურნალისტიკაში, ბიზნესსა და დიპლომატიაში ის პატიოსნებისა და კარგი განსჯის ნიშანია. საუბარში კი თავაზიანად გაჟღერებთ და არა უხეშად. მაგრამ ზედმეტი ბალიშები გზავნილს ფარავს: ერთ მტკიცებაზე ჩვეულებრივ ერთი-ორი საკმარისია.
ქართული და ინგლისური
ქართულს ფრთხილი მტკიცებისთვის მდიდარი საშუალებები აქვს: „როგორც ჩანს“, „ეტყობა“, „ალბათ“, „შეიძლება“, „ამბობენ, რომ…“ – და ზმნის ფორმაც კი: „თურმე წასულა“ აჩვენებს, რომ ეს სხვისგან გავიგეთ. ამ მხრივ ქართული ინგლისურზე ნაკლებად ფრთხილი არ არის. განსხვავება სტრუქტურაშია. „როგორც ჩანს“ მთელ წინადადებას ეხება და ქვემდებარე უცვლელი რჩება („ნინო, როგორც ჩანს, დაღლილია“), ინგლისურად კი ან It seems that Nino is tired, ან Nino seems to be tired – ორი ქვემდებარე ერთად არ შეიძლება. „ამბობენ, რომ“-ს ინგლისურად ხშირად is said to + ინფინიტივი შეესაბამება. და კიდევ: „შეიძლება“ ერთი სიტყვაა can-ისთვისაც და may / might-ისთვისაც, ინგლისურად კი ვარაუდისთვის may / might / could სჭირდება.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| როგორც ჩანს, გუნდს ახალი მენეჯერი ძალიან მოსწონს. | The new manager seems to be very popular with the team. | ქართულად ჩართული ფრაზა; ინგლისურად ქვემდებარე + seems to |
| ეტყობა, ვიღაცას ჩემი ქოლგა წაუღია. | Someone seems to have taken my umbrella. | ქართულად თურმეობითი „წაუღია“; ინგლისურად to have + past participle |
| თურმე რესტორანი დაიხურა. | Apparently, the restaurant has closed down. | აქ ერთნაირია: „თურმე“ = apparently (სხვისგან გავიგე) |
| დაგვიანება შეიძლება პროგრამული პრობლემის ბრალი იყოს. | The delay could be due to a software problem. | „შეიძლება“ ერთია; ინგლისურად ვარაუდისთვის could / may / might, არა can |
| ამბობენ, რომ მინისტრი გადადგომას აპირებს. | The minister is said to be considering resignation. | ქართულად „ამბობენ, რომ“; ინგლისურად ქვემდებარე + is said to |
| სტუდენტები, როგორც წესი, მეცადინეობას ბოლო წუთამდე დებენ. | Students tend to leave their revision until the last minute. | ქართულად ზმნიზედა; ინგლისურად ზმნა tend to (be-ს გარეშე) |
მოკლედ: ქართული „როგორც ჩანს / თურმე / ამბობენ“ ინგლისურად ან It seems that + წინადადებაა, ან ქვემდებარე + seems / is said + to; „შეიძლება“ ვარაუდისთვის → may / might / could.
ფორმა
Seem / appear + to-ინფინიტივი
| ფორმა | მნიშვნელობა | მაგალითი |
|---|---|---|
| seem / appear + to + საწყისი ფორმა | მდგომარეობა ან ჩვევა ახლა | She seems to know everyone. |
| seem / appear + to be + -ing | მიმდინარე ახლა | The system appears to be working. |
| seem / appear + to have + past participle | ადრე მომხდარი | They seem to have left. |
| seem (+ to be) + ზედსართავი | ახლანდელი მდგომარეობა | He seems (to be) happy. |
| It seems / appears (that) + წინადადება | ზოგადი შთაბეჭდილება | It seems that the train is late. |
| There seems / appears to be + არსებითი სახელი | არსებობა | There appears to be a problem. |
Appear უფრო ფორმალურია, ვიდრე seem. უარყოფა: She doesn't seem to understand (ჩვეულებრივი) ან She seems not to understand (უფრო ფორმალური).
სხვა ხელსაწყოები
| ხელსაწყო | მაგალითები |
|---|---|
| მოდალური ზმნები | may, might, could; would დასკვნის შესარბილებლად (This would suggest…) |
| ტენდენცია | tend to + საწყისი ფორმა; There is a tendency for… |
| ზმნიზედები | apparently, arguably, presumably, supposedly, allegedly, seemingly |
| შემზღუდველი ფრაზები | to some / a certain extent, largely, in some cases, some, many |
| უპიროვნო ჩარჩოები | It could be argued that…; There is some evidence that…; It is possible that… |
| reporting passive (B2-12) | It is believed that…; He is said to… |
ალბათობის ხარისხებისთვის (be likely to, be bound to, the chances are) იხ. B2-26.
გამოყენება
1Seem და appear + to-ინფინიტივი
seem / appear გამოიყენეთ შთაბეჭდილების და არა ფაქტის გადმოსაცემად. to-ინფინიტივის ფორმა დროის მიხედვით აირჩიეთ: to do (ახლა / ზოგადად), to be doing (მიმდინარე), to have done (ადრე). ზედსართავთან to be არასავალდებულოა. ბრიტანულ ინგლისურში seem + არსებითი სახელის ფრაზა to be-ს გარეშეც ხშირია: He seems a nice person. ქართული თურმეობითი („წაუღია“, „დაუკარგავს“) ხშირად ზუსტად to have done-ს შეესაბამება.
2It seems / appears that…; there seems to be
It seems / appears (that) + წინადადება ზოგადი შთაბეჭდილებისთვის გამოიყენეთ, ხშირად ცუდი ამბის რბილად სათქმელად. There seems / appears to be არსებობის შესახებ მტკიცებას არბილებს. ინგლისურ წინადადებას ქვემდებარე სჭირდება, ამიტომ It ან There არ გამოტოვოთ (ქართული „როგორც ჩანს“ მას არ შეიცავს). არაფორმალურ მეტყველებაში It seems like + წინადადებაც ხშირია.
3მოდალური ზმნები ფრთხილი მტკიცებისთვის
May, might და could მტკიცებას შესაძლებლად და არა უეჭველად წარმოადგენს. ქართული „შეიძლება“ აქ ზუსტად ჯდება, ოღონდ can არ გამოიყენოთ – ის ზოგად შესაძლებლობას ან უნარს ნიშნავს. Would თქვენს საკუთარ დასკვნას ან აზრს არბილებს: This would suggest…, I would argue…. ძირითადი შესაძლებლობის მოდალური ზმნებისთვის იხ. A2-22.
4შერბილებისა და დისტანცირების ზმნიზედები
თითოეულ ზმნიზედას ზუსტი მნიშვნელობა აქვს. Apparently = გავიგე / ასე ჩანს („თურმე“, „როგორც ჩანს“). Arguably = ამის დასაბუთება სერიოზულად შეიძლება (ხშირად აღმატებითი ხარისხის წინ). Presumably = ლოგიკურად ვვარაუდობ („ალბათ“). Supposedly = ასე ამბობენ, მაგრამ მეეჭვება („ვითომ“). Allegedly = ვიღაც ამტკიცებს, მაგრამ დამტკიცებული არ არის (ახალი ამბები, სამართალი; „სავარაუდოდ“, „ბრალდების თანახმად“). Seemingly = გარედან ასე ჩანს.
5Tend to, შემზღუდველი ფრაზები და უპიროვნო ჩარჩოები
Tend to აღწერს იმას, რაც ზოგადად მართალია, მაგრამ გამონაკლისები აქვს – ქართულად „როგორც წესი“, „ხშირად“, „მიდრეკილია“. Tend ჩვეულებრივი ზმნაა, be-ს გარეშე. მტკიცების მასშტაბი შეზღუდეთ to some / a certain extent-ით, largely-ით ან in some cases-ით. უპიროვნო ჩარჩოები, როგორიცაა It could be argued that… და There is some evidence that…, აზრს წარმოადგენს ისე, რომ პირადი არ ხდება.
6Reporting passive დისტანცირების საშუალებად
Reporting passive (B2-12) შეხედულებას ან მტკიცებას გადმოსცემს ისე, რომ არ ამბობს, ვის ეკუთვნის. ის ბუნებრივად ერწყმის ზემოთ ნახსენებ ხერხებს და დამახასიათებელია ახალი ამბებისა და აკადემიური წერისთვის. ქართულად: „ამბობენ“, „ითვლება“, „ფიქრობენ“.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „ნინო, როგორც ჩანს, დაღლილია“ → Nino seems that she is… ქართულად „როგორც ჩანს“ ჩართულია და ქვემდებარე ადგილზე რჩება. ინგლისურად ორიდან ერთი აირჩიეთ: It seems that + სრული წინადადება, ან ქვემდებარე + seems (to be).
2. „ამბობენ, რომ ეს თონე 200 წლისაა“ → is said that it is. „ამბობენ, რომ“ და „ითვლება, რომ“ ორივე ჩარჩოს ერთად ქმნის. ინგლისურად ან It is said that + წინადადება, ან ქვემდებარე + is said to + ინფინიტივი.
3. „შეიძლება“ → can. ქართული „შეიძლება“ ერთნაირად ფარავს can-საც და may / might / could-საც. კონკრეტულ სიტუაციაზე ვარაუდისთვის ინგლისურად may / might / could გამოიყენება; can ზოგად შესაძლებლობას ნიშნავს („ხოლმე ხდება“).
4. „აშკარად“ → apparently. Apparently „აშკარად“-ს ჰგავს, მაგრამ ნიშნავს „როგორც ჩანს, თურმე, გავიგე“ – ანუ დისტანციას და არა დარწმუნებას. როცა რამე ნამდვილად ნათელია, გამოიყენეთ clearly ან obviously.
არ აგერიოთ
Apparently თუ obviously / clearly – Apparently დისტანციას ამატებს: „გავიგე“ ან „ასე ჩანს“. Obviously და clearly პირიქით მოქმედებს: რაღაცას უეჭველად წარმოადგენს.
Supposedly თუ presumably – Supposedly = „ასე ამბობენ, მაგრამ მეეჭვება“ („ვითომ“). Presumably = „ლოგიკურად ვვარაუდობ“ („ალბათ“).
Arguably თუ allegedly – Arguably შემოაქვს აზრი, რომლის დაცვაც შეგიძლიათ. Allegedly გადმოსცემს ბრალდებას, რომელიც დამტკიცებული არ არის. She is arguably the best singer of her generation ქებაა; She allegedly cheated – მის წინააღმდეგ მიმართული მტკიცება.
Tend to თუ used to – Tend to ახლანდელი ზოგადი ტენდენციაა; used to – წარსული ჩვევა, რომელიც შეწყდა (იხ. A2-28).
მართლწერა და გამოთქმა
- მახვილი: apPArently, ARguably, preSUMably /prɪˈzjuːməbli/ (UK), /prɪˈzuːməbli/ (US), supPOSedly /səˈpəʊzɪdli/ (UK), /səˈpoʊzɪdli/ (US), alLEGedly /əˈledʒɪdli/. (დიდი ასოები აქ მხოლოდ მახვილს აჩვენებს.) ქართულში მახვილი სუსტია, ამიტომ ამ გრძელ სიტყვებში მახვილიან მარცვალს შეგნებულად გაუსვით ხაზი, დანარჩენები კი შეამოკლეთ.
- supposedly-სა და allegedly-ში -ed- სრული მარცვალია: /ɪd/ – სულ ოთხი მარცვალი.
- მართლწერა: arguably (e-ს გარეშე: argue → arguably); apparently (ორმაგი p, ერთი r).
- მეტყველებაში დასაწყისში მდგომ შემარბილებელ ზმნიზედას ხშირად მოკლე პაუზა მოსდევს: Apparently, | she's quit.
- seem /siːm/-ში ხმოვანი გრძელია, it-ის /ɪ/-სგან განსხვავებით.
ოქროს წესი
ზუსტად თქვით, რამდენად ხართ დარწმუნებული – არც მეტი, არც ნაკლები. მტკიცება შეარბილეთ seem / appear-ით, tend to-თი, may / might / could / would-ით, ზუსტი ზმნიზედით ან შემზღუდველი ფრაზით, ხოლო როცა ინფორმაცია თქვენი არ არის, დისტანცირების ფორმები გამოიყენეთ (apparently, is said to). ქართული „როგორც ჩანს“ → It seems that… ან X seems to… – ორივე ერთად არა. ერთ მტკიცებაზე ერთი-ორი შერბილება ჩვეულებრივ საკმარისია.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
გადაწერეთ თითოეული წინადადება მოცემული სიტყვით ან ჩარჩოთი. შეინარჩუნეთ მნიშვნელობა.
-
გადაწერეთ "seem"-ით: It seems that he knows everyone in the building.
-
გადაწერეთ "appear"-ით: It appears that they have lost the original documents.
-
გადაწერეთ "appear"-ით: It appears that the engineers are fixing the problem right now.
-
დაიწყეთ "There seems"-ით: I think there's a mistake in the final bill.
-
დასკვნა შეარბილეთ "would"-ით: These results suggest that the drug is effective.
-
დაიწყეთ "It could be argued"-ით: Some people say the city needs fewer cars, not more roads.
-
გადაწერეთ "allegedly"-ით: People claim that the director hid the losses from shareholders, but nobody has proved it.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ წინადადება, რომელიც კონტექსტს შეესაბამება. შენიშვნა ხსნის, რატომ.
-
რეპორტაჟი სასამართლო საქმეზე, რომელიც ჯერ არ დასრულებულა. რომელია შესაფერისი?მტკიცება დამტკიცებული არ არის, ამიტომ რეპორტაჟი დისტანციას ინარჩუნებს
-
რეკლამის არ გჯერათ. რომელი წინადადება აჩვენებს თქვენს ეჭვს?supposedly = ასე ამბობენ, მაგრამ მეეჭვება; presumably = ვვარაუდობ
-
აკადემიური ესე. რომელი მტკიცებაა სწორი ზომით შერბილებული?პირველი ზედმეტად დარწმუნებულია; მესამე – ზედმეტად შერბილებული
-
წერილი კოლეგას, რომლის ციფრებიც არასწორად გამოიყურება. რომელია უფრო დიპლომატიური?there seems / seem to be ცუდ ამბავს არბილებს
-
კოლეგა გეკითხებათ, როგორ მუშაობთ ამ დღეებში. რომელი წინადადება პასუხობს კითხვას?tend to = ახლანდელი ზოგადი ტენდენცია; used to = წარსული ჩვევა
-
მეგობარი სამუშაოდ იაპონიაში მიდის და თქვენ ფიქრობთ, რა დასჭირდება. რომელი წინადადებაა თქვენი საკუთარი ლოგიკური ვარაუდი?presumably = ვვარაუდობ; apparently = გავიგე
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
Since the update last week, the app seems crashing every time I try to upload a photo from my phone.
-
According to early reports, the captain seems to leave the ship before all the passengers had been rescued.
-
There seem to be a serious misunderstanding between the two departments about who is responsible for the budget.
-
Students who live at home are tend to spend less on food than those who live in university accommodation.
-
The files appear to have been deleted by mistake during the overnight backup, so we may need to restore them.
D. კონტექსტში
წაიკითხეთ ესეს მონახაზი და ლექტორის კომენტარი. გადაწერეთ დანომრილი წინადადებები მითითების მიხედვით, რომ მტკიცებები შერბილდეს.
Since 2020, universities in many countries have moved part of their teaching online. (19) Online learning has grown rapidly since then. (20) Students prefer short videos to long lectures, and many lecturers now record ten-minute clips instead of hour-long talks. (21) Short clips improve attention. (22) However, short videos make deep thinking harder, because students rarely have to follow a long argument. (23) One small study at a business school proves this. (24) The biggest change is not the technology but the way students plan their time. Further research with larger groups is needed before universities change their courses again.
-
წინადადება (19): გამოიყენეთ "appear" + to-ინფინიტივის სწორი ფორმა.
-
წინადადება (20): გამოიყენეთ "tend".
-
წინადადება (21): დაიწყეთ "There is some evidence that"-ით.
-
წინადადება (22): დაიწყეთ "However, it could be argued that"-ით.
-
წინადადება (23): "proves" შეცვალეთ "would"-ით + უფრო რბილი ზმნით.
-
წინადადება (24): დაიწყეთ შემარბილებელი ზმნიზედით, რომელიც ნიშნავს „ამის დასაბუთება სერიოზულად შეიძლება“.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
გადაწერეთ ეს მკაცრი მტკიცება აკადემიური ესესთვის ერთ ან ორ წინადადებად: "Video games make children violent." გამოიყენეთ მინიმუმ ორი სხვადასხვა შემარბილებელი ხერხი (მაგალითად, მოდალური ზმნა, შემზღუდველი სიტყვა, უპიროვნო ჩარჩო), მაგრამ არა უმეტეს სამისა.
-
დაწერეთ 2–3 წინადადება მეგობარს: გაუზიარეთ ამბავი ადგილობრივი ადგილის ან მოვლენის შესახებ, რომელიც გაიგეთ, მაგრამ არ შეგიმოწმებიათ. ერთხელ გამოიყენეთ apparently და ერთხელ is said to ან is thought to.
-
დაწერეთ 2–3 დიპლომატიური წინადადება კოლეგას, რომლის ანგარიშშიც, როგორც ჩანს, არასწორი ციფრებია. ერთხელ მაინც გამოიყენეთ seem ან appear და ერთი შესაძლებლობის მოდალური ზმნა.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
B2-12 It Is Said That და He Is Said To: „ამბობენ, რომ…“ ინგლისურად (Reporting Passive) დაიწყეთ "The painting"-ით: People believe that the painting was stolen in the 1970s.
-
C1-07 Participle Clauses ინგლისურად: Built in…, Having been told…, With prices rising – მიმღეობური წინადადებები გადაწერეთ შედეგის წინადადებით: The update failed, and this caused chaos for thousands of users.
-
C1-03 Formal Conditionals: Should You Need, Were I To, Had I Known, But For – ფორმალური პირობითი წინადადებები დაიწყეთ "Should"-ით: If you need any further information, please do not hesitate to contact me.
პასუხები
A. ფორმა
- He seems to know everyone in the building.
- They appear to have lost the original documents.
- The engineers appear to be fixing the problem right now.
- There seems to be a mistake in the final bill.
- These results would suggest that the drug is effective.
- It could be argued that the city needs fewer cars, not more roads.
- The director allegedly hid the losses from shareholders. / Allegedly, the director hid the losses from shareholders.
B. მნიშვნელობა
- The manager allegedly stole £2 million from the company.
- This cream supposedly makes you look ten years younger.
- Social media may contribute to depression in some teenagers.
- There seem to be a few problems with the figures in the report.
- I tend to work better in the morning.
- Presumably, you'll need a visa to work there.
C. იპოვეთ შეცდომა
- Since the update last week, the app seems to crash every time I try to upload a photo from my phone. / Since the update last week, the app seems to be crashing every time I try to upload a photo from my phone.
- According to early reports, the captain seems to have left the ship before all the passengers had been rescued.
- There seems to be a serious misunderstanding between the two departments about who is responsible for the budget.
- Students who live at home tend to spend less on food than those who live in university accommodation.
- ✓ The files appear to have been deleted by mistake during the overnight backup, so we may need to restore them.
D. კონტექსტში
- Online learning appears to have grown rapidly since then.
- Students tend to prefer short videos to long lectures, and many lecturers now record ten-minute clips instead of hour-long talks.
- There is some evidence that short clips improve attention.
- However, it could be argued that short videos make deep thinking harder, because students rarely have to follow a long argument.
- One small study at a business school would suggest this. / One small study at a business school would seem to support this.
- Arguably, the biggest change is not the technology but the way students plan their time.
E. თქვენი ჯერი
- There is some evidence that violent video games may contribute to aggressive behaviour in children.
- Apparently, the café on the corner is closing next month. The owner is said to be moving to the coast. Let's go there one last time before it shuts.
- There seem to be a few problems with the figures in Table 3. The totals don't appear to match the monthly data. Could an older version of the spreadsheet have been used?
F. შერეული გამეორება
- The painting is believed to have been stolen in the 1970s.
- The update failed, causing chaos for thousands of users.
- Should you need any further information, please do not hesitate to contact me.
