Participle Clauses: Advanced Uses – -ing, V3-тай гишүүн өгүүлбэрийг монголоор тайлбарлав
Participle Clauses: Advanced Uses
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та ахисан түвшний participle clause (үйл үгийн -ing / V3 хэлбэртэй гишүүн өгүүлбэр) – Built in 1850, …, Having been told…, …, Not knowing what to do, …, …, leaving thousands without power, With prices rising, …, If accepted, … – бичиж, «унжсан» participle-ийг (dangling participle) олж засаж чадна.
Гол санаа
B2-10-д та participle clause өгүүлэгдэхүүнээ орхидог гэдгийг сурсан: Feeling tired, she went to bed. Дутуу өгүүлэгдэхүүнийг уншигч үндсэн өгүүлбэрээс олно.
Participle clause-ийг оосортой нохой, үндсэн өгүүлбэрийн өгүүлэгдэхүүнийг оосор барьж буй хүн гэж бодоорой. Нохой заавал тэр хүнийх байх ёстой. Built in 1850, the bridge… – гүүр баригдсан: оосрыг зөв эзэн барьж байна. Walking down the street, the trees looked beautiful – модод алхаагүй: оосор унжиж, жинхэнэ эзэнгүй болсон. Үүнийг dangling participle гэдэг бөгөөд нямбай бичигчид үүнээс зайлсхийдэг.
C1 түвшинд та өөр төрлүүдийг нэмнэ: үйлдэгдэхүүн хэвийн утгад past participle (V3), өмнө нь болсон үйлдэгдэхүүн үйлдэлд having been done, үгүйсгэлд not, төгсгөлд үр дүнг харуулах -ing хэсэг, мөн огт өөр эзэн хэрэгтэй үед өөрийн өгүүлэгдэхүүнтэй with.
Монгол хэл ба англи хэл
Монгол хэлэнд нөхцөл үйл үг маш баян: «-ж», «-аад», «-хад», «-тал», «-вал». Гэхдээ нэг чухал ялгаа бий: монголоор зарим нөхцөл үйл үгийн (ялангуяа «-хад», «-вал», «-тал») өгүүлэгдэхүүн үндсэн өгүүлбэрийнхээс өөр байж болно: «Гудамжаар алхаж явахад мод сайхан харагдаж байлаа» (алхсан нь би, харагдсан нь мод). Англиар participle clause-ийн нуугдмал өгүүлэгдэхүүн заавал үндсэн өгүүлбэрийн өгүүлэгдэхүүн. Өөр өгүүлэгдэхүүн хэрэгтэй бол with + нэр үг, эсвэл бүтэн өгүүлбэр.
Хоёр дахь ялгаа нь хэв. Монголоор идэвхтэй хэлбэрийн нэр үйл үг үйлдэгдэхүүн утгатай ч хэрэглэгддэг: «Монголд хийсэн ороолт» (= хийгдсэн). Англиар үйлдэгдэхүүн утгад заавал V3: made in Mongolia. Энд адилхан нэг зүйл: монгол «-аад» англи having done шиг «эхлээд нэг юм хийгээд, дараа нь» гэсэн дарааллыг харуулна.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| 1850 онд барьсан гүүр одоо хамгаалалттай дурсгал болсон. | Built in 1850, the bridge is now a protected monument. | монгол идэвхтэй хэлбэр → англиар V3 (үйлдэгдэхүүн) |
| Хойшилсон тухай мэдэгдэл авсан тул бид зочид буудалдаа дахин нэг хоносон. | Having been told about the delay, we stayed at the hotel for another night. | эхэлсэн, үйлдэгдэхүүн → having been + V3 |
| Үдэшлэгт хэнийг ч танихгүй болохоор би гал тогооны ойролцоо байсан. | Not knowing anyone at the party, I stayed close to the kitchen. | «-гүй» төгсгөлд → not participle-ийн өмнө |
| Шуурга цахилгааны шугамыг эвдэж, олон мянган айл цахилгаангүй үлдсэн. | The storm destroyed the power lines, leaving thousands of homes without electricity. | «-ж, …» → төгсгөлд -ing (үр дүн) |
| Үнэ сар бүр өсөж байгаа тул олон хүн зардлаа хасч байна. | With prices rising every month, many people are cutting back. | өөр өгүүлэгдэхүүн → with + нэр үг + -ing |
| Оройн хоолоо идээд бид аяга тавгаа угаасан. | Having finished dinner, we washed the dishes. | энд адилхан: «-аад» = эхлээд …, дараа нь; өгүүлэгдэхүүн нэг |
Товчхондоо: монголоор нөхцөл үйл үг өөр өгүүлэгдэхүүнтэй байж болдог; англиар participle clause-ийн «эзэн» = үндсэн өгүүлбэрийн өгүүлэгдэхүүн. Өөр эзэн бол with + нэр үг. Үйлдэгдэхүүн утгад «хийсэн» биш made (V3).
Бүтэц
Participle-ийн хэлбэрүүд
| Хэлбэр | Утга | Жишээ |
|---|---|---|
| past participle | үйлдэгдэхүүн хэв (зэрэг эсвэл ерөнхий) | Built in 1850, the bridge is still in use. |
| having been + past participle | үйлдэгдэхүүн хэв, өмнөх үйлдэл | Having been told about the delay, we waited. |
| not / never + participle | үгүйсгэл | Not knowing what to do, I called my sister. |
| …, + -ing (үндсэн өгүүлбэрийн ард) | бүхэл үндсэн өгүүлбэрийн үр дүн | The storm hit, leaving thousands without power. |
With + тусагдахуун + participle (өөрийн өгүүлэгдэхүүнтэй)
| Загвар | Утга | Жишээ |
|---|---|---|
| with + нэр үг + -ing | идэвхтэй | With prices rising, many families are struggling. |
| with + нэр үг + past participle | үйлдэгдэхүүн | With the work finished, we went out to celebrate. |
Холбоос үг + past participle
| Холбоос үг | Жишээ |
|---|---|
| if / unless | If accepted, you'll start in May. Unless otherwise stated, prices include tax. |
| once / until | Once finished, the stadium will hold 60,000 fans. Wait here until called. |
| when / as (B2-10-д ч бий) | When asked, he refused to comment. As shown in Table 2, … |
Хэрэглээ
1Үйлдэгдэхүүн утгатай past participle
Past participle-ээр эхэлсэн хэсэг үйлдэгдэхүүн утгатай: үндсэн өгүүлбэрийн өгүүлэгдэхүүн үйлдлийг хүлээн авна. Суурь мэдээлэл, шалтгаан, нөхцөлийг өгч болно. Албан бичвэр, мэдээ, тайлбарт түгээмэл. Монголоор «-гдсан», ихэнхдээ «-сан».
2Having been + past participle: өмнөх, үйлдэгдэхүүн
Үйлдлийг өгүүлэгдэхүүн дээр, үндсэн үйлдлээс өмнө хийсэн бол having been + past participle. Ихэвчлэн шалтгааныг ч илтгэнэ. Монголоор «… -уулаад», «… -гдсан тул».
3Сөрөг participle clause
Not (эсвэл never)-ийг participle-ийн өмнө тавина. Never having, having never хоёулаа хэрэглэгддэг. Having not + past participle (Having not received a reply, …) ч, ялангуяа АНУ-ын болон эрдэм шинжилгээний бичвэрт тааралддаг ч not having илүү түгээмэл. Монголоор «-гүй» үйл үгийн төгсгөлд ирдэг бол англиар not урд.
4Үндсэн өгүүлбэрийн ард үр дүнгийн хэсэг
Үндсэн өгүүлбэрийн ард, ихэвчлэн таслалын дараа ирэх -ing хэсэг бүхэл үндсэн өгүүлбэрийн үр дүнг харуулна. Мэдээ, эрдэм шинжилгээний бичвэрт маш түгээмэл. Нуугдмал өгүүлэгдэхүүн нь нэг нэр үг биш, бүхэл үйл явдал. Монголоор «-ж, ингэснээр…», «… -снаар».
5With + тусагдахуун + participle
With + нэр үг + participle суурь мэдээлэл эсвэл шалтгааныг нэмнэ. Энд participle өөрийн өгүүлэгдэхүүнтэй тул үндсэн өгүүлбэртэй таарах шаардлагагүй. Идэвхтэй утгад -ing, үйлдэгдэхүүн утгад past participle. Араас нь тэмдэг нэр эсвэл газрын хэллэг ч ирж болно (with the kids asleep, with her hands in her pockets). Монголоор «… -ж байгаа тул», «… -сан болохоор».
Хэдэн тогтмол хэллэг өөрийн өгүүлэгдэхүүнтэй ч with-гүй: weather permitting, all things considered. Албан эсвэл уран зохиолын хэв маягт нэр үг + тэмдэг нэр / дайвар үг дангаараа ингэж зогсож болно.
6If, unless, once, until + past participle
Албан болон зааврын англи хэлэнд if, unless, once, until-ийн араас шууд past participle ирж болно. Өгүүлэгдэхүүн, be орхигдоно. When asked болон түүнтэй төстэй цагийн хэсгийг B2-10-аас үзнэ үү. Монголоор «… -гдвал», «… -гдсаны дараа».
7Унжсан participle-ийг засах
Үндсэн өгүүлбэрийн өгүүлэгдэхүүн participle-ийн үйлдлийг хийж чадахгүй бол participle «унжина». Хоёр аргаар засна: зөв хүн эсвэл зүйлийг үндсэн өгүүлбэрийн өгүүлэгдэхүүн болгох, эсвэл өөрийн өгүүлэгдэхүүнтэй бүтэн өгүүлбэр хэрэглэх. Цөөн хэдэн тогтмол хэллэгийг таарах өгүүлэгдэхүүнгүй ч зөвшөөрдөг: judging by / from, generally / broadly speaking, considering, given. Монголоор «алхаж явахад мод…» хэвийн тул англиар өгүүлэгдэхүүнээ заавал шалгаарай.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «… онгойлгоход салхи шуурлаа» → унжсан participle. Монголоор нөхцөл үйл үг өөр өгүүлэгдэхүүнтэй байж болдог: «Өглөө гэрийн хаалгыг онгойлгоход хүйтэн салхи нүүр рүү минь шуурлаа» (онгойлгосон нь би, шуурсан нь салхи). Үүнийг үгчлэн буулгавал оосор унжина. Англиар participle-ийн «эзэн» = үндсэн өгүүлбэрийн өгүүлэгдэхүүн.
2. «Шараар будсан сургууль» → -ing үйлдэгдэхүүн утгад. Монголоор «Өнгөрсөн зун тод шараар будсан манай сургууль», «Монголд хийсэн ороолт» гэж идэвхтэй хэлбэрийг үйлдэгдэхүүн утгад хэрэглэдэг. Тиймээс англиар -ing эсвэл идэвхтэй хэлбэр гаргах нь элбэг. Үйлдлийг өгүүлэгдэхүүн хүлээн авч байвал V3.
3. «Мэдэгдэл аваад» → having + V3, been-гүй. «Улаангом руу нисэх нислэг маань цуцлагдсан гэсэн мэдэгдэл аваад бид хот руу буцсан» гэдэгт «мэдэгдэл авах» идэвхтэй хэлбэртэй. Тиймээс англиар ч been-гүй having informed гаргах нь элбэг – энэ нь «бид бусдад мэдэгдээд» гэсэн утгатай болно. Англиар бидэнд мэдэгдсэн бол having been informed.
4. «Лифт эвдэрсэн тул» → with + бүтэн өгүүлбэр. Монголоор «Лифт дахиад эвдэрсэн тул эмээ маань есөн давхраасаа гарч чадахгүй байна» гэж бүтэн өгүүлбэр хэлдэг тул with-ийн араас ч үйл үгтэй бүтэн өгүүлбэр тавих нь түгээмэл. With-ийн араас нэр үг + participle (үйл үггүй).
Бүү андуураарай
Participle clause эсвэл товчилсон харьцангуй өгүүлбэр – Товчилсон харьцангуй өгүүлбэр нэр үгийг тодотгож, яг ард нь байрлана (B2-09-ийг үзнэ үү). Participle clause дайвар үг шиг ажиллаж, бүхэл үйлдлийн тухай мэдээлнэ.
Having done эсвэл having been done – Having done идэвхтэй: өгүүлэгдэхүүн өөрөө хийсэн. Having been done үйлдэгдэхүүн: өгүүлэгдэхүүн дээр хийсэн.
Нэг өгүүлэгдэхүүн эсвэл with + өөрийн өгүүлэгдэхүүн – With-гүй бол нуугдмал өгүүлэгдэхүүн нь үндсэн өгүүлбэрийн өгүүлэгдэхүүн. With-тэй бол хэсэг өөрийн өгүүлэгдэхүүнтэй.
Зөв бичих ба дуудлага
- Өгүүлбэрийн эхэн дэх participle clause-ийн ард (Built in 1850, the bridge…), төгсгөл дэх үр дүнгийн хэсгийн өмнө (…, leaving thousands without power) таслал тавина. Монголоор нөхцөл үйл үгийн ард таслал заавал биш тул англиар бүү мартаарай.
- Товчилсон харьцангуй өгүүлбэрийн (нэр үгийн яг ардах -ing хэллэг) өмнө таслал тавихгүй: The woman sitting by the window is my aunt. Таслал тавибал нэмэлт мэдээлэл болж хувирна.
- Дүрмийн бус past participle яг зөв байх ёстой: written, built, chosen, forgotten, hidden. Past participle-ийг A2-16-д танилцуулсан.
- Ярианд урагшилсан participle clause ихэвчлэн тусдаа хэсэг болж хэлэгдэнэ; таслал дээрх бага зэрэг өгсөх эсвэл буураад өгсөх аялга үргэлжлэл байгааг харуулж, гол өргөлт үндсэн өгүүлбэрт ирнэ. Built, founded, checked зэрэг үгийн төгсгөлийн гийгүүлэгч бөөгнөрөлд эгшиг бүү нэмээрэй: «чекэд» биш, /tʃekt/ – нэг үе.
Алтан дүрэм
Participle clause өгүүлэгдэхүүнээ үндсэн өгүүлбэрээс авдаг тул тэр өгүүлэгдэхүүн үйлдлийг үнэхээр хийж – эсвэл хүлээн авч – байгаа эсэхийг шалгаарай. Үйлдэгдэхүүн утгад past participle эсвэл having been done, not-ыг participle-ийн өмнө, үр дүнд үндсэн өгүүлбэрийн ард -ing, хэсэгт өөр өгүүлэгдэхүүн хэрэгтэй бол with + нэр үг. Монгол нөхцөл үйл үг шиг өөр өгүүлэгдэхүүн бүү «нууж» орхиорой.
Дасгал
A. Бүтэц
Өгүүлбэр бүрийг өгөгдсөн бүтцээр дахин бичнэ үү. Утгыг хадгална уу.
-
Participle clause-тэй болгож дахин бичнэ үү: The palace was built in 1703, and it is now a museum.
-
"Having been"-ээр эхэлж дахин бичнэ үү: After she had been told the news, she sat down in silence.
-
Сөрөг participle clause-тэй болгож дахин бичнэ үү: Because I didn't want to wake the baby, I whispered.
-
Сөрөг participle clause-тэй болгож дахин бичнэ үү: As she had never flown before, she was nervous at the airport.
-
Үр дүнгийн хэсэгтэй болгож дахин бичнэ үү: Prices rose sharply in March, and this forced the bank to raise interest rates.
-
"With"-ээр эхэлж дахин бичнэ үү: All the tickets had been sold, so the organisers added an extra show.
-
If-тэй хэсгийг богиносгоно уу: If it is used correctly, this cream can reduce scars.
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох өгүүлбэрийг сонгоно уу. Тайлбар нь яагаад гэдгийг хэлнэ.
-
Та судлаачид ярилцлагыг өөрсдөө авсан гэж хэлэхийг хүсэж байна. Аль өгүүлбэр вэ?идэвхтэй: тэд ярилцлага авсан; having been done бол тэднээс ярилцлага авсан гэсэн утгатай
-
Мэдээний сурвалжлага. Аль өгүүлбэр цахилгаан тасарсныг шуурганы үр дүн гэж харуулж байна вэ?үр дүнгийн хэсэг үндсэн өгүүлбэрийн ард ирнэ
-
Галт тэрэг хойшилсон, та хүлээж байхдаа ярилцсан. Аль өгүүлбэр хойшилсон нь галт тэрэг гэдгийг тодорхой харуулж байна вэ?with-гүй бол нуугдмал өгүүлэгдэхүүн нь we
-
Зочид буудлын өрөөнд хэвлэсэн мэдэгдэл. Аль нь илүү тохиромжтой вэ?мэдэгдэлд түгээмэл албан тогтмол хэллэг
-
Та аль эмэгтэй нагац эгч тань болохыг биш, нагац эгч тань юу хийж байсныг хэлэхийг хүсэж байна. Аль өгүүлбэр вэ?нэр үгийг ялгадаг товчилсон харьцангуй өгүүлбэр биш, үйлдлийн тухай participle clause
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан бүтэн өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
Having finished the final chapter late on Sunday night, the manuscript was sent to the publisher first thing on Monday morning.унжсан participle: гар бичмэл бүлгийг дуусгаагүй
-
Writing in 1605 by a little-known author, the novel is still read and loved by millions of people around the world.
-
Not having being invited to the wedding, she decided to spend the weekend walking in the hills with her dog.
-
The factory closed after forty years, left more than two hundred workers in the town without a job.
-
Judging by the long queues outside the building, the new exhibition has been a huge success with visitors.
D. Нөхцөл байдалд
Мэдээг уншаад дугаарласан өгүүлбэр бүрийг зааврын дагуу дахин бичнэ үү. Утгыг хадгална уу.
(18) Most residents had been warned about the storm two days earlier, so they had left their homes. The storm reached the coast just after midnight. (19) It cut power to 20,000 homes. (20) Roads were blocked by fallen trees, so rescue teams could not reach several villages until the next afternoon. (21) Many families did not know how long the power cuts would last, so they went to stay with relatives inland. (22) When the main power line has been repaired, it will supply the whole region again, engineers say. Repairs are expected to take at least three days. (23) If the council does not state otherwise, schools will open as normal on Monday. Residents are asked to avoid unnecessary journeys and to check the council website for updates.
-
(18)-р өгүүлбэр: үйлдэгдэхүүн утгатай participle clause-ээр эхэлнэ үү.
-
(19)-р өгүүлбэрийг өмнөх өгүүлбэртэй нь үр дүнгийн хэсгээр холбоно уу.
-
(20)-р өгүүлбэр: "With"-ээр эхэлнэ үү.
-
(21)-р өгүүлбэр: сөрөг participle clause хэрэглэнэ үү.
-
(22)-р өгүүлбэр: "Once" + past participle хэрэглэнэ үү.
-
(23)-р өгүүлбэр: "Unless otherwise"-ийг хэрэглэж албан мэдэгдлийн хэв маягаар дахин бичнэ үү.
E. Таны ээлж
Англиар бичээрэй.
-
Та хотынхоо нэг барилга эсвэл газрын тухай хөтөч номын эхлэлийг бичиж байна. 2–3 өгүүлбэр бичнэ үү. Дор хаяж нэг past participle clause (Built in…, Founded by…), мөн үндсэн өгүүлбэрийн ард -ing-тэй нэг үр дүнгийн хэсэг хэрэглээрэй.
-
Төсөл яагаад хоцорч байгааг хамт ажиллагчдаа тайлбарласан 2–4 өгүүлбэр бичнэ үү. With + нэр үг + participle-ийг дор хаяж нэг удаа, мөн нэг сөрөг participle clause хэрэглэж, participle бүр зөв «эзэнтэй» эсэхийг шалгаарай.
-
Нэг оюутан "Having read the article, the conclusion seemed weak." гэж бичжээ. Үүнийг хоёр аргаар – нэг удаа participle clause-ийг хадгалж, нэг удаа бүтэн өгүүлбэрээр – засаад, юу буруу байсныг цөөн үгээр хэлнэ үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
B2-09 Reduced Relative Clauses: тодотгох өгүүлбэрийг -ing, V3, to-оор богиносгох Товчилсон харьцангуй өгүүлбэртэй болгож дахин бичнэ үү: The man who is standing by the door is my uncle.
-
C1-05 Cleft Sentences: What I Need Is… – онцлох хуваасан өгүүлбэрийг монголоор тайлбарлав "the noise from the street"-ийг онцолсон it-cleft болгож дахин бичнэ үү: The noise from the street woke me up at three in the morning.
-
C1-01 Inversion I: Never Have I…, No Sooner Had I… – сөрөг үгийн дараах урвуу дараалал "Never"-ээр эхэлж дахин бичнэ үү: I had never seen such a crowded station.
Хариулт
A. Бүтэц
- Built in 1703, the palace is now a museum.
- Having been told the news, she sat down in silence.
- Not wanting to wake the baby, I whispered.
- Never having flown before, she was nervous at the airport. / Having never flown before, she was nervous at the airport.
- Prices rose sharply in March, forcing the bank to raise interest rates.
- With all the tickets sold, the organisers added an extra show.
- If used correctly, this cream can reduce scars. / Used correctly, this cream can reduce scars.
B. Утга
- Having interviewed fifty people, the researchers wrote their report.
- The storm hit the coast, leaving thousands of homes without power.
- With the train delayed by two hours, we chatted on the platform.
- Unless otherwise stated, breakfast is included in the price.
- Sitting by the window, my aunt watched the rain.
C. Алдааг олоорой
- Having finished the final chapter late on Sunday night, she sent the manuscript to the publisher first thing on Monday morning. / Once the final chapter had been finished late on Sunday night, the manuscript was sent to the publisher first thing on Monday morning.
- Written in 1605 by a little-known author, the novel is still read and loved by millions of people around the world.
- Not having been invited to the wedding, she decided to spend the weekend walking in the hills with her dog.
- The factory closed after forty years, leaving more than two hundred workers in the town without a job. / The factory closed after forty years and left more than two hundred workers in the town without a job.
- ✓ Judging by the long queues outside the building, the new exhibition has been a huge success with visitors.
D. Нөхцөл байдалд
- Having been warned about the storm two days earlier, most residents had left their homes. / Warned about the storm two days earlier, most residents had left their homes.
- The storm reached the coast just after midnight, cutting power to 20,000 homes.
- With roads blocked by fallen trees, rescue teams could not reach several villages until the next afternoon.
- Not knowing how long the power cuts would last, many families went to stay with relatives inland.
- Once repaired, the main power line will supply the whole region again, engineers say.
- Unless otherwise stated, schools will open as normal on Monday.
E. Таны ээлж
- Built in 1928 as a cinema, the Regent Hall is now the town's main concert venue. It was fully restored in 2015, attracting thousands of new visitors every year.
- With two of the team off sick this week, we've fallen behind on the report. Not having received the sales figures yet, I can't finish the final section. I'll send you an update on Friday.
- Having read the article, I found the conclusion weak. After I had read the article, the conclusion seemed weak to me. The conclusion did not read the article, so the participle was dangling.
F. Холимог давталт
- The man standing by the door is my uncle.
- It was the noise from the street that woke me up at three in the morning.
- Never had I seen such a crowded station.
