By සහ Until, During සහ For, On Time සහ In Time: කාලය කියන වචන — සරල සිංහලෙන්
By, Until, During, For; In Time, On Time, At the End
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට අවසාන දින (deadlines) සහ කාල පරාස ගැන නිවැරදිව කතා කරන්න පුළුවන් වෙනවා: by සහ until, for, during සහ while, within සහ by the time, on time සහ in time, at the end සහ in the end, ඒ වගේම එකම වෙලාවේ සිද්ධ වෙන දේවල් දෙකකට as.
ප්රධාන අදහස
කොඩියක් තියෙන දුවන පථයක් (running track) හිතන්න. කොඩිය කියන්නේ කාලයේ එක තැනක්: Friday, six o'clock, the end of the month.
කොඩියට by කියන්නේ “කොඩිය ළඟ, නැත්නම් ඊට කලින් — නමුත් පස්සේ නෙවෙයි”. ඒක අවසාන දිනයක්: ඔබ කොඩියට එන්න කලින් පථයේ කොහේ හරි එක දෙයක් සිද්ධ වෙන්න ඕනෑ. Send it by Friday.
කොඩියට until කියන්නේ ඔබ කොඩිය වෙනකම්ම දිගටම යනවා, ඊට පස්සේ නවතිනවා. ඒක තිතක් නෙවෙයි, ඉරක්: I'll wait until Friday.
කාලය කියන තවත් ගොඩක් වචන මේ විදිහටම වැඩ කරනවා. සමහර ඒවා පෙන්නන්නේ කවදාද කියලා (during the night), සමහර ඒවා මනින්නේ කොච්චර වෙලාවක්ද කියලා (for two hours), සමහර ඒවා කියන්නේ ඔබ කොඩියට ආවේ හරියටම නියමිත මොහොතේද (on time), නැත්නම් වෙන දෙයකට ඇති තරම් කලින්ද (in time) කියලා. හැම වචනයක්ම පොඩ්ඩක් වෙනස් ප්රශ්නයකට උත්තර දෙනවා — ප්රශ්නය ඉගෙන ගන්න, එතකොට වචනය ලේසියි.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලෙත් මේ වෙනස තියෙනවා, ඒ නිසා ඒක ඔබට උදව්වක්: වෙනකොට / -ට කලින් (“සිකුරාදා වෙනකොට එවන්න”) කියන්නේ by, වෙනකම් (“සිකුරාදා වෙනකම් ඉන්නවා”) කියන්නේ until. ප්රශ්නය තියෙන්නේ ශබ්දකෝෂයේ “වෙනකම් = until” විතරක් ඉගෙන ගත්තම, එක ක්රියාවක අවසාන දිනයටත් until දාන එකේ. තවත් වෙනසක්: සිංහලේ අතරේ නාම පදයක් එක්කත් (“ෆිල්ම් එක අතරේ”) වාක්ය ඛණ්ඩයක් එක්කත් (“ෆිල්ම් එක බලන අතරේ”) එනවා. ඉංග්රීසියේ මේ දෙකට වචන දෙකක්: නාම පදයකට during, උක්තය + ක්රියාපදය තියෙන වාක්ය ඛණ්ඩයකට while. කාල ප්රමාණයක් (“අවුරුදු තුනක්”) සිංහලේ බොහෝ විට කිසිම ප්රත්යයක් නැතුව එනවා; ඉංග්රීසියේ for. ඒ වගේම සිංහලේ වෙලාවට කියන එක on time (පරක්කු නැතුව) සහ in time (ඇති තරම් කලින්) දෙකටම යනවා, අන්තිමට කියන එක at the end of සහ in the end දෙකටම යනවා.
| සිංහල | තේරුම | ඉංග්රීසි |
|---|---|---|
| සිකුරාදා වෙනකොට රිපෝට් එක එවන්න. | අවසාන දිනය: එක ක්රියාවක් | Please send me the report by Friday. |
| අපි රෑ දොළහ වෙනකම් පාටියේ හිටියා. | දිගටම, ඊට පස්සේ නැවතුණා | We stayed at the party until midnight. |
| මම Dublin වල අවුරුදු තුනක් හිටියා. | කොච්චර කාලයක්ද | I lived in Dublin for three years. |
| කුණාටුව අතරේ කරන්ට් ගියා. | කවදාද: + නාම පදය | The power went off during the storm. |
| මම ලයිබ්රරි එකේ ඉන්න අතරේ කවුරුහරි මගේ බයිසිකලය හොරකම් කළා. | කවදාද: + වාක්ය ඛණ්ඩය | Someone stole my bike while I was in the library. |
| වැඩ කරන දවස් තුනක් ඇතුළත ඕඩර් එක ලැබෙනවා. | ඒ කාලය ඇතුළත, පස්සේ නෙවෙයි | Your order will arrive within three working days. |
| ෆ්ලයිට් එක වෙලාවට ලෑන්ඩ් වුණා. | පරක්කු නැතුව | The flight landed on time. |
| අන්තිම බස් එක අල්ලගන්න අපි හරියටම වෙලාවට ආවා. | ඇති තරම් කලින් | We arrived just in time to catch the last bus. |
| අන්තිමට, අපි බල්ලට Max කියලා නම දැම්මා. | අවසානයේදී | In the end, we called the dog Max. |
| මම යද්දි ෆෝන් එක රින්ග් වුණා. | එකම මොහොතේ | As I was leaving, the phone rang. |
ව්යුහය
අවසාන දින සහ කාල පරාස
| වචනය | ඊට පස්සේ එන්නේ | උත්තර දෙන ප්රශ්නය | උදාහරණය |
|---|---|---|---|
| by | වෙලාවක් / දිනයක් | කොයි වෙලාවට වඩා පරක්කු නැතුවද? | Please reply by Monday. |
| by the time | වාක්ය ඛණ්ඩයක් | කොයි සිද්ධියට වඩා පරක්කු නැතුවද? | By the time we arrived, the shop was closed. |
| until / till | වෙලාවක් / දිනයක් හෝ වාක්ය ඛණ්ඩයක් | කවදා වෙනකම්ද (දිගටම)? | I'll be here until six. / Wait until I call. |
| within | කාල පරාසයක් | මොන කාලය ඇතුළතද? | We'll answer within 24 hours. |
| from… to / until | වෙලාවල් දෙකක් | පටන් ගන්නේ, ඉවර වෙන්නේ කවදාද? | The shop is open from 9 to 5. |
| for | කාල පරාසයක් | කොච්චර කාලයක්ද? | I lived there for three years. |
| during | නාම පදයක් (සිද්ධියක් හෝ කාලයක්) | කවදාද? | I fell asleep during the film. |
| while | වාක්ය ඛණ්ඩයක් | කවදාද? | I fell asleep while I was watching the film. |
| as | වාක්ය ඛණ්ඩයක් | කවදාද? (එකම මොහොතේ) | As I was leaving, the phone rang. |
ස්ථාවර යෙදුම්
| යෙදුම | තේරුම | උදාහරණය |
|---|---|---|
| on time | සැලසුම් කරපු වෙලාවට, පරක්කු නැතුව | The train left on time. |
| in time (for… / to…) | ඇති තරම් කලින් | We got there in time for the start. |
| at the end (of…) | යමක අන්තිම තැනේ | at the end of the film / the street / May |
| in the end | අවසානයේදී, කාලයකට, වෙනස්කම්වලට හෝ ප්රශ්නවලට පස්සේ | In the end, we took a taxi. |
Till කියන්නෙත් until වගේමයි, නමුත් වඩා අවිධිමත්. US English වල Monday through Friday = සඳුදා ඉඳන් සිකුරාදා වෙනකම්, සිකුරාදාත් ඇතුළුව.
භාවිතය
1by = ඊට වඩා පරක්කු නැතුව (අවසාන දිනය)
යමක් යම් වෙලාවකට හරියටම එතකොට හෝ ඊට කලින් සිද්ධ වෙන්න ඕනෑ නම් by + වෙලාව පාවිච්චි කරන්න. වැදගත් වෙන්නේ අවසාන දිනය විතරයි, ක්රියාවට කොච්චර වෙලා යනවද කියන එක නෙවෙයි. By then = ඒ වෙලාවට වඩා පරක්කු නැතුව.
2until = යම් වෙලාවක් වෙනකම් දිගටම
තත්ත්වයක් යම් තැනක් වෙනකම් දිගටම තියෙනවා, ඊට පස්සේ නවතිනවා නම් until (හෝ till) පාවිච්චි කරන්න. නිෂේධාත්මක වාක්යයක not… until කියන්නේ “ඊට කලින් නැහැ”: ක්රියාව පටන් ගන්නේ ඒ වෙලාවේ.
3by the time, within, from… to
By the time + වාක්ය ඛණ්ඩය by වගේම වැඩ කරනවා, නමුත් අවසාන දිනය සිද්ධියක්. By the time + Past Simple එකෙන් පස්සේ කලින් සිද්ධ වුණු ක්රියාව බොහෝ විට Past Perfect (පූර්ණ අතීත කාලය) එකේ තියෙනවා (B1-03 බලන්න). Within + කාල පරාසය = ඒ කාලය ඇතුළත, ඒක ඉවර වෙනකොට වඩා පරක්කු නැතුව. From… to / until පටන් ගැන්මයි ඉවරයයි දෙකම කියනවා.
4for, during, while
For + කාල පරාසය උත්තර දෙන්නේ කොච්චර කාලයක්ද? කියන ප්රශ්නයට. During + නාම පදය උත්තර දෙන්නේ කවදාද? කියන ප්රශ්නයට — ඒ සිද්ධිය හෝ කාලය ඇතුළත කොයි වෙලාවක හරි, නැත්නම් ඒ මුළු කාලය පුරාම. While වැඩ කරන්නෙත් during වගේ, නමුත් ඊට පස්සේ එන්නේ වාක්ය ඛණ්ඩයක් (උක්තය + ක්රියාපදය). කතාවල while ගැන A2-02 බලන්න.
5on time සහ in time
On time = හරියටම සැලසුම් කරපු වෙලාවට, පරක්කු නැතුව — කාලසටහන්, මීටිං, හමුවීම් වලට. In time = යමක් කරන්න හෝ යමකට ලෑස්ති වෙන්න ඇති තරම් කලින්; just in time = හරිම පොඩි වෙලාවක් ඉතුරු වෙලා තියෙද්දි; not in time = පරක්කු වැඩියි.
6at the end (of) සහ in the end
At the end (of) කියන්නේ තිතක්: යමක අන්තිම කොටස — ෆිල්ම් එකක, පාරක, මාසයක. In the end කියන්නේ “අවසානයේදී”, කාලයකට, වෙනස්කම්වලට, සාකච්ඡාවකට හෝ ප්රශ්නවලට පස්සේ. ඒක සාමාන්යයෙන් වාක්යය පටන් ගන්නවා.
7as = while / when (එකම වෙලාවේ දේවල් දෙකක්)
As + වාක්ය ඛණ්ඩය while හෝ when තේරුම දෙන්න පුළුවන්: දේවල් දෙකක් එකම වෙලාවේ සිද්ධ වෙනවා, නැත්නම් එක දෙයක් සිද්ධ වෙමින් තියෙද්දි තව දෙයක් සිද්ධ වෙනවා. ඒක කතාවල බහුලයි, while වලට වඩා ටිකක් ලිඛිත විදිහට ඇහෙනවා. Just as = හරියටම ඒ මොහොතේ. (As වලට වෙනත් තේරුම් තියෙනවා, උදාහරණයක් විදිහට හේතුව — B1-27 බලන්න.) සිංහලේ “-ද්දි” (“යද්දි”, “කතා කරද්දි”) මෙතනට හොඳට ගැළපෙනවා.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “… වෙනකම් කාලය තියෙනවා” → until අවසාන දිනයකට. සිංහලේ “සිකුරාදා වෙනකම් කාලය තියෙනවා”, “පහළොස්වෙනිදා වෙනකම් අයදුම් කරන්න පුළුවන්” වගේ යෙදුම් බහුලයි, ඒ නිසා “වෙනකම් = until” කියලා ඔලුවේ තියෙනවා. නමුත් ක්රියාව එක පාරක් කරන දෙයක් නම් (අලුත් කරනවා, චෙක් අවුට් වෙනවා, ගෙවනවා, ඉවර කරනවා), ඉංග්රීසියේ by. Until එන්නේ දිගටම යන දෙයකට විතරයි.
2. “දවස් තුනක් තිස්සේ” → during three days. සිංහලේ කාල ප්රමාණයක් එක්ක “තිස්සේ” එනවා, නැත්නම් කිසිම ප්රත්යයක් එන්නේ නැහැ (“අවුරුදු දෙකක් හිටියා”). ශබ්දකෝෂයේ “කාලය තුළ = during” නිසා ඉලක්කමක් එක්කත් during දානවා. කොච්චර කාලයක්ද කියන්න for; during + සිද්ධිය හෝ කාලය (during the trip, during the holidays).
3. “… අතරේ” → during + වාක්ය ඛණ්ඩය, while + නාම පදය. සිංහලේ එකම “අතරේ” නාම පදයක් එක්කත් (“මැච් එක අතරේ”) වාක්ය ඛණ්ඩයක් එක්කත් (“මැච් එක බලන අතරේ”) එනවා. ඉංග්රීසියේ during + නාම පදය, while + උක්තය + ක්රියාපදය.
4. “වෙලාවට” → on time සහ in time එකම විදිහට. සිංහලේ “වෙලාවට ආවා” කියන එක “පරක්කු නැතුව” කියන්නත්, “ඇති තරම් කලින්” කියන්නත් පාවිච්චි වෙනවා. ඉංග්රීසියේ කාලසටහනට on time; වෙන දෙයකට ඇති තරම් කලින් in time (for / to).
5. “අන්තිමට” → in the end of. සිංහලේ “ෆිල්ම් එකේ අන්තිමට” (යමක අන්තිම කොටස) සහ “අන්තිමට අපි ගියේ නැහැ” (අවසානයේදී) දෙකටම එකම වචනය. ඉංග්රීසියේ යමක අන්තිම කොටසට at the end of; “අවසානයේදී” කියන්න in the end (ඊට පස්සේ of නැහැ).
පටලවා ගන්න එපා
by සහ until — By = අවසාන දිනයට හෝ ඊට කලින් එක ක්රියාවක්. Until = යම් තැනක් වෙනකම් දිගටම තියෙන තත්ත්වයක්. සිංහලෙත් “වෙනකොට” සහ “වෙනකම්” වෙනස් වගේමයි.
in + කාල පරාසය සහ within + කාල පරාසය — In two days සාමාන්යයෙන් කියන්නේ “දැන් ඉඳන් දවස් දෙකකින්”. Within two days කියන්නේ “ඒ දවස් දෙක ඇතුළත කොයි වෙලාවක හරි, ඊට පස්සේ නෙවෙයි”.
in the end සහ at last — In the end = වෙනස්කම් හෝ ප්රශ්නවලට පස්සේ, අවසානයේදී. At last = දිගු වෙලාවක් බලාගෙන හිටියට පස්සේ, සැනසීමෙන්: “අන්තිමේදී!”.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- until අගට l එකයි; till අගට l දෙකයි. දෙකම හරි; till වඩා අවිධිමත්. විධිමත් ලිවීමේදී untill සහ 'til ලියන්න එපා.
- during /ˈdjʊərɪŋ/ (UK), /ˈdʊrɪŋ/ (US) — "DYOOR-ing" (UK) හෝ "DOOR-ing" (US) වගේ; අවධාරණය පළවෙනි අක්ෂරයේ. පළවෙනි /d/ කියනකොට දිවේ තුඩ උඩ දත් පිටිපස්සේ තියෙන උස් තැනේ වදිනවා; අග -ing /ɪŋ/ වල /g/ එකක් පැහැදිලිව කියන්න එපා.
- within /wɪˈðɪn/ — අවධාරණය දෙවෙනි අක්ෂරයේ: "wi-THIN". සිංහලේ /v/ සහ /w/ දෙකටම එකම “ව” තියෙන නිසා පරිස්සම් වෙන්න: /w/ කියනකොට උඩ දත් යටි තොලේ වදින්නේ නැහැ, තොල් දෙකම රවුම් කරන්න. මැද /ð/ “ද” නෙවෙයි: දිවේ තුඩ උඩ සහ යට දත් අතරට දාලා හඬ එක්ක හුළඟ යවන්න.
- on time සහ in time වල අවධාරණය time වල. time වල /t/ කියනකොට පොඩි හුළං පිඹීමක් එනවා. in the end වල end අවධාරණය කරන්න; අගට එන /d/ එකට පස්සේ ස්වරයක් එකතු කරන්න එපා. ස්වරයකින් පටන් ගන්න වචනයකට කලින් at the end of ඇහෙන්නේ "at thee END uv" වගේ.
රන් රීතිය
By = ඊට වඩා පරක්කු නැතුව (එක ක්රියාවක අවසාන දිනය); until = යම් තැනක් වෙනකම් මුළු කාලයම. For = කොච්චර කාලයක්ද; during + නාම පදය / while + වාක්ය ඛණ්ඩය = කවදාද. On time = පරක්කු නැතුව; in time = ඇති තරම් කලින්. යමක at the end of = ඒකේ අන්තිම කොටස; in the end = අවසානයේදී. “වෙනකොට” → by, “වෙනකම්” → until.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
වරහන් තුළ තියෙන වචනවලින් හරි එක තෝරලා, නැත්නම් හරි වචනය දාලා වාක්යය සම්පූර්ණ කරන්න.
-
I fell asleep ___ the film. …
-
I fell asleep ___ I was watching the film. …
-
She has lived in Lisbon ___ ten years. …
-
You must return the form ___ 30 days. …
-
The bank is open 9 a.m. 4 p.m.
-
The essay must be handed in ___ Friday. …
B. අර්ථය
තේරුම අනුව නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I'll stay in bed … ten.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: The plane took off …, at 7.30 exactly.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: We got to the station … to buy a coffee before the train left.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … we decided not to go.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: The shop doesn't open … ten.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … I was getting off the bus, I saw my old teacher.
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
I have to finish this essay until Monday.
-
We stayed in Paris during a week.
-
My office is at the end of the corridor.
-
In the end of the year, we have a big party.
D. පාඨය තුළ
පණිවිඩය සම්පූර්ණ කරන්න.
Hi Ana! Sorry I didn't reply — my phone was off 17 the whole flight. We landed 18, at 6.10 exactly, but then we waited for our bags 19 almost an hour! 20 the time we got to the hotel, it was nearly nine. We were tired, but we went out anyway and got to the restaurant just 21 before the kitchen closed. We're staying here 22 Sunday. Can you send me your address 23 Friday? I want to send you a postcard!
E. ඔබේ වාරය
ඔබ ගැන ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
මේ සතියේ යම් වෙලාවක් වෙනකොට ඔබ කරන්නම ඕනෑ දෙයක් ගැනත්, යම් වෙලාවක් වෙනකම් ඔබ කරන දෙයක් ගැනත් ලියන්න.
-
ගොඩක් කාලයක් ගත්ත තීරණයක් ගැන ලියන්න. in the end පාවිච්චි කරන්න.flat (UK) = apartment (US)
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
A1-20 At, On, In: කාලය සමඟ prepositions — සරල සිංහලෙන් I usually go swimming ___ Monday mornings. …
-
A2-27 Zero සහ First Conditional: If, Unless සහ When — සරල සිංහලෙන් I'll call you as soon as I (arrive).
-
B1-03 Past Perfect (පූර්ණ අතීත කාලය): I Had Already Left — සරල සිංහලෙන් When we got to the cinema, the film already (start).
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- during
- while
- for
- within
- from … to / from … until / from … till / between … and
- by
B. අර්ථය
- until
- on time
- in time
- In the end
- until
- As
C. වැරැද්ද සොයන්න
- I have to finish this essay by Monday. / I have to finish this essay before Monday.
- We stayed in Paris for a week.
- ✓ My office is at the end of the corridor.
- At the end of the year, we have a big party.
D. පාඨය තුළ
- during / for
- on time
- for
- By
- in time
- until / till / through
- by / before
E. ඔබේ වාරය
- I have to pay my phone bill by Thursday. On Saturday I'm going to stay at home until lunchtime.
- We looked at ten flats. In the end, we chose the small one near the park.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- on
- arrive / have arrived
- had … started
