Slowingoව්‍යාකරණ
A2 37 / 38

බහුලව පාවිච්චි වෙන Phrasal Verbs (get up, put on, turn off) — සරල සිංහලෙන්

Common Phrasal Verbs

මෙම පිටුවේ
  1. අරමුණ
  2. ප්‍රධාන අදහස
  3. සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි
  4. ව්‍යුහය
  5. භාවිතය
  6. සුලභ වැරදි
  7. සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
  8. පටලවා ගන්න එපා
  9. අක්ෂර වින්‍යාසය සහ උච්චාරණය
  10. රන් රීතිය
  11. අභ්‍යාස

අරමුණ

මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩිපුරම පාවිච්චි වෙන phrasal verbs — get up, put on, turn off, look for, find out, give up වගේ ඒවා — තේරුම් අරන් පාවිච්චි කරන්නත්, සර්වනාමයක් හරි තැන තියන්නත් (put it on, put on it නෙවෙයි) පුළුවන් වෙනවා.

ප්‍රධාන අදහස

Phrasal verb එකක් කියන්නේ ක්‍රියාපදයක් + up, down, on, off, out, in හෝ back වගේ පොඩි වචනයක්. මේ පොඩි වචනයට particle කියනවා. වචන දෙක එකට එක ක්‍රියාපදයක් විදිහට, තමන්ගේම තේරුමක් එක්ක වැඩ කරනවා.

පාට මිශ්‍ර කරනවා කියලා හිතන්න. නිල් + කහ දැම්මාම ලැබෙන්නේ “නිල්-කහ” නෙවෙයි. ලැබෙන්නේ කොළ — අලුත් පාටක්. ඒ වගේම give + up කියන්නේ “යමක් උඩට දෙනවා” නෙවෙයි. Give up කියන්නේ “උත්සාහ කරන එක නවත්වනවා” හෝ “පුරුද්දක් අත්හරිනවා”.

සමහර phrasal verbs ලේසියෙන් අනුමාන කරන්න පුළුවන්: sit down, stand up, come back. සමහර ඒවා එහෙම නැහැ: find out කියන්නේ “තොරතුරක් දැනගන්නවා”. ඒ නිසා හැම phrasal verb එකක්ම එක වචනයක් විදිහට, ඒකේ තේරුම සහ උදාහරණයක් එක්ක ඉගෙන ගන්න.

එදිනෙදා ඉංග්‍රීසියේ හැම තැනම phrasal verbs තියෙනවා. ඉංග්‍රීසි කතා කරන අය සාමාන්‍යයෙන් කියන්නේ I got up at seven; I rose at seven කියන එක විධිමත්, පරණ විදිහට ඇහෙනවා.

සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි

සිංහලේ මේ තේරුම් ගොඩක් එන්නේ එක ක්‍රියාපදයකින් (“නැගිටිනවා”, “ගලවනවා”, “නිවනවා”, “හොයනවා”) හෝ “-ගන්නවා” එකතු කරපු ක්‍රියාපදයකින් (“ඇඳගන්නවා”, “හොයාගන්නවා”). ඉංග්‍රීසියේ ඒ වැඩේ කරන්නේ ක්‍රියාපදය + particle, ඒ වගේම තේරුමේ ලොකු කොටසක් තියෙන්නේ particle එකේ (turn on / turn off). කතා කරන සිංහලේ අපි “ලයිට් එක ඕන් කරන්න”, “ෆෑන් එක ඕෆ් කරන්න” කියනවා, ඒ නිසා on / off ක්‍රියාපද වගේ පාවිච්චි කරන්න හිතෙනවා; ඉංග්‍රීසියේ ක්‍රියාපදය turn (හෝ switch). සිංහලේ කර්මය ක්‍රියාපදයට කලින් එනවා (“ඒක ඇඳගන්න”); ඉංග්‍රීසියේ සර්වනාමය ක්‍රියාපදය සහ particle එක අතරට යනවා: Put it on.

සිංහලඉංග්‍රීසි
මම හයට ඇහැරුණා, හත් වෙනකම් නැගිට්ටේ නැහැ.I woke up at six, but I didn't get up until seven.
කෝට් එක ඇඳගන්න.Put on your coat.
සපත්තු ගලවන්න.Take off your shoes.
ෆෑන් එක ඕෆ් කරන්න.Turn off the fan.
මම මගේ ෆෝන් එක හොයනවා.I'm looking for my phone.
අන්තිම කෝච්චිය කීයටද කියලා හොයාගන්න ඕනෑ.I need to find out the time of the last train.
තාත්තා දුම් බොන එක නැවැත්තුවා.My dad gave up smoking.
ඒක ඇඳගන්න.Put it on.

ව්‍යුහය

කර්මයක් නැති phrasal verbs

Phrasal verbතේරුමඋදාහරණය
get upඇඳෙන් නැගිටිනවාI get up at seven.
wake upඇහැරෙනවාI woke up at six.
go outවිනෝද වෙන්න ගෙදරින් එළියට යනවාLet's go out tonight.
come backආපහු එනවාShe came back at midnight.
sit down / stand upඉඳගන්නවා / නැගිටිනවාPlease sit down.

කර්මයක් තියෙන phrasal verbs (put on, turn off, pick up, try on…) — නාම පදයක් නම්: තැන් දෙකක්; සර්වනාමයක් නම්: මැද

නාම පදයක් එක්කසර්වනාමයක් එක්ක (it, them, me…)
Put on your coat. / Put your coat on.Put it on.
Turn off the lights. / Turn the lights off.Turn them off.
Pick up the box. / Pick the box up.Pick it up.
Try on these shoes. / Try these shoes on.Try them on.

Look for සහ look at — කර්මය හැම විටම for / at වලට පස්සේ එනවා, ඒක සර්වනාමයක් වුණත්: I'm looking for my keys. I'm looking for them. (ඇයි? B1-28 බලන්න.)

අතීත රූප — වෙනස් වෙන්නේ ක්‍රියාපදය විතරයි; particle එක එහෙම්මම තියෙනවා: get up → got up, wake up → woke up, put on → put on, take off → took off, come back → came back, sit down → sat down, stand up → stood up, find out → found out, give up → gave up.

භාවිතය

1ඔබේ උදේ සහ රෑ දිනචරියාව

ගොඩක් phrasal verbs එදිනෙදා ජීවිතය විස්තර කරනවා. වෙනස බලන්න: මුලින්ම ඔබ wake up (ඇස් ඇරෙනවා), ඊට පස්සේ ඔබ get up (ඇඳෙන් නැගිටිනවා).

I usually wake up at six, but I don't get up until half past.
මම සාමාන්‍යයෙන් හයට ඇහැරෙනවා, නමුත් හයහමාර වෙනකම් නැගිටින්නේ නැහැ.
wake up = ඇහැරෙනවා; get up = ඇඳෙන් නැගිටිනවා
He puts on his glasses to read.
එයා කියවන්න කණ්ණාඩි දාගන්නවා.
සිංහලේ “දාගන්නවා”; ඉංග්‍රීසියේ puts on
Take off your shoes, please. The floor is clean.
කරුණාකරලා සපත්තු ගලවන්න. පොළොව පිරිසිදුයි.
“ගලවනවා” → take off
Can you turn on the light? It's dark in here.
ලයිට් එක දාන්න පුළුවන්ද? මෙතන කළුවරයි.
සිංහලේ “ඕන් කරනවා / දානවා” → turn on
Don't forget to turn off your computer.
ඔයාගේ කම්පියුටර් එක ඕෆ් කරන්න අමතක කරන්න එපා.
turn off; off තනියම ක්‍රියාපදයක් නෙවෙයි
I'm going out with some friends tonight.
මම අද රෑ යාළුවෝ ටිකක් එක්ක එළියට යනවා.
go out = විනෝද වෙන්න එළියට යනවා; Present Continuous = සැලැස්මක්
What time are you coming back?
ඔයා ආපහු එන්නේ කීයටද?
“ආපහු එනවා” → come back

2Sit down සහ stand up

මේ දෙකට කර්මයක් නැහැ. අපි ඒවා බොහෝ විට උපදෙස්වල පාවිච්චි කරනවා.

Please sit down and open your books.
කරුණාකරලා ඉඳගෙන පොත් අරින්න.
Everyone stood up when the judge came in.
විනිසුරුවරයා ඇතුළට ආවාම හැමෝම නැගිට්ටා.
stand up → stood up
I sat down next to an old friend on the train.
මම කෝච්චියේ පරණ යාළුවෙක් ළඟ ඉඳගත්තා.
sit down → sat down

3Look for සහ look at

Look for = හොයනවා. Look at = යමක් දිහා බලනවා. කර්මය හැම විටම for හෝ at වලට පස්සේ.

I'm looking for my phone. Have you seen it?
මම මගේ ෆෝන් එක හොයනවා. ඔයා ඒක දැක්කද?
“හොයනවා” → look for
What are you looking for?
ඔයා මොකක්ද හොයන්නේ?
for අගට
Look at this photo! That's my grandmother.
මේ ෆොටෝ එක බලන්න! ඒ මගේ ආච්චි.
“බලන්න” → look at
She looked at me and smiled.
එයා මං දිහා බලලා හිනා වුණා.

4Find out, give up, pick up, fill in, try on

මේ ක්‍රියාපද එදිනෙදා තත්ත්වවල හරිම බහුලයි.

I need to find out the time of the last train.
මට අන්තිම කෝච්චිය කීයටද කියලා හොයාගන්න ඕනෑ.
find out = තොරතුරක් දැනගන්නවා
She found out about the party from her brother.
එයා පාටිය ගැන දැනගත්තේ එයාගේ අයියාගෙන්.
My dad gave up smoking ten years ago.
තාත්තා අවුරුදු දහයකට කලින් දුම් බොන එක නැවැත්තුවා.
give up = පුරුද්දක් අත්හරිනවා
Don't give up! You're nearly there.
අත අරින්න එපා! ඔයා දැන් ළඟටම ඇවිත්.
give up = උත්සාහය නවත්වනවා
Can you pick up that bag for me?
මට අර බෑග් එක උස්සලා දෙන්න පුළුවන්ද?
pick up = බිමින් උස්සනවා
I'll pick you up at the station at six.
මම හයට ස්ටේෂන් එකට ඇවිත් ඔයාව එක්කන් යන්නම්.
pick up = කෙනෙක්ව එක්කගෙන යනවා, බොහෝ විට වාහනෙන්
Please fill in this form.
කරුණාකරලා මේ ෆෝම් එක පුරවන්න.
fill out (US)
Can I try on this jacket?
මට මේ ජැකට් එක ඇඳලා බලන්න පුළුවන්ද?
try on = ඇඳලා බලනවා

5සර්වනාම මැදට යනවා

put on, take off, turn on, turn off, pick up, fill in සහ try on එක්ක සර්වනාමය (it, them, me, her…) හැම විටම ක්‍රියාපදය සහ particle එක අතරට යනවා. නාම පදයක් නම් තැන් දෙකෙන් ඕනෑම එකකට යන්න පුළුවන්.

Your coat is on the chair. Put it on. It's cold outside.
ඔයාගේ කෝට් එක පුටුව උඩ. ඒක ඇඳගන්න. එළියේ සීතලයි.
Put it on: it මැදට
These shoes are lovely. Can I try them on?
මේ සපත්තු හරිම ලස්සනයි. මට ඒවා දාලා බලන්න පුළුවන්ද?
try them on
The TV is too loud. Turn it off, please.
ටීවී එකේ සද්දේ වැඩියි. කරුණාකරලා ඒක ඕෆ් කරන්න.
turn it off
Here's the form. Fill it in and give it to the receptionist.
මෙන්න ෆෝම් එක. ඒක පුරවලා රිසෙප්ෂන් එකේ කෙනාට දෙන්න.
fill it in

සුලභ වැරදි

❌Put on it.
✅Put it on.
සර්වනාමය → මැදට.
❌I turned off it.
✅I turned it off.
සර්වනාමය → මැදට.
❌Can I try on them?
✅Can I try them on?
සර්වනාමය → මැදට.
❌I'm looking my keys.
✅I'm looking for my keys.
look for + කර්මය.
❌I'm looking them for.
✅I'm looking for them.
look for / at එක්ක කර්මය හැම විටම for / at වලට පස්සේ.
❌Turn the light, please.
✅Turn on the light, please.
තේරුම තියෙන්නේ particle එකේ: turn on / turn off. (Turn the light on කියන එකත් හරි.)
❌She gave up to smoke.
✅She gave up smoking.
give up + -ing හෝ නාම පදයක්.

සිංහල කතා කරන අයට උගුල්

1. “ඕන් කරන්න / ඕෆ් කරන්න” → on / off ක්‍රියාපදයක් වගේ. කතා කරන සිංහලේ “ෆෑන් එක ඕෆ් කරන්න”, “AC එක ඕන් කරන්න” කියන නිසා ගොඩක් අය ඉංග්‍රීසියෙත් on හෝ off තනියම ක්‍රියාපදයක් වගේ පාවිච්චි කරනවා. on සහ off particles විතරයි: ක්‍රියාපදය turn (හෝ switch).

❌Please off the fan before you leave the classroom.
✅Please turn off the fan before you leave the classroom.
turn off | switch off.
❌It's so hot. Can you on the AC?
✅It's so hot. Can you turn on the AC?
turn on | switch on.

2. “සපත්තු දාගන්න” → put your shoes. සිංහලේ ඇඳුම්, සපත්තු, කණ්ණාඩි වලට “දානවා / දාගන්නවා” කියනවා, ඒ නිසා particle එක නැතුව put විතරක් එනවා. ඇඳුම් ඇඟට දාගන්න put on.

❌Kasun, put your school shoes quickly. The van is here!
✅Kasun, put on your school shoes quickly. The van is here!
put on | put your school shoes on.

3. “අඳිනවා” → wear (ක්‍රියාව සඳහා). සිංහලේ “අඳිනවා” ඇඳගන්න මොහොතටත්, ඇඳගෙන ඉන්න තත්ත්වයටත් එනවා. ඉංග්‍රීසියේ ඇඳගන්න ක්‍රියාවට put on, ඇඳගෙන ඉන්න තත්ත්වයට wear.

⚠️(යාළුවා ගේට්ටුව ළඟ බලාගෙන ඉන්නවා, ඔබ තාම ඇඳගන්නවා.) Wait two minutes, I'm wearing my saree.
✅Wait two minutes, I'm putting on my saree.
ව්‍යාකරණ අතින් හරි, නමුත් I'm wearing කියන්නේ සාරිය දැනටමත් ඇඟේ තියෙනවා කියලා; ඇඳගන්න ක්‍රියාවට put on.

4. “ආපහු එනවා” → return back / come back again. සිංහලේ “ආපහු” එකතු කරන නිසා return එක්කත් back එකතු වෙනවා. return කියන්නේම come back: back දෙපාරක් ඕනෑ නැහැ.

⚠️My parents will return back from Kurunegala on Sunday.
✅My parents will come back from Kurunegala on Sunday. හෝ My parents will return from Kurunegala on Sunday.
ව්‍යාකරණ අතින් හරි, නමුත් return වල දැනටමත් back තේරුම තියෙනවා: return back කියන එක අනවශ්‍ය නැවත කීමක්.

පටලවා ගන්න එපා

wake up සහ get up — Wake up = නින්දෙන් ඇහැරෙනවා. Get up = ඇඳෙන් නැගිටිනවා. සිංහලේ “නැගිට්ටා” සමහර වෙලාවට දෙකටම කියනවා, නමුත් ඉංග්‍රීසියේ මේ දෙක වෙනස්.

I woke up at five because of the noise.
සද්දේ නිසා මම පහට ඇහැරුණා.
ඇස් ඇරුණා
I got up at seven.
මම හතට නැගිට්ටා.
ඇඳෙන් නැගිට්ටා

look for සහ find — Look for කියන්නේ ක්‍රියාව (උත්සාහ කරනවා). Find කියන්නේ ප්‍රතිඵලය (සාර්ථකයි). සිංහලෙත් “හොයනවා” සහ “හම්බ වෙනවා / හොයාගන්නවා” වෙනස්.

I looked for my keys for an hour.
මම පැයක් තිස්සේ මගේ යතුරු හෙව්වා.
උත්සාහය
In the end, I found them in the fridge!
අන්තිමට මට ඒවා හම්බ වුණේ ෆ්‍රිජ් එකේ!
ප්‍රතිඵලය

put on සහ wear — Put on කියන්නේ ක්‍රියාව (මොහොතක්). Wear කියන්නේ තත්ත්වය (ඇඳුම ඔබේ ඇඟේ තියෙනවා).

She put on her red dress.
එයා එයාගේ රතු ගවුම ඇඳගත්තා.
ක්‍රියාව
She's wearing a red dress.
එයා රතු ගවුමක් ඇඳගෙන ඉන්නවා.
තත්ත්වය: “ඇඳගෙන ඉන්නවා”

Phrasal verbs: ඊළඟ පියවර — වෙන් කරන්න පුළුවන් phrasal verbs මොනවද, වචන තුනේ phrasal verbs (look forward to) සහ ශබ්දකෝෂයකින් ඒවා බලන හැටි B1-28 එකේ තියෙනවා. Particles වල තේරුම (up = සම්පූර්ණ කිරීම, off = පිටත් වීම…) B2-25 එකේ තියෙනවා.

අක්ෂර වින්‍යාසය සහ උච්චාරණය

  • Phrasal verbs වල අවධාරණය සාමාන්‍යයෙන් particle එකේ: get up, sit down, give up. සර්වනාමයක් එක්කත් අවධාරණය particle එකේම: put it on.
  • වචන එකට සම්බන්ධ වෙනවා: get up, pick it up, turn it off කියනකොට මුල් වචනයේ අගේ ව්‍යඤ්ජනය ඊළඟ ස්වරයට කෙළින්ම යනවා. get සහ up අතරට හෝ pick අගට අමතර ස්වරයක් දාන්න එපා.
  • off වල /f/ උඩ දත් පහළ තොලේ තියලා කියන්න. “ප” වගේ තොල් දෙක වහන්න එපා. on /ɒn/ (UK) කෙටි, රවුම් ස්වරයක්.
  • British English වල ෆෝම් එකක් fill in කරන එක සාමාන්‍යයි; American English වල fill out වැඩිපුර පාවිච්චි වෙනවා.
  • ලයිට් සහ මැෂින්වලට switch on / switch off කියන්නේ turn on / turn off වගේම තේරුමක්; switch British English වල වැඩිපුර පාවිච්චි වෙනවා.

රන් රීතිය

හැම phrasal verb එකක්ම තමන්ගේම තේරුමක් තියෙන එක වචනයක් විදිහට ඉගෙන ගන්න. සර්වනාමයක් තියෙනවා නම් ඒක මැදට දාන්න: put it on, turn them off — නමුත් look for it.

අභ්‍යාස

A. ව්‍යුහය

උපදෙස අනුව වාක්‍ය සම්පූර්ණ කරන්න, නැත්නම් නැවත ලියන්න.

  1. I (wake up) at six this morning. (අතීතය)
  2. She (put on) her coat and left. (අතීතය)
  3. නාම පදය වෙනුවට සර්වනාමයක් දාන්න: Turn off the TV.
  4. නාම පදය වෙනුවට සර්වනාමයක් දාන්න: Pick up your toys.
  5. නාම පදය වෙනුවට සර්වනාමයක් දාන්න: I'm looking for my glasses.
  6. සම්පූර්ණ කරන්න: My grandfather gave smoking last year.

B. අර්ථය

නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.

  1. නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: You need to … the opening times before you go.
  2. නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I … in the night because of the storm, but I stayed in bed.
  3. නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: Can I … these jeans before I buy them?
  4. “return” කියන තේරුම තියෙන phrasal verb එක මොකක්ද? …

C. වැරැද්ද සොයන්න

හැම වාක්‍යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්‍යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්‍යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.

  1. It's cold. Put on it.
  2. Can you turn off them?
  3. I'm looking my wallet.
  4. Please fill in this form.

D. පාඨය තුළ

පාඨය සම්පූර්ණ කරන්න. හරි වචනය දාන්න.

A busy morning
Every day I 15 up at 6.30 when my alarm rings, but I usually stay in bed for ten minutes. Then I 16 up, have a shower and 17 on my clothes. Yesterday I couldn't find my keys. I looked 18 them everywhere! Finally, I found them in my coat pocket. When I got to work, I 19 on my computer and checked my emails.

E. ඔබේ වාරය

ඔබ ගැන ඉංග්‍රීසියෙන් ලියන්න.

  1. Phrasal verbs පාවිච්චි කරලා ඔබේ උදේ දිනචරියාව ගැන වාක්‍ය තුනක් ලියන්න.
  2. ඔබ අත්හැරපු, නැත්නම් අත්හරින්න කැමති පුරුද්දක් ගැන ලියන්න.

F. මිශ්‍ර පුනරීක්ෂණය

කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.

  1. A2-31 Good At, Afraid Of, Listen To: වචන සහ Prepositions — සරල සිංහලෙන්
    We waited the bus for half an hour.
  2. A2-33 Who Called You? Who Did You Call? උක්ත ප්‍රශ්න සහ කර්ම ප්‍රශ්න — සරල සිංහලෙන්
    Who (turn off) the lights? It's so dark! (අතීතය)
  3. A2-28 Used To: ඉස්සර තිබුණු පුරුදු — සරල සිංහලෙන්
    I (get up) early, but now I work from home. used to පාවිච්චි කරන්න.
  4. A1-22 Present Continuous (අඛණ්ඩ වර්තමාන කාලය): I'm Working — සරල සිංහලෙන්
    Be quiet! The baby (sleep).
පිළිතුරු

A. ව්‍යුහය

  1. woke … up
  2. put … on
  3. Turn it off.
  4. Pick them up.
  5. I'm looking for them.
  6. up

B. අර්ථය

  1. find out
  2. woke up
  3. try on
  4. come back

C. වැරැද්ද සොයන්න

  1. It's cold. Put it on.
  2. Can you turn them off?
  3. I'm looking for my wallet.
  4. ✓ Please fill in this form.

D. පාඨය තුළ

  1. wake
  2. get
  3. put
  4. for
  5. turned / switched

E. ඔබේ වාරය

  1. I wake up at seven. I get up at quarter past. I put on my running shoes and go out for a run.
  2. I gave up sugar in my coffee last year.

F. මිශ්‍ර පුනරීක්ෂණය

  1. for
  2. turned off
  3. used to get up
  4. is sleeping / 's sleeping
Android යෙදුමගමනේ දී ඉගෙන ගන්න Google Play