බහුලව පාවිච්චි වෙන Phrasal Verbs (get up, put on, turn off) — සරල සිංහලෙන්
Common Phrasal Verbs
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩිපුරම පාවිච්චි වෙන phrasal verbs — get up, put on, turn off, look for, find out, give up වගේ ඒවා — තේරුම් අරන් පාවිච්චි කරන්නත්, සර්වනාමයක් හරි තැන තියන්නත් (put it on, put on it නෙවෙයි) පුළුවන් වෙනවා.
ප්රධාන අදහස
Phrasal verb එකක් කියන්නේ ක්රියාපදයක් + up, down, on, off, out, in හෝ back වගේ පොඩි වචනයක්. මේ පොඩි වචනයට particle කියනවා. වචන දෙක එකට එක ක්රියාපදයක් විදිහට, තමන්ගේම තේරුමක් එක්ක වැඩ කරනවා.
පාට මිශ්ර කරනවා කියලා හිතන්න. නිල් + කහ දැම්මාම ලැබෙන්නේ “නිල්-කහ” නෙවෙයි. ලැබෙන්නේ කොළ — අලුත් පාටක්. ඒ වගේම give + up කියන්නේ “යමක් උඩට දෙනවා” නෙවෙයි. Give up කියන්නේ “උත්සාහ කරන එක නවත්වනවා” හෝ “පුරුද්දක් අත්හරිනවා”.
සමහර phrasal verbs ලේසියෙන් අනුමාන කරන්න පුළුවන්: sit down, stand up, come back. සමහර ඒවා එහෙම නැහැ: find out කියන්නේ “තොරතුරක් දැනගන්නවා”. ඒ නිසා හැම phrasal verb එකක්ම එක වචනයක් විදිහට, ඒකේ තේරුම සහ උදාහරණයක් එක්ක ඉගෙන ගන්න.
එදිනෙදා ඉංග්රීසියේ හැම තැනම phrasal verbs තියෙනවා. ඉංග්රීසි කතා කරන අය සාමාන්යයෙන් කියන්නේ I got up at seven; I rose at seven කියන එක විධිමත්, පරණ විදිහට ඇහෙනවා.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලේ මේ තේරුම් ගොඩක් එන්නේ එක ක්රියාපදයකින් (“නැගිටිනවා”, “ගලවනවා”, “නිවනවා”, “හොයනවා”) හෝ “-ගන්නවා” එකතු කරපු ක්රියාපදයකින් (“ඇඳගන්නවා”, “හොයාගන්නවා”). ඉංග්රීසියේ ඒ වැඩේ කරන්නේ ක්රියාපදය + particle, ඒ වගේම තේරුමේ ලොකු කොටසක් තියෙන්නේ particle එකේ (turn on / turn off). කතා කරන සිංහලේ අපි “ලයිට් එක ඕන් කරන්න”, “ෆෑන් එක ඕෆ් කරන්න” කියනවා, ඒ නිසා on / off ක්රියාපද වගේ පාවිච්චි කරන්න හිතෙනවා; ඉංග්රීසියේ ක්රියාපදය turn (හෝ switch). සිංහලේ කර්මය ක්රියාපදයට කලින් එනවා (“ඒක ඇඳගන්න”); ඉංග්රීසියේ සර්වනාමය ක්රියාපදය සහ particle එක අතරට යනවා: Put it on.
| සිංහල | ඉංග්රීසි |
|---|---|
| මම හයට ඇහැරුණා, හත් වෙනකම් නැගිට්ටේ නැහැ. | I woke up at six, but I didn't get up until seven. |
| කෝට් එක ඇඳගන්න. | Put on your coat. |
| සපත්තු ගලවන්න. | Take off your shoes. |
| ෆෑන් එක ඕෆ් කරන්න. | Turn off the fan. |
| මම මගේ ෆෝන් එක හොයනවා. | I'm looking for my phone. |
| අන්තිම කෝච්චිය කීයටද කියලා හොයාගන්න ඕනෑ. | I need to find out the time of the last train. |
| තාත්තා දුම් බොන එක නැවැත්තුවා. | My dad gave up smoking. |
| ඒක ඇඳගන්න. | Put it on. |
ව්යුහය
කර්මයක් නැති phrasal verbs
| Phrasal verb | තේරුම | උදාහරණය |
|---|---|---|
| get up | ඇඳෙන් නැගිටිනවා | I get up at seven. |
| wake up | ඇහැරෙනවා | I woke up at six. |
| go out | විනෝද වෙන්න ගෙදරින් එළියට යනවා | Let's go out tonight. |
| come back | ආපහු එනවා | She came back at midnight. |
| sit down / stand up | ඉඳගන්නවා / නැගිටිනවා | Please sit down. |
කර්මයක් තියෙන phrasal verbs (put on, turn off, pick up, try on…) — නාම පදයක් නම්: තැන් දෙකක්; සර්වනාමයක් නම්: මැද
| නාම පදයක් එක්ක | සර්වනාමයක් එක්ක (it, them, me…) |
|---|---|
| Put on your coat. / Put your coat on. | Put it on. |
| Turn off the lights. / Turn the lights off. | Turn them off. |
| Pick up the box. / Pick the box up. | Pick it up. |
| Try on these shoes. / Try these shoes on. | Try them on. |
Look for සහ look at — කර්මය හැම විටම for / at වලට පස්සේ එනවා, ඒක සර්වනාමයක් වුණත්: I'm looking for my keys. I'm looking for them. (ඇයි? B1-28 බලන්න.)
අතීත රූප — වෙනස් වෙන්නේ ක්රියාපදය විතරයි; particle එක එහෙම්මම තියෙනවා: get up → got up, wake up → woke up, put on → put on, take off → took off, come back → came back, sit down → sat down, stand up → stood up, find out → found out, give up → gave up.
භාවිතය
1ඔබේ උදේ සහ රෑ දිනචරියාව
ගොඩක් phrasal verbs එදිනෙදා ජීවිතය විස්තර කරනවා. වෙනස බලන්න: මුලින්ම ඔබ wake up (ඇස් ඇරෙනවා), ඊට පස්සේ ඔබ get up (ඇඳෙන් නැගිටිනවා).
2Sit down සහ stand up
මේ දෙකට කර්මයක් නැහැ. අපි ඒවා බොහෝ විට උපදෙස්වල පාවිච්චි කරනවා.
3Look for සහ look at
Look for = හොයනවා. Look at = යමක් දිහා බලනවා. කර්මය හැම විටම for හෝ at වලට පස්සේ.
4Find out, give up, pick up, fill in, try on
මේ ක්රියාපද එදිනෙදා තත්ත්වවල හරිම බහුලයි.
5සර්වනාම මැදට යනවා
put on, take off, turn on, turn off, pick up, fill in සහ try on එක්ක සර්වනාමය (it, them, me, her…) හැම විටම ක්රියාපදය සහ particle එක අතරට යනවා. නාම පදයක් නම් තැන් දෙකෙන් ඕනෑම එකකට යන්න පුළුවන්.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “ඕන් කරන්න / ඕෆ් කරන්න” → on / off ක්රියාපදයක් වගේ. කතා කරන සිංහලේ “ෆෑන් එක ඕෆ් කරන්න”, “AC එක ඕන් කරන්න” කියන නිසා ගොඩක් අය ඉංග්රීසියෙත් on හෝ off තනියම ක්රියාපදයක් වගේ පාවිච්චි කරනවා. on සහ off particles විතරයි: ක්රියාපදය turn (හෝ switch).
2. “සපත්තු දාගන්න” → put your shoes. සිංහලේ ඇඳුම්, සපත්තු, කණ්ණාඩි වලට “දානවා / දාගන්නවා” කියනවා, ඒ නිසා particle එක නැතුව put විතරක් එනවා. ඇඳුම් ඇඟට දාගන්න put on.
3. “අඳිනවා” → wear (ක්රියාව සඳහා). සිංහලේ “අඳිනවා” ඇඳගන්න මොහොතටත්, ඇඳගෙන ඉන්න තත්ත්වයටත් එනවා. ඉංග්රීසියේ ඇඳගන්න ක්රියාවට put on, ඇඳගෙන ඉන්න තත්ත්වයට wear.
4. “ආපහු එනවා” → return back / come back again. සිංහලේ “ආපහු” එකතු කරන නිසා return එක්කත් back එකතු වෙනවා. return කියන්නේම come back: back දෙපාරක් ඕනෑ නැහැ.
පටලවා ගන්න එපා
wake up සහ get up — Wake up = නින්දෙන් ඇහැරෙනවා. Get up = ඇඳෙන් නැගිටිනවා. සිංහලේ “නැගිට්ටා” සමහර වෙලාවට දෙකටම කියනවා, නමුත් ඉංග්රීසියේ මේ දෙක වෙනස්.
look for සහ find — Look for කියන්නේ ක්රියාව (උත්සාහ කරනවා). Find කියන්නේ ප්රතිඵලය (සාර්ථකයි). සිංහලෙත් “හොයනවා” සහ “හම්බ වෙනවා / හොයාගන්නවා” වෙනස්.
put on සහ wear — Put on කියන්නේ ක්රියාව (මොහොතක්). Wear කියන්නේ තත්ත්වය (ඇඳුම ඔබේ ඇඟේ තියෙනවා).
Phrasal verbs: ඊළඟ පියවර — වෙන් කරන්න පුළුවන් phrasal verbs මොනවද, වචන තුනේ phrasal verbs (look forward to) සහ ශබ්දකෝෂයකින් ඒවා බලන හැටි B1-28 එකේ තියෙනවා. Particles වල තේරුම (up = සම්පූර්ණ කිරීම, off = පිටත් වීම…) B2-25 එකේ තියෙනවා.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- Phrasal verbs වල අවධාරණය සාමාන්යයෙන් particle එකේ: get up, sit down, give up. සර්වනාමයක් එක්කත් අවධාරණය particle එකේම: put it on.
- වචන එකට සම්බන්ධ වෙනවා: get up, pick it up, turn it off කියනකොට මුල් වචනයේ අගේ ව්යඤ්ජනය ඊළඟ ස්වරයට කෙළින්ම යනවා. get සහ up අතරට හෝ pick අගට අමතර ස්වරයක් දාන්න එපා.
- off වල /f/ උඩ දත් පහළ තොලේ තියලා කියන්න. “ප” වගේ තොල් දෙක වහන්න එපා. on /ɒn/ (UK) කෙටි, රවුම් ස්වරයක්.
- British English වල ෆෝම් එකක් fill in කරන එක සාමාන්යයි; American English වල fill out වැඩිපුර පාවිච්චි වෙනවා.
- ලයිට් සහ මැෂින්වලට switch on / switch off කියන්නේ turn on / turn off වගේම තේරුමක්; switch British English වල වැඩිපුර පාවිච්චි වෙනවා.
රන් රීතිය
හැම phrasal verb එකක්ම තමන්ගේම තේරුමක් තියෙන එක වචනයක් විදිහට ඉගෙන ගන්න. සර්වනාමයක් තියෙනවා නම් ඒක මැදට දාන්න: put it on, turn them off — නමුත් look for it.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
උපදෙස අනුව වාක්ය සම්පූර්ණ කරන්න, නැත්නම් නැවත ලියන්න.
-
I (wake up) at six this morning. (අතීතය)
-
She (put on) her coat and left. (අතීතය)
-
නාම පදය වෙනුවට සර්වනාමයක් දාන්න: Turn off the TV.
-
නාම පදය වෙනුවට සර්වනාමයක් දාන්න: Pick up your toys.
-
නාම පදය වෙනුවට සර්වනාමයක් දාන්න: I'm looking for my glasses.
-
සම්පූර්ණ කරන්න: My grandfather gave smoking last year.
B. අර්ථය
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: You need to … the opening times before you go.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I … in the night because of the storm, but I stayed in bed.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: Can I … these jeans before I buy them?
-
“return” කියන තේරුම තියෙන phrasal verb එක මොකක්ද? …
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
It's cold. Put on it.
-
Can you turn off them?
-
I'm looking my wallet.
-
Please fill in this form.
D. පාඨය තුළ
පාඨය සම්පූර්ණ කරන්න. හරි වචනය දාන්න.
Every day I 15 up at 6.30 when my alarm rings, but I usually stay in bed for ten minutes. Then I 16 up, have a shower and 17 on my clothes. Yesterday I couldn't find my keys. I looked 18 them everywhere! Finally, I found them in my coat pocket. When I got to work, I 19 on my computer and checked my emails.
E. ඔබේ වාරය
ඔබ ගැන ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
Phrasal verbs පාවිච්චි කරලා ඔබේ උදේ දිනචරියාව ගැන වාක්ය තුනක් ලියන්න.
-
ඔබ අත්හැරපු, නැත්නම් අත්හරින්න කැමති පුරුද්දක් ගැන ලියන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
A2-31 Good At, Afraid Of, Listen To: වචන සහ Prepositions — සරල සිංහලෙන් We waited the bus for half an hour.
-
A2-33 Who Called You? Who Did You Call? උක්ත ප්රශ්න සහ කර්ම ප්රශ්න — සරල සිංහලෙන් Who (turn off) the lights? It's so dark! (අතීතය)
-
A2-28 Used To: ඉස්සර තිබුණු පුරුදු — සරල සිංහලෙන් I (get up) early, but now I work from home. used to පාවිච්චි කරන්න.
-
A1-22 Present Continuous (අඛණ්ඩ වර්තමාන කාලය): I'm Working — සරල සිංහලෙන් Be quiet! The baby (sleep).
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- woke … up
- put … on
- Turn it off.
- Pick them up.
- I'm looking for them.
- up
B. අර්ථය
- find out
- woke up
- try on
- come back
C. වැරැද්ද සොයන්න
- It's cold. Put it on.
- Can you turn them off?
- I'm looking for my wallet.
- ✓ Please fill in this form.
D. පාඨය තුළ
- wake
- get
- put
- for
- turned / switched
E. ඔබේ වාරය
- I wake up at seven. I get up at quarter past. I put on my running shoes and go out for a run.
- I gave up sugar in my coffee last year.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- for
- turned off
- used to get up
- is sleeping / 's sleeping
