So Do I, Neither Do I, Me Too: si thuhet «edhe unë» dhe «as unë» në anglisht
So Do I, Neither Do I, Me Too
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të thoni shpejt që diçka vlen edhe për ju (So do I, Neither can I, Me too) ose që nuk vlen (I don't, I can), duke zgjedhur foljen ndihmëse të duhur për çdo kohë. Do të dini edhe të tregoni interes me pyetje të shkurtra ("I'm moving to Rome." "Are you?") dhe të përgjigjeni me I think so, I hope so, I don't think so dhe I hope not.
Ideja kryesore
E mbani mend jehonën nga A1-03? Në përgjigjet e shkurtra nuk e përsërisni gjithë fjalinë – përsërisni vetëm foljen e vogël të parë: "Are you tired?" "Yes, I am." E njëjta jehonë punon në bisedë, kur jeni ose nuk jeni dakord.
Nëse shoku juaj thotë I love pizza, nuk thoni I love pizza, I love pizza too. Ia ktheni një jehonë të shkurtër, të bërë me një folje ndihmëse (do, does, did, have, can, will…) ose me be: So do I.
Jehona ruan llojin e foljes së fjalisë së parë, por ia ndryshoni formën sipas kryefjalës së re: "She's tired." "So am I." Nëse fjalia e parë nuk ka folje ndihmëse (Present Simple ose Past Simple), përdorni do / does / did.
Për të qenë dakord, filloni me So (pohore) ose Neither / Nor (mohore) dhe vendosni foljen para kryefjalës. Për të mos qenë dakord, përdorni rendin e zakonshëm dhe ktheni pohoren në mohore ose mohoren në pohore: "I can't swim." "Oh, I can."
Shqipja dhe anglishtja
Në shqip kemi dy shprehje të thjeshta që nuk ndryshojnë kurrë: «Edhe unë» dhe «As unë». «Jam i lodhur.» «Edhe unë.» «Shkova në koncert.» «Edhe unë.» «Do të vij nesër.» «Edhe unë.» Në anglisht jehona ndryshon me çdo fjali: So am I, So did I, So will I. Duhet të dëgjoni foljen e fjalisë së parë dhe ta ktheni atë. Vetëm Me too / Me neither punojnë si «edhe unë / as unë», pa ndryshim.
Dy dallime të tjera. Në shqip themi «As unë nuk e di» – me dy mohime. Në anglisht neither është vetë mohim, prandaj folja pas tij është pohore: Neither do I. Dhe në shqip themi «Mendoj se po», «Shpresoj që jo»; në anglisht këtu ka shprehje të ngulitura: I think so, I hope not. Pyetjet e shkurtra si Are you? i përgjigjen «Vërtet?»-it tonë.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| «Jam i uritur.» «Edhe unë.» | "I'm starving." "So am I." | në shqip një formë; në anglisht folja e fjalisë së parë |
| «Më pëlqeu koncerti.» «Edhe mua.» | "I really enjoyed the concert." "So did I." | Past Simple → did |
| «Nuk ha mish.» «As unë.» | "I don't eat meat." "Neither do I." | «as» = neither, folja pohore |
| «As unë nuk e kuptoj.» | "Me neither." / I don't understand it either. | në shqip dy mohime; në anglisht një |
| «Kam nevojë për një kafe.» «Edhe unë.» | "I need a coffee." "Me too." | këtu është njësoj: me too nuk ndryshon |
| «Më pëlqejnë filmat horror.» «Mua jo.» | "I love horror films." "Oh, I don't." | rendi i zakonshëm + e kundërta |
| «Po shkoj të jetoj në Romë.» «Vërtet?» | "I'm moving to Rome." "Are you?" | folja ndihmëse + përemri |
| «A është hapur dyqani të dielave?» «Mendoj se po.» | "I think so." | «se po» → so |
| «A do të bjerë shi në dasmë?» «Shpresoj që jo!» | "I hope not!" | «që jo» → not |
Shkurt: «edhe unë» = So + folja e fjalisë së parë + I (ose Me too); «as unë» = Neither + folje pohore + I (ose Me neither); «mendoj se po» = I think so.
Forma
Të qenit dakord
| Folësi i parë | Dakord (neutrale) | Dakord (jozyrtare) |
|---|---|---|
| I'm tired. (+) | So am I. | Me too. |
| I like jazz. (+) | So do I. | Me too. |
| I'm not hungry. (−) | Neither am I. / Nor am I. | Me neither. |
| I didn't go. (−) | Neither did I. / Nor did I. | Me neither. |
Mosmarrëveshja – rendi i zakonshëm i fjalëve, polariteti i kundërt (pohore ↔ mohore)
| Folësi i parë | Nuk jam dakord |
|---|---|
| I'm tired. | I'm not. |
| I like jazz. | I don't. |
| I can't swim. | I can. |
| I haven't seen it. | I have. |
Si ta zgjidhni foljen e jehonës
| Fjalia e parë | Lloji i foljes | Jehona |
|---|---|---|
| I work at home. (Present Simple, e tashmja e thjeshtë) | do / does | So do I. / So does Tom. |
| I watched it. (Past Simple, e kryera e thjeshtë) | did | So did I. |
| She's cold. (be) | be – sipas kryefjalës së re | So am I. / So are we. |
| I was late. (be, e kaluar) | was / were | So was she. / So were we. |
| I can drive. (folje modale) | can | So can I. |
| I've been there. (Present Perfect, e kryera) | have / has | So have I. / So has Ana. |
| I'll be there. (e ardhme) | will | So will we. |
Too dhe either në fund të fjalisë
| Pohore + too | Mohore + either |
|---|---|
| I like it too. / I do too. | I don't like it either. / I don't either. |
Pyetjet e shkurtra (reply questions) – folja ndihmëse + përemri, me të njëjtin polaritet si fjalia
| Fjalia | Pyetja e shkurtër |
|---|---|
| I'm moving to Rome. | Are you? |
| She works at night. | Does she? |
| We didn't win. | Didn't you? |
Përgjigje të shkurtra me think dhe hope – shprehje të ngulitura
| Pohore | Mohore |
|---|---|
| I think so. | I don't think so. |
| I hope so. | I hope not. |
Përdorimi
1So + folja ndihmëse + kryefjala: «edhe unë» në pohore
Kur diçka pohore vlen edhe për ju (ose për dikë tjetër), përdorni So + folja ndihmëse / be + kryefjala.
2Neither / Nor + folja ndihmëse + kryefjala: «as unë»
Kur diçka mohore vlen edhe për ju, përdorni Neither ose Nor + folja ndihmëse + kryefjala. Folja është pohore, sepse neither e bën vetë kuptimin mohor – ndryshe nga shqipja, ku themi «as unë nuk…». Të dyja janë neutrale; nor është veçanërisht i zakonshëm në anglishten britanike.
3Me too dhe Me neither: jozyrtare
Në bisedë të lirë Me too (pohore) dhe Me neither (mohore) janë shumë të zakonshme. Shkojnë me çdo kohë, prandaj nuk keni nevojë të zgjidhni folje ndihmëse – njësoj si «edhe unë» dhe «as unë». Në anglishten amerikane jozyrtare do të dëgjoni edhe Me either në vend të Me neither.
4Mosmarrëveshja: I do. / I don't. / I can.
Nëse diçka nuk vlen për ju, përgjigjuni me kryefjalë + folje ndihmëse, duke e kthyer pohoren në mohore ose mohoren në pohore. Shtoni Oh, ose Really? që të tingëlloni miqësorë. Në shqip themi «Mua jo», «Unë po».
5Too dhe either në fund
Mund të jeni dakord edhe me një fjali të shkurtër që mbaron me too (pohore) ose either (mohore). Në shqip të dyja janë «edhe» / «as», por në anglisht too nuk shkon në mohore.
6Pyetjet e shkurtra: si të tregoni interes
Për të treguar interes ose habi, përgjigjuni me një pyetje të shkurtër: folja ndihmëse / be + përemri. Zakonisht fjali pohore → pyetje pohore; fjali mohore → pyetje mohore. Me zë që ngrihet, tingëllon me interes ose me habi. Në shqip themi thjesht «Vërtet?» ose «Po?».
7I think so / I hope so / I don't think so / I hope not
Për t'iu përgjigjur një pyetjeje me mendimin ose dëshirën tuaj, nuk keni nevojë ta përsërisni gjithë fjalinë. Përdorni këto përgjigje të ngulitura. So zë vendin e idesë që i përgjigjeni. Me think, mohorja zakonisht është I don't think so. Me hope, mohorja është I hope not (jo I don't hope so). Në shqip themi «mendoj se po / mendoj se jo», «shpresoj që po / shpresoj që jo». Më shumë për so dhe not pas foljeve të tjera te C1-10.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Edhe unë» për çdo kohë → folja e gabuar. Në shqip «edhe unë» shkon pas çdo fjalie: «Kushërinjtë e Erionit janë të çmendur pas futbollit.» «Edhe Besniku.» Kush e kthen në So + një folje çfarëdo, merr shpesh does. Dëgjoni foljen e fjalisë së parë dhe përshtateni me kryefjalën e re: are → is.
2. «As unë nuk…» → dy mohime. Në shqip themi «Arditi s'mund të vijë në plazh të dielën.» «As Arta nuk mund të vijë.» Neither në anglisht e mban vetë mohimin, prandaj folja pas tij është pohore dhe vjen para kryefjalës. Ose përdorni rendin e zakonshëm me either në fund.
3. «Edhe» pas mohores → too. Në bisedë të lirë shqip dëgjohet ndonjëherë «edhe» edhe pas një fjalie mohore: «Biçikleta e Kleas s'ka drita.» «Edhe e imja.» Në anglisht pas mohores duhet neither: Me neither, ose për diçka tuajën Mine neither.
4. «As … nuk» → not … too. «Klea nuk vjen sonte, as Arditi nuk vjen.» Fjala «edhe / as» kthehet lehtë në too, por too shkon vetëm në pohore. Në mohore fjalia mbaron me either.
5. «Mendoj se po», «Shpresoj që jo» → I think yes, I hope no. Në shqip përgjigjemi me «po» dhe «jo»: «A vjen në orar avioni i Dritës?» «Mendoj se jo.» Në anglisht përdorni shprehjet e ngulitura me so dhe not.
Mos i ngatërroni
So do I apo So it is – So + folja ndihmëse + kryefjala do të thotë «edhe unë / vlen edhe për dikë tjetër». So + kryefjala + folja ndihmëse (me theks te folja) do të thotë «Po, ke të drejtë!» – vini re diçka me habi.
Dakord apo jo dakord – Kur jeni dakord: So / Neither + folja + kryefjala. Kur nuk jeni dakord: rendi i zakonshëm + folja ndihmëse e kundërt.
neither apo either – Neither e nis përgjigjen dhe merr folje pohore. Either vjen në fund, pas një foljeje mohore.
Heqja e fjalëve dhe përdorimi i foljeve ndihmëse për të mos përsëritur trajtohen më gjerësisht te C1-10.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- Kur jeni dakord, theksoni kryefjalën – ajo sjell informacionin e ri: So do I. Neither can she.
- Kur nuk jeni dakord, theksoni foljen ndihmëse: "I don't like it." "I do."
- Pyetjet e shkurtra zakonisht ngrihen në fund që të tingëllojnë me interes: Are you? ↗. Me zë që ulet, tregojnë vetëm që po dëgjoni.
- neither = /ˈnaɪðə/ ose /ˈniːðə/ (UK); /ˈniːðər/ ose /ˈnaɪðər/ (US). Të dyja janë të sakta. Tingulli në mes është «dh» e shqipes, jo «th» dhe jo «d» – këtu keni avantazh. either punon njësoj: /ˈaɪðə/ ose /ˈiːðə/ (UK); /ˈiːðər/ ose /ˈaɪðər/ (US).
- nor = /nɔː/ (UK), /nɔːr/ (US) – rimon me more. Zanorja është një «o» e gjatë me buzë të rrumbullakosura.
- Te So do I mos e shqiptoni so si «so» e shkurtër e shqipes: është /səʊ/ (UK), /soʊ/ (US), një zanore që rrëshqet drejt «u»-së.
Rregulli i artë
Ktheni jehonën e foljes ndihmëse (ose të be), përshtateni me kryefjalën e re dhe kthejeni rendin: So / Neither + folja + kryefjala. Fjalia e parë s'ka folje ndihmëse? Përdorni do / does / did. Dhe mbani mend: «as unë» = Neither do I, me një mohim të vetëm.
Ushtrime
A. Forma
Plotësoni fjalën që mungon.
-
"I'm really tired." "So I."
-
"I didn't watch the match." "Neither I."
-
"She can play the drums." "So her brother."
-
"I've never been to Asia." "Neither I."
-
"I don't like rain." "Me ."
-
"Tom works at the weekend." "So Lisa."
B. Kuptimi
Përgjigjuni siç kërkohet.
-
Tregoni që jeni dakord, me So: "I'll be at the meeting."
-
Tregoni që motra juaj është njësoj, me Neither: "Tom doesn't eat fish." (my sister)
-
Tregoni që nuk jeni dakord: "I like getting up early."
-
Tregoni që nuk jeni dakord: "I can't drive."
-
Tregoni interes me një pyetje të shkurtër: "I've just bought a motorbike."
-
Përgjigjuni me I hope so ose I hope not: "Will it rain on your wedding day?"
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
"I love chocolate." "So I love."
-
"I wasn't there." "Neither wasn't I."
-
I can't swim too.
-
"We're going to Spain." "So are we."
D. Në kontekst
Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë.
Mia: I'm so tired today.
Leo: So 17 I. I didn't sleep well.
Mia: Neither 18 I! My neighbours had a party. Anyway, I love this café.
Leo: Oh, I 19. The coffee's terrible!
Mia: Really? I've never had a bad coffee here.
Leo: 20 you? Lucky you. My last one was cold.
Mia: Well, I'm going to order cake. Are you?
Leo: I am 21!
E. Radha juaj
Përgjigjuni sinqerisht në anglisht: jeni dakord apo jo?
-
Përgjigjuni sinqerisht: "I can't stand cold weather."
-
Përgjigjuni sinqerisht: "I went to bed late last night."
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A2-28 Used To në shqip: zakonet e së kaluarës dhe e pakryera («shkoja», «kisha») "I used to play the piano." "So I!"
-
A2-31 Good At, Afraid Of, Listen To: fjalët me parafjalë (dependent prepositions) në anglisht "I'm afraid spiders." "So am I!"
-
A2-30 Bored apo Boring? Mbiemrat me -ed dhe -ing në anglisht "I'm so (bore)." "Me too. Let's go out."
Përgjigjet
A. Forma
- am
- did
- can
- have
- neither / either
- does
B. Kuptimi
- So will I.
- Neither does my sister. / Nor does my sister.
- I don't.
- I can.
- Have you?
- I hope not.
C. Gjeni gabimin
- So do I. / Me too.
- Neither was I. / Nor was I.
- I can't swim either.
- ✓ "We're going to Spain." "So are we."
D. Në kontekst
- am
- did
- don't
- Haven't
- too
E. Radha juaj
- Neither can I. / Oh, I can. I love winter.
- So did I. / I didn't. I was asleep by ten.
F. Përsëritje e përzier
- did
- of
- bored
