SlowingoSarufi
B2 5 / 30

Would Rather, Had Better na Prefer kwa Kiswahili: Afadhali, Ni Bora na Napendelea

Would Rather, Had Better, Prefer

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kusema unachopendelea (prefer, would prefer, would rather, would sooner), kusema unachotaka mtu mwingine afanye (I'd rather you stayed, I'd prefer you to stay), na kutoa ushauri mzito au onyo kwa had better.

Wazo Kuu

Misemo miwili kati ya hii inaonekana ya ajabu mwanzoni. Had better ina umbo la zamani, lakini inazungumzia sasa. I'd rather you left ina tense ya zamani, lakini inamaanisha wakati ujao.

Had better ni msemo usiobadilika. Had yake imepoteza maana ya zamani. Fikiria tahadhari ya betri kwenye simu yako: "Nichaji sasa — la sivyo nitazima katikati ya simu yako." Hiyo ndiyo had better: fanya hivi sasa, la sivyo kutakuwa na tatizo. Inahusu hali moja maalum, si ushauri wa jumla.

Would rather + mtu + past inatumia "zamani isiyo halisi" ile ile unayoijua kutoka I wish I had… (B1-08). Unapotaka mtu mwingine afanye jambo ambalo bado si halisi, Kiingereza kinarudisha kitenzi kwenye umbo la zamani. Umbo hilo linaonyesha umbali na uhalisia, si wakati uliopita. I'd rather you didn't tell anyone = huenda ukawaambia watu; mimi nataka kinyume chake.

Prefer (kupendelea) ni kitenzi cha kawaida kwa mapenzi na machaguo. Kina mipangilio yake yenye to na rather than.

Kwetu wazungumzaji wa Kiswahili, neno moja — afadhali (au ni bora) — hufanya kazi ya would rather na ya had better: afadhali nibaki (I'd rather stay) na afadhali uchukue koti (you'd better take a jacket). Kiingereza kinachagua: upendeleo → would rather; onyo → had better.

Kiswahili na Kiingereza

Kiswahili hutumia afadhali / ni bora + kitenzi cha -e kwa upendeleo na kwa onyo; Kiingereza kinatenganisha would rather na had better. Kwa mtu mwingine, Kiswahili kinabaki na kitenzi cha -e (afadhali usivute), lakini baada ya would rather + mtu Kiingereza kinahitaji past simple (you didn't smoke). Na kuliko haitafsiriwi kila mara kama than: baada ya prefer A, ni to.

KiswahiliMaanaKiingereza
Napendelea chai kuliko kahawa.upendeleo wa jumlaI prefer tea to coffee.
Napendelea kupika nyumbani badala ya kula nje.vitendo viwiliI prefer to cook at home rather than eat out.
Afadhali nibaki nyumbani.ninachotaka kufanyaI'd rather stay at home.
Afadhali usivute sigara humu.ninachotaka mtu mwingine afanyeI'd rather you didn't smoke in here.
Afadhali uchukue koti — kuna baridi.onyo, hali maalumYou'd better take a jacket.
Ningependa unipigie simu kwanza.ombi kwa mtu mwingineI'd prefer you to call first.

Angalia safu ya tatu na ya tano: Kiswahili kina afadhali katika zote mbili, lakini Kiingereza kina maneno mawili tofauti. Na safu ya nne: kitenzi cha -e (usivute) → past simple (didn't smoke), si present.

Muundo

prefer

MpangilioMfano
prefer + nomino + to + nominoI prefer tea to coffee.
prefer + -ing + to + -ingShe prefers cycling to driving.
prefer + to-infinitive + rather than + base formWe prefer to rent rather than buy.
would prefer + to-infinitive (tukio maalum)I'd prefer to sit by the window, please.
would prefer + mtu + to-infinitiveI'd prefer you to stay.
would prefer it if + mtu + past simpleI'd prefer it if you stayed.

would rather / would sooner

MpangilioMfano
would rather + base form (+ than + base form)I'd rather walk than take the bus.
would rather not + base formI'd rather not talk about it.
would rather + mtu + past simple (maana ya sasa/baadaye)I'd rather you didn't smoke in here.
would rather + mtu + past perfect (maana ya zamani)I'd rather you hadn't told him.
would sooner + base form (si rasmi)I'd sooner stay at home tonight.

had better

UmboMfano
+had better ('d better) + base formYou'd better hurry.
−had better not + base formWe'd better not be late.

Maswali kwa had better ni nadra; kwa kawaida tunatumia should: Should I call him?

Matumizi

1Prefer — upendeleo wa jumla na maalum

Tumia prefer A to B kwa mapenzi ya jumla. Kwa vitenzi viwili, tumia prefer to do rather than (do). Kwa hali maalum au chaguo la adabu, tumia would prefer.

I prefer working from home to commuting.
Napendelea kufanya kazi nyumbani kuliko kusafiri kila siku kwenda kazini.
kuliko → to, si than
Most of my friends prefer streaming films to going to the cinema.
Marafiki zangu wengi hupendelea kutazama filamu mtandaoni kuliko kwenda sinema.
hu- = mazoea
I prefer to cook at home rather than eat out every night.
Napendelea kupika nyumbani badala ya kula nje kila usiku.
badala ya → rather than
Would you prefer to meet on Monday or Tuesday?
Ungependelea tukutane Jumatatu au Jumanne?
tukio maalum → would prefer
I'd prefer not to discuss my salary.
Ningependelea nisizungumzie mshahara wangu.

2Would rather — ninachotaka kufanya

Would rather + base form ni njia ya kawaida sana ya kueleza upendeleo, hasa katika hali maalum — kama afadhali / ningependelea. Ongeza than + base form kwa chaguo lingine. Would sooner ina maana sawa na si rasmi zaidi.

I'd rather stay in tonight — I'm exhausted.
Afadhali nibaki nyumbani leo usiku
nimechoka sana. — nimechoka (-me-) = I'm exhausted, hali ya sasa
She'd rather take the train than fly.
Angependelea kwenda kwa treni kuliko kupanda ndege.
hakuna to baada ya would rather wala than; yeye ni mwanamke → she
Would you rather have pizza or curry?
Ungependelea piza au mchuzi wa kari?
I'd rather not go into details.
Afadhali nisiingie kwenye undani.
nisi- → rather not
I'd sooner walk than wait an hour for a bus.
Bora nitembee kuliko kusubiri basi kwa saa nzima.
would sooner: si rasmi

3Ninachotaka mtu mwingine afanye

Upendeleo unapohusu tendo la mtu mwingine, tumia would rather + kiima kipya + past simple. Maana ni ya sasa au ya baadaye. Kwa zamani, tumia Past Perfect. Kiswahili hutumia kitenzi cha -e (afadhali usiegeshe, wangependa nisome), lakini Kiingereza kinahitaji umbo la zamani. Would prefer ina mipangilio miwili hapa: would prefer + mtu + to do, na would prefer it if + past simple.

I'd rather you didn't park in front of the garage.
Afadhali usiegeshe gari mbele ya gereji.
usiegeshe (-e) → you didn't park
My parents would rather I studied law.
Wazazi wangu wangependa nisome sheria.
nisome (-e) → I studied; wanataka nisome
Would you rather I came back later?
Ungependa nirudi baadaye?
nirudi → I came back
I'd rather you hadn't invited him.
Ingekuwa bora usingalimwalika.
zamani: ulimwalika; him = mwanamume
I'd prefer you to call before you come round.
Ningependa unipigie simu kabla ya kuja.
come round (UK) = come over
We'd prefer it if you didn't bring your dog.
Tungependelea usimlete mbwa wako.
usimlete (-e) → you didn't bring

4Had better — ushauri mzito na maonyo

Tumia had better kwa ushauri mzito kuhusu hali maalum, kwa kawaida ukiwa na hatari au tatizo lililofichika usipofanya hivyo — kama afadhali / ni bora ya onyo. Inahusu sasa au wakati ujao wa karibu, kamwe si zamani. Ina nguvu kuliko should (A2-21), na kwa bosi au mgeni inaweza kusikika kama dharau.

You'd better take a jacket — it's freezing outside.
Afadhali uchukue koti
nje kuna baridi kali. — afadhali ya onyo → had better
We'd better leave now, or we'll miss the train.
Ni bora tuondoke sasa, la sivyo tutaachwa na treni.
I'd better call my mum; she'll be worried.
Afadhali nimpigie mama simu; atakuwa na wasiwasi.
mum (UK) = mom (US)
You'd better not tell anyone about this.
Afadhali usimwambie mtu yeyote kuhusu hili.
usi- → had better not
The report had better be on my desk by nine.
Ripoti hiyo iwe mezani kwangu kabla ya saa tatu asubuhi.
onyo linaloweza kusikika kama tishio

Makosa ya Kawaida

❌You had better to go now.
✅You had better go now.
had better + base form, bila to.
❌You hadn't better be late.
✅You'd better not be late.
Hasi: had better not.
❌I would rather to stay home.
✅I would rather stay home.
would rather + base form.
❌I prefer tea than coffee.
✅I prefer tea to coffee.
prefer A to B.
⚠️I prefer to walk than drive.
✅I prefer to walk rather than drive.
Husikika katika mazungumzo yasiyo rasmi, lakini mpangilio sanifu wa prefer + to-infinitive ni rather than.
❌I'd prefer that you to stay.
✅I'd prefer you to stay.
would prefer + mtu + to-infinitive, bila that.
⚠️I'd rather you don't tell her.
✅I'd rather you didn't tell her.
Present wakati mwingine husikika katika mazungumzo yasiyo rasmi, lakini past simple ndilo umbo sanifu baada ya kiima kipya.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Kuliko → "than" baada ya prefer. Kiswahili husema napendelea X kuliko Y, na kwa sababu kuliko mara nyingi = than (mrefu kuliko), wengi husema prefer … than. Baada ya prefer + nomino au -ing, Kiingereza kinatumia to. Kwa vitenzi viwili vya to, tumia rather than.

❌Our customers prefer mobile money than cash.
✅Our customers prefer mobile money to cash.
⚠️I prefer to text than call.
✅I prefer to text rather than call. au I prefer texting to calling.
Husikika katika mazungumzo, lakini si mpangilio sanifu.

2. Afadhali kwenda / ni bora kusubiri → "to" baada ya had better / would rather. Kwa sababu ya ku- (ni bora kuondoka), ni rahisi kuongeza to. Had better, would rather na would sooner hufuatwa na base form tu.

❌We had better to leave before the rain starts.
✅We'd better leave before the rain starts.
❌Would you rather to sit at the front?
✅Would you rather sit at the front?
would rather + base form, bila to — hata katika swali.

3. Afadhali ulipe… (kitenzi cha -e) → present baada ya "I'd rather you". Kiswahili hutumia kitenzi kile kile cha -e kwa mtu mwingine (afadhali unilipe taslimu). Ukikitafsiri kama present, unapata I'd rather you pay. Kiingereza sanifu kinatumia past simple baada ya kiima kipya, ingawa maana ni ya sasa au ya baadaye.

⚠️I'd rather you pay me in cash.
✅I'd rather you paid me in cash.
Husikika katika mazungumzo yasiyo rasmi; past simple ndilo umbo sanifu.

4. Afadhali ya adabu → "You'd better" kwa bosi au mtu mzima. Katika Kiswahili, afadhali au ni bora inaweza kuwa pendekezo la upole hata kwa mkubwa wako. You'd better ni sahihi kisarufi, lakini ina onyo ndani yake ("la sivyo…"), kwa hiyo kwa bosi, mteja au mzee inaweza kusikika kama tishio au dharau. Tumia njia ya upole zaidi.

⚠️(kwa bosi wako) You'd better check the figures again.
✅It might be a good idea to check the figures again. au Could you check the figures again?
Sarufi ni sahihi, lakini inasikika kama onyo au amri.

Usichanganye

had better na should — should (unapaswa) ni ushauri wa jumla na mpole; had better ni kwa hali maalum, pamoja na onyo. Tazama A2-21.

You should eat more vegetables.
Unapaswa kula mboga zaidi.
ushauri wa jumla
You'd better eat something now — you'll faint!
Afadhali ule kitu sasa hivi
utazimia! — dharura, hali maalum

I'd = I had au I would? — Katika I'd better, 'd = had. Katika I'd rather na I'd prefer, 'd = would. Kiswahili kinaweza kusema afadhali niende kwa zote mbili, kwa hiyo angalia neno linalofuata 'd.

I'd better go.
Afadhali niende.
I had better go: la sivyo nitachelewa
I'd rather go.
Ningependelea kwenda.
I would rather go: ni upendeleo wangu

I'd rather (mimi) na I'd rather you (mtu mwingine) — kiima kile kile: base form; kiima kipya: past simple.

I'd rather go home.
Ningependelea kwenda nyumbani.
mimi ninataka kwenda
I'd rather you went home.
Ningependelea uende nyumbani.
uende (-e) → you went: nataka wewe uende

prefer na would rather — mipangilio tofauti, maana inayokaribiana.

I prefer walking to driving.
Napendelea kutembea kuliko kuendesha gari.
prefer + -ing + to
I'd rather walk than drive.
Afadhali nitembee kuliko kuendesha gari.
would rather + base form + than

would rather + past na it's time + past — It's time we went (ni wakati tuondoke) inatumia zamani ile ile isiyo halisi kusema jambo linapaswa kutokea sasa. It's time, it's about time na it's high time zinafundishwa katika B2-21, pamoja na mipangilio yote ya zamani isiyo halisi.

Tahajia na Matamshi

  • had better karibu kila mara hufupishwa: you'd better /juːd ˈbetə/ (UK), /juːd ˈbetər/ (US) — "yood BET-uh". Katika mazungumzo ya haraka 'd karibu haisikiki ("you better"), lakini andika you'd better.
  • Silabi ya mwisho ya better ni dhaifu (schwa /ə/), si a kamili ya Kiswahili: epuka "beta" yenye a wazi. Katika Kiingereza cha Marekani, tt mara nyingi husikika kama d nyepesi: "BED-er".
  • I'd rather /aɪd ˈrɑːðə/ (UK), /aɪd ˈræðər/ (US) — "ide RAH-thuh" (UK), "ide RA-ther" (US). Sauti /ð/ ni ile ile ya dh katika dhahabu na afadhali — faida kwa wengi wetu. Kama kwa kawaida unatamka dh kama z, jizoeze: ncha ya ulimi kati ya meno, sauti ikitetemeka. Usiseme "raza".
  • prefer ina msisitizo kwenye silabi ya pili: /prɪˈfɜː/ (UK), /prɪˈfɜːr/ (US) — "pri-FUR". Irabu /ɜː/ si e wala a ya Kiswahili: midomo imelegea, ulimi katikati. Huongeza r mara mbili: preferred, preferring. Nomino preference ina msisitizo kwenye silabi ya kwanza: /ˈprefrəns/ — "PREF-runss".

Kanuni ya Dhahabu

had better / would rather / would sooner + base form (bila to, hata kama Kiswahili kinasema ni bora kwenda); prefer A to B (kuliko → to); prefer to do rather than do. Mtu mwingine akifuata would rather, tumia past simple kwa maana ya sasa au ya baadaye — au sema would prefer + mtu + to do. Na kumbuka: afadhali ya upendeleo → would rather; afadhali ya onyo → had better.

Mazoezi

A. Muundo

Kamilisha sentensi kwa umbo sahihi la kitenzi kilicho kwenye mabano, au andika upya kama unavyoelekezwa.

  1. You'd better (take) your passport with you.
  2. I'd rather (not go) to the party tonight.
  3. I'd rather you (not use) my laptop.
  4. I'd prefer you (wait) outside.
  5. We'd prefer it if you (not smoke) in the garden.
  6. Andika upya kwa would rather: I prefer to drive rather than fly.

B. Maana

Chagua au jibu kulingana na maana.

  1. Chagua jibu sahihi: I prefer swimming … running.
  2. Chagua ushauri wenye nguvu zaidi na wa dharura: … see a doctor now — your hand is bleeding badly.
  3. 'd ina maana gani katika "You'd better hurry"?
  4. 'd ina maana gani katika "I'd rather stay"?
  5. Chagua jibu sahihi: I'd rather you … me yesterday — now it's too late.

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. You hadn't better tell Dad.
  2. My boss would rather I work late on Fridays.
  3. I would rather to eat at home than to eat out.
  4. She prefers to read rather than watch TV.

D. Katika Muktadha

Kamilisha mazungumzo kwa neno moja katika kila nafasi, au tumia kitenzi kilicho kwenye mabano katika umbo sahihi.

Friday night
Ana: Do you want to go to that new club tonight?
Ben: Honestly, I'd 16 stay in. I'm really tired.
Ana: Come on! I'd 17 go with you than on my own.
Ben: OK, but we'd 18 not stay too late — I've got work tomorrow.
Ana: Fine. Oh, and I'd rather you 19 (not / wear) that old jacket.
Ben: Ha! Then I'd 20 you to choose my clothes too.
Ana: Deal. And you'd better 21 (be) ready by nine.

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza kuhusu maisha yako.

  1. Andika kuhusu upendeleo wako wa jumla kwa prefer A to B.
  2. Andika kile ambacho ungependa mtu unayeishi au kufanya kazi naye afanye kwa namna nyingine, kwa I'd rather you + past simple.
  3. Mpe rafiki ushauri mzito kwa hali maalum, kwa had better.

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. A2-21 Should na Ought To kwa Kiswahili: Jinsi ya Kutoa Ushauri
    I don't think you ___ buy that phone. It's too expensive. …
  2. B1-08 I Wish na If Only kwa Kiswahili: Natamani, Laiti na Tofauti ya Wish na Hope
    I wish I (have) a car. Then I wouldn't need the bus.
  3. B2-04 I Wish I Had, I Wish You Would na Regret kwa Kiswahili: Majuto na Matakwa
    I wish you (stop) interrupting me!
  4. B2-03 Unless, As Long As, In Case, Even If kwa Kiswahili: Zaidi ya If
    Take an umbrella ___ it rains. …
Majibu

A. Muundo

  1. take
  2. not go
  3. didn't use
  4. to wait
  5. didn't smoke
  6. I would rather drive than fly.

B. Maana

  1. to
  2. You'd better
  3. had
  4. would
  5. had told

C. Tafuta Kosa

  1. You'd better not tell Dad.
  2. My boss would rather I worked late on Fridays.
  3. I would rather eat at home than eat out. / I would rather eat at home than out.
  4. ✓ She prefers to read rather than watch TV.

D. Katika Muktadha

  1. rather / sooner
  2. rather / sooner
  3. better
  4. didn't wear
  5. prefer / like
  6. be

E. Zamu Yako

  1. I prefer reading books to watching films.
  2. I'd rather you didn't leave your shoes in the hall.
  3. You'd better charge your phone before the trip — there's no electricity at the campsite.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. should
  2. had
  3. would stop
  4. in case
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play