Would Rather, Had Better va Prefer oʻzbekcha: afzal koʻrish va qatʼiy maslahat
Would Rather, Had Better, Prefer
Bu sahifada
Maqsad
Bu darsdan keyin siz nimani afzal koʻrishingizni ayta olasiz (prefer, would prefer, would rather, would sooner), boshqa odam nima qilishini xohlashingizni bildira olasiz (I'd rather you stayed, I'd prefer you to stay) hamda had better bilan qatʼiy maslahat yoki ogohlantirish bera olasiz.
Asosiy gʻoya
Bu iboralardan ikkitasi birinchi qarashda gʻalati koʻrinadi. Had better oʻtgan zamon shaklini ishlatadi, lekin hozir haqida gapiradi. I'd rather you left oʻtgan zamonni ishlatadi, lekin kelajakni bildiradi.
Had better turgʻun ibora. Undagi had oʻtgan zamon maʼnosini yoʻqotgan. Telefoningizdagi «batareya kam» ogohlantirishini eslang: «Meni hozir zaryadlang, boʻlmasa qoʻngʻiroq oʻrtasida oʻchib qolaman.» Bu had better: buni hozir qiling, aks holda muammo boʻladi. U umumiy maslahat emas, bitta aniq vaziyat haqida.
Would rather + kimdir + oʻtgan zamon siz I wish I had… dan bilgan «xayoliy oʻtgan zamon» ni ishlatadi (B1-08). Boshqa odam hali haqiqat boʻlmagan biror ishni qilishini xohlasangiz, ingliz tili feʼlni oʻtgan zamonga oʻtkazadi. Bu shakl oʻtgan vaqtni emas, haqiqatdan uzoqlikni bildiradi. I'd rather you didn't tell anyone = siz odamlarga aytishingiz mumkin; men buning teskarisini xohlayman.
Prefer yoqtirish va tanlov uchun oddiy, neytral feʼl. Uning to va rather than bilan oʻz andozalari bor.
Oʻzbek va ingliz tillari
Oʻzbekchada afzal koʻrishni koʻpincha -dan koʻra bilan aytamiz: «Avtobusdan koʻra piyoda yurishni afzal koʻraman». Shuning uchun inglizchada than qoʻyish istagi paydo boʻladi. Lekin prefer bilan solishtirishda to keladi: prefer A to B. Than faqat would rather dan keyin keladi. Ikkinchi farq: oʻzbekchadagi maʼqul yoki yaxshi soʻzlari ham oddiy maslahatni (should), ham shoshilinch ogohlantirishni (had better) bildiradi; inglizchada ularni farqlash kerak. Uchinchi farq: boshqa odam haqidagi istakda oʻzbekchada feʼl zamonni koʻrsatmaydi («aytmasangiz yaxshi boʻlardi»), inglizchada esa oʻtgan zamon shakli keladi: I'd rather you didn't tell anyone.
| Oʻzbekcha | Maʼnosi | Inglizcha |
|---|---|---|
| Har kuni ishga qatnashdan koʻra uyda ishlashni afzal koʻraman. | umumiy afzallik | I prefer working from home to commuting. |
| U samolyotdan koʻra poyezdda borishni maʼqul koʻradi. | aniq vaziyatdagi tanlov | She'd rather take the train than fly. |
| Garaj oldiga mashina qoʻymasangiz yaxshi boʻlardi. | boshqa odamning harakati | I'd rather you didn't park in front of the garage. |
| Kurtka kiyib olganingiz maʼqul, tashqari juda sovuq. | ogohlantirish: hozir | You'd better take a jacket — it's freezing outside. |
| Koʻproq sabzavot yeganingiz maʼqul. | umumiy maslahat | You should eat more vegetables. |
Tuzilish
prefer
| Andoza | Misol |
|---|---|
| prefer + ot + to + ot | I prefer tea to coffee. |
| prefer + -ing + to + -ing | She prefers cycling to driving. |
| prefer + to-infinitive + rather than + asosiy shakl | We prefer to rent rather than buy. |
| would prefer + to-infinitive (aniq bir holat) | I'd prefer to sit by the window, please. |
| would prefer + kimdir + to-infinitive | I'd prefer you to stay. |
| would prefer it if + kimdir + Past Simple | I'd prefer it if you stayed. |
would rather / would sooner
| Andoza | Misol |
|---|---|
| would rather + asosiy shakl (+ than + asosiy shakl) | I'd rather walk than take the bus. |
| would rather not + asosiy shakl | I'd rather not talk about it. |
| would rather + kimdir + Past Simple (hozir / kelajak maʼnosi) | I'd rather you didn't smoke in here. |
| would rather + kimdir + Past Perfect (oʻtmish maʼnosi) | I'd rather you hadn't told him. |
| would sooner + asosiy shakl (norasmiy) | I'd sooner stay at home tonight. |
had better
| Shakl | Misol | |
|---|---|---|
| + | had better ('d better) + asosiy shakl | You'd better hurry. |
| − | had better not + asosiy shakl | We'd better not be late. |
Had better bilan savollar kam uchraydi; odatda uning oʻrniga should ishlatamiz: Should I call him?
Qoʻllanish
1Prefer: umumiy va aniq afzalliklar
Umumiy yoqtirishlar uchun prefer A to B ishlating. Ikki feʼl bilan prefer to do rather than (do) ishlating. Aniq bir vaziyat yoki xushmuomala tanlov uchun would prefer ishlating.
2Would rather: men nima qilishni xohlayman
Would rather + asosiy shakl afzallikni bildirishning juda keng tarqalgan yoʻli, ayniqsa aniq bir vaziyatda. Boshqa variant uchun than + asosiy shakl qoʻshing. Would sooner ning maʼnosi bir xil, lekin norasmiyroq.
3Boshqa odam nima qilishini xohlayman
Afzallik boshqa odamning harakati haqida boʻlsa, would rather + yangi ega + Past Simple ishlating. Maʼnosi hozir yoki kelajak. Oʻtmish uchun Past Perfect ishlating. Would prefer ning bu yerda ikki andozasi bor: would prefer + kimdir + to do va would prefer it if + Past Simple.
4Had better: qatʼiy maslahat va ogohlantirish
Had better ni aniq vaziyat haqidagi qatʼiy maslahat uchun ishlating; odatda buni qilmasangiz, xavf yoki muammo borligi nazarda tutiladi. U hozir yoki yaqin kelajak haqida, hech qachon oʻtmish haqida emas. U should dan (A2-21) kuchliroq, rahbarga yoki notanish odamga qoʻpol eshitilishi mumkin.
Keng tarqalgan xatolar
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
1. «-dan koʻra» → than. «Nondan koʻra guruchni yaxshi koʻradi» gapidagi «-dan koʻra» inglizchada than ga oʻxshaydi. Lekin prefer bilan ikki narsa to bilan bogʻlanadi. Than ni faqat would rather bilan ishlating.
2. «… ni afzal koʻraman» → prefer + asosiy shakl. Oʻzbekchada «uyda qolishni afzal koʻraman» gapida feʼl harakat nomi shaklida keladi va inglizchada to ham, -ing ham tushib qoladi. Prefer dan keyin to + feʼl yoki -ing kerak; asosiy shakl faqat would rather dan keyin keladi.
3. «-ganingiz maʼqul» → har doim had better. Oʻzbekchada «maʼqul» umumiy maslahat uchun ham, shoshilinch ogohlantirish uchun ham keladi. Had better esa faqat aniq, hozirgi vaziyat uchun va ichida «aks holda» degan ogohlantirish bor. Umumiy maslahat uchun should ishlating; ustoz, rahbar yoki notanish odamga had better qoʻpol eshitiladi.
4. «-masangiz yaxshi boʻlardi» → I'd rather you don't. Oʻzbekchadagi «-sangiz» zamon koʻrsatmaydi, shuning uchun inglizchada hozirgi zamon qoldiriladi. I'd rather you dan keyin standart shakl Past Simple.
Adashtirmang
had better va should — should umumiy, yumshoq maslahat; had better aniq vaziyat uchun, ogohlantirish bilan. A2-21 ga qarang.
I'd = I had yoki I would? — I'd better da 'd = had. I'd rather va I'd prefer da 'd = would.
I'd rather (men) va I'd rather you (boshqa odam) — ega bir xil: asosiy shakl; yangi ega: Past Simple.
prefer va would rather — andozalar har xil, maʼno oʻxshash.
would rather + oʻtgan zamon va it's time + oʻtgan zamon — It's time we went ham xuddi shu xayoliy oʻtgan zamon bilan biror ish hozir boʻlishi kerakligini aytadi («Ketish vaqti boʻldi»). It's time, it's about time va it's high time barcha xayoliy oʻtgan zamon andozalari bilan birga B2-21 da oʻrganiladi.
Imlo va talaffuz
- had better deyarli doim qisqaradi: you'd better /juːd ˈbetə/ (UK), /juːd ˈbetər/ (US). Tez norasmiy nutqda 'd deyarli eshitilmaydi («you better»), lekin yozuvda you'd better deb yozing.
- better da urgʻu birinchi boʻgʻinga tushadi: BET-ter. Oʻzbekchadagi kabi oxirgi boʻgʻinga urgʻu bermang; ikkinchi boʻgʻin kuchsiz /ə/.
- I'd rather /aɪd ˈrɑːðə/ (UK), /aɪd ˈræðər/ (US). /ð/ tovushi oʻzbek tilida yoʻq: til uchini yuqori tishlar orasiga qoʻyib, ovoz bilan puflang. Uni «z» yoki «d» bilan almashtirmang.
- prefer ikkinchi boʻgʻinga urgʻu oladi: /prɪˈfɜː/ (UK), /prɪˈfɜːr/ (US). /ɜː/ unlisi oʻzbek tilida yoʻq: lablar yoyiq, til oʻrtada, unli choʻziq. r ikkilanadi: preferred, preferring. Ot preference esa birinchi boʻgʻinga urgʻu oladi: /ˈprefrəns/.
Oltin qoida
had better / would rather / would sooner + asosiy shakl (to yoʻq); prefer A to B; prefer to do rather than do. Would rather dan keyin yangi odam kelsa, hozir yoki kelajak maʼnosi uchun Past Simple ishlating yoki would prefer + kimdir + to do deng. Esda tuting: «-dan koʻra» prefer bilan to boʻladi.
Mashqlar
A. Tuzilish
Qavs ichidagi feʼlni toʻgʻri shaklda yozing yoki gapni qayta yozing.
-
You'd better (take) your passport with you.
-
I'd rather (not go) to the party tonight.
-
I'd rather you (not use) my laptop.
-
I'd prefer you (wait) outside.
-
We'd prefer it if you (not smoke) in the garden.
-
would rather bilan qayta yozing: I prefer to drive rather than fly.
B. Maʼno
Vaziyatga mos javobni tanlang.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: I prefer swimming … running.
-
Kuchliroq, shoshilinch maslahatni tanlang: … see a doctor now — your hand is bleeding badly.
-
"You'd better hurry" gapida 'd nimani bildiradi?
-
"I'd rather stay" gapida 'd nimani bildiradi?
-
Toʻgʻri javobni tanlang: I'd rather you … me yesterday — now it's too late.
C. Xatoni toping
Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.
-
You hadn't better tell Dad.
-
My boss would rather I work late on Fridays.
-
I would rather to eat at home than to eat out.
-
She prefers to read rather than watch TV.
D. Kontekstda
Suhbatni toʻldiring. Kerakli soʻzni yozing yoki qavs ichidagi feʼlni toʻgʻri shaklda yozing.
Ana: Do you want to go to that new club tonight?
Ben: Honestly, I'd 16 stay in. I'm really tired.
Ana: Come on! I'd 17 go with you than on my own.
Ben: OK, but we'd 18 not stay too late — I've got work tomorrow.
Ana: Fine. Oh, and I'd rather you 19 (not / wear) that old jacket.
Ben: Ha! Then I'd 20 you to choose my clothes too.
Ana: Deal. And you'd better 21 (be) ready by nine.
E. Sizning navbatingiz
Ingliz tilida yozing.
-
prefer A to B bilan umumiy bir afzalligingiz haqida yozing.
-
Birga yashaydigan yoki ishlaydigan odamingiz nimani boshqacha qilishini xohlashingizni I'd rather you + Past Simple bilan yozing.
-
Doʻstingizga aniq bir vaziyat uchun had better bilan qatʼiy maslahat bering.
F. Aralash takrorlash
Oldingi darslarni takrorlang.
-
A2-21 Should va Ought To oʻzbekcha: ingliz tilida qanday maslahat beriladi? I don't think you ___ buy that phone. It's too expensive. …
-
B1-08 I Wish va If Only oʻzbekcha: «Qani endi …» ingliz tilida I wish I (have) a car. Then I wouldn't need the bus.
-
B2-04 I Wish I Had va Regret oʻzbekcha: oʻtmishdagi afsus va «… -sangiz-chi!» ingliz tilida I wish you (stop) interrupting me!
-
B2-03 Unless, as long as, in case, even if, otherwise oʻzbekcha: if dan tashqari shart soʻzlari Take an umbrella ___ it rains. …
Javoblar
A. Tuzilish
- take
- not go
- didn't use
- to wait
- didn't smoke
- I would rather drive than fly.
B. Maʼno
- to
- You'd better
- had
- would
- had told
C. Xatoni toping
- You'd better not tell Dad.
- My boss would rather I worked late on Fridays.
- I would rather eat at home than eat out. / I would rather eat at home than out.
- ✓ She prefers to read rather than watch TV.
D. Kontekstda
- rather / sooner
- rather / sooner
- better
- didn't wear
- prefer / like
- be
E. Sizning navbatingiz
- I prefer reading books to watching films.
- I'd rather you didn't leave your shoes in the hall.
- You'd better charge your phone before the trip — there's no electricity at the campsite.
F. Aralash takrorlash
- should
- had
- would stop
- in case
