Would rather, had better en prefer: ‘liever’ en ‘maar beter’ in het Engels
Would Rather, Had Better, Prefer
Op deze pagina
Leerdoel
Na deze les kun je zeggen wat je liever hebt of doet (prefer, would prefer, would rather, would sooner), zeggen wat je wilt dat een ander doet (I'd rather you stayed, I'd prefer you to stay), en een sterk advies of een waarschuwing geven met had better.
Het idee
Twee van deze uitdrukkingen zien er eerst vreemd uit. Had better heeft een verleden-tijdsvorm, maar gaat over nu. I'd rather you left heeft een verleden tijd, maar betekent de toekomst.
Had better is een vaste uitdrukking. De had heeft zijn betekenis van verleden tijd verloren. Denk aan de melding ‘batterij bijna leeg’ op je telefoon: ‘Laad me nu op – anders val ik midden in je gesprek uit.’ Dat is had better: doe dit nu, anders krijg je een probleem. Het gaat over één bepaalde situatie, niet over algemeen advies.
Would rather + iemand + verleden tijd gebruikt dezelfde ‘onwerkelijke verleden tijd’ die je kent van I wish I had… (B1-08). Wil je dat een ander iets doet wat nog niet werkelijkheid is, dan zet het Engels het werkwoord in de verleden tijd. Die vorm laat afstand tot de werkelijkheid zien, geen verleden tijd. I'd rather you didn't tell anyone = misschien vertel je het aan anderen; ik wil het tegenovergestelde.
Prefer is het gewone, neutrale werkwoord voor wat je leuk vindt en wat je kiest. Het heeft eigen patronen met to en rather than.
Nederlands en Engels vergeleken
Het Nederlands doet bijna alles met één bijwoord: liever. ‘Ik heb thee liever dan koffie’, ‘Ik ga liever lopen’, ‘Ik heb liever dat je blijft’. Het Engels heeft daar verschillende patronen voor, elk met een eigen vorm: prefer A to B, would rather + basisvorm + than, would rather + iemand + Past Simple. Twee dingen vallen op. Het Nederlandse dan wordt na prefer geen than, maar to. En na ‘Ik heb liever dat je…’ staat in het Nederlands de tegenwoordige tijd, terwijl het Engels de Past Simple gebruikt. Had better is in het Nederlands meestal ‘je kunt maar beter…’ of ‘je moet nu wel…’.
| Nederlands | Engels | Wat valt op? |
|---|---|---|
| Ik heb thee liever dan koffie. | I prefer tea to coffee. | dan → to |
| Ik ga liever lopen dan met de bus. | I'd rather walk than take the bus. | would rather + basisvorm + than |
| Ik heb liever dat je hier niet rookt. | I'd rather you didn't smoke in here. | Nederlands tegenwoordige tijd, Engels Past Simple |
| Ik had liever gehad dat je het hem niet had verteld. | I'd rather you hadn't told him. | verleden: Past Perfect |
| Je kunt maar beter opschieten. | You'd better hurry. | had better + basisvorm |
| Je kunt het maar beter niet zeggen. | You'd better not say it. | not na better |
Vorm
prefer
| Patroon | Voorbeeld |
|---|---|
| prefer + zelfstandig naamwoord + to + zelfstandig naamwoord | I prefer tea to coffee. |
| prefer + -ing + to + -ing | She prefers cycling to driving. |
| prefer + to-infinitive + rather than + basisvorm | We prefer to rent rather than buy. |
| would prefer + to-infinitive (één bepaalde keer) | I'd prefer to sit by the window, please. |
| would prefer + iemand + to-infinitive | I'd prefer you to stay. |
| would prefer it if + iemand + Past Simple | I'd prefer it if you stayed. |
would rather / would sooner
| Patroon | Voorbeeld |
|---|---|
| would rather + basisvorm (+ than + basisvorm) | I'd rather walk than take the bus. |
| would rather not + basisvorm | I'd rather not talk about it. |
| would rather + iemand + Past Simple (betekenis: nu/toekomst) | I'd rather you didn't smoke in here. |
| would rather + iemand + Past Perfect (betekenis: verleden) | I'd rather you hadn't told him. |
| would sooner + basisvorm (informeel) | I'd sooner stay at home tonight. |
had better
| Vorm | Voorbeeld | |
|---|---|---|
| + | had better ('d better) + basisvorm | You'd better hurry. |
| − | had better not + basisvorm | We'd better not be late. |
Vragen met had better zijn zeldzaam; meestal gebruik je dan should: Should I call him?
Gebruik
1Prefer – algemene en concrete voorkeuren
Gebruik prefer A to B voor wat je in het algemeen liever hebt. Met twee werkwoorden zeg je prefer to do rather than (do). Voor één bepaalde situatie of een beleefde keuze gebruik je would prefer.
2Would rather – wat ik liever doe
Would rather + basisvorm is een heel gewone manier om een voorkeur te geven, vooral in een concrete situatie. Het andere alternatief komt na than + basisvorm. Would sooner betekent hetzelfde en is informeler.
3Wat ik wil dat een ander doet
Gaat je voorkeur over wat een ander doet, gebruik dan would rather + nieuw onderwerp + Past Simple. De betekenis is nu of toekomst. Voor het verleden gebruik je de Past Perfect. Would prefer heeft hier twee patronen: would prefer + iemand + to do en would prefer it if + Past Simple.
4Had better – sterk advies en waarschuwingen
Gebruik had better voor een sterk advies in een bepaalde situatie, meestal met een gevaar of probleem op de achtergrond als je het niet doet. Het gaat over nu of de nabije toekomst, nooit over het verleden. Het is sterker dan should (A2-21), en tegen een baas of een onbekende kan het onbeleefd klinken.
Veelgemaakte fouten
Valkuilen voor Nederlandstaligen
1. ‘Liever … dan’ → prefer … than. Het Nederlandse dan ligt zo voor de hand dat than er vanzelf uit komt. Na prefer + zelfstandig naamwoord of -ing-vorm gebruik je to. Wil je wél than, gebruik dan would rather.
2. ‘Ik … liever’ zonder would. In het Nederlands is liever een bijwoord: ‘Ik ga liever met de fiets.’ Veel Nederlandstaligen maken daar I rather… van. Rather is in die betekenis geen werkwoord: je hebt would ('d) nodig – of je gebruikt prefer.
3. ‘Ik heb liever dat je…’ woord voor woord. In die Nederlandse zin staat na dat gewoon de tegenwoordige tijd. In het Engels staat na would rather + nieuw onderwerp de Past Simple, ook als het over nu of later gaat (of je zegt would prefer + iemand + to do). En heb vertaal je niet mee.
4. ‘Je kunt maar beter…’ → You can better… Zoals ‘je kunt beter’ (A2-21) bestaat ook ‘je kunt maar beter’ niet woord voor woord in het Engels. Voor een dringend advies met een waarschuwing gebruik je had better ('d better).
Niet verwarren
had better en should – should is een algemeen, mild advies; had better is voor een bepaalde situatie, met een waarschuwing. Zie A2-21.
I'd = I had of I would? – In I'd better is 'd = had. In I'd rather en I'd prefer is 'd = would.
I'd rather (ik zelf) en I'd rather you (een ander) – hetzelfde onderwerp: basisvorm; een nieuw onderwerp: Past Simple.
prefer en would rather – andere patronen, bijna dezelfde betekenis.
would rather + verleden tijd en it's time + verleden tijd – It's time we went (‘Het wordt tijd dat we gaan’) gebruikt dezelfde onwerkelijke verleden tijd om te zeggen dat iets nu moet gebeuren. It's time, it's about time en it's high time leer je in B2-21, samen met alle andere patronen met de onwerkelijke verleden tijd.
Spelling en uitspraak
- had better wordt bijna altijd samengetrokken: you'd better /juːd ˈbetə/ (UK), /juːd ˈbetər/ (US). In snelle, informele spraak hoor je de 'd bijna niet (‘you better’), maar schrijf you'd better.
- In Amerikaans-Engels klinkt de tt in better als een snelle, zachte d-achtige tik: /ˈbeɾər/. In Brits-Engels is het een gewone /t/.
- I'd rather /aɪd ˈrɑːðə/ (UK), /aɪd ˈræðər/ (US). De th in rather en than is een stemhebbende /ð/: leg het puntje van je tong licht tegen je boventanden en laat je stem zoemen. Geen /d/ en geen /z/ – rather mag niet klinken als ‘radder’.
- De Engelse r aan het begin van rather maak je zonder rollen of schrapen: krul het puntje van je tong iets naar achteren zonder iets te raken. In Brits-Engels hoor je de r aan het eind van rather en better niet.
- prefer heeft de klemtoon op de tweede lettergreep: /prɪˈfɜː/ (UK), /prɪˈfɜːr/ (US). De /ɜː/ is een lange klank met ontspannen, niet-geronde lippen – niet de Nederlandse ‘eu’ of ‘u’. Je verdubbelt de r: preferred, preferring. Het zelfstandig naamwoord preference heeft de klemtoon op de eerste lettergreep: /ˈprefrəns/.
Gouden regel
had better / would rather / would sooner + basisvorm (zonder to); prefer A to B; prefer to do rather than do. Staat er een nieuw onderwerp na would rather, gebruik dan de Past Simple voor nu of de toekomst – of zeg would prefer + iemand + to do. En ‘liever … dan’ na prefer is to, niet than.
Oefeningen
A. Vorm
Zet het werkwoord tussen haakjes in de juiste vorm.
-
You'd better (take) your passport with you.
-
I'd rather (not go) to the party tonight.
-
I'd rather you (not use) my laptop.
-
I'd prefer you (wait) outside.
-
We'd prefer it if you (not smoke) in the garden.
-
Herschrijf met would rather: I prefer to drive rather than fly.
B. Betekenis
Kies het antwoord dat bij de situatie past.
-
Kies het juiste antwoord: I prefer swimming … running.
-
Kies het sterkere, dringender advies: … see a doctor now — your hand is bleeding badly.
-
Waar staat 'd voor in "You'd better hurry"? Antwoord in het Engels.
-
Waar staat 'd voor in "I'd rather stay"? Antwoord in het Engels.
-
Kies het juiste antwoord: I'd rather you … me yesterday — now it's too late.
C. Vind de fout
Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.
-
You hadn't better tell Dad.
-
My boss would rather I work late on Fridays.
-
I would rather to eat at home than to eat out.
-
She prefers to read rather than watch TV.
D. In context
Lees het gesprek. Vul bij 16, 17, 18 en 20 één woord in; zet bij 19 en 21 het werkwoord tussen haakjes in de juiste vorm.
Ana: Do you want to go to that new club tonight?
Ben: Honestly, I'd 16 stay in. I'm really tired.
Ana: Come on! I'd 17 go with you than on my own.
Ben: OK, but we'd 18 not stay too late — I've got work tomorrow.
Ana: Fine. Oh, and I'd rather you 19 (not / wear) that old jacket.
Ben: Ha! Then I'd 20 you to choose my clothes too.
Ana: Deal. And you'd better 21 (be) ready by nine.
E. Jouw beurt
Schrijf in het Engels over je eigen voorkeuren.
-
Schrijf over een algemene voorkeur met prefer A to B.
-
Schrijf wat je wilt dat iemand met wie je woont of werkt anders doet, met I'd rather you + Past Simple.
-
Geef een vriend een dringend advies voor een bepaalde situatie met had better.
F. Gemengde herhaling
Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.
-
A2-21 Should en ought to: advies geven in het Engels I don't think you ___ buy that phone. It's too expensive. …
-
B1-08 I wish en if only: wensen in het Engels (wish of hope?) I wish I (have) a car. Then I wouldn't need the bus.
-
B2-04 I wish I had, if only en regret: spijt over het verleden in het Engels I wish you (stop) interrupting me!
-
B2-03 Unless, as long as, in case, even if: meer dan if in Engelse voorwaardelijke zinnen Take an umbrella ___ it rains. …
Antwoorden
A. Vorm
- take
- not go
- didn't use
- to wait
- didn't smoke
- I would rather drive than fly.
B. Betekenis
- to
- You'd better
- had
- would
- had told
C. Vind de fout
- You'd better not tell Dad.
- My boss would rather I worked late on Fridays.
- I would rather eat at home than eat out. / I would rather eat at home than out.
- ✓ She prefers to read rather than watch TV.
D. In context
- rather / sooner
- rather / sooner
- better
- didn't wear
- prefer / like
- be
E. Jouw beurt
- I prefer reading books to watching films.
- I'd rather you didn't leave your shoes in the hall.
- You'd better charge your phone before the trip — there's no electricity at the campsite.
F. Gemengde herhaling
- should
- had
- would stop
- in case
