SlowingoQrammatika
B2 5 / 30

Would Rather, Had Better və Prefer azərbaycanca: üstünlük və xəbərdarlıq

Would Rather, Had Better, Prefer

Bu səhifədə
  1. Məqsəd
  2. Əsas fikir
  3. Azərbaycan dili və ingilis dili
  4. Quruluş
  5. İstifadə
  6. Tez-tez edilən səhvlər
  7. Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
  8. Qarışdırmayın
  9. Yazılış və tələffüz
  10. Qızıl qayda
  11. Tapşırıqlar

Məqsəd

Bu dərsdən sonra siz nəyi üstün tutduğunuzu deyə (prefer, would prefer, would rather, would sooner), başqasının nə etməsini istədiyinizi bildirə (I'd rather you stayed, I'd prefer you to stay) və had better ilə güclü məsləhət və ya xəbərdarlıq edə biləcəksiniz.

Əsas fikir

Bu ifadələrdən ikisi ilk baxışda qəribə görünür. Had better keçmiş formadadır, amma indi haqqında danışır. I'd rather you left keçmiş zamandadır, amma gələcəyi bildirir.

Had better sabit ifadədir. Buradakı had keçmiş mənasını itirib. Telefonunuzdakı «batareya azdır» xəbərdarlığını xatırlayın: «Məni indi şarj et, yoxsa zəngin ortasında sönəcəyəm». Had better budur: bunu indi edin, yoxsa problem olacaq. Bu, ümumi məsləhət deyil, bir konkret vəziyyət haqqındadır.

Would rather + kimsə + keçmiş forma B1-08 dərsindən tanıdığınız I wish I had… qəlibindəki «qeyri-real keçmişi» işlədir. Başqa bir insanın hələ real olmayan bir iş görməsini istəyəndə ingilis dili feili keçmiş formaya keçirir. Keçmiş forma burada keçmiş zamanı yox, reallıqdan uzaqlığı göstərir. I'd rather you didn't tell anyone = sən başqalarına deyə bilərsən, mən isə bunun əksini istəyirəm.

Prefer xoşa gələn şeylər və seçim üçün sadə, neytral feildir. Onun to və rather than ilə öz qəlibləri var.

Azərbaycan dili və ingilis dili

Azərbaycan dilində üstünlüyü əsasən üstün tutmaq və -dansa ilə deyirik. Müqayisə olunan ikinci şey çıxışlıq halda (-dan) olur: «Çayı qəhvədən üstün tuturam», «Çayı qəhvədən çox sevirəm». Bu -dan öyrənəni than sözünə aparır: prefer … than ❌. İngiliscədə isə prefer ilə ikinci şeydən əvvəl to gəlir: prefer A to B. «Uçmaqdansa, qatarla getməyi üstün tuturam» isə would rather … than və prefer to … rather than deməkdir.

«Getməyi üstün tuturam» cümləsində məsdər (-maq / -mək) var və o, to kimi görünür. Amma would rather və had better sözlərindən sonra to gəlmir. Başqasının nə etməsini istəyəndə azərbaycancada «istərdim ki, … -asan» deyirik; burada keçmiş forma yoxdur. İngiliscədə isə I'd rather you sözlərindən sonra Past Simple gəlir. Nəhayət, yaxşı olar ki / -san yaxşıdır həm should, həm də had better ola bilər. Had better xəbərdarlıqdır: «yoxsa pis olacaq». Hərfi tərcümədə «yaxşı olar» would be better kimi göründüyü üçün would better ❌ alınır; düzgün forma isə had better ifadəsidir.

AzərbaycancaMənasıİngiliscə
Çayı qəhvədən üstün tuturam. / Çayı qəhvədən çox sevirəm.ümumi üstünlükI prefer tea to coffee.
Uçmaqdansa, qatarla getməyi üstün tutur.iki hərəkətShe'd rather take the train than fly.
Bu axşam evdə qalmağı üstün tuturam.indiki vəziyyətdə seçimI'd rather stay in tonight.
İstərdim ki, maşını qarajın qabağında saxlamayasınız.başqasının hərəkətiI'd rather you didn't park in front of the garage.
Gəlməmişdən əvvəl zəng etsən, yaxşı olar.başqasının hərəkətiI'd prefer you to call before you come round.
Yaxşı olar ki, gödəkcə götürəsən, yoxsa üşüyəcəksən.xəbərdarlıqYou'd better take a jacket.
Yaxşısı budur, anama zəng edim.özümə xəbərdarlıqI'd better call my mum.

Quruluş

prefer

QəlibNümunə
prefer + isim + to + isimI prefer tea to coffee.
prefer + -ing + to + -ingShe prefers cycling to driving.
prefer + to + məsdər + rather than + feilin əsas formasıWe prefer to rent rather than buy.
would prefer + to + məsdər (konkret hal)I'd prefer to sit by the window, please.
would prefer + kimsə + to + məsdərI'd prefer you to stay.
would prefer it if + kimsə + Past SimpleI'd prefer it if you stayed.

would rather / would sooner

QəlibNümunə
would rather + feilin əsas forması (+ than + feilin əsas forması)I'd rather walk than take the bus.
would rather not + feilin əsas formasıI'd rather not talk about it.
would rather + kimsə + Past Simple (indi / gələcək mənası)I'd rather you didn't smoke in here.
would rather + kimsə + Past Perfect (keçmiş mənası)I'd rather you hadn't told him.
would sooner + feilin əsas forması (qeyri-rəsmi)I'd sooner stay at home tonight.

had better

FormaNümunə
+had better ('d better) + feilin əsas formasıYou'd better hurry.
−had better not + feilin əsas formasıWe'd better not be late.

Had better ilə sual nadir hallarda qurulur; adətən onun əvəzinə should işlədirik: Should I call him?

İstifadə

1Prefer: ümumi və konkret üstünlüklər

Ümumi zövqlər üçün prefer A to B işlədin. İki feil olanda prefer to do rather than (do) işlədin. Konkret vəziyyətdə və ya nəzakətli seçimdə would prefer işlədin.

I prefer working from home to commuting.
Evdən işləməyi hər gün işə gedib-gəlməkdən üstün tuturam.
ümumi üstünlük; «-dən üstün tuturam» → to, than yox
Most of my friends prefer streaming films to going to the cinema.
Dostlarımın çoxu filmlərə onlayn baxmağı kinoteatra getməkdən üstün tutur.
I prefer to cook at home rather than eat out every night.
Hər axşam çöldə yeməkdənsə, evdə yemək bişirməyi üstün tuturam.
«-dənsə» → rather than
Would you prefer to meet on Monday or Tuesday?
Bazar ertəsi görüşmək sizə daha uyğundur, yoxsa çərşənbə axşamı?
konkret hal → would prefer
I'd prefer not to discuss my salary.
Maaşım barədə danışmamağı üstün tuturam.
nəzakətli imtina

2Would rather: mən nə etmək istəyirəm

Would rather + feilin əsas forması üstünlüyü bildirməyin çox işlənən yoludur, xüsusən konkret vəziyyətdə. Digər variant üçün than + feilin əsas forması əlavə edin. Would sooner eyni mənadadır, amma daha qeyri-rəsmidir.

I'd rather stay in tonight — I'm exhausted.
Bu axşam evdə qalmağı üstün tuturam. Əldən düşmüşəm.
«qalmağı» → stay, to yoxdur
She'd rather take the train than fly.
O, təyyarə ilə uçmaqdansa, qatarla getməyi üstün tutur.
would rather və than sözlərindən sonra to gəlmir
Would you rather have pizza or curry?
Pizza istəyirsən, yoxsa karri?
I'd rather not go into details.
Təfərrüata varmamaq istərdim.
inkar: rather not
I'd sooner walk than wait an hour for a bus.
Avtobusu bir saat gözləməkdənsə, piyada gedərəm.
would sooner: qeyri-rəsmi

3Başqasının nə etməsini istəyirəm

Üstünlük başqa bir insanın hərəkəti haqqındadırsa, would rather + yeni mübtəda + Past Simple işlədin. Mənası indi və ya gələcəkdir. Keçmiş üçün Past Perfect işlədin. Would prefer burada iki qəliblə işlənir: would prefer + kimsə + to do və would prefer it if + Past Simple. Azərbaycancada isə «istərdim ki, … -asan / -sın» deyirik və keçmiş forma işlətmirik.

I'd rather you didn't park in front of the garage.
İstərdim ki, maşını qarajın qabağında saxlamayasınız.
«saxlamayasınız» → didn't park: keçmiş forma, amma mənası indi
My parents would rather I studied law.
Valideynlərim istərdilər ki, hüquq oxuyum.
onlar bunu istəyirlər; studied, study yox
Would you rather I came back later?
İstəyirsiniz, bir az sonra gəlim?
came: keçmiş forma, mənası gələcək
I'd rather you hadn't invited him.
Kaş onu dəvət etməyəydin.
keçmiş: dəvət etmisən → hadn't invited; him → kişi
I'd prefer you to call before you come round.
Gəlməmişdən əvvəl zəng etsən, yaxşı olar.
would prefer + you + to call; come round (UK) = come over
We'd prefer it if you didn't bring your dog.
İtinizi gətirməsəniz, daha yaxşı olar.
prefer it if + Past Simple

4Had better: güclü məsləhət və xəbərdarlıq

Konkret vəziyyət üçün güclü məsləhət verəndə had better işlədin. Adətən arxada gizli bir təhlükə və ya problem var: «etməsəniz, pis olacaq». O, keçmişə yox, indiyə və ya yaxın gələcəyə aiddir. Should sözündən daha güclüdür (A2-21), müdirə və ya tanımadığınız adama deyiləndə kobud səslənə bilər.

You'd better take a jacket — it's freezing outside.
Yaxşı olar ki, gödəkcə götürəsən. Çöldə bərk şaxtadır.
xəbərdarlıq: götürməsən, üşüyəcəksən
We'd better leave now, or we'll miss the train.
Yaxşısı budur, indi çıxaq, yoxsa qatardan qalarıq.
«yoxsa» təhlükəni göstərir
I'd better call my mum; she'll be worried.
Yaxşısı budur, anama zəng edim, narahat olacaq.
I'd = I had; mum (UK) = mom (US)
You'd better not tell anyone about this.
Bu barədə heç kimə deməsən yaxşıdır.
inkar: had better not
The report had better be on my desk by nine.
Hesabat saat doqquza qədər masamın üstündə olsun.
hədə kimi səslənə bilən xəbərdarlıq

Tez-tez edilən səhvlər

❌You had better to go now.
✅You had better go now.
had better + feilin əsas forması, to olmadan.
❌You hadn't better be late.
✅You'd better not be late.
İnkar: had better not.
❌I would rather to stay home.
✅I would rather stay home.
would rather + feilin əsas forması.
❌I prefer tea than coffee.
✅I prefer tea to coffee.
prefer A to B.
⚠️I prefer to walk than drive.
✅I prefer to walk rather than drive.
Qeyri-rəsmi danışıqda eşidilir, amma prefer + to + məsdər ilə standart qəlibdə rather than işlənir.
❌I'd prefer that you to stay.
✅I'd prefer you to stay.
would prefer + kimsə + to + məsdər, that olmadan.
⚠️I'd rather you don't tell her.
✅I'd rather you didn't tell her.
Qeyri-rəsmi danışıqda bəzən indiki zaman eşidilir, amma yeni mübtədadan sonra standart forma Past Simple formasıdır.

Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər

1. «-dan çox sevirəm» → prefer … than. Azərbaycancada müqayisəni çıxışlıq hal (-dan) ilə edirik: «Metronu avtobusdan çox sevirəm». «Metronu avtobusdan üstün tuturam» cümləsində də eyni -dan var. Ona görə prefer sözündən sonra than qoymaq asandır. Amma prefer ilə iki şeyi to birləşdirir: than yalnız müqayisə dərəcəsindən (better than, more than) və rather sözündən sonra gəlir.

❌Most people in Baku prefer the metro than the bus.
✅Most people in Baku prefer the metro to the bus.
prefer A to B: than yox.

2. «Yaxşı olar ki» → would better. «Yaxşı olar» sözbəsöz would be better kimi görünür və I'd better ifadəsindəki 'd da would kimi başa düşülür. Amma had better sabit ifadədir: burada 'd = had.

❌You would better check the tyres before the trip to Ganja.
✅You'd better check the tyres before the trip to Ganja.
Sabit ifadə: had better, would better yox.

3. «-mağı üstün tuturam» → to. Azərbaycancada üstünlük məsdərlə deyilir («qalmağı», «baxmağı»), ona görə would rather sözündən sonra da to artırılır. Would rather, would sooner və had better sözlərindən sonra to olmadan feilin əsas forması gəlir.

❌Murad would rather to watch the match at home.
✅Murad would rather watch the match at home.
would rather + feilin əsas forması.

4. «İstərdim ki, … -asan» → indiki zaman. Azərbaycancadakı «İstərdim ki, tək səyahət etməyəsən» cümləsində keçmiş forma yoxdur. İngiliscədə isə would rather sözündən sonra başqa mübtəda gəlirsə, feil Past Simple formasında olur.

⚠️Nigar's parents would rather she doesn't travel alone.
✅Nigar's parents would rather she didn't travel alone.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma bu, qeyri-rəsmi danışıq formasıdır; standart forma Past Simple formasıdır: didn't travel.

5. «Yaxşı olar ki» hər məsləhətdə → had better. Azərbaycancadakı «yaxşı olar ki» həm adi məsləhət, həm də xəbərdarlıq ola bilər. Had better isə həmişə «yoxsa pis olacaq» deyir. Ümumi tövsiyədə o, hədə kimi səslənir.

⚠️(Qonağınıza Bakıda nəyə baxmağı tövsiyə edirsiniz.) You'd better visit the Old City. It's beautiful.
✅You should visit the Old City. It's beautiful.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma had better xəbərdarlıqdır; dostyana tövsiyə üçün should.

Qarışdırmayın

had better və should — should ümumi, yumşaq məsləhətdir; had better konkret vəziyyət üçündür və içində xəbərdarlıq var. A2-21 dərsinə baxın.

You should eat more vegetables.
Daha çox tərəvəz yeməlisən.
ümumi məsləhət
You'd better eat something now — you'll faint!
Tez bir şey ye, yoxsa huşunu itirəcəksən!
təcili, konkret

I'd = I had, yoxsa I would? — I'd better ifadəsində 'd = had. I'd rather və I'd prefer ifadələrində 'd = would.

I'd better go.
Yaxşısı budur, gedim.
I had better go
I'd rather go.
Getməyi üstün tuturam.
I would rather go

I'd rather (mən) və I'd rather you (başqası) — eyni mübtəda: feilin əsas forması; yeni mübtəda: Past Simple.

I'd rather go home.
Evə getmək istərdim.
mən getmək istəyirəm
I'd rather you went home.
İstərdim ki, sən evə gedəsən.
sənin getməyini istəyirəm: went

prefer və would rather — mənaları yaxındır, qəlibləri fərqlidir.

I prefer walking to driving.
Piyada getməyi maşın sürməkdən üstün tuturam.
prefer + -ing + to
I'd rather walk than drive.
Maşın sürməkdənsə, piyada getməyi üstün tuturam.
would rather + feilin əsas forması + than

would rather + keçmiş forma və it's time + keçmiş forma — It's time we went («Getmək vaxtıdır») da eyni qeyri-real keçmişlə bir işin indi baş verməli olduğunu deyir. It's time, it's about time və it's high time bütün qeyri-real keçmiş qəlibləri ilə birlikdə B2-21 dərsində öyrədilir.

Yazılış və tələffüz

  • had better demək olar ki, həmişə qısaldılır: you'd better /juːd ˈbetə/ (UK), /juːd ˈbetər/ (US). Sürətli danışıqda 'd az qala eşidilmir («you better»), amma yazıda you'd better yazın.
  • better sözünün sonu zəif saitdir (/ə/); Britaniya tələffüzündə r oxunmur, Amerika tələffüzündə isə r yuvarlanmır, dil heç yerə toxunmur.
  • I'd rather /aɪd ˈrɑːðə/ (UK), /aɪd ˈræðər/ (US). Ortadakı /ð/ səsini «d» və ya «z» ilə əvəz etməyin: dilin ucu yüngülcə dişlərin arasında olur və səs telləri titrəyir. Amerika tələffüzündəki /æ/ azərbaycan dilindəki ə səsinə yaxındır.
  • prefer sözündə vurğu ikinci hecaya düşür: /prɪˈfɜː/ (UK), /prɪˈfɜːr/ (US). /ɜː/ səsi azərbaycan dilində yoxdur: dodaqlar yuvarlaqlaşmır, dil ortada rahat qalır. Yazılışda r ikiləşir: preferred, preferring.
  • preference ismində isə vurğu birinci hecaya keçir: /ˈprefrəns/. Azərbaycan dilindəki kimi son hecanı vurğulamayın.

Qızıl qayda

had better / would rather / would sooner + feilin əsas forması (to olmadan); prefer A to B; prefer to do rather than do. Would rather sözündən sonra başqa bir şəxs gəlirsə, indi və ya gələcək mənası üçün Past Simple işlədin, ya da would prefer + kimsə + to do deyin. Yadda saxlayın: «-dan çox sevirəm» = prefer … to, «yaxşı olar ki, …, yoxsa…» = had better.

Tapşırıqlar

A. Quruluş

Mötərizədəki feili düzgün formada yazın.

  1. You'd better (take) your passport with you.
  2. I'd rather (not go) to the party tonight.
  3. I'd rather you (not use) my laptop.
  4. I'd prefer you (wait) outside.
  5. We'd prefer it if you (not smoke) in the garden.
  6. would rather ilə yenidən yazın: I prefer to drive rather than fly.

B. Məna

Vəziyyətə uyğun cavabı seçin və ya yazın.

  1. Düzgün cavabı seçin: I prefer swimming … running.
  2. Daha güclü, təcili məsləhəti seçin: … see a doctor now — your hand is bleeding badly.
  3. "You'd better hurry" cümləsində 'd nə deməkdir?
  4. "I'd rather stay" cümləsində 'd nə deməkdir?
  5. Düzgün cavabı seçin: I'd rather you … me yesterday — now it's too late.

C. Səhvi tapın

Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.

  1. You hadn't better tell Dad.
  2. My boss would rather I work late on Fridays.
  3. I would rather to eat at home than to eat out.
  4. She prefers to read rather than watch TV.

D. Mətndə

Hər yerə bir söz və ya mötərizədəki feilin düzgün formasını yazın.

Friday night
Ana: Do you want to go to that new club tonight?
Ben: Honestly, I'd 16 stay in. I'm really tired.
Ana: Come on! I'd 17 go with you than on my own.
Ben: OK, but we'd 18 not stay too late — I've got work tomorrow.
Ana: Fine. Oh, and I'd rather you 19 (not / wear) that old jacket.
Ben: Ha! Then I'd 20 you to choose my clothes too.
Ana: Deal. And you'd better 21 (be) ready by nine.

E. Sizin növbəniz

Özünüz haqqında ingiliscə yazın.

  1. prefer A to B ilə ümumi bir üstünlüyünüz haqqında yazın.
  2. Birlikdə yaşadığınız və ya işlədiyiniz birinin nəyi fərqli etməsini istədiyinizi I'd rather you + Past Simple ilə yazın.
  3. had better ilə dostunuza konkret vəziyyət üçün güclü məsləhət verin.

F. Qarışıq təkrar

Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.

  1. A2-21 Should və Ought To azərbaycanca: ingiliscə necə məsləhət veririk?
    I don't think you ___ buy that phone. It's too expensive. …
  2. B1-08 I Wish və If Only azərbaycanca: «Kaş …» ingiliscə necə deyilir? Wish və hope fərqi
    I wish I (have) a car. Then I wouldn't need the bus.
  3. B2-04 I Wish + Past Perfect azərbaycanca: keçmişə peşmançılıq, wish + would və regret
    I wish you (stop) interrupting me!
  4. B2-03 Unless, as long as, in case, even if azərbaycanca: «-masa», «bir şərtlə ki», «birdən … deyə»
    Take an umbrella ___ it rains. …
Cavablar

A. Quruluş

  1. take
  2. not go
  3. didn't use
  4. to wait
  5. didn't smoke
  6. I would rather drive than fly.

B. Məna

  1. to
  2. You'd better
  3. had
  4. would
  5. had told

C. Səhvi tapın

  1. You'd better not tell Dad.
  2. My boss would rather I worked late on Fridays.
  3. I would rather eat at home than eat out. / I would rather eat at home than out.
  4. ✓ She prefers to read rather than watch TV.

D. Mətndə

  1. rather / sooner
  2. rather / sooner
  3. better
  4. didn't wear
  5. prefer / like
  6. be

E. Sizin növbəniz

  1. I prefer reading books to watching films.
  2. I'd rather you didn't leave your shoes in the hall.
  3. You'd better charge your phone before the trip — there's no electricity at the campsite.

F. Qarışıq təkrar

  1. should
  2. had
  3. would stop
  4. in case
Android TətbiqiHər Yerdə Öyrənin Google Play