As If, As Though na Suppose kwa Kiswahili: Kana Kwamba, Tuseme na It's Time
As If, As Though, Suppose: Hypothetical Meaning
Katika ukurasa huu
Lengo
Baada ya somo hili, utaweza kueleza jinsi mambo yanavyoonekana kwa as if / as though / like, kufikiria hali kwa suppose, supposing, what if na imagine, kusema kwamba jambo linapaswa kutokea sasa kwa it's time, na kutambua "unreal past" (wakati uliopita usio halisi) unaounganisha miundo hii yote.
Wazo Kuu
Kiingereza kina mbinu ya busara ya kuzungumzia mambo yasiyo halisi: kinarudisha kitenzi hatua moja nyuma kwenye wakati uliopita. If I had a car… (sina). I wish I knew (sijui). Hapa umbo la zamani halimaanishi wakati uliopita. Linamaanisha umbali kutoka kwenye ukweli.
Somo hili linaonyesha mbinu hiyo hiyo mahali papya. Baada ya as if na as though (kana kwamba, kama kwamba), unaeleza jinsi kitu kinavyoonekana. Kama inaweza kuwa kweli, tumia tense ya kawaida: She looks as if she is tired (huenda amechoka kweli). Kama unajua si kweli, rudi nyuma kwenye wakati uliopita: He talks as if he knew everything (hajui kila kitu).
Fikiria wingu la ndoto juu ya kichwa cha mtu. Tense ya kawaida inabaki ardhini, katika ulimwengu halisi. Unreal past inaelea juu ndani ya wingu: inaonekana kama hali halisi, lakini kila mtu anajua si halisi.
Suppose, what if, imagine na it's time zinatumia wingu hilo hilo.
Kiswahili kinaonyesha kutokuwa halisi kwa njia nyingine: kwa -nge- / -ngali- (ningekuwa, ningalijua) au kwa muktadha tu (anaongea kana kwamba anajua kila kitu). Kiingereza kinatumia umbo la zamani — na mara nyingi mahali ambapo Kiswahili kinatumia wakati uliopo au dhamira (ni wakati twende).
Kiswahili na Kiingereza
Baada ya kana kwamba, Kiswahili kwa kawaida kinatumia tense ya kawaida, iwe jambo ni kweli au si kweli; Kiingereza kinarudi nyuma (knew, were, had done) jambo lisipokuwa kweli. Baada ya tuseme / fikiria, Kiswahili kinatumia -nge- katika nusu zote mbili, lakini Kiingereza kinaweka would katika jibu tu. Baada ya ni wakati, Kiswahili kinatumia dhamira (twende), Kiingereza: past simple. Na kama ya Kiswahili inafanya kazi ya like (kufanana) na ya as if (kuonekana).
| Kiswahili | Maana | Kiingereza |
|---|---|---|
| Unaonekana kana kwamba hujalala wiki nzima. | huenda ni kweli | You look as if you haven't slept all week. |
| Anaongea kana kwamba anajua kila kitu. | si kweli | He talks as if he knew everything. |
| Tuseme ungeweza kuishi popote duniani. Ungeenda wapi? | si halisi | Suppose you could live anywhere. Where would you go? |
| Tuseme ukipoteza kazi yako — utafanya nini? | uwezekano halisi | Suppose you lose your job — what will you do? |
| Ni wakati twende nyumbani. | inapaswa kutokea sasa | It's time we went home. |
| Anafanana na mama yake. | kufanana | She looks like her mother. |
Angalia safu ya pili: Kiswahili kinasema anajua (wakati uliopo), lakini Kiingereza kinasema knew, kuonyesha kwamba si kweli. Na safu ya tano: twende (dhamira) → went (past), si go.
Muundo
Vitenzi vya kuonekana + as if / as though
| Jinsi kinavyoonekana | Kitenzi baada ya as if / as though | Mfano |
|---|---|---|
| huenda ni kweli | tense ya kawaida | It looks as if it's going to rain. |
| si kweli (sasa) | Past Simple (were / was) | He acts as if he owned the place. |
| si kweli (zamani) | Past Perfect | She looked at me as if I had said something terrible. |
As if I / he / she / it were ni rasmi zaidi; was ni ya kawaida katika mazungumzo ya kila siku.
Like (isiyo rasmi)
| Ya kawaida / rasmi | Isiyo rasmi (ya kawaida sana, hasa Kiingereza cha Marekani) |
|---|---|
| It looks as if it's going to snow. | It looks like it's going to snow. |
Kufikiria: suppose / supposing / what if / imagine
| Umbo la kitenzi | Maana | Mfano |
|---|---|---|
| + present | uwezekano halisi | What if it rains? We'll need a plan B. |
| + Past Simple | si halisi au haiwezekani sana | Suppose you won the lottery. What would you do? |
| + Past Perfect | zamani isiyo halisi | What if nobody had come? |
It's time
| Mpangilio | Maana | Mfano |
|---|---|---|
| it's time + to-infinitive | ni wakati muafaka | It's time to go. |
| it's time + for mtu + to-infinitive | wakati muafaka kwa mtu | It's time for you to decide. |
| it's time + kiima + Past Simple | inapaswa kutokea sasa (na tayari imechelewa kidogo) | It's time we left. |
| it's about time / it's high time + kiima + Past Simple | imechelewa: ilipaswa kuwa imeshatokea | It's high time the city did something. |
Matumizi
1Look / sound / feel / seem as if — uwezekano halisi
Kitu kinachoonekana kikiweza kuwa kweli, tumia tense inayoendana na wakati halisi baada ya as if / as though — kama Kiswahili.
2As if / as though + past — ulinganisho usio halisi
Ulinganisho ukiwa wa kufikirika au wazi si kweli, rudi nyuma kwenye Past Simple (hali ya sasa) au Past Perfect (hali ya zamani). Ni kawaida pamoja na act, behave, talk na treat someone. Katika mazungumzo yasiyo rasmi, present pia husikika (He talks as if he knows everything), lakini past inaonyesha wazi kwamba si kweli. Kiswahili kinabaki na wakati wa kawaida hapa, kwa hiyo kuwa mwangalifu.
3Like kama mbadala usio rasmi
Katika mazungumzo yasiyo rasmi, hasa Kiingereza cha Marekani, like hutumika mara nyingi sana badala ya as if / as though kabla ya kishazi. Iepuke katika maandishi rasmi. (Like + nomino kwa kufanana iko katika B1-24.)
4Suppose, supposing, what if, imagine — halisi au si halisi
Maneno haya yanamkaribisha mtu kufikiria hali fulani — kama tuseme, fikiria, itakuwaje. Kwa present, hali ni uwezekano halisi, na jibu mara nyingi linatumia will (kama -ki- … -ta-). Kwa past, ni si halisi au haiwezekani sana, na jibu linatumia would (-nge-). Kwa Past Perfect, unafikiria zamani tofauti (-ngali-). Suppose na supposing zina maana moja; what if ndiyo ya kawaida zaidi katika mazungumzo.
5It's time / it's about time / it's high time
Tumia it's time + to-infinitive kwa wakati muafaka (ni wakati wa ku-). Tumia it's time + kiima + Past Simple kusema kwamba jambo linapaswa kutokea sasa na limechelewa kidogo — ingawa Kiswahili kinasema ni wakati twende (dhamira). About time na high time zinaongeza papara au lawama. Umbo la zamani si halisi: linahusu sasa. Katika mazungumzo yasiyo rasmi, present wakati mwingine husikika baada ya it's time we…, lakini past ndiyo sanifu.
6Muhtasari — familia ya unreal past
Mantiki ile ile inafanya kazi baada ya if, wish, would rather, as if, suppose na it's time: Past Simple kwa sasa au wakati ujao usio halisi, na — isipokuwa baada ya it's time — Past Perfect kwa zamani isiyo halisi.
Makosa ya Kawaida
Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
1. Tuseme ungeshinda… → "Suppose you would win". Kiswahili kinatumia -nge- katika sehemu zote mbili (tuseme ungeshinda… ungefanya nini?), na -nge- mara nyingi hutafsiriwa would. Kiingereza kinaweka past baada ya suppose / imagine / what if, na would katika jibu tu.
2. Ni wakati twende → "It's time we go". Dhamira ya Kiswahili (twende, tununue) inaonekana kama base form ya Kiingereza. Lakini baada ya it's time + kiima, Kiingereza sanifu kinatumia Past Simple.
3. Kana kwamba + wakati uliopo kwa jambo lisilo kweli. Anaongea kuhusu London kana kwamba anaishi huko — Kiswahili hakibadilishi wakati hata kama si kweli. Katika Kiingereza, present husikika katika mazungumzo, lakini past ndiyo inayoonyesha wazi kwamba si kweli.
4. Anaonekana kama mchovu → "looks like tired". Kama ya Kiswahili hutumika kabla ya nomino na kabla ya kivumishi. Kiingereza: look + kivumishi (bila like), look like + nomino, au look as if + kishazi.
Usichanganye
look like + nomino na look as if + kishazi — Look like + nomino = kufanana na (anafanana na). Look as if (au look like isiyo rasmi) + kishazi = kuonekana (anaonekana kana kwamba).
as (namna) na as if (ulinganisho) — As + kishazi = "kwa namna ile ile" (kama); as if = "kwa namna inayoashiria" (kana kwamba).
suppose (kufikiria) na be supposed to (matarajio) — Maana tofauti. Be supposed to iko katika B2-07.
Tahajia na Matamshi
- though /ðəʊ/ (UK), /ðoʊ/ (US) ina vina sawa na go. th ni /ð/, kama dh katika dhambi — si "zo" wala "do". Usiichanganye na through /θruː/ wala thought /θɔːt/; gh haitamkwi katika yoyote kati yake.
- Katika as if na as though, as ni dhaifu: /əz ɪf/, /əz ðəʊ/ — kama "uz if". s ya as inasikika kama /z/.
- supposing /səˈpəʊzɪŋ/ (UK), /səˈpoʊzɪŋ/ (US): msisitizo kwenye silabi ya pili, na silabi ya kwanza ni dhaifu sana.
- Katika It's high time, weka msisitizo kwenye high: It's high time we left.
- I'd inaweza kuwa I had au I would. Katika as if I'd said, ni I had: sikiliza past participle inayofuata.
Kanuni ya Dhahabu
Baada ya as if / as though, tumia tense ya kawaida kama kinachoonekana kinaweza kuwa kweli, na rudi nyuma kwenye past kuonyesha kwamba si halisi — hata kama Kiswahili kinabaki na wakati uliopo baada ya kana kwamba. Hatua hiyo hiyo nyuma inafanya kazi baada ya suppose, what if, imagine na it's time + kiima; would inabaki katika jibu.
Mazoezi
A. Muundo
Kamilisha sentensi kwa umbo sahihi la kitenzi kilicho kwenye mabano.
-
You look as if you (need) a coffee. (huenda ni kweli)
-
He spends money as if he (be) a millionaire. (si milionea)
-
She looked as if she (see) a ghost.
-
It's high time you (start) looking for a new flat.flat (UK) = apartment (US)
-
Imagine you (can) speak ten languages. What would you do?
-
It's time for the children (go) to bed.
B. Maana
Chagua au jibu kulingana na maana.
-
Sentensi ipi inaeleza jambo lisilo kweli?
-
Chagua jibu sahihi (uwezekano halisi): What if the train … late? We'll miss the flight.
-
Chagua jibu sahihi (ya kufikirika): Suppose you … a wallet in the street. What would you do?
-
Chagua jibu sahihi: It sounds … they're arguing again.
-
Chagua jibu sahihi: It's about time the council … this road.
C. Tafuta Kosa
Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.
-
Suppose you would lose your passport — what would you do?
-
It looks like as if the shop is closed.
-
It seems as there's nobody at home.
-
They acted as if nothing had happened.
D. Katika Muktadha
Tumia unreal past pale ambapo jambo ni wazi si kweli.
Kim: You look as if you 16 (not / sleep) for days.
Raj: I know. My neighbours had a party. It sounded as though they 17 (move) furniture all night!
Kim: Supposing you 18 (ask) them to keep the noise down — would they listen?
Raj: Maybe. But they act as if they 19 (own) the building.
Kim: Well, it's high time somebody 20 (say) something.
Raj: You're right. What if I 21 (write) them a polite note tonight?
E. Zamu Yako
Andika kwa Kiingereza kuhusu maisha yako.
-
Uliza swali la kufikirika kwa Suppose au Imagine + past, kisha ulijibu.
-
Andika sentensi kwa It's (high) time + past kuhusu jambo katika maisha yako linalopaswa kubadilika.
F. Marudio Mchanganyiko
Rudia masomo yaliyotangulia.
-
B1-08 I Wish na If Only kwa Kiswahili: Natamani, Laiti na Tofauti ya Wish na Hope I wish I (have) more free time.
-
B2-05 Would Rather, Had Better na Prefer kwa Kiswahili: Afadhali, Ni Bora na Napendelea I'd rather you (not / tell) anyone about this.
-
B2-04 I Wish I Had, I Wish You Would na Regret kwa Kiswahili: Majuto na Matakwa If only I (listen) to your advice last year.
-
B2-20 Noun Clauses kwa Kiswahili: That, Whether na What (Vishazi Nomino) I'm not sure … or not they're coming.
Majibu
A. Muundo
- need
- were / was
- had seen
- started
- could
- to go
B. Maana
- He acts as if he owned the place.
- is
- found
- like
- repaired
C. Tafuta Kosa
- Suppose you lost your passport — what would you do? / Supposing you lost your passport — what would you do?
- It looks like the shop is closed. / It looks as if the shop is closed. / It looks as though the shop is closed.
- It seems as if there's nobody at home. / It seems as though there's nobody at home. / It seems like there's nobody at home.
- ✓ They acted as if nothing had happened.
D. Katika Muktadha
- haven't slept / have not slept
- were moving
- asked
- owned
- said
- write / wrote
E. Zamu Yako
- Suppose you could live anywhere in the world. Where would you go? I'd live by the sea.
- It's high time I cleaned out my wardrobe.
F. Marudio Mchanganyiko
- had
- didn't tell
- had listened
- whether
