Collocation: ఇంగ్లీషులో కలిసి వచ్చే పదాలు – meet a deadline, heavy rain, highly unlikely, make లేదా do
Collocation: Words That Go Together
ఈ పేజీలో
లక్ష్యం
ఈ పాఠం తర్వాత మీరు ఒక పదానికి సహజమైన జత ఎంచుకోగలరు – నామవాచకానికి సరైన క్రియ (meet a deadline, allay fears), సరైన విశేషణం (heavy rain, high winds), సరైన క్రియా విశేషణం (highly unlikely, bitterly disappointed) – కొన్ని పదాలకు ఉండే దాగిన మంచి లేదా చెడు “రంగు” ని గుర్తించగలరు, ఒక పద జతను డిక్షనరీలో లేదా corpus లో మీరే చెక్ చేయగలరు.
ముఖ్యమైన ఆలోచన
Collocation అంటే మాట్లాడేవారు అలవాటుగా కలిపి వాడే పదాల జత. Heavy rain, strong coffee collocations; strong rain, heavy coffee అర్థమవుతాయి, కానీ అసహజంగా వినిపిస్తాయి. వ్యాకరణం వాటిని ఒప్పుకుంటుంది, వాడుక ఒప్పుకోదు.
ప్రతి పదానికీ తనకంటూ ఒక స్నేహితుల గుంపు ఉందని ఊహించుకోండి. Rain సాధారణంగా heavy, torrential, light తో తిరుగుతుంది; deadline సమయాన్ని meet, miss, extend తో గడుపుతుంది. ఎందుకు అని చెప్పే తర్కం ఏదీ లేదు – అంతే, అలా జరుగుతుంది. కొన్ని పదాలకు ఒక పేరు కూడా ఉంది: cause దాదాపు ఎప్పుడూ చెడ్డ సావాసంలో ఉంటుంది (cause problems, cause damage), అందుకే cause success వింతగా వినిపిస్తుంది.
చాలా బాగా ఇంగ్లీష్ నేర్చుకున్నవారికీ, మాతృభాషలా మాట్లాడేవారికీ మధ్య మిగిలే చివరి తేడా తరచుగా collocations. ఒక పాఠం వ్యాకరణపరంగా పూర్తిగా సరైనదై కూడా ఒక్క తప్పు జత వల్ల విదేశీగా వినిపించవచ్చు. మంచి వార్త: collocations ని చెక్ చేయవచ్చు, ఎక్కువగా ఉపయోగపడేవాటిని మొత్తం ముక్కలుగా నేర్చుకోవచ్చు – reach + consensus విడిగా కాదు, reach a consensus ఒకేసారి.
తెలుగు, ఇంగ్లీష్ పోలిక
తెలుగులో కూడా collocations ఉన్నాయి: “భారీ వర్షం”, “గట్టి పోటీ”, “కటిక చీకటి”, “నిర్ణయం తీసుకోవడం”, “శ్రద్ధ పెట్టడం”. సమస్య ఏమిటంటే, తెలుగు స్నేహితుల గుంపులు ఇంగ్లీష్ గుంపులతో సరిపోలవు. తెలుగు “చేయు” make, do రెండిటినీ కవర్ చేస్తుంది (“తప్పు చేయు” – make a mistake, “హోంవర్క్ చేయు” – do homework), కాబట్టి ఏది వాడాలో ప్రతి నామవాచకంతో విడిగా నేర్చుకోవాలి. ఇంగ్లీష్ పదాలను తెలుగులోకి తీసుకున్నప్పుడు కూడా మనం “చేయు” కలుపుతాం (“కాల్ చేయు”, “రీసెర్చ్ చేయు”, “ప్లాన్ చేయు”), అందుకే ఇంగ్లీషులో కూడా ప్రతిదానికీ do రావడం సులభం. తెలుగు “గట్టి”, “ఎక్కువ” చాలా నామవాచకాలతో వస్తాయి; ఇంగ్లీషులో విశేషణం నామవాచకాన్ని బట్టి మారుతుంది: tough competition, heavy traffic, high demand.
మంచి వార్త: కొన్ని collocations రెండు భాషల్లోనూ ఒకేలా ఉన్నాయి. “భారీ వర్షం” = heavy rain, “బలమైన గాలులు” = strong winds, “ఎక్కువ ధర” = high price, “కటిక చీకటి” = pitch dark (రెండు భాషల్లోనూ ఈ పదం దాదాపు ఒకే జతతో వస్తుంది). కానీ తెలుగు జతను నేరుగా అనువదించినప్పుడు “తర్కంగా” అనిపించినా, ఒకసారి చెక్ చేయండి.
| తెలుగు | ఇంగ్లీష్ | తేడా ఏమిటి? |
|---|---|---|
| తప్పు చేయు, ప్లాన్ చేయు | make a mistake, make a plan | “చేయు” → ఇక్కడ make |
| హోంవర్క్ చేయు, రీసెర్చ్ చేయు | do homework, do research | “చేయు” → ఇక్కడ do |
| భారీ వర్షం | heavy rain | – ఇక్కడ రెండు భాషలూ ఒకేలా |
| ట్రాఫిక్ ఎక్కువగా ఉంది | There's heavy traffic. | “ఎక్కువ” → ఇక్కడ heavy |
| గట్టి పోటీ | tough / stiff competition | “గట్టి” → hard కాదు |
| బలమైన గాలులు | strong winds / high winds | “బలమైన” → strong; high కూడా |
| గడువు లోపు పూర్తి చేయు | meet a deadline | తెలుగులో “పూర్తి చేయు”; ఇంగ్లీషులో meet |
| తీవ్రంగా నిరాశ చెందారు | bitterly disappointed | “తీవ్రంగా” → ఇక్కడ bitterly |
| కటిక చీకటి | pitch dark | బలమైన collocation – ఇక్కడ రెండు భాషలూ ఒకేలా |
| శ్రద్ధ పెట్టు | pay attention | “పెట్టు” → put కాదు, pay |
క్లుప్తంగా: తెలుగు “చేయు”, “గట్టి”, “ఎక్కువ” నేరుగా అనువదించడానికి చాలా విశాలమైనవి. నామవాచకాన్ని దాని ఇంగ్లీష్ జతతో కలిపి నేర్చుకోండి: make a mistake, do research, heavy traffic, tough competition, meet a deadline, pay attention.
రూపం
ముఖ్యమైన collocation నమూనాలు
| నమూనా | ఉదాహరణలు |
|---|---|
| క్రియ + నామవాచకం | meet a deadline, pose a threat, draw a conclusion, reach a consensus, allay fears |
| విశేషణం + నామవాచకం | heavy rain, high winds, a stark contrast, a vested interest, abject poverty |
| క్రియా విశేషణం + విశేషణం | deeply concerned, highly unlikely, utterly ridiculous, bitterly disappointed |
| క్రియ + క్రియా విశేషణం | flatly refuse, categorically deny, sincerely apologise |
| నామవాచకం + నామవాచకం | a traffic jam, a pay rise, a job interview |
| నామవాచకం + of + నామవాచకం | a round of applause, a sense of humour, a spate of burglaries |
strong, heavy, high
| strong | heavy | high |
|---|---|---|
| coffee, accent, smell, opinion | rain, snow, traffic, smoker | temperature, price, level, standard, demand |
| evidence, support, argument, demand | losses, workload, fine | risk, speed, quality |
| wind(s) – ఏకవచనం లేదా బహువచనం | (accent: heavy కూడా మామూలే) | winds – సాధారణంగా బహువచనం |
make, do – పునశ్చరణ
| make (సృష్టించడం, తయారు చేయడం, ఫలితం తేవడం) | do (పని, బాధ్యత, కార్యం నిర్వర్తించడం) |
|---|---|
| a decision, a mistake, a plan, progress | research, homework, the shopping, business |
| a mess, a noise, an effort, a suggestion | someone a favour, your best, damage, harm |
ఈ పాఠంలో ❌ ప్రామాణిక ఇంగ్లీషులో వాడని జతలకు; ⚠️ అర్థమయ్యే కానీ అసహజమైన జతలకు.
వాడుక
1ప్రాథమిక స్థాయి దాటిన క్రియ + నామవాచకం
చాలా నామవాచకాలు తమ క్రియను తామే ఎంచుకుంటాయి. అధికారిక, విద్యా సంబంధమైన ఇంగ్లీషులో ఈ ఎంపికలు ఖచ్చితంగా ఉంటాయి: గడువుకు meet లేదా miss, ముప్పుకు pose, నిర్ధారణకు draw, ఏకాభిప్రాయానికి reach, భయాలకు allay. ఇక్కడ క్రియకు సొంత అర్థం తక్కువ, అందుకే మొత్తం జతను నేర్చుకోండి.
2విశేషణం + నామవాచకం
“చాలా” లేదా “తీవ్రమైన” అనే అర్థంలోని విశేషణం నామవాచకాన్ని బట్టి మారుతుంది. Rain, traffic heavy; coffee strong; prices, temperatures high. Strong wind లేదా winds తో; high సాధారణంగా బహువచనం winds తో. Demand సాధారణంగా high లేదా strong (heavy demand కూడా వాడతారు, ఉదాహరణకు ఒక సర్వీస్ లేదా నెట్వర్క్ గురించి). చాలా అధికారిక నామవాచకాలకు స్థిరమైన విశేషణాలు ఉంటాయి: a stark contrast, a vested interest, abject poverty.
3క్రియా విశేషణం + విశేషణం, క్రియ + క్రియా విశేషణం
బలాన్ని పెంచే క్రియా విశేషణాలకు కూడా ఇష్టమైన జతలు ఉంటాయి. Very దాదాపు ప్రతి స్థాయి విశేషణంతో (gradable adjective) సరిపోతుంది, కానీ ఖచ్చితమైన క్రియా విశేషణాలు మరింత సహజంగా, పై స్థాయిగా వినిపిస్తాయి. పూర్తి లేదా తీవ్రమైన అర్థం ఉన్న విశేషణాలు (impossible, perfect, freezing) సాధారణంగా absolutely, completely లేదా utterly తీసుకుంటాయి (ఏది బాగా సరిపోతుందో పదాన్ని బట్టి), very కాదు. తెలుగు “చాలా” దాదాపు ప్రతి పదంతో వస్తుంది, అందుకే ఇక్కడ జాగ్రత్త.
4Semantic prosody: పదాల దాగిన రంగు
కొన్ని పదాలు డిక్షనరీలో తటస్థంగా కనిపిస్తాయి, కానీ దాదాపు ఎప్పుడూ చెడ్డ (లేదా మంచి) జతలతోనే వస్తాయి. ఈ “రంగు” ని semantic prosody అంటారు. చెడ్డ రంగు ఉన్న పదాన్ని మంచి విషయంతో వాడితే వింతగా లేదా వ్యంగ్యంగా వినిపిస్తుంది. తెలుగు అనువాదంలో ఈ రంగు తరచుగా కనిపించదు, అందుకే ఇంగ్లీష్ పదంతో పాటే దాని జతలను నేర్చుకోండి.
5Collocation బలం, రిజిస్టర్
Collocations బలమైనవి (దాదాపు స్థిరం: pitch dark, shrug your shoulders) నుంచి బలహీనమైనవి (చాలా జతలు సాధ్యం: a nice day, a big house) దాకా ఉంటాయి. కొన్నిటికి రిజిస్టర్ కూడా ఉంటుంది: get a degree తటస్థం, obtain a degree అధికారికం; make a complaint తటస్థం, lodge a complaint అధికారికం.
6Collocation ని చెక్ చేయడం
ఒక జత “సాధ్యమే అనిపిస్తే” కానీ మీకు ఖచ్చితంగా తెలియకపోతే, చెక్ చేయండి. Learner's dictionary తరచుగా collocations ని బోల్డ్లో లేదా ప్రత్యేక బాక్స్లో చూపిస్తుంది. Corpus (నిజమైన పాఠాల పెద్ద, వెతకగలిగే సేకరణ) ప్రతి రూపం ఎంత తరచుగా వస్తుందో చూపిస్తుంది. రూపాలను పోల్చండి, ఆ పాఠాల రిజిస్టర్ చూడండి, చుట్టూ ఉన్న పదాలను గమనించండి.
సాధారణ తప్పులు
తెలుగు మాట్లాడేవారికి ఉచ్చులు
1. “గోల చేయకండి”, “చాలా ప్రయత్నం చేశాడు” → do noise, do an effort. తెలుగులో “చేయు” దాదాపు ప్రతి నామవాచకంతో వస్తుంది: “గోల చేయు”, “శబ్దం చేయు”, “ప్రయత్నం చేయు”. అందుకే ఇంగ్లీషులో కూడా do వచ్చేస్తుంది. కానీ ఇంగ్లీషులో శబ్దం, ప్రయత్నం make తో వస్తాయి: make a noise, make an effort (put effort into కూడా). ఏ నామవాచకం make తీసుకుంటుందో, ఏది do తీసుకుంటుందో విడిగా నేర్చుకోండి.
2. “సార్, ఒక డౌట్” → ask a doubt. తెలుగులో “డౌట్”, “సందేహం” అంటే చాలాసార్లు అర్థం కాని విషయం గురించి అడిగే ప్రశ్న: “సార్, నాకో డౌట్ ఉంది”, “క్లాస్ అయ్యాక డౌట్స్ అడగండి”. భారతీయ ఇంగ్లీషులో అందుకే ask a doubt, clear my doubts చాలా వినిపిస్తాయి. కానీ ప్రామాణిక ఇంగ్లీషులో doubt అంటే నమ్మకం లేకపోవడం, అనుమానం (I have doubts about this plan). ప్రశ్న అడగాలంటే ask a question.
3. “గట్టి పోటీ” → hard competition. తెలుగులో “గట్టి” చాలా నామవాచకాలతో వస్తుంది: “గట్టి పోటీ”, “గట్టి నమ్మకం”, “గట్టి దెబ్బ”. నిఘంటువులో “గట్టి” = hard అని నేర్చుకుంటాం, అందుకే hard competition వస్తుంది. ఇంగ్లీషులో పోటీకి సహజమైన జతలు tough, stiff, fierce competition. Hard ఇంగ్లీషులో గట్టి ఉపరితలాన్ని లేదా కష్టమైన పనిని చెబుతుంది.
కలపకండి
Collocation, dependent preposition – Dependent preposition ఒక పదానికి స్థిరంగా అతుక్కున్న preposition (good at, depend on); చూడండి A2-31. Collocation ఒక పదానికి సహజమైన జత పదం.
Collocation, phrasal verb – Collocation అర్థాన్ని దాని ముక్కలతో అర్థం చేసుకోవచ్చు, జత పదాన్ని మీరు ఊహించలేకపోయినా (give a speech). Phrasal verb అర్థం తరచుగా దాని ముక్కల నుంచి రాదు (give up = వదిలేయు); చూడండి B1-28.
very, absolutely – స్థాయి విశేషణాలు (cold, good) very / extremely తీసుకుంటాయి; తీవ్రమైన లేదా పూర్తి అర్థం ఉన్న విశేషణాలు (freezing, perfect, impossible) absolutely / completely / utterly తీసుకుంటాయి.
స్పెల్లింగ్, ఉచ్చారణ
- Collocation ని ఒకే ముక్కగా పలుకుతారు, ప్రధాన ఒత్తిడి (stress) సాధారణంగా చివరి అర్థ పదం మీద: meet the deadline (ఒత్తిడి dead మీద), heavy traffic (ఒత్తిడి traf మీద), highly unlikely (ఒత్తిడి like మీద). మధ్యలోని the, a బలహీనంగా /ðə/, /ə/ (చూడండి T-01).
- పదాలతో పాటు లయను కూడా నేర్చుకోండి: pay attention /peɪ əˈtenʃn/ – attention లో మొదటి a బలహీన /ə/, ఒత్తిడి రెండో అక్షరం మీద. ప్రతి అక్షరానికీ సమాన బలం ఇవ్వకండి.
- Allay /əˈleɪ/, ఒత్తిడి రెండో అక్షరం మీద; rife life తో ప్రాస కలుస్తుంది.
- Do the washing-up బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్; do the dishes బ్రిటన్లో, అమెరికాలో రెండు చోట్లా వాడతారు, ముఖ్యంగా అమెరికాలో. రెండు చోట్లా do the laundry; బ్రిటన్లో do the washing కూడా.
బంగారు సూత్రం
పదాలను ఒంటరిగా నేర్చుకోకండి – వాటి జతలను నేర్చుకోండి, ఆ పదం సాధారణంగా మంచి సావాసంలో ఉంటుందో చెడ్డ సావాసంలో ఉంటుందో గమనించండి. ఒక జత “సాధ్యమే అనిపిస్తే” చెక్ చేయండి: వ్యాకరణం చాలా జతలను ఒప్పుకుంటుంది, కానీ సహజమైన ఇంగ్లీష్ కొన్నిటినే వాడుతుంది. గుర్తుంచుకోండి: తెలుగు “చేయు”, “గట్టి”, “ఎక్కువ” నేరుగా అనువదించకండి – make లేదా do, tough లేదా heavy ని నామవాచకంతో కలిపి నేర్చుకోండి.
అభ్యాసం
A. రూపం
సరైన పదాన్ని ఎంచుకోండి లేదా ఖాళీ నింపండి.
-
make లేదా do: Have you your homework yet?
-
make లేదా do: We've a lot of progress this month.
-
ఖాళీ నింపండి: If we work late, we can still the deadline.
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: The scientists were careful not to … conclusions too early.
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: There's always … traffic on this road at rush hour.
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: It's … unlikely that he'll agree.
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: I was … disappointed with the result.
B. అర్థం
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి.
-
ఏ వాక్యం సహజంగా వినిపిస్తుంది?
-
ఏ పదానికి చెడ్డ రంగు ఉంది? …
-
ఏది ఎక్కువ అధికారికం? …
-
"allay fears" అంటే ఏమిటి? …
C. తప్పును కనుక్కోండి
ప్రతి వాక్యంలో ఒక తప్పు ఉంది లేదా వాక్యం సరైనదే. సరిచేసిన వాక్యం రాయండి లేదా correct అని రాయండి.
-
I think I took a cold on the plane.
-
She's doing a PhD in biology.
-
There is a hard contrast between rich and poor areas.
-
The government is strongly aware of the problem.
D. సందర్భంలో
వార్తా కథనంలో బ్రాకెట్లోని పదాల్లో మరింత సహజమైనదాన్ని ఎంచుకోండి.
16 (Heavy / Strong) rain and 17 (high / tall) winds 18 (made / caused) serious damage across the region last night. Many roads were blocked, and drivers were stuck in 19 (heavy / thick) traffic for hours. The mayor tried to 20 (allay / calm down) fears that schools would close, but parents were 21 (bitterly / highly) disappointed when classes were cancelled.
E. మీ సొంత వాక్యాలు
ఇంగ్లీషులో రాయండి.
-
"meet a deadline", "make progress" వాడి మీ ఉద్యోగం లేదా చదువు గురించి రెండు వాక్యాలు రాయండి.
-
"pose a threat", "a spate of" లేదా "rife" వాడి మీ ఊరిలోని ఒక సమస్య గురించి ఒక వాక్యం రాయండి.
-
క్రియా విశేషణం + విశేషణం collocation తో మిమ్మల్ని నిరాశపరిచిన ఒక అనుభవం గురించి రాయండి.
F. కలగలుపు పునశ్చరణ
ముందు పాఠాల్లో నేర్చుకున్నది మళ్ళీ సాధన చేయండి.
-
A2-31 Good At, Afraid Of, Listen To: పదాల తర్వాత సరైన Preposition తెలుగులో Preposition తో నింపండి: It depends the weather.
-
B1-28 Phrasal Verbs వ్యాకరణం తెలుగులో: turn it off, look after her, run out of – పద క్రమం సర్వనామాన్ని సరైన చోట పెట్టండి: Can you turn off it?
-
B2-24 Reason for, Increase in, Solution to: నామవాచకం తర్వాత ఏ preposition? తెలుగులో Preposition తో నింపండి: There has been a sharp increase crime in the area.
సమాధానాలు
A. రూపం
- done
- made
- meet / make
- draw
- heavy
- highly
- bitterly
B. అర్థం
- The flood caused a lot of damage.
- rife
- lodge a complaint
- make fears weaker
C. తప్పును కనుక్కోండి
- I think I caught a cold on the plane. / I think I got a cold on the plane. / I think I picked up a cold on the plane.
- ✓ She's doing a PhD in biology.
- There is a stark contrast between rich and poor areas. / There is a sharp contrast between rich and poor areas. / There is a striking contrast between rich and poor areas. / There is a marked contrast between rich and poor areas.
- The government is fully aware of the problem. / The government is well aware of the problem. / The government is acutely aware of the problem. / The government is very aware of the problem. / The government is keenly aware of the problem. / The government is aware of the problem.
D. సందర్భంలో
- Heavy
- high
- caused
- heavy
- allay
- bitterly
E. మీ సొంత వాక్యాలు
- I always meet my deadlines at work. This year I've made a lot of progress with my English.
- There has been a spate of bike thefts near the station.
- I was bitterly disappointed when the concert was cancelled.
F. కలగలుపు పునశ్చరణ
- on
- Can you turn it off?
- in
