Collocation sa Ingles: Heavy Rain, Meet a Deadline, Make o Do — Mga Salitang Magkapares
Collocation: Words That Go Together
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang piliin ang natural na kapares ng isang salita — ang tamang pandiwa para sa pangngalan (meet a deadline, allay fears), ang tamang pang-uri (heavy rain, high winds) at ang tamang pang-abay (highly unlikely, bitterly disappointed) — mapansin ang nakatagong positibo o negatibong "kulay" ng ilang salita, at suriin mismo ang isang kombinasyon sa diksiyonaryo o corpus.
Ang Pangunahing Ideya
Ang collocation ay kombinasyon ng mga salitang nakasanayang pagsamahin ng mga nagsasalita. Collocation ang heavy rain at strong coffee; naiintindihan ang strong rain at heavy coffee, pero hindi natural ang tunog. Pinapayagan sila ng gramatika; hindi ng nakagawian.
Isipin na may barkada ang bawat salita. Madalas makitang kasama ng rain ang heavy, torrential o light; ang deadline naman ay laging kasama ng meet, miss at extend. Walang lohikang nagpapaliwanag kung bakit — sila lang talaga ang magkakasama. May reputasyon din ang ilang salita: halos laging masamang barkada ang kasama ng cause (cause problems, cause damage), kaya kakaiba ang tunog ng cause success.
Kadalasan, collocation ang huling naghihiwalay sa napakahusay na nag-aaral at sa halos katutubong gumagamit ng wika. Puwedeng perpekto ang gramatika ng isang teksto pero tunog-dayuhan pa rin dahil sa iisang maling kapares. Ang magandang balita: nasusuri ang mga collocation, at puwedeng kabisaduhin bilang buong yunit (chunk) ang pinakakapaki-pakinabang — reach a consensus, hindi reach + consensus.
Filipino at Ingles
May collocation din ang Filipino, at hindi laging pareho ang kapares sa dalawang wika. Sinasabi nating malakas ang ulan pero matapang ang kape — sa Ingles, heavy rain at strong coffee. Minsan magkatugma pa nga: mabigat ang trapiko at heavy traffic; mataas ang presyo at high prices. Ang pinakamalaking bitag: iisang gumawa ang gamit natin para sa make at do. Kaya huwag isalin nang salita-sa-salita: kabisaduhin ang kapares sa Ingles.
| Filipino | Ingles | Pansinin |
|---|---|---|
| malakas na ulan | heavy rain | malakas ≠ laging strong |
| matapang na kape | strong coffee | iba ang pang-uri sa dalawang wika |
| mabigat na trapiko | heavy traffic | pareho! |
| mataas na presyo | high prices | pareho |
| gumawa ng desisyon / ng pagkakamali | make a decision / a mistake | gumawa → make |
| gumawa ng research / ng takdang-aralin | do research / homework | gumawa → do |
Anyo
Pangunahing pattern ng collocation
| Pattern | Mga halimbawa |
|---|---|
| pandiwa + pangngalan | meet a deadline, pose a threat, draw a conclusion, reach a consensus, allay fears |
| pang-uri + pangngalan | heavy rain, high winds, a stark contrast, a vested interest, abject poverty |
| pang-abay + pang-uri | deeply concerned, highly unlikely, utterly ridiculous, bitterly disappointed |
| pandiwa + pang-abay | flatly refuse, categorically deny, sincerely apologise |
| pangngalan + pangngalan | a traffic jam, a pay rise, a job interview |
| pangngalan + of + pangngalan | a round of applause, a sense of humour, a spate of burglaries |
strong, heavy o high
| strong | heavy | high |
|---|---|---|
| coffee, accent, smell, opinion | rain, snow, traffic, smoker | temperature, price, level, standard, demand |
| evidence, support, argument, demand | losses, workload, fine | risk, speed, quality |
| wind(s) — isahan o maramihan | (accent: karaniwan din ang heavy) | winds — karaniwang maramihan |
make o do — balik-aral
| make (lumikha, gumawa ng produkto, magdulot ng resulta) | do (magsagawa ng gawain, trabaho, tungkulin) |
|---|---|
| a decision, a mistake, a plan, progress | research, homework, the shopping, business |
| a mess, a noise, an effort, a suggestion | someone a favour, your best, damage, harm |
Sa araling ito, minamarkahan ng ❌ ang mga kombinasyong hindi ginagamit sa pamantayang Ingles; minamarkahan ng ⚠️ ang mga kombinasyong naiintindihan pero hindi natural.
Gamit
1Pandiwa + Pangngalan Lampas sa mga Batayan
Maraming pangngalan ang pumipili ng sariling pandiwa. Sa pormal at akademikong Ingles, eksakto ang mga pagpiling ito: meet o miss ang deadline, pose ang threat, draw ang conclusion, reach ang consensus, allay ang fears. Madalas maliit ang sariling kahulugan ng pandiwa, kaya kabisaduhin ang buong chunk.
2Pang-uri + Pangngalan
Nagbabago ayon sa pangngalan ang pang-uring nangangahulugang "napaka-" o "matindi". Heavy ang rain at traffic; strong ang coffee; high ang prices at temperatures. Kasama ng wind o winds ang strong; karaniwang kasama ng maramihang winds ang high. Karaniwang high o strong ang demand (ginagamit din ang heavy demand, halimbawa para sa isang serbisyo o network). May sariling nakapirming pang-uri ang maraming pormal na pangngalan: a stark contrast, a vested interest, abject poverty.
3Pang-abay + Pang-uri at Pandiwa + Pang-abay
May mga paboritong kapares din ang mga pang-abay na nagpapalakas. Puwedeng sumama ang very sa halos lahat ng gradable na pang-uri, pero mas natural at mas abante ang tunog ng mga eksaktong pang-abay. Karaniwang absolutely, completely o utterly ang kasama ng mga absolute at matinding pang-uri (impossible, perfect, freezing) (depende sa salita kung alin ang pinakabagay), hindi very.
4Semantic Prosody: Ang Nakatagong Kulay ng mga Salita
May mga salitang neutral sa diksiyonaryo pero halos laging lumilitaw kasama ng negatibong (o positibong) kapares. Tinatawag na semantic prosody ang "kulay" na ito. Kakaiba o ironiko ang tunog kapag ginamit ang salitang may negatibong kulay para sa positibong ideya.
5Lakas ng Collocation at Rehistro
Mula malakas (halos nakapirmi: pitch dark, shrug your shoulders) hanggang mahina (maraming posibleng kapares: a nice day, a big house) ang mga collocation. May rehistro rin ang ilan: neutral ang get a degree, pormal ang obtain a degree; neutral ang make a complaint, pormal ang lodge a complaint.
6Pagsusuri ng Collocation
Kapag "mukhang puwede" ang isang kombinasyon pero hindi ka sigurado, suriin ito. Madalas ipinapakita ng learner's dictionary ang mga collocation nang naka-bold o sa espesyal na kahon. Ipinapakita naman ng corpus (malaking koleksiyon ng totoong teksto na puwedeng hanapan) kung gaano kadalas lumalabas ang bawat opsiyon. Paghambingin ang mga opsiyon, tingnan ang rehistro ng mga teksto, at pansinin ang mga salitang nakapaligid.
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. Iisang malakas. Sa Filipino, malakas ang ulan, ang naninigarilyo, ang uminom. Kaya madalas maging strong ang lahat. Pero sa Ingles, may sariling kapares ang bawat pangngalan: heavy smoker, heavy drinker, heavy rain; strong para sa coffee, accent at evidence.
2. Iisang gumawa para sa make at do. Dahil gumawa, mag- o pag- ang gamit natin para sa halos lahat, madalas make ang lumalabas kahit do ang kapares (at kabaligtaran).
3. Mga collocation ng Philippine English. May mga kombinasyong karaniwan at naiintindihan sa Pilipinas pero hindi pamantayan sa ibang bansa. Hindi sila mali sa gramatika; iba lang ang kapares na gamit sa labas ng bansa.
Huwag Ipagkamali
collocation at dependent preposition — Nakapirming gramatika pagkatapos ng isang salita ang dependent preposition (good at, depend on); tingnan ang A2-31. Karaniwang kapares naman ang collocation.
collocation at phrasal verb — Sa collocation, naiintindihan ang kahulugan ng kabuuan mula sa mga bahagi nito, kahit hindi mo sana nahulaan ang kapares (give a speech). Madalas may kahulugan ang phrasal verb na hindi makukuha mula sa mga bahagi nito (give up = tumigil); tingnan ang B1-28.
very at absolutely — Very / extremely ang kasama ng gradable na pang-uri (cold, good); absolutely / completely / utterly ang kasama ng matindi o absolute na pang-uri (freezing, perfect, impossible). Sa Filipino, puwede ang sobrang sa lahat, pero hindi sa Ingles.
Baybay at Bigkas
- Binibigkas ang collocation bilang iisang yunit, at karaniwang nasa huling content word ang pangunahing diin: meet the deadline (diin sa dead), heavy traffic (diin sa traf), highly unlikely (diin sa like).
- Pag-aralan ang ritmo kasama ng mga salita: pay attention /peɪ əˈtenʃn/ — mahinang schwa ang unang a sa attention, hindi buong "a"; nasa ten ang diin.
- Allay /əˈleɪ/ — nasa pangalawang pantig ang diin, at mahina ang unang pantig; rife /raɪf/ ay katugma ng life. Ang /f/ ay hindi "p": ilapat ang mga ngipin sa itaas sa ibabang labi at hipan ang hangin.
- Do the washing-up ang gamit sa UK; ginagamit ang do the dishes sa UK at US, lalo na sa US. Parehong sinasabi ang do the laundry; sinasabi rin sa UK ang do the washing.
Gintong Tuntunin
Huwag mag-aral ng iisang salita lang — pag-aralan ang mga kapares nila, at pansinin kung mabuti o masamang barkada ang karaniwang kasama ng isang salita. Kapag "mukhang puwede" lang ang isang kombinasyon, suriin ito: maraming pares ang pinapayagan ng gramatika, pero iilan lang ang ginagamit ng natural na Ingles. At huwag isalin nang salita-sa-salita ang malakas at gumawa.
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Kumpletuhin o piliin ang tamang salita.
-
make o do: Have you your homework yet?
-
make o do: We've a lot of progress this month.
-
Kumpletuhin: If we work late, we can still the deadline.
-
Piliin ang tamang sagot: The scientists were careful not to … conclusions too early.
-
Piliin ang tamang sagot: There's always … traffic on this road at rush hour.
-
Piliin ang tamang sagot: It's … unlikely that he'll agree.
-
Piliin ang tamang sagot: I was … disappointed with the result.
B. Kahulugan
Piliin ang sagot na tugma sa kahulugan.
-
Alin ang natural ang tunog?
-
Aling salita ang may negatibong kulay? …
-
Alin ang mas pormal? …
-
Ano ang ibig sabihin ng "allay fears"? …
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
I think I took a cold on the plane.
-
She's doing a PhD in biology.
-
There is a hard contrast between rich and poor areas.
-
The government is strongly aware of the problem.
D. Sa Konteksto
Piliin ang tamang salita para sa bawat puwang.
16 (Heavy / Strong) rain and 17 (high / tall) winds 18 (made / caused) serious damage across the region last night. Many roads were blocked, and drivers were stuck in 19 (heavy / thick) traffic for hours. The mayor tried to 20 (allay / calm down) fears that schools would close, but parents were 21 (bitterly / highly) disappointed when classes were cancelled.
E. Ikaw Naman
Isulat sa Ingles.
-
Sumulat ng dalawang pangungusap tungkol sa trabaho o pag-aaral mo gamit ang "meet a deadline" at "make progress".
-
Sumulat ng pangungusap tungkol sa isang problema sa bayan mo gamit ang "pose a threat", "a spate of" o "rife".
-
Ilarawan ang isang nakadidismayang karanasan gamit ang collocation na pang-abay + pang-uri.
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
A2-31 Good At, Afraid Of, Listen To: Tamang Preposition sa Ingles pagkatapos ng Adjective at Verb Kumpletuhin gamit ang preposition: It depends the weather.
-
B1-28 Phrasal Verbs sa Ingles: Turn It Off, Hindi Turn Off It — Ang Gramatika Ilagay ang panghalip sa tamang lugar: Can you turn off it?
-
B2-24 Noun + Preposition sa Ingles: Reason For, Increase In, Effect On, Solution To Kumpletuhin gamit ang preposition: There has been a sharp increase crime in the area.
Mga sagot
A. Anyo
- done
- made
- meet / make
- draw
- heavy
- highly
- bitterly
B. Kahulugan
- The flood caused a lot of damage.
- rife
- lodge a complaint
- make fears weaker
C. Hanapin ang Mali
- I think I caught a cold on the plane. / I think I got a cold on the plane. / I think I picked up a cold on the plane.
- ✓ She's doing a PhD in biology.
- There is a stark contrast between rich and poor areas. / There is a sharp contrast between rich and poor areas. / There is a striking contrast between rich and poor areas. / There is a marked contrast between rich and poor areas.
- The government is fully aware of the problem. / The government is well aware of the problem. / The government is acutely aware of the problem. / The government is very aware of the problem. / The government is keenly aware of the problem. / The government is aware of the problem.
D. Sa Konteksto
- Heavy
- high
- caused
- heavy
- allay
- bitterly
E. Ikaw Naman
- I always meet my deadlines at work. This year I've made a lot of progress with my English.
- There has been a spate of bike thefts near the station.
- I was bitterly disappointed when the concert was cancelled.
F. Halo-halong Balik-aral
- on
- Can you turn it off?
- in
