Phrasal Verbs వ్యాకరణం తెలుగులో: turn it off, look after her, run out of – పద క్రమం
Phrasal Verbs: The Grammar
ఈ పేజీలో
లక్ష్యం
ఈ పాఠం తర్వాత మీరు phrasal verbs నాలుగు రకాలను గుర్తుపట్టగలరు, నామవాచకాలనూ సర్వనామాలనూ సరైన చోట పెట్టగలరు (turn it off, look after her, run out of milk), డిక్షనరీ ఎంట్రీ చూసి క్రియ ఏ రకమో తెలుసుకోగలరు, phrasal verb కీ అధికారిక ఒంటరి క్రియకీ మధ్య ఎంచుకోగలరు.
ముఖ్యమైన ఆలోచన
Phrasal verb అంటే క్రియ + ఒక చిన్న పదం, దాన్ని particle అంటారు (up, off, out, on, down, back, away, over…). రెండూ కలిసి ఒకే అర్థం ఇస్తాయి: give up = వదిలేయడం, find out = తెలుసుకోవడం. కొన్నిసార్లు అర్థం అక్షరాలా ఉంటుంది (sit down, go out), కానీ చాలాసార్లు అలా ఉండదు (put up with = భరించడం). అతి సాధారణమైనవి A2-34 పాఠంలో చూశారు.
ఈ పాఠం రెండో కష్టమైన భాగం గురించి: పద క్రమం. phrasal verb ని ఒక శాండ్విచ్గా ఊహించుకోండి. క్రియ పై బ్రెడ్ ముక్క, particle కింది ముక్క. పెద్ద ప్రశ్న: కర్మ ఎక్కడికి వెళ్తుంది? కొన్ని phrasal verbs కి కర్మే ఉండదు. కొన్ని శాండ్విచ్లా తెరుచుకుంటాయి – కర్మ మధ్యలో, లోపలి పదార్థంలా – లేదా కర్మ శాండ్విచ్ తర్వాత రావచ్చు. కొన్ని మూసుకుని ఉంటాయి, తెరుచుకోవు: కర్మ ఎప్పుడూ వాటి తర్వాతే. ఒక నియమం ఎప్పుడూ మారదు: విడదీయగల క్రియకు సర్వనామం కర్మ (it, them, her) ఎప్పుడూ మధ్యలో – turn it off, ఎప్పుడూ turn off it కాదు.
తెలుగు, ఇంగ్లీష్ పోలిక
తెలుగులో కూడా రెండు భాగాల క్రియలు చాలా ఉన్నాయి: “తిరిగి ఇవ్వు”, “పైకి లేచు”, “కింద పెట్టు”. చాలా ఇంగ్లీష్ phrasal verbs అయితే తెలుగులోకి నేరుగా వచ్చేశాయి: “ఆఫ్ చేయి”, “పికప్ చేసుకో”, “హ్యాండోవర్ చేయి”, “సెటప్ చేయి”. ఇక్కడే ఉచ్చు: తెలుగులో వీటిని ఒకే ముక్కగా వాడతాం, కర్మ మొత్తం క్రియ కంటే ముందు వస్తుంది (“దాన్ని ఆఫ్ చెయ్యి”). తెలుగు పద క్రమం ఇంగ్లీషులో మధ్య చోటును చూపించదు. అందుకే ఇంగ్లీషులో సర్వనామం చివరికి జారిపోతుంది: turn off it. గుర్తుంచుకోండి: విడదీయగల క్రియతో సర్వనామం మధ్యలో.
ఇంకో రెండు తేడాలు. మొదటిది, తెలుగులో కొన్ని రెండు, మూడు భాగాల ఇంగ్లీష్ క్రియలకు సరిపోయేది మామూలు కర్మ లేదా “-తో”, “కోసం”: “కుక్కని చూసుకుంటున్నారు” (look after the dog), “పొరుగువాళ్ళతో బాగా కలిసిపోతాను” (get on with). ఇంగ్లీషులో ఇవి మూసిన శాండ్విచ్లు: కర్మ చివర. రెండోది, తెలుగులో తరచుగా వస్తువే కర్త: “కాఫీ అయిపోయింది”; ఇంగ్లీషులో మనిషి కర్త: We've run out of coffee.
| తెలుగు | ఇంగ్లీష్ | తేడా ఏమిటి? |
|---|---|---|
| హీటింగ్ తగ్గించు. / దాన్ని ఆఫ్ చెయ్యి. | Turn the heating down. / Turn it off. | తెలుగులో కర్మ క్రియ ముందు; ఇంగ్లీషులో సర్వనామం మధ్యలో |
| హైవే మీద మా కారు పాడైపోయింది. | Our car broke down on the motorway. | కర్మ లేదు – ఇక్కడ రెండు భాషలూ ఒకేలా |
| కుక్కని ఎవరు చూసుకుంటున్నారు? | Who's looking after the dog? | విడదీయలేని క్రియ: కర్మ తర్వాత |
| మళ్ళీ కాఫీ అయిపోయింది. | We've run out of coffee again. | తెలుగులో కాఫీ కర్త; ఇంగ్లీషులో we + run out of + కర్మ |
| సెలవుల కోసం ఎదురుచూస్తున్నాను. | I'm looking forward to the holidays. | మూడు భాగాల క్రియ, కర్మ చివర |
| ఆమె క్యాంపెయిన్ కోసం ఒక అద్భుతమైన ఐడియా ఆలోచించింది. | She came up with a brilliant idea for the campaign. | ఒకే తెలుగు క్రియ → come up with, మూడు భాగాలూ |
| ఈ పదం తెలియదు, అందుకే దాన్ని డిక్షనరీలో చూస్తాను. | I don't know this word, so I'll look it up. | సర్వనామం మధ్యలో |
| మీటింగ్ని శుక్రవారానికి వాయిదా వేశారు. | The meeting has been put off until Friday. | “వాయిదా వేయు” → put off / postpone |
క్లుప్తంగా: తెలుగులో కర్మ క్రియ ముందు వస్తుంది కాబట్టి ఇది సహాయం చేయదు – విడదీయగల క్రియతో సర్వనామాన్ని మీరే మధ్యలో పెట్టాలి (turn it off). విడదీయలేని, మూడు భాగాల క్రియలతో కర్మ చివర (look after her, run out of it).
రూపం
నాలుగు రకాలు
| రకం | కర్మ? | నమూనా | ఉదాహరణలు |
|---|---|---|---|
| 1. కర్మ లేనివి | కర్మ లేదు | క్రియ + particle | get up, break down, grow up, set off |
| 2. విడదీయగలవి | కర్మ ఉంది | క్రియ + కర్మ + particle లేదా క్రియ + particle + నామవాచకం | turn the TV off / turn off the TV |
| 3. విడదీయలేనివి | కర్మ ఉంది | క్రియ + particle + కర్మ | look after her, get over it, run into him |
| 4. మూడు భాగాలవి | కర్మ ఉంది | క్రియ + particle + preposition + కర్మ | look forward to it, run out of milk |
కర్మ ఉన్న క్రియ సకర్మక (transitive), కర్మ లేనిది అకర్మక (intransitive).
విడదీయగల క్రియలు: కర్మ ఎక్కడ
| కర్మ | మధ్యలో | చివర |
|---|---|---|
| చిన్న నామవాచకం | Turn the lights off. ✅ | Turn off the lights. ✅ |
| సర్వనామం | Turn them off. ✅ | ❌ Turn off them. |
| పొడవైన నామవాచక పద బంధం | సాధ్యమే, కానీ అర్థం చేసుకోవడం కష్టం | Turn off all the lights in the house. ✅ |
విడదీయలేని, మూడు భాగాల క్రియలు: కర్మ ఎప్పుడూ చివర
| క్రియ | నామవాచకం కర్మగా | సర్వనామం కర్మగా |
|---|---|---|
| look after | She looks after her grandmother. | She looks after her. |
| get over | He got over the flu quickly. | He got over it quickly. |
| get on with | I get on with my colleagues. | I get on with them. |
| put up with | I can't put up with this noise. | I can't put up with it. |
డిక్షనరీ రకాన్ని ఎలా చూపిస్తుంది (sb = somebody, ఎవరైనా; sth = something, ఏదైనా)
| డిక్షనరీ ఎంట్రీ | దాని అర్థం |
|---|---|
| turn sth off / turn off sth | విడదీయగలది: కర్మ మధ్యలో లేదా చివర |
| look after sb/sth | విడదీయలేనిది: కర్మ particle తర్వాత మాత్రమే |
| get up | అకర్మకం: కర్మ లేదు |
| run out of sth | మూడు భాగాలది: కర్మ చివర |
వాడుక
1అకర్మక phrasal verbs: కర్మ లేదు
ఈ phrasal verbs కర్మ లేకుండానే పూర్తి. particle తర్వాత ఎక్కువలో ఎక్కువ సమయం లేదా చోటు వస్తాయి.
2విడదీయగల phrasal verbs, నామవాచకంతో
నామవాచకం కర్మను సాధారణంగా మధ్యలో గానీ చివర గానీ పెట్టవచ్చు. పొడవైన కర్మను చివర పెట్టండి, అప్పుడు వినేవారికి అర్థం చేసుకోవడం తేలిక.
3విడదీయగల phrasal verbs, సర్వనామంతో
కర్మ సర్వనామం అయితే (it, them, him, her, me, us, you) అది క్రియకీ particle కీ మధ్యలోనే ఉండాలి. తెలుగులో సర్వనామం క్రియ కంటే ముందు ఉంటుంది (“వాటిని తీసేయ్”), కాబట్టి ఇంగ్లీష్ నియమాన్ని విడిగా గుర్తుంచుకోండి.
4విడదీయలేని phrasal verbs
ఈ క్రియల్లో particle ఒక preposition లాగా పనిచేస్తుంది: కర్మ – నామవాచకమైనా, సర్వనామమైనా – ఎప్పుడూ దాని తర్వాతే. ప్రశ్నల్లో, relative clauses లో particle క్రియతోనే ఉంటుంది. తెలుగులో ఇక్కడ తరచుగా మామూలు కర్మ లేదా “-తో”, “-నుంచి”.
5మూడు భాగాల phrasal verbs
క్రియ + particle + preposition. మూడు భాగాలూ కలిసే ఉంటాయి, కర్మ ఎప్పుడూ చివర. look forward to తర్వాత నామవాచకం లేదా -ing రూపం వాడండి (చూడండి B1-19).
6ఒకే phrasal verb, రెండు రకాలు
కొన్ని phrasal verbs ఒక అర్థంలో అకర్మకం, ఇంకో అర్థంలో విడదీయగలవి. కర్మ ఎక్కడ పెట్టాలో నిర్ణయించే ముందు అర్థం చూడండి.
7Phrasal verb లేదా అధికారిక ఒంటరి క్రియ?
Phrasal verbs మాటల్లో, స్నేహితులకు రాసే మెసేజ్లలో, అనధికారిక రాతలో మామూలు. అధికారిక రాతలో తరచుగా అదే అర్థం ఉన్న ఒంటరి క్రియను ఇష్టపడతారు. రెండూ సరైన ఇంగ్లీషే; ఎంపిక శైలి మీద ఆధారపడుతుంది.
సాధారణ తప్పులు
తెలుగు మాట్లాడేవారికి ఉచ్చులు
1. “దాన్ని హ్యాండోవర్ చేయి”, “వాటిని నోట్ చేసుకో” → hand over it, note down them. తెలుగులో hand over, note down లాంటి ఇంగ్లీష్ పదాలు ఒకే ముక్కగా వచ్చేశాయి (“హ్యాండోవర్ చేయి”), సర్వనామం వాటి కంటే ముందు వస్తుంది. ఇంగ్లీషులోకి మార్చేటప్పుడు సర్వనామం మొత్తం ముక్క తర్వాత పడిపోతుంది. విడదీయగల క్రియతో సర్వనామం క్రియకీ particle కీ మధ్యలో ఉండాలి.
2. “అమ్మమ్మ నన్ను పెంచింది” → grew me up. తెలుగులో “పెరుగు” (నేను పెరిగాను), “పెంచు” (అమ్మమ్మ నన్ను పెంచింది) ఒకే మూలం నుంచి వచ్చిన జంట క్రియలు. “పెరుగు = grow up” అని నేర్చుకున్నాక, చాలామంది “పెంచు” కి కూడా అదే grow up ని కర్మతో వాడతారు. కానీ grow up అకర్మకం – దానికి కర్మ రాదు (I grew up in Rajahmundry). ఒకరిని పెంచడానికి bring sb up లేదా raise sb.
3. “పెట్రోల్ అయిపోయింది” → ran out petrol. తెలుగులో అయిపోయిన వస్తువే కర్త: “పెట్రోల్ అయిపోయింది”, “డబ్బులు అయిపోయాయి”. ఇంగ్లీషులో అయిపోయిన వస్తువు కర్త కాదు – కర్త మనిషి లేదా వాహనం (we, our scooty), క్రియ మూడు భాగాలది: run out of + వస్తువు. చాలామంది of ని వదిలేస్తారు.
4. “బస్సు దిగండి” → get down. తెలుగు “దిగు” ని చాలామంది get down గా అనువదిస్తారు: “కూకట్పల్లిలో దిగండి” → get down at Kukatpally. భారతీయ ఇంగ్లీషులో ఇది చాలా వినిపిస్తుంది. ప్రామాణిక ఇంగ్లీషులో బస్సు, రైలు, విమానం నుంచి get off; కారు, ఆటో నుంచి get out (of).
కలపకండి
Particle, మామూలు preposition – అదే చిన్న పదం particle కావచ్చు (క్రియలో భాగం) లేదా preposition కావచ్చు (చోటును చెప్పే పద బంధంలో భాగం). పరీక్ష: సర్వనామాన్ని మధ్యలో పెట్టగలరా?
get up, wake up – get up (మంచం మీద నుంచి లేవడం) కి కర్మ లేదు. Wake up అకర్మకం కావచ్చు (I woke up) లేదా విడదీయగలది కావచ్చు (Wake me up). తెలుగులో “మెలకువ రావడం”, “లేవడం” కూడా వేరే వేరే.
Particles అర్థాలు – ఈ పాఠం పద క్రమం గురించి. up, down, out, off లాంటి particles అర్థాల కోసం చూడండి B2-25; కలిసి వచ్చే పదాల కోసం చూడండి T-03.
స్పెల్లింగ్, ఉచ్చారణ
- చాలా phrasal verbs లో ముఖ్య ఒత్తిడి particle మీద ఉంటుంది: give up, turn it off, set off. క్రియను మరీ గట్టిగా నొక్కకండి – రెండో భాగం స్పష్టంగా వినిపించాలి.
- మూడు భాగాల క్రియల్లో ఒత్తిడి సాధారణంగా particle మీద: look forward to, run out of, put up with. చివరి preposition బలహీనం: of /əv/, to /tə/, with /wɪð/. /ə/ చిన్న, వదులైన అచ్చు – స్పష్టమైన “ఆఫ్”, “టూ” కాదు.
- మధ్యలో ఉన్న సర్వనామానికి ఒత్తిడి ఉండదు, అది చిన్నగా వస్తుంది: pick me up /ˈpɪk mi ˈʌp/. up లో /ʌ/ చిన్న, వదులైన అచ్చు, తెలుగు “అ” కి దగ్గర – “ఉ” కాదు. చివర p తర్వాత అచ్చు కలపకండి (“అప్పు” – ఇలా అనకండి).
- with /wɪð/: /w/ కోసం పెదవులు గుండ్రంగా, పళ్ళు పెదవిని తాకవు – తెలుగు “వ” లా కాదు. చివరి /ð/ నాదం ఉన్న శబ్దం, నాలుక కొన పళ్ళ మధ్య – “ద” కాదు.
- Phrasal verbs నుంచి వచ్చిన నామవాచకాలను కలిపి లేదా హైఫన్తో రాస్తారు, ఒత్తిడి మొదటి భాగం మీద: a breakdown, a takeoff, a check-in. క్రియలు మాత్రం రెండు పదాలు: to break down, to check in.
బంగారు సూత్రం
అడగండి: ఈ phrasal verb కి కర్మ ఉందా, ఆ కర్మ కదలగలదా? విడదీయగల క్రియతో సర్వనామం మధ్యలో (turn it off) – తెలుగు “దాన్ని ఆఫ్ చెయ్యి” క్రమం ఇక్కడ సహాయం చేయదు. విడదీయలేని, మూడు భాగాల క్రియలు కర్మను చివర ఉంచుతాయి (look after her, run out of it).
అభ్యాసం
A. రూపం
పదాలను సరైన క్రమంలో పెట్టండి లేదా నామవాచకానికి బదులు సర్వనామం వాడండి.
-
పదాలను సరైన క్రమంలో పెట్టండి: off / please / it / turn
-
పదాలను సరైన క్రమంలో పెట్టండి: after / she / them / looks
-
పదాలను సరైన క్రమంలో పెట్టండి: out / we / sugar / of / ran
-
నామవాచకానికి బదులు సర్వనామం వాడండి: Turn down the music.
-
నామవాచకానికి బదులు సర్వనామం వాడండి: I came across this photo yesterday.
-
నామవాచకానికి బదులు సర్వనామం వాడండి: Can you put away the toys?
B. అర్థం
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి.
-
రిపోర్ట్కు మరింత అధికారికమైన క్రియను ఎంచుకోండి: We need to find out the cause. …
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: "The plane took off." …
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: She … after a year.
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: In "The cat ran up the tree", up is a ….
C. తప్పును కనుక్కోండి
ప్రతి వాక్యంలో ఒక తప్పు ఉంది లేదా వాక్యం సరైనదే. సరిచేసిన వాక్యం రాయండి లేదా correct అని రాయండి.
-
I'll pick up you at the station.
-
Can you look my cat after this weekend?
-
I can't put up this noise.
-
Turn off the lights in the kitchen, please.
D. సందర్భంలో
సంభాషణలోని ఖాళీలను నింపండి. బ్రాకెట్లోని phrasal verb ని సరైన రూపంలో, సరైన క్రమంలో వాడండి.
Lena: The van's here! Can you help me 15? (pick up + the boxes)
Max: Sure. Wait, I've 16 tape. (run out of)
Lena: There's some in the kitchen. And the old lamp — just 17. Nobody wants it. (throw away + it)
Max: OK. And who's 18 your cat today? (look after)
Lena: My sister. I really 19 her. (get on with)
E. మీ సొంత వాక్యాలు
మీ రోజు గురించి, మీ చుట్టూ ఉన్నవాళ్ళ గురించి ఇంగ్లీషులో రాయండి.
-
మీ పొద్దున్నటి పనుల గురించి get up, put on లేదా turn off తో రెండు వాక్యాలు రాయండి. ఒక వాక్యంలో సర్వనామం వాడండి.
-
మీకు బాగా కలిసిపోయే ఒకరి గురించి ఒక వాక్యం, మీరు భరించలేని ఒక విషయం గురించి ఒక వాక్యం రాయండి.
F. కలగలుపు పునశ్చరణ
ముందు పాఠాల్లో నేర్చుకున్నది మళ్ళీ సాధన చేయండి.
-
B1-19 Gerund తెలుగులో: Swimming is good, interested in learning, look forward to seeing I'm looking forward to (see) you next week.
-
A2-15 Give me the book, give it to me – రెండు కర్మలు ఉన్న క్రియలు, to లేదా for? తెలుగులో వివరణ సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: Here's your book. I'll tomorrow.
-
B1-27 So that, in order to, because of, due to, therefore తెలుగులో: ఉద్దేశం, కారణం, ఫలితం I looked the word up ___ check the spelling. …
సమాధానాలు
A. రూపం
- Please turn it off. / Turn it off, please.
- She looks after them.
- We ran out of sugar.
- Turn it down.
- I came across it yesterday.
- Can you put them away?
B. అర్థం
- discover
- intransitive
- gave it up
- preposition
C. తప్పును కనుక్కోండి
- I'll pick you up at the station.
- Can you look after my cat this weekend?
- I can't put up with this noise.
- ✓ Turn off the lights in the kitchen, please.
D. సందర్భంలో
- pick them up / pick the boxes up / pick up the boxes
- run out of
- throw it away
- looking after
- get on with
E. మీ సొంత వాక్యాలు
- I get up at seven. I make coffee, and then I turn the radio on, but I usually turn it off after the news.
- I get on really well with my cousin. I can't put up with loud music on the bus.
F. కలగలుపు పునశ్చరణ
- seeing
- give it to you
- to
