SlowingoGramatika
A2 37 / 38

Mga Karaniwang Phrasal Verb sa Ingles: Get Up, Put On, Turn Off at Iba Pa

Common Phrasal Verbs

Sa pahinang ito
  1. Layunin
  2. Ang Pangunahing Ideya
  3. Filipino at Ingles
  4. Anyo
  5. Gamit
  6. Karaniwang Mali
  7. Mga Bitag para sa mga Pilipino
  8. Huwag Ipagkamali
  9. Baybay at Bigkas
  10. Gintong Tuntunin
  11. Mga Pagsasanay

Layunin

Pagkatapos ng araling ito, maiintindihan at magagamit mo na ang mga pinakakaraniwang phrasal verb sa araw-araw — get up, put on, turn off, look for, find out, give up at iba pa — at mailalagay mo sa tamang puwesto ang panghalip (put it on, hindi put on it).

Ang Pangunahing Ideya

Ang phrasal verb ay pandiwa + isang maliit na salita tulad ng up, down, on, off, out, in o back. Tinatawag na particle ang maliit na salitang ito. Magkasama, gumagana ang dalawang salita bilang iisang pandiwa na may sariling kahulugan.

Isipin mo ang paghahalo ng pintura. Ang asul + dilaw ay hindi nagiging "asul-dilaw". Nagiging berde ito — bagong kulay. Ganoon din, ang give + up ay hindi "magbigay paitaas". Ang give up ay "sumuko" o "itigil ang isang bisyo".

May mga phrasal verb na madaling hulaan: sit down, stand up, come back. Ang iba, hindi: ang find out ay "alamin" o "malaman ang impormasyon". Kaya kabisaduhin ang bawat phrasal verb bilang iisang salita, kasama ang kahulugan at isang halimbawa.

Nasa lahat ng dako ng pang-araw-araw na Ingles ang mga phrasal verb. Karaniwang sinasabi ng mga katutubong nagsasalita ang I got up at seven; pormal at makaluma ang tunog ng I rose at seven.

Filipino at Ingles

Sa Filipino, kadalasan iisang pandiwa lang ang katumbas ng phrasal verb: bumangon = get up, isuot = put on, hanapin = look for. Ang panlapi ang nagdadala ng kahulugan, hindi ang hiwalay na particle. Kaya sa Ingles, madali nating makalimutan ang particle — o mapalitan ito ng ibang pandiwa, tulad ng open the light mula sa buksan ang ilaw.

FilipinoIngles
gumising / bumangonwake up / get up
isuot / hubarinput on / take off
buksan / patayin ang ilawturn on / turn off the light
hinahanap ko / nahanap koI'm looking for / I found
alaminfind out
tumigil sa paninigarilyo / huwag sumukogive up smoking / don't give up
sunduin kitaI'll pick you up
sukatin ang jackettry on the jacket

Pansinin ang hinahanap at nahanap: iisang ugat (hanap) ang gamit natin para sa paghahanap at sa pagkakita, pero dalawang magkaibang pandiwa sa Ingles: look for (sinusubukan pa) at find (nakita na). Pansinin din: sa Filipino, nasa dulo ang ito (isuot mo ito), pero sa Ingles, nasa gitna ito ng phrasal verb: put it on.

Anyo

Mga phrasal verb na walang layon

Phrasal verbKahuluganHalimbawa
get upbumangon sa kamaI get up at seven.
wake upgumisingI woke up at six.
go outlumabas para magsayaLet's go out tonight.
come backbumalikShe came back at midnight.
sit down / stand upumupo / tumayoPlease sit down.

Mga phrasal verb na may layon (put on, turn off, pick up, try on…) — pangngalan: dalawang puwesto; panghalip: sa gitna

May pangngalanMay panghalip (it, them, me…)
Put on your coat. / Put your coat on.Put it on.
Turn off the lights. / Turn the lights off.Turn them off.
Pick up the box. / Pick the box up.Pick it up.
Try on these shoes. / Try these shoes on.Try them on.

Look for at look at — laging pagkatapos ng for / at ang layon, kahit panghalip ito: I'm looking for my keys. I'm looking for them. (Bakit? Tingnan ang B1-28.)

Past forms — pandiwa lang ang nagbabago; hindi nagbabago ang particle: get up → got up, wake up → woke up, put on → put on, take off → took off, come back → came back, sit down → sat down, stand up → stood up, find out → found out, give up → gave up.

Gamit

1Ang Gawain Mo sa Umaga at Gabi

Maraming phrasal verb ang naglalarawan ng pang-araw-araw na buhay. Pansinin ang pagkakaiba: wake up ka muna (dumilat ang mata mo), saka get up (umalis ka sa kama).

I usually wake up at six, but I don't get up until half past.
Karaniwang gumigising ako nang alas-sais, pero hindi ako bumabangon hanggang alas-sais y medya.
gumising → wake up; bumangon → get up
He puts on his glasses to read.
Isinusuot niya ang salamin niya para magbasa.
lalaki ang niya → he
Take off your shoes, please. The floor is clean.
Pakihubad ang sapatos mo. Malinis ang sahig.
Can you turn on the light? It's dark in here.
Puwede mo bang buksan ang ilaw? Madilim dito.
buksan ang ilaw → turn on, hindi open
Don't forget to turn off your computer.
Huwag mong kalimutang patayin ang computer mo.
patayin → turn off
I'm going out with some friends tonight.
Lalabas ako kasama ang ilang kaibigan mamayang gabi.
What time are you coming back?
Anong oras ka babalik?
bumalik → come back

2Sit Down at Stand Up

Walang layon ang dalawang ito. Madalas natin silang gamitin sa mga utos o panuto.

Please sit down and open your books.
Umupo kayo at buksan ang mga libro ninyo.
Everyone stood up when the judge came in.
Tumayo ang lahat nang pumasok ang hukom.
I sat down next to an old friend on the train.
Umupo ako sa tabi ng isang dating kaibigan sa tren.

3Look For at Look At

Look for = hanapin, sinusubukang makita. Look at = tingnan, ibaling ang mata sa isang bagay. Laging pagkatapos ng for o at ang layon.

I'm looking for my phone. Have you seen it?
Hinahanap ko ang phone ko. Nakita mo ba?
hinahanap → looking for, hindi finding
What are you looking for?
Ano ang hinahanap mo?
Look at this photo! That's my grandmother.
Tingnan mo ang litratong ito! Iyan ang lola ko.
tingnan → look at
She looked at me and smiled.
Tumingin siya sa akin at ngumiti.
babae ang siya → she

4Find Out, Give Up, Pick Up, Fill In, Try On

Napakakaraniwan ng mga pandiwang ito sa pang-araw-araw na sitwasyon.

I need to find out the time of the last train.
Kailangan kong alamin kung anong oras ang huling tren.
find out = alamin
She found out about the party from her brother.
Nalaman niya ang tungkol sa party mula sa kapatid niyang lalaki.
nalaman → found out
My dad gave up smoking ten years ago.
Tumigil sa paninigarilyo ang tatay ko sampung taon na ang nakalipas.
give up = itigil ang bisyo
Don't give up! You're nearly there.
Huwag kang susuko! Malapit ka na.
give up = sumuko
Can you pick up that bag for me?
Puwede mo bang pulutin ang bag na iyan para sa akin?
pick up = pulutin, buhatin
I'll pick you up at the station at six.
Susunduin kita sa istasyon nang alas-sais.
pick up = sunduin, madalas sakay ng kotse
Please fill in this form.
Pakisagutan ang form na ito.
fill out (US)
Can I try on this jacket?
Puwede ko bang isukat ang jacket na ito?
isukat → try on

5Sa Gitna ang Panghalip

Sa put on, take off, turn on, turn off, pick up, fill in at try on, laging nasa pagitan ng pandiwa at particle ang panghalip (it, them, me, her…). Ang pangngalan, puwede sa alinmang puwesto.

Your coat is on the chair. Put it on. It's cold outside.
Nasa upuan ang coat mo. Isuot mo. Malamig sa labas.
isuot mo (ito) → put it on
These shoes are lovely. Can I try them on?
Ang ganda ng mga sapatos na ito. Puwede ko bang isukat?
them sa gitna
The TV is too loud. Turn it off, please.
Masyadong malakas ang TV. Pakipatay.
it sa gitna
Here's the form. Fill it in and give it to the receptionist.
Heto ang form. Sagutan mo at ibigay sa receptionist.

Karaniwang Mali

❌Put on it.
✅Put it on.
Panghalip → sa gitna.
❌I turned off it.
✅I turned it off.
Panghalip → sa gitna.
❌Can I try on them?
✅Can I try them on?
Panghalip → sa gitna.
❌I'm looking my keys.
✅I'm looking for my keys.
look for + layon.
❌I'm looking them for.
✅I'm looking for them.
Sa look for/at, laging pagkatapos ng for/at ang layon.
❌Turn the light, please.
✅Turn on the light, please.
Ang particle ang nagdadala ng kahulugan: turn on / turn off. (Tama rin ang Turn the light on.)
❌She gave up to smoke.
✅She gave up smoking.
give up + -ing o pangngalan.

Mga Bitag para sa mga Pilipino

1. Open / close the light mula sa buksan / patayin. Dahil buksan ang gamit natin para sa pinto at para sa ilaw, lumalabas ang open the light. Naiintindihan ito sa Philippine English, pero sa pamantayang Ingles, turn on / turn off (o switch on / off) ang gamit para sa ilaw at makina. Ang open / close ay para sa pinto, bintana at kahon.

⚠️It's so hot. Can you open the aircon?
✅It's so hot. Can you turn on the aircon?
Karaniwan sa Philippine English, pero turn on ang pamantayan para sa makina.
⚠️Close the lights before you leave the office.
✅Turn off the lights before you leave the office.
Karaniwan sa Philippine English, pero turn off ang pamantayan.

2. Hanapin: look for o find? Iisang ugat ang hinahanap at nahanap, kaya madalas lumabas ang find kahit naghahanap ka pa. Ang look for = sinusubukan pa; ang find = nakita na.

⚠️Wait, I'm still finding my ID.
✅Wait, I'm still looking for my ID.
Tama ang anyo, pero mali ang kahulugan: naghahanap ka pa, kaya look for; ang find ay kapag nakita mo na.

3. Panghalip sa dulo. Sa Isuot mo ito at Patayin mo iyan, nasa dulo ang panghalip. Sa Ingles, nasa gitna ito ng phrasal verb (maliban sa look for / look at).

❌Your jacket is dirty. Take off it and I'll wash it.
✅Your jacket is dirty. Take it off and I'll wash it.
Panghalip → sa gitna.

4. Maling particle: fill up, cope up with. Sa Philippine English, karaniwan ang fill up para sa form; sa ibang bansa, fill in (UK) o fill out (US) ang gamit, at ang fill up ay para sa pagpuno ng lalagyan (fill up the tank). Ang cope up with naman ay mali: cope with lang.

⚠️You need to fill up an application form at the front desk.
✅You need to fill in an application form at the front desk. o You need to fill out an application form at the front desk.
Karaniwan sa Philippine English, pero hindi pamantayan sa ibang bansa.
❌It's hard to cope up with online classes.
✅It's hard to cope with online classes.
Walang up: cope with.

Huwag Ipagkamali

wake up at get up — Wake up = gumising, tumigil sa pagtulog. Get up = bumangon, umalis sa kama. Magkaiba rin ang dalawa sa Filipino.

I woke up at five because of the noise.
Nagising ako nang alas-singko dahil sa ingay.
nagising → woke up
I got up at seven.
Bumangon ako nang alas-siyete.
bumangon → got up

look for at find — Gawain ang look for (sinusubukan). Resulta ang find (nagtagumpay).

I looked for my keys for an hour.
Isang oras kong hinanap ang mga susi ko.
hinanap → looked for
In the end, I found them in the fridge!
Sa huli, nahanap ko rin ang mga iyon sa ref!
nahanap → found

put on at wear — Kilos ang put on (isang sandali). Kalagayan ang wear (suot mo ang damit). Sa Filipino, isuot / nagsuot ang kilos at suot ang kalagayan.

She put on her red dress.
Isinuot niya ang pula niyang damit.
kilos
She's wearing a red dress.
Nakasuot siya ng pulang damit.
kalagayan

Mga phrasal verb: ang mga susunod na hakbang — Kung aling mga phrasal verb ang puwedeng paghiwalayin, ang mga phrasal verb na may tatlong salita (look forward to) at kung paano tingnan ang mga ito sa diksyunaryo ay nasa B1-28. Ang kahulugan ng mga particle (up = pagkumpleto, off = pag-alis…) ay nasa B2-25.

Baybay at Bigkas

  • Sa phrasal verb, karaniwang may diin ang particle: get up, sit down, give up. Kapag may panghalip, nananatili sa particle ang diin: put it on.
  • Nagdudugtong ang mga salita: parang "ge-tup" ang get up, "pi-ki-tup" ang pick it up, "tur-ni-toff" ang turn it off. Huwag maghinto sa pagitan ng mga salita.
  • Sa off at fill, /f/ ang tunog: ilapat ang ngipin sa itaas sa ibabang labi at hipan. Iwasan ang "op" o "pil".
  • Sa put /pʊt/, maikli ang patinig; huwag itong pahabain na parang "puut". Sa turn /tɜːn/ (UK), /tɝːn/ (US), walang malinaw na u o e: nasa gitna ng bibig ang dila.
  • Sa British English, normal ang fill in para sa form; sa American English, mas karaniwan ang fill out.
  • Pareho ang kahulugan ng switch on / switch off at ng turn on / turn off para sa ilaw at makina; mas karaniwan ang switch sa British English.

Gintong Tuntunin

Kabisaduhin ang bawat phrasal verb bilang iisang salita na may sariling kahulugan. Kapag may panghalip, ilagay ito sa gitna: put it on, turn them off — pero look for it. Para sa ilaw at makina: turn on / turn off.

Mga Pagsasanay

A. Anyo

Isulat ang tamang anyo, o palitan ng panghalip ang pangngalan.

  1. I (wake up) at six this morning. (past)
  2. She (put on) her coat and left. (past)
  3. Palitan ng panghalip ang pangngalan: Turn off the TV.
  4. Palitan ng panghalip ang pangngalan: Pick up your toys.
  5. Palitan ng panghalip ang pangngalan: I'm looking for my glasses.
  6. Kumpletuhin: My grandfather gave smoking last year.

B. Kahulugan

Piliin ang sagot na tugma sa kahulugan.

  1. Piliin ang tamang sagot: You need to … the opening times before you go.
  2. Piliin ang tamang sagot: I … in the night because of the storm, but I stayed in bed.
  3. Piliin ang tamang sagot: Can I … these jeans before I buy them?
  4. Aling phrasal verb ang may kahulugang "bumalik"? …

C. Hanapin ang Mali

Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.

  1. It's cold. Put on it.
  2. Can you turn off them?
  3. I'm looking my wallet.
  4. Please fill in this form.

D. Sa Konteksto

Ilagay ang tamang salita.

A busy morning
Every day I 15 up at 6.30 when my alarm rings, but I usually stay in bed for ten minutes. Then I 16 up, have a shower and 17 on my clothes. Yesterday I couldn't find my keys. I looked 18 them everywhere! Finally, I found them in my coat pocket. When I got to work, I 19 on my computer and checked my emails.

E. Ikaw Naman

Isulat sa Ingles ang tungkol sa sarili mo.

  1. Sumulat ng tatlong pangungusap tungkol sa gawain mo sa umaga gamit ang mga phrasal verb.
  2. Sumulat tungkol sa isang bisyo o gawi na tinigilan mo o gusto mong itigil.

F. Halo-halong Balik-aral

Balikan ang mga naunang aralin.

  1. A2-31 Good At, Afraid Of, Listen To: Tamang Preposition sa Ingles pagkatapos ng Adjective at Verb
    We waited the bus for half an hour.
  2. A2-33 Who Called You o Who Did You Call? Subject at Object Questions sa Ingles
    Who (turn off) the lights? It's so dark! (past)
  3. A2-28 Used To sa Ingles: Paano Sabihin ang Dati Mong Gawi
    I (get up) early, but now I work from home. Gamitin ang used to.
  4. A1-22 Present Continuous sa Ingles: Am, Is, Are + -ing, Madaling Paliwanag
    Be quiet! The baby (sleep).
Mga sagot

A. Anyo

  1. woke … up
  2. put … on
  3. Turn it off.
  4. Pick them up.
  5. I'm looking for them.
  6. up

B. Kahulugan

  1. find out
  2. woke up
  3. try on
  4. come back

C. Hanapin ang Mali

  1. It's cold. Put it on.
  2. Can you turn them off?
  3. I'm looking for my wallet.
  4. ✓ Please fill in this form.

D. Sa Konteksto

  1. wake
  2. get
  3. put
  4. for
  5. turned / switched

E. Ikaw Naman

  1. I wake up at seven. I get up at quarter past. I put on my running shoes and go out for a run.
  2. I gave up sugar in my coffee last year.

F. Halo-halong Balik-aral

  1. for
  2. turned off
  3. used to get up
  4. is sleeping / 's sleeping
App para sa AndroidMatuto Kahit Saan Google Play