Phrasal verbs στα αγγλικά: τα πιο συνηθισμένα για την καθημερινότητα
Common Phrasal Verbs
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα καταλαβαίνετε και θα χρησιμοποιείτε τα πιο συνηθισμένα καθημερινά phrasal verbs, όπως get up, put on, turn off, look for, find out, give up και άλλα, και θα βάζετε την αντωνυμία στη σωστή θέση (put it on, όχι put on it).
Η βασική ιδέα
Ένα phrasal verb είναι ένα ρήμα + μια μικρή λέξη όπως up, down, on, off, out, in ή back. Αυτή η μικρή λέξη λέγεται particle (μόριο). Μαζί, οι δύο λέξεις λειτουργούν σαν ένα ρήμα με δική του σημασία.
Σκεφτείτε την ανάμειξη χρωμάτων. Μπλε + κίτρινο δεν δίνει «μπλε-κίτρινο». Δίνει πράσινο: ένα καινούργιο χρώμα. Με τον ίδιο τρόπο, το give + up δεν σημαίνει «δίνω κάτι προς τα πάνω». Το give up σημαίνει «τα παρατάω» ή «κόβω μια συνήθεια».
Κάποια phrasal verbs μαντεύονται εύκολα: sit down, stand up, come back. Άλλα όχι: το find out σημαίνει «μαθαίνω μια πληροφορία». Γι' αυτό μάθετε κάθε phrasal verb σαν μία λέξη, με τη σημασία του και ένα παράδειγμα.
Τα phrasal verbs είναι παντού στα καθημερινά αγγλικά. Οι φυσικοί ομιλητές λένε συνήθως I got up at seven· το I rose at seven ακούγεται επίσημο και παλιομοδίτικο.
Ελληνικά και αγγλικά
Τα ελληνικά δεν έχουν phrasal verbs. Εκεί που τα αγγλικά βάζουν ρήμα + particle, εμείς έχουμε συνήθως ένα ρήμα: «σηκώνομαι» = get up, «βγάζω» = take off, «ψάχνω» = look for. Άρα το particle δεν είναι διακοσμητικό: χωρίς αυτό αλλάζει ή χάνεται η σημασία. Το turn the light δεν σημαίνει τίποτα· το turn on the light σημαίνει «ανάψτε το φως».
Υπάρχουν δύο ακόμη σημεία προσοχής. Πρώτον, κάποια ελληνικά ρήματα κάνουν δύο δουλειές που στα αγγλικά είναι χωριστές: το «φοράω» είναι και put on (η κίνηση) και wear (η κατάσταση)· το «ψάχνω» είναι look for, όχι search + αντικείμενο. Δεύτερον, πολλές ελληνικές εκφράσεις δεν μεταφράζονται λέξη προς λέξη: «ανοίγω / κλείνω το φως» είναι turn on / turn off, «κόβω το τσιγάρο» είναι give up, «θα σας πάρω από τον σταθμό» είναι pick you up.
| Ελληνικά | Σημασία | Αγγλικά |
|---|---|---|
| Ξυπνάω στις έξι. | σταματάω να κοιμάμαι | I wake up at six. |
| Σηκώνομαι στις επτά. | φεύγω από το κρεβάτι | I get up at seven. |
| Βάλτε το παλτό σας. | η κίνηση | Put on your coat. |
| Φοράει ένα κόκκινο φόρεμα. | η κατάσταση | She's wearing a red dress. |
| Βγάλτε τα παπούτσια σας. | Take off your shoes. | |
| Ανοίξτε το φως. / Κλείστε τον υπολογιστή. | φως, μηχανήματα | Turn on the light. / Turn off the computer. |
| Βγαίνω με φίλους απόψε. | I'm going out with friends tonight. | |
| Ψάχνω το κινητό μου. | προσπαθώ να βρω | I'm looking for my phone. |
| Πρέπει να μάθω την ώρα του τρένου. | βρίσκω μια πληροφορία | I need to find out the time of the train. |
| Έκοψε το κάπνισμα. | σταματάω μια συνήθεια | He gave up smoking. |
| Θα σας πάρω από τον σταθμό. | περνάω να πάρω κάποιον | I'll pick you up at the station. |
| Συμπληρώστε αυτό το έντυπο. | Fill in this form. | |
| Μπορώ να δοκιμάσω αυτό το μπουφάν; | ρούχα στο μαγαζί | Can I try on this jacket? |
Δομή
Phrasal verbs χωρίς αντικείμενο
| Phrasal verb | Σημασία | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| get up | σηκώνομαι από το κρεβάτι | I get up at seven. |
| wake up | ξυπνάω | I woke up at six. |
| go out | βγαίνω (για διασκέδαση) | Let's go out tonight. |
| come back | γυρίζω, επιστρέφω | She came back at midnight. |
| sit down / stand up | κάθομαι / σηκώνομαι όρθιος | Please sit down. |
Phrasal verbs με αντικείμενο (put on, turn off, pick up, try on…) — ουσιαστικό: δύο θέσεις· αντωνυμία: στη μέση
| Με ουσιαστικό | Με αντωνυμία (it, them, me…) |
|---|---|
| Put on your coat. / Put your coat on. | Put it on. |
| Turn off the lights. / Turn the lights off. | Turn them off. |
| Pick up the box. / Pick the box up. | Pick it up. |
| Try on these shoes. / Try these shoes on. | Try them on. |
Look for και look at — το αντικείμενο μπαίνει πάντα μετά το for / at, ακόμη κι όταν είναι αντωνυμία: I'm looking for my keys. I'm looking for them. (Γιατί; Δείτε B1-28.)
Μορφές του παρελθόντος — αλλάζει μόνο το ρήμα· το particle μένει ίδιο: get up → got up, wake up → woke up, put on → put on, take off → took off, come back → came back, sit down → sat down, stand up → stood up, find out → found out, give up → gave up.
Χρήση
1Η πρωινή και η βραδινή σας ρουτίνα
Πολλά phrasal verbs περιγράφουν την καθημερινή ζωή. Προσέξτε τη διαφορά: πρώτα κάνετε wake up (ανοίγουν τα μάτια σας), μετά get up (φεύγετε από το κρεβάτι). Στα ελληνικά το «ξύπνησα στις επτά» σημαίνει συχνά και τα δύο.
2Sit down και stand up
Αυτά τα δύο δεν έχουν αντικείμενο. Τα χρησιμοποιούμε συχνά σε οδηγίες.
3Look for και look at
Look for = προσπαθώ να βρω, ψάχνω. Look at = στρέφω τα μάτια μου σε κάτι, κοιτάζω. Το αντικείμενο μπαίνει πάντα μετά το for ή το at.
4Find out, give up, pick up, fill in, try on
Αυτά τα ρήματα είναι πολύ συνηθισμένα σε καθημερινές περιστάσεις.
5Η αντωνυμία μπαίνει στη μέση
Με τα put on, take off, turn on, turn off, pick up, fill in και try on, η αντωνυμία (it, them, me, her…) μπαίνει πάντα ανάμεσα στο ρήμα και στο particle. Το ουσιαστικό μπορεί να μπει σε οποιαδήποτε από τις δύο θέσεις.
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. «Ανοίγω / κλείνω» το φως και την τηλεόραση. Στα ελληνικά «ανοίγουμε» και «κλείνουμε» το φως, την τηλεόραση, τον υπολογιστή, το κλιματιστικό. Στα αγγλικά το open / close είναι για πόρτες, παράθυρα, βιβλία. Για φως και μηχανήματα: turn on / turn off (ή switch on / off).
2. «Φοράω» = put on ή wear; Το «φοράω» λέει και την κίνηση («περίμενε, φοράω τα παπούτσια μου») και την κατάσταση («φοράει τζιν»). Στα αγγλικά η κίνηση είναι put on και η κατάσταση wear.
3. Ελληνικές εκφράσεις λέξη προς λέξη. «Κόβω το τσιγάρο», «θα σε πάρω από τη δουλειά» και «ψάχνω το διαβατήριό μου» δεν μεταφράζονται με cut, take και search. Στα αγγλικά: give up, pick up, look for.
4. Το particle που λείπει. Επειδή στα ελληνικά η σημασία είναι μέσα σε ένα ρήμα, πολλοί κρατούν μόνο το αγγλικό ρήμα και ξεχνούν το particle. Χωρίς αυτό, η σημασία χάνεται ή αλλάζει.
Μην τα μπερδεύετε
wake up και get up — Wake up = σταματάω να κοιμάμαι. Get up = φεύγω από το κρεβάτι.
look for και find — Το look for είναι η προσπάθεια («ψάχνω»). Το find είναι το αποτέλεσμα («βρίσκω»).
put on και wear — Το put on είναι η κίνηση (μια στιγμή). Το wear είναι η κατάσταση (έχετε τα ρούχα πάνω σας). Στα ελληνικά και τα δύο μπορεί να είναι «φοράω».
Phrasal verbs: τα επόμενα βήματα — Ποια phrasal verbs χωρίζονται, τα phrasal verbs με τρεις λέξεις (look forward to) και πώς τα βρίσκουμε στο λεξικό διδάσκονται στο B1-28. Τι σημαίνουν τα particles (up = ολοκλήρωση, off = αναχώρηση…) διδάσκεται στο B2-25.
Ορθογραφία και προφορά
- Στα phrasal verbs ο τόνος πέφτει συνήθως στο particle: get up, sit down, give up. Με αντωνυμία, ο τόνος μένει στο particle: put it on.
- Οι λέξεις ενώνονται: το τελικό σύμφωνο του ρήματος περνάει στο φωνήεν του particle. Το get up ακούγεται σαν μία λέξη, και το pick it up και το turn it off επίσης. Μη σταματάτε ανάμεσα στις λέξεις.
- Το up έχει το /ʌ/: σύντομο, χαλαρό, κοντά στο ελληνικό α αλλά πιο κλειστό και πιο κεντρικό. Το turn έχει το /ɜː/, το φωνήεν του bird: δεν είναι «ε» ούτε «ο». Κρατήστε τα χείλη χαλαρά και τη γλώσσα στη μέση του στόματος, και κάντε το μακρύ.
- Το put /pʊt/ δεν ομοιοκαταληκτεί με το but /bʌt/. Και το αρχικό /p/ στο put και στο pick έχει ένα μικρό φύσημα αέρα μετά, που δεν υπάρχει στο ελληνικό π.
- Στα βρετανικά αγγλικά συμπληρώνουμε ένα έντυπο με fill in· στα αμερικανικά είναι πιο συνηθισμένο το fill out.
- Το switch on / switch off σημαίνει το ίδιο με το turn on / turn off για φώτα και μηχανήματα· το switch είναι πιο συνηθισμένο στα βρετανικά αγγλικά.
Χρυσός κανόνας
Μάθετε κάθε phrasal verb σαν μία λέξη με δική της σημασία, και μη μεταφράζετε το ελληνικό ρήμα λέξη προς λέξη. Με αντωνυμία, βάλτε την αντωνυμία στη μέση: put it on, turn them off, αλλά look for it.
Ασκήσεις
A. Δομή
Γράψτε το ρήμα στη σωστή μορφή ή βάλτε αντωνυμία όπως λέει η οδηγία.
-
I (wake up) at six this morning. (παρελθόν)
-
She (put on) her coat and left. (παρελθόν)
-
Βάλτε αντωνυμία στη θέση του ουσιαστικού: Turn off the TV.
-
Βάλτε αντωνυμία στη θέση του ουσιαστικού: Pick up your toys.
-
Βάλτε αντωνυμία στη θέση του ουσιαστικού: I'm looking for my glasses.
-
Συμπληρώστε: My grandfather gave smoking last year.
B. Σημασία
Διαλέξτε την απάντηση που ταιριάζει.
-
Διαλέξτε: You need to … the opening times before you go.
-
Διαλέξτε: I … in the night because of the storm, but I stayed in bed.
-
Διαλέξτε: Can I … these jeans before I buy them?
-
Ποιο phrasal verb σημαίνει «επιστρέφω»; …
C. Βρείτε το λάθος
Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.
-
It's cold. Put on it.
-
Can you turn off them?
-
I'm looking my wallet.
-
Please fill in this form.
D. Μέσα σε κείμενο
Συμπληρώστε το κείμενο με μία λέξη σε κάθε θέση.
Every day I 15 up at 6.30 when my alarm rings, but I usually stay in bed for ten minutes. Then I 16 up, have a shower and 17 on my clothes. Yesterday I couldn't find my keys. I looked 18 them everywhere! Finally, I found them in my coat pocket. When I got to work, I 19 on my computer and checked my emails.
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά.
-
Γράψτε τρεις προτάσεις για την πρωινή σας ρουτίνα με phrasal verbs.
-
Γράψτε για μια συνήθεια που κόψατε ή θέλετε να κόψετε.
F. Μικτή επανάληψη
Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to: ρήματα και επίθετα με προθέσεις στα αγγλικά We waited the bus for half an hour.
-
A2-33 Who called you ή Who did you call; Ερωτήσεις υποκειμένου και αντικειμένου στα αγγλικά Who (turn off) the lights? It's so dark! (παρελθόν)
-
A2-28 Used To: συνήθειες του παρελθόντος και ο ελληνικός παρατατικός I (get up) early, but now I work from home. Χρησιμοποιήστε το used to.
-
A1-22 Present Continuous στα αγγλικά: I'm working, τι γίνεται τώρα Be quiet! The baby (sleep).
Λύσεις
A. Δομή
- woke … up
- put … on
- Turn it off.
- Pick them up.
- I'm looking for them.
- up
B. Σημασία
- find out
- woke up
- try on
- come back
C. Βρείτε το λάθος
- It's cold. Put it on.
- Can you turn them off?
- I'm looking for my wallet.
- ✓ Please fill in this form.
D. Μέσα σε κείμενο
- wake
- get
- put
- for
- turned / switched
E. Σειρά σας
- I wake up at seven. I get up at quarter past. I put on my running shoes and go out for a run.
- I gave up sugar in my coffee last year.
F. Μικτή επανάληψη
- for
- turned off
- used to get up
- is sleeping / 's sleeping
