Phrasal verbs: de meest gebruikte in het Engels, met uitleg
Common Phrasal Verbs
Op deze pagina
Leerdoel
Na deze les begrijp en gebruik je de bekendste alledaagse phrasal verbs – get up, put on, turn off, look for, find out, give up en meer – en zet je een voornaamwoord op de juiste plek (put it on, niet put on it).
Het idee
Een phrasal verb is een werkwoord + een klein woordje zoals up, down, on, off, out, in of back. Dat woordje heet een partikel (particle). Samen werken de twee woorden als één werkwoord met een eigen betekenis.
Denk aan verf mengen. Blauw + geel geeft geen ‘blauwgeel’. Het geeft groen – een nieuwe kleur. Zo betekent give + up ook niet ‘iets omhoog geven’. Give up betekent ‘ophouden met proberen’ of ‘stoppen met een gewoonte’.
Sommige phrasal verbs zijn makkelijk te raden: sit down, stand up, come back. Andere niet: find out betekent ‘iets te weten komen’. Leer elk phrasal verb dus als één woord, met de betekenis en een voorbeeld.
Phrasal verbs hoor je overal in het dagelijkse Engels. Moedertaalsprekers zeggen meestal I got up at seven; I rose at seven klinkt formeel en ouderwets.
Nederlands en Engels vergeleken
Het idee ken je al: het Nederlands heeft scheidbare werkwoorden zoals opstaan, aandoen, uitzetten, opgeven en invullen. Ook daar heeft de combinatie vaak een eigen betekenis. Een groot verschil is de plaats van het partikel. In een Nederlandse hoofdzin schuift het helemaal naar het eind (Ik sta elke dag om zeven uur op). In het Engels blijft het dicht bij het werkwoord: I get up at seven every day. Bij een voornaamwoord lijken de twee talen juist op elkaar: Zet hem uit – Turn it off. Pas wel op: het Nederlandse werkwoord is vaak een ander dan het Engelse. Doe je jas aan is niet do, maar put on.
| Nederlands | Engels | Let op |
|---|---|---|
| Ik sta om zeven uur op. | I get up at seven. | partikel direct na het werkwoord |
| Doe je jas aan. | Put on your coat. / Put your coat on. | doen → put |
| Doe het licht aan. | Turn on the light. | doen → turn / switch |
| Zet hem uit. | Turn it off. | voornaamwoord in het midden: hier gelijk |
| Ik ben mijn sleutels aan het zoeken. | I'm looking for my keys. | zoeken = look for |
| Mag ik deze jas passen? | Can I try on this jacket? | passen = try on |
| Ik moet dat nog uitzoeken. | I need to find that out. | uitzoeken / te weten komen → find out |
Vorm
Phrasal verbs zonder lijdend voorwerp
| Phrasal verb | Betekenis | Voorbeeld |
|---|---|---|
| get up | opstaan (uit bed) | I get up at seven. |
| wake up | wakker worden | I woke up at six. |
| go out | uitgaan, de deur uit voor iets leuks | Let's go out tonight. |
| come back | terugkomen | She came back at midnight. |
| sit down / stand up | gaan zitten / gaan staan | Please sit down. |
Phrasal verbs met een lijdend voorwerp (put on, turn off, pick up, try on…) – zelfstandig naamwoord: twee plekken; voornaamwoord: in het midden
| Met een zelfstandig naamwoord | Met een voornaamwoord (it, them, me…) |
|---|---|
| Put on your coat. / Put your coat on. | Put it on. |
| Turn off the lights. / Turn the lights off. | Turn them off. |
| Pick up the box. / Pick the box up. | Pick it up. |
| Try on these shoes. / Try these shoes on. | Try them on. |
Look for en look at – het lijdend voorwerp staat altijd na for / at, ook als het een voornaamwoord is: I'm looking for my keys. I'm looking for them. (Waarom? Zie B1-28.)
Verleden tijd – alleen het werkwoord verandert; het partikel blijft hetzelfde: get up → got up, wake up → woke up, put on → put on, take off → took off, come back → came back, sit down → sat down, stand up → stood up, find out → found out, give up → gave up.
Gebruik
1Je ochtend- en avondritme
Veel phrasal verbs gaan over het dagelijks leven. Let op het verschil: je wake up (je ogen gaan open), en daarna get up je (je komt uit bed) – net als wakker worden en opstaan.
2Sit down en stand up
Deze twee hebben geen lijdend voorwerp. Je hoort ze vaak in instructies.
3Look for en look at
Look for = proberen te vinden, zoeken. Look at = je ogen ergens op richten, kijken naar. Het lijdend voorwerp staat altijd na for of at.
4Find out, give up, pick up, fill in, try on
Deze werkwoorden gebruik je heel vaak in alledaagse situaties.
5Voornaamwoorden staan in het midden
Bij put on, take off, turn on, turn off, pick up, fill in en try on staat een voornaamwoord (it, them, me, her…) altijd tussen het werkwoord en het partikel. Een zelfstandig naamwoord kan op beide plekken.
Veelgemaakte fouten
Valkuilen voor Nederlandstaligen
1. Doen is niet do. In het Nederlands doe je van alles aan, uit, op en dicht: je jas, het licht, de deur. Het Engels gebruikt hier steeds een ander werkwoord: put on / take off voor kleren, turn on / turn off (of switch on / off) voor licht en apparaten, open / close voor deuren.
2. Het partikel helemaal achteraan. In een Nederlandse hoofdzin staat op in opstaan aan het eind, na alle tijdsbepalingen. In het Engels blijft het partikel direct bij het werkwoord (of, bij een kort lijdend voorwerp, direct daarna).
3. Zoeken en passen zonder partikel. Zoeken is in het Nederlands één werkwoord. Maar search + lijdend voorwerp betekent ‘doorzoeken’: je zoekt ín iets. Voor iets kwijtgeraakts zeg je look for. En passen in een winkel is try on; fit betekent ‘de goede maat hebben’.
4. Uitvinden is niet altijd find out. Uitvinden betekent ‘iets nieuws bedenken’ (invent), maar in spreektaal ook ‘uitzoeken, te weten komen’ (find out). Kies in het Engels het juiste woord.
Niet verwarren
wake up en get up – Wake up = wakker worden. Get up = opstaan, uit bed komen.
look for en find – Look for is de bezigheid (zoeken). Find is het resultaat (vinden).
put on en wear – Put on is de handeling (één moment: aantrekken). Wear is de toestand (je hebt de kleren aan).
Phrasal verbs: de volgende stappen – Welke phrasal verbs je kunt scheiden, phrasal verbs van drie woorden (look forward to) en hoe je ze in een woordenboek opzoekt, leer je in B1-28. Wat de partikels betekenen (up = af, helemaal; off = weg…) leer je in B2-25.
Spelling en uitspraak
- In phrasal verbs ligt de klemtoon meestal op het partikel: get up, sit down, give up. Met een voornaamwoord blijft de klemtoon op het partikel: put it on. Dat ken je van Nederlandse scheidbare werkwoorden: ook opstaan en aandoen hebben de klemtoon op het partikel.
- De woorden lopen in elkaar over: in get up, pick it up en turn it off schuift de laatste medeklinker naar het volgende woord. Je zegt het als één geheel, zonder pauze.
- up /ʌp/ heeft een korte, open klank: je mond staat half open en je lippen zijn ontspannen, niet rond. Geen Nederlandse u of oe.
- In het Brits-Engels zeg je fill in a form; in het Amerikaans-Engels is fill out gebruikelijker.
- Switch on / switch off betekent hetzelfde als turn on / turn off bij licht en apparaten; switch is vooral Brits-Engels.
Gouden regel
Leer elk phrasal verb als één woord met een eigen betekenis. Met een voornaamwoord zet je het voornaamwoord in het midden: put it on, turn them off – maar look for it. En vertaal Nederlandse scheidbare werkwoorden niet woord voor woord: het licht aandoen is turn on the light.
Oefeningen
A. Vorm
Vul de juiste vorm in of vervang het zelfstandig naamwoord door een voornaamwoord.
-
I (wake up) at six this morning. (verleden tijd)
-
She (put on) her coat and left. (verleden tijd)
-
Vervang het zelfstandig naamwoord door een voornaamwoord: Turn off the TV.
-
Vervang het zelfstandig naamwoord door een voornaamwoord: Pick up your toys.
-
Vervang het zelfstandig naamwoord door een voornaamwoord: I'm looking for my glasses.
-
Vul aan: My grandfather gave smoking last year.
B. Betekenis
Kies het juiste antwoord.
-
Kies het juiste antwoord: You need to … the opening times before you go.
-
Kies het juiste antwoord: I … in the night because of the storm, but I stayed in bed.
-
Kies het juiste antwoord: Can I … these jeans before I buy them?
-
Welk phrasal verb betekent ‘terugkomen’? …
C. Vind de fout
Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.
-
It's cold. Put on it.
-
Can you turn off them?
-
I'm looking my wallet.
-
Please fill in this form.
D. In context
Vul het ontbrekende woord in.
Every day I 15 up at 6.30 when my alarm rings, but I usually stay in bed for ten minutes. Then I 16 up, have a shower and 17 on my clothes. Yesterday I couldn't find my keys. I looked 18 them everywhere! Finally, I found them in my coat pocket. When I got to work, I 19 on my computer and checked my emails.
E. Jouw beurt
Schrijf in het Engels.
-
Schrijf drie zinnen over je ochtendritme met phrasal verbs.
-
Schrijf over een gewoonte waarmee je gestopt bent of wilt stoppen.
F. Gemengde herhaling
Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to: vaste voorzetsels in het Engels We waited the bus for half an hour.
-
A2-33 Who called you of who did you call? Vragen naar onderwerp en lijdend voorwerp Who (turn off) the lights? It's so dark! (verleden tijd)
-
A2-28 Used to: ‘vroeger’ zeggen in het Engels I (get up) early, but now I work from home. Gebruik used to.
-
A1-22 Present Continuous (I'm working): zeggen wat er nu gebeurt in het Engels Be quiet! The baby (sleep).
Antwoorden
A. Vorm
- woke … up
- put … on
- Turn it off.
- Pick them up.
- I'm looking for them.
- up
B. Betekenis
- find out
- woke up
- try on
- come back
C. Vind de fout
- It's cold. Put it on.
- Can you turn them off?
- I'm looking for my wallet.
- ✓ Please fill in this form.
D. In context
- wake
- get
- put
- for
- turned / switched
E. Jouw beurt
- I wake up at seven. I get up at quarter past. I put on my running shoes and go out for a run.
- I gave up sugar in my coffee last year.
F. Gemengde herhaling
- for
- turned off
- used to get up
- is sleeping / 's sleeping
