Phrasal Verbs sa Ingles: Turn It Off, Hindi Turn Off It — Ang Gramatika
Phrasal Verbs: The Grammar
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang kilalanin ang apat na uri ng phrasal verb, ilagay sa tamang puwesto ang mga pangngalan at panghalip (turn it off, look after her, run out of milk), basahin ang entry sa diksiyonaryo para malaman ang uri ng isang pandiwa, at pumili sa pagitan ng phrasal verb at ng mas pormal na iisang pandiwa.
Ang Pangunahing Ideya
Ang phrasal verb ay pandiwa + isang maliit na salitang tinatawag na particle (up, off, out, on, down, back, away, over…). Magkasama, gumagana sila bilang iisang yunit ng kahulugan: give up = sumuko, tumigil sa pagsubok; find out = malaman, matuklasan. Minsan literal ang kahulugan (sit down, go out); madalas, hindi (put up with = tiisin). Nakilala mo na ang pinakakaraniwan sa A2-34.
Tungkol ang araling ito sa isa pang mahirap na bahagi: ang ayos ng mga salita. Isipin ang phrasal verb bilang sandwich. Ang pandiwa ang pang-itaas na tinapay at ang particle ang pang-ibaba. Ang malaking tanong: saan napupunta ang object? Walang object ang ilang phrasal verb. Ang iba ay puwedeng bumukas na parang sandwich, at ang object ang palaman sa gitna — o puwedeng ilagay ang object pagkatapos ng sandwich. Ang iba ay sarado at hindi puwedeng buksan, kaya laging nasa hulihan ang object. At may isang tuntuning hindi nagbabago: sa separable na pandiwa, laging palaman ang object na panghalip (it, them, her) — turn it off, hindi kailanman turn off it.
Filipino at Ingles
Walang phrasal verb sa Filipino. Iisang pandiwa na may panlapi ang gamit natin: patayin (turn off), alagaan (look after), maubusan (run out of), sunduin (pick up), sumuko (give up), alamin (find out). Kaya kailangang kabisaduhin ang particle at ang ayos ng phrasal verb sa Ingles. May isa pang bitag: sa Taglish, buo nating hinihiram ang phrasal verb, parang iisang salita — i-turn off mo, i-fill out mo ito, ika-call back kita. Dahil dito, nasasanay tayong ilagay ang panghalip pagkatapos ng buong phrasal verb. Sa Ingles, sa separable na pandiwa, nasa gitna ang panghalip.
| Filipino / Taglish | Ingles | Uri |
|---|---|---|
| Anong oras ka karaniwang bumabangon? | What time do you usually get up? | walang object |
| Basa ang sapatos mo. Hubarin mo. | Your shoes are wet. Take them off. | separable: panghalip sa gitna |
| Ika-call back kita mamaya. | I'll call you back later. | separable: panghalip sa gitna |
| Sino ang mag-aalaga sa aso habang wala ka? | Who's looking after the dog while you're away? | inseparable: object sa hulihan |
| Naubusan na naman tayo ng kape. | We've run out of coffee again. | three-part: object sa hulihan |
| Paki-fill out ang form na ito. | Please fill in this form. / fill this form in | separable: noun sa gitna o sa hulihan |
Anyo
Apat na uri
| Uri | May object? | Pattern | Mga Halimbawa |
|---|---|---|---|
| 1. intransitive | walang object | pandiwa + particle | get up, break down, grow up, set off |
| 2. separable | may object | pandiwa + object + particle o pandiwa + particle + noun | turn the TV off / turn off the TV |
| 3. inseparable | may object | pandiwa + particle + object | look after her, get over it, run into him |
| 4. three-part | may object | pandiwa + particle + preposition + object | look forward to it, run out of milk |
Ang pandiwang may object ay transitive; ang pandiwang walang object ay intransitive.
Separable na pandiwa: saan napupunta ang object
| Object | Sa gitna | Sa hulihan |
|---|---|---|
| maikling pangngalan | Turn the lights off. ✅ | Turn off the lights. ✅ |
| panghalip | Turn them off. ✅ | ❌ Turn off them. |
| mahabang noun phrase | posible, pero mahirap sundan | Turn off all the lights in the house. ✅ |
Inseparable at three-part na pandiwa: laging nasa hulihan ang object
| Pandiwa | Pangngalan bilang object | Panghalip bilang object |
|---|---|---|
| look after | She looks after her grandmother. | She looks after her. |
| get over | He got over the flu quickly. | He got over it quickly. |
| get on with | I get on with my colleagues. | I get on with them. |
| put up with | I can't put up with this noise. | I can't put up with it. |
Paano ipinapakita ng diksiyonaryo ang uri (sb = somebody, isang tao; sth = something, isang bagay)
| Entry sa diksiyonaryo | Ano ang sinasabi nito |
|---|---|
| turn sth off / turn off sth | separable: puwede ang object sa gitna o sa hulihan |
| look after sb/sth | inseparable: pagkatapos lang ng particle ang object |
| get up | intransitive: walang object |
| run out of sth | three-part: nasa hulihan ang object |
Gamit
1Intransitive na Phrasal Verb — Walang Object
Buo na ang mga phrasal verb na ito kahit walang object. Walang sumusunod sa particle maliban sa oras o lugar.
2Separable na Phrasal Verb na may Pangngalan
Kapag pangngalan ang object, karaniwang puwede itong ilagay sa gitna o sa hulihan. Kapag mahaba ang object, ilagay ito sa hulihan para masundan ng nakikinig.
3Separable na Phrasal Verb na may Panghalip
Kapag panghalip ang object (it, them, him, her, me, us, you), kailangang nasa pagitan ng pandiwa at ng particle ang panghalip.
4Inseparable na Phrasal Verb
Sa mga pandiwang ito, gumagana ang particle na parang preposition: laging pagkatapos nito ang object, pangngalan man o panghalip. Sa mga tanong at relative clause, nananatiling kasama ng pandiwa ang particle.
5Three-part na Phrasal Verb
Pandiwa + particle + preposition. Magkakasama ang tatlong bahagi, at laging nasa hulihan ang object. Pagkatapos ng look forward to, pangngalan o -ing form ang gamitin (tingnan ang B1-19).
6Isang Phrasal Verb, Dalawang Uri
Ang ilang phrasal verb ay intransitive sa isang kahulugan at separable sa iba. Tingnan muna ang kahulugan bago magpasya kung saan ilalagay ang object.
7Phrasal Verb o Pormal na Iisang Pandiwa?
Karaniwan ang phrasal verb sa usapan, sa email sa mga kaibigan at sa impormal na pagsulat. Sa pormal na pagsulat, madalas mas gusto ang iisang pandiwa na may katulad na kahulugan. Parehong tamang Ingles; register ang usapan.
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. Ang phrasal verb sa Taglish bilang iisang salita. Sa i-call back mo siya o i-fill out mo ito, buo ang phrasal verb, at nasa labas nito ang panghalip. Kapag isinalin pabalik sa Ingles, napupunta ang panghalip sa dulo. Pero sa separable na pandiwa, nasa gitna ang panghalip.
2. Sobrang particle: cope up with. Napakakaraniwan ng cope up with sa Pilipinas, pero walang ganitong phrasal verb sa Ingles. Ang tama ay cope with (= makaagapay, makayanan). Ganito rin ang voice out: mas standard ang voice lang o speak up.
3. Mga phrasal verb ng Philippine English. May ilang phrasal verb na tama sa Pilipinas pero iba ang gamit sa ibang bansa. Hindi mali ang mga ito sa Pilipinas, pero mabuting malaman ang internasyonal na anyo.
Huwag Ipagkamali
Particle at karaniwang preposition — Ang iisang maliit na salita ay puwedeng particle (bahagi ng pandiwa) o preposition (bahagi ng pariralang pang-lugar). Pagsusuri: puwede bang ilagay ang panghalip sa gitna?
get up at wake up — Walang object ang get up (bumangon sa kama). Ang wake up ay puwedeng intransitive (I woke up) o separable (Wake me up). Sa Filipino rin, magkaiba ang gumising at bumangon.
Kahulugan ng mga particle — Tungkol sa ayos ng mga salita ang araling ito. Para sa kahulugan ng up, down, out, off at iba pang particle, tingnan ang B2-25; para sa mga salitang magkasama, tingnan ang T-03.
Baybay at Bigkas
- Sa karamihan ng phrasal verb, ang particle ang may pangunahing diin: give up, turn it off, set off. Iwasang diinan ang pandiwa lang.
- Sa three-part verb, karaniwang nasa particle ang diin: look forward to, run out of, put up with. Mahina ang huling preposition: of /əv/, to /tə/, with /wɪð/.
- Maikli at walang diin ang panghalip sa gitna: pick me up /ˈpɪk mi ˈʌp/.
- Pagdugtungin ang katinig at patinig: turn it off /tɜːn ɪt ˈɒf/ ay parang iisang salita. Sa Filipino, may impit (glottal stop) bago ang salitang nagsisimula sa patinig; sa Ingles, walang hinto rito — dumudulas ang n papuntang it, at ang t papuntang off.
- Isang salita o may gitling ang mga pangngalang galing sa phrasal verb, at nasa unang bahagi ang diin: a breakdown, a takeoff, a check-in. Dalawang salita ang mga pandiwa: to break down, to check in.
Gintong Tuntunin
Itanong: may object ba ang phrasal verb, at puwede bang gumalaw ang object? Sa separable na pandiwa, nasa gitna ang panghalip (turn it off, call me back) — kahit nasa dulo ito sa Taglish. Sa inseparable at three-part na pandiwa, nasa hulihan ang object (look after her, run out of it).
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Ayusin ang mga salita, o palitan ng panghalip ang pangngalan.
-
Ayusin ang mga salita: off / please / it / turn
-
Ayusin ang mga salita: after / she / them / looks
-
Ayusin ang mga salita: out / we / sugar / of / ran
-
Palitan ng panghalip ang pangngalan: Turn down the music.
-
Palitan ng panghalip ang pangngalan: I came across this photo yesterday.
-
Palitan ng panghalip ang pangngalan: Can you put away the toys?
B. Kahulugan
Piliin ang tamang sagot.
-
Piliin ang mas pormal na pandiwa para sa isang report: We need to find out the cause. …
-
Piliin ang tamang sagot: "The plane took off." …
-
Piliin ang tamang sagot: She … after a year.
-
Piliin ang tamang sagot: In "The cat ran up the tree", up is a ….
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
I'll pick up you at the station.
-
Can you look my cat after this weekend?
-
I can't put up this noise.
-
Turn off the lights in the kitchen, please.
D. Sa Konteksto
Gamitin ang phrasal verb sa panaklong, sa tamang anyo at ayos.
Lena: The van's here! Can you help me 15? (pick up + the boxes)
Max: Sure. Wait, I've 16 tape. (run out of)
Lena: There's some in the kitchen. And the old lamp — just 17. Nobody wants it. (throw away + it)
Max: OK. And who's 18 your cat today? (look after)
Lena: My sister. I really 19 her. (get on with)
E. Ikaw Naman
Isulat sa Ingles.
-
Sumulat ng dalawang pangungusap tungkol sa routine mo sa umaga gamit ang get up, put on o turn off. Gumamit ng panghalip sa isa sa mga ito.
-
Sumulat ng isang pangungusap tungkol sa isang taong kasundo mo at isa tungkol sa isang bagay na hindi mo kayang tiisin.
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
B1-19 Gerund sa Ingles: -ing bilang Simuno at Pagkatapos ng Preposition I'm looking forward to (see) you next week.
-
A2-15 Give Me the Book o Give It to Me? Mga Pandiwang may Dalawang Layon sa Ingles Piliin ang tamang sagot: Here's your book. I'll tomorrow.
-
B1-27 So That, In Order To, Because Of, Due To sa Ingles: Layunin, Dahilan at Resulta I looked the word up ___ check the spelling. …
Mga sagot
A. Anyo
- Please turn it off. / Turn it off, please.
- She looks after them.
- We ran out of sugar.
- Turn it down.
- I came across it yesterday.
- Can you put them away?
B. Kahulugan
- discover
- intransitive
- gave it up
- preposition
C. Hanapin ang Mali
- I'll pick you up at the station.
- Can you look after my cat this weekend?
- I can't put up with this noise.
- ✓ Turn off the lights in the kitchen, please.
D. Sa Konteksto
- pick them up / pick the boxes up / pick up the boxes
- run out of
- throw it away
- looking after
- get on with
E. Ikaw Naman
- I get up at seven. I make coffee, and then I turn the radio on, but I usually turn it off after the news.
- I get on really well with my cousin. I can't put up with loud music on the bus.
F. Halo-halong Balik-aral
- seeing
- give it to you
- to
