Phrasal Verbs sa Ingles: Ano ang Ibig Sabihin ng Up, Down, Out, Off at On
Phrasal Verbs: What the Particles Mean
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang gamitin ang mga pangunahing kahulugan ng up, down, out, off, on, away, back at over para maintindihan ang mga bagong phrasal verb, mahulaan ang kahulugan nila sa konteksto, at mas madaling matandaan ang mga ito.
Ang Pangunahing Ideya
Maraming nag-aaral ang tumitingin sa phrasal verbs bilang mahabang listahan ng mga salitang walang kaugnayan sa isa't isa: give up, give away, give back, give out… Pero bihirang walang dahilan ang particle (ang maliit na salita pagkatapos ng pandiwa). Kadalasan, may sarili itong kahulugan.
Isipin ang mga particle bilang mga direksiyon sa isang compass. Nagsisimula ang bawat isa bilang direksiyon sa espasyo. Pataas ang up, papunta sa itaas — at mula roon, "mas marami" at "tapos na". Pababa ang down — "mas kaunti", "huminto" at "nakasulat sa papel". Mula sa loob palabas ang out — nawawala ang mga bagay, o lumalabas sa bukas kung saan nakikita natin. Pinuputol ng off ang pagkakadikit at lumalayo. Nananatiling nakadikit at nagpapatuloy ang on.
Ang pandiwa ang nagsasabi ng kilos; ang particle ang nagsasabi ng direksiyon ng resulta. Hindi nito maipaliliwanag ang bawat phrasal verb — idyoma ang ilan — pero nakagugulat kung gaano karami ang naipaliliwanag nito, at ginagawa nitong sistema ang isang listahan.
Filipino at Ingles
Sa Filipino, kadalasang nasa iisang pandiwa ang kilos at ang direksiyon ng resulta: naubusan, lakasan, hinaan, patayin, ituloy, ibalik. Sa Ingles, madalas itong hinahati sa dalawa: ang pandiwa para sa kilos, at ang particle para sa direksiyon. Kaya kapag isinalin natin ang buksan / patayin ang ilaw, open / close the light ang lumalabas — karaniwan sa Pilipinas, pero sa standard English, turn on / turn off ang ilaw, TV at aircon. Ang magandang balita: kapag alam mo ang direksiyon ng particle, mas madaling hulaan ang kahulugan ng bagong phrasal verb.
| Filipino | Ingles | Ang dagdag ng particle |
|---|---|---|
| Naubusan kami ng gatas. | We've run out of milk. | out = nawala, wala nang natira |
| Lakasan mo ang music. | Could you turn the music up? | up = mas marami |
| Hinaan mo nang kaunti ang TV. | Could you turn the TV down a bit? | down = mas kaunti |
| Patayin mo ang ilaw. | Turn off the lights. | off = putol ang koneksiyon |
| Sige, ituloy mo lang. Nakikinig ako. | Carry on. I'm listening. | on = nagpapatuloy |
| Babayaran kita sa Biyernes. | I'll pay you back on Friday. | back = ibinabalik |
| Pag-isipan mo muna. | Think it over. | over = mula simula hanggang dulo, maingat |
Anyo
Nasa B1-28 ang gramatika ng phrasal verbs (ayos ng salita, layon, panghalip). Kahulugan ang paksa ng araling ito.
Ang mga particle at ang pangunahing kahulugan nila
| Particle | Pangunahing larawan | Iba pang kahulugan | Mga halimbawa |
|---|---|---|---|
| up | pataas, hanggang sa itaas | pagdami; pagkumpleto / pagtatapos; mauwi sa isang sitwasyon | turn up, go up, speak up; eat up, use up, tidy up; end up |
| down | pababa, hanggang sa lupa | pagbawas; paghinto ng paggana; pagtatala sa papel | slow down, cut down (on), turn down; break down, shut down; write down, note down |
| out | mula sa loob palabas | pagkawala / wala nang natira; paglutas / pagkumpleto; palabas, sa maraming tao | run out, sell out, go out; work out, sort out, find out; hand out, point out |
| off | palayo sa isang lugar o ibabaw | pag-alis; pagputol / pagtanggal; pagkansela | set off, take off; turn off, cut off, take off (damit); call off |
| on | nakadikit, nagpapatuloy | pagpapatuloy; pagkakabit / pagsusuot / pagpapaandar | carry on, go on, hold on, keep on; put on, try on, turn on |
| away | palayo | pag-alis; papunta sa ibang may-ari o lugar | run away, give away, throw away, put away |
| back | pabalik sa dating lugar o tao | pagbabalik | call back, pay back, give back, go back |
| over | mula sa isang panig papunta sa kabila; muli | pag-iisip nang mabuti; pagsusuri mula simula hanggang dulo | think over, talk over, read over |
Pinapanatili ng three-part phrasal verbs ang kahulugan ng particle, at nagdaragdag ng preposition bago ang layon: run out of milk, cut down on sugar, keep up with the news. Tingnan ang B1-28.
Gamit
1Up — Pagdami, Pagkumpleto, Pagtatapos
Madalas na mas marami ang ibig sabihin ng up (mas malakas na tunog, mas mataas na presyo, mas malaking pagsisikap). Puwede rin itong mangahulugang buo, hanggang walang natira o hanggang tapos ang trabaho. Ang end up ay sa huli ay napunta sa isang lugar o sitwasyon, madalas na hindi mo plinano.
2Down — Pagbawas, Paghinto, Pagtatala
Madalas na mas kaunti ang ibig sabihin ng down (bilis, lakas ng tunog, dami). Puwede rin itong mangahulugang huminto sa paggana o nagsara. Sa mga pandiwa ng pagsusulat, itala sa papel ang ibig sabihin.
3Out — Pagkawala, Paglutas, Palabas
Puwedeng mangahulugan ang out na nawawala ang isang bagay o wala nang natira. Puwede rin itong mangahulugang hanggang malinaw ang sagot — "lumalabas" ang solusyon. At puwede itong mangahulugang palabas: mula sa isang tao papunta sa marami, o sa bukas kung saan napapansin ng mga tao.
4Off — Pag-alis, Pagputol, Pagkansela
Ang ibig sabihin ng off ay palayo sa isang lugar o ibabaw. Umaalis ang mga tao at eroplano; tinatanggal o pinuputol ang damit at kuryente; inaalis sa plano ang event na called off.
5On — Pagpapatuloy, Pagkakabit, Pagsusuot
Ang ibig sabihin ng on ay nakadikit. Mula sa pagkakadikit, nakukuha natin ang pagpapatuloy (nananatili ka sa gawain) at ang pagsusuot o pagkakabit (nasa katawan mo ang damit, nakakabit ang kuryente).
6Away, Back, Over
Ang ibig sabihin ng away ay palayo: pag-alis, o pagpasa ng isang bagay sa ibang may-ari o lugar. Ang back ay pagbabalik sa dating tao o lugar. Ang over ay mula simula hanggang dulo, kaya ginagamit ito sa maingat na pag-iisip at pagsusuri.
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. Buksan / patayin ang ilaw → open / close the light. Dahil buksan = open sa isip natin, open the light, open the TV at close the aircon ang madalas nating sabihin. Karaniwan ito sa Philippine English at naiintindihan sa Pilipinas, pero hindi ito standard sa ibang bansa. Sa mga ilaw at makina, turn on / switch on (may koneksiyon, on) at turn off / switch off (putol ang koneksiyon, off).
2. Bababa na ako → I'll go down here. Sa jeep, bus o tren, bumaba ang sinasabi natin, kaya go down ang madalas lumabas. Tama ang gramatika, pero sa Ingles, umaalis ka sa sasakyan: get off (bus, jeepney, tren, eroplano) o get out of (kotse, taxi). Ang off = palayo sa ibabaw.
3. Fill up the form. Sa Pilipinas, fill up ang karaniwang gamit para sa form. Naiintindihan ito rito, pero sa standard English, fill in (UK) o fill out (US) ang form. Ang fill up ay pagpuno ng lalagyan hanggang sa itaas: fill up the tank.
4. Cope up with. Maraming Pilipino ang nagdaragdag ng up sa cope, marahil dahil kahawig ito ng keep up with at catch up with. Pero walang particle ang cope: cope with.
Huwag Ipagkamali
Parehong pandiwa, ibang particle — Binabago ng particle ang direksiyon ng resulta.
Literal at pinalawak na kahulugan — Puwedeng pisikal o abstrakto ang iisang kahulugan ng particle. Sa dalawang pangungusap sa ibaba, palayo o tinanggal ang ibig sabihin ng off: mula sa paa mo sa una (pisikal), at mula sa plano sa pangalawa (abstrakto).
carry on at carry out — Carry on = ituloy (on). Carry out = gawin ang isang gawain hanggang matapos (out = kumpleto); karaniwang pormal.
fill in at fill out — Parehong sagutan ang form. Mas karaniwan ang fill in sa British English; ang fill out ang karaniwan sa American English at ginagamit din sa UK. Dito, hindi magkasalungat ang in at out — pareho ang kahulugan.
Baybay at Bigkas
- Sa phrasal verb, karaniwang may diin ang particle: set OFF, turn it DOWN — bigkasin ang particle nang mas malakas at mas mahaba nang kaunti. (Diin lang ang ipinapakita ng malalaking titik dito.)
- Maraming phrasal verb ang may anyong pangngalan. Isinusulat ang pangngalan bilang isang salita o may gitling, at lumilipat ang diin sa unang bahagi: Our car broke down → a breakdown /ˈbreɪkdaʊn/ ("BRAKE-down"); The plane took off → take-off /ˈteɪkɒf/ (UK), /ˈteɪkɔːf/ (US); a sell-out, a hand-out o handout.
- Ang out /aʊt/ ay may dobleng patinig, parang aw sa ikaw. Maikli ang patinig ng off /ɒf/ (UK), /ɔːf/ (US), at /f/ ang dulo (ngipin sa ibabang labi), hindi /p/. Huwag itong ipagkamali sa of /əv/, na mahina at nagtatapos sa /v/.
- Pagdugtungin ang pandiwa at particle kapag nagsisimula sa patinig ang particle: turn‿off, run‿out, put‿on — parang iisang salita, walang hinto.
Gintong Tuntunin
Kapag may bago kang phrasal verb, itanong kung ano ang idinadagdag ng particle: up = mas marami o tapos na, down = mas kaunti, huminto o nakasulat, out = nawala, nalutas o palabas, off = palayo o putol ang koneksiyon, on = nagpapatuloy o nakakabit, away = pag-alis, back = pagbabalik, over = maingat, mula simula hanggang dulo. Malakas na palatandaan ito, hindi tuntunin — idyoma ang ilang phrasal verb, kaya tingnan sa diksiyonaryo ang mga bago.
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Isulat ang tamang particle.
-
Prices keep going . Everything is more expensive.
-
Please write the address before you forget it.
-
We've run of coffee. Can you buy some?
-
The flight took on time.
-
Sorry to interrupt. Please carry .
-
I lent him £20 and he still hasn't paid me .
B. Kahulugan
Basahin ang sitwasyon at piliin ang tamang particle.
-
The match was cancelled. They called it ….
-
I don't understand this maths problem. I can't work it ….maths (UK), math (US)
-
The music is too loud, but I still want to hear it. Could you turn it …?
-
There is no food left. The children ate it all ….
-
I need time to decide. Let me think it ….
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
We've run out milk.
-
The plane took away at 9.15.
-
Can you pick up it, please?
-
Our car broke down near the bridge.
D. Sa Konteksto
Basahin ang kuwento. Isulat ang tamang particle.
Last Saturday we set 16 early for the coast. After an hour the car broke 17, so I called a mechanic. While we waited, both our phones ran 18 of battery. The mechanic finally sorted the problem 19 and we carried 20. But the traffic was terrible, and we ended 21 spending the night in a small hotel.
E. Ikaw Naman
Isulat sa Ingles ang tungkol sa sarili mo.
-
Sumulat ng dalawang pangungusap tungkol sa mga bagay na gusto mong bawasan o tuluyang itigil.
-
Sumulat tungkol sa isang pagkakataong may nasira o naubos.
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
B1-28 Phrasal Verbs sa Ingles: Turn It Off, Hindi Turn Off It — Ang Gramatika Ayusin ang mga salita: off / it / turn / please
-
B1-19 Gerund sa Ingles: -ing bilang Simuno at Pagkatapos ng Preposition I'm looking forward to (see) you.
-
B2-24 Noun + Preposition sa Ingles: Reason For, Increase In, Effect On, Solution To There has been a sharp rise the number of cyclists.
Mga sagot
A. Anyo
- up
- down
- out
- off
- on
- back
B. Kahulugan
- off
- out
- down
- up
- over
C. Hanapin ang Mali
- We've run out of milk.
- The plane took off at 9.15. / The plane took off at 9:15.
- Can you pick it up, please?
- ✓ Our car broke down near the bridge.
D. Sa Konteksto
- off / out
- down
- out
- out
- on
- up
E. Ikaw Naman
- I want to cut down on coffee. I'd like to give up sugar completely.
- Last winter our heating broke down, and then we ran out of firewood too.
F. Halo-halong Balik-aral
- Please turn it off. / Turn it off, please. / Turn it off please.
- seeing
- in
