SlowingoNgữ pháp
A2 37 / 38

Các cụm động từ thông dụng trong tiếng Anh: get up, put on, turn off (Common Phrasal Verbs)

Common Phrasal Verbs

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể hiểu và dùng những cụm động từ (phrasal verbs) thông dụng nhất trong đời sống hằng ngày — get up, put on, turn off, look for, find out, give up và nhiều cụm khác — và đặt đại từ vào đúng chỗ (put it on, không phải put on it).

Ý chính

Phrasal verb (cụm động từ) là một động từ + một từ nhỏ như up, down, on, off, out, in hoặc back. Từ nhỏ này được gọi là particle (tiểu từ). Hai từ đi cùng nhau như một động từ với nghĩa riêng của nó.

Hãy nghĩ đến việc pha màu. Xanh dương + vàng không cho ra "xanh-vàng". Nó cho ra xanh lá — một màu mới. Cũng vậy, give + up không có nghĩa là "đưa cái gì lên trên". Give up nghĩa là "bỏ cuộc" hoặc "bỏ một thói quen".

Có những cụm động từ dễ đoán: sit down, stand up, come back. Có những cụm thì không: find out nghĩa là "tìm ra, biết được thông tin". Vì vậy, hãy học mỗi cụm động từ như một từ, kèm nghĩa và một ví dụ.

Cụm động từ có mặt ở khắp nơi trong tiếng Anh hằng ngày. Người bản xứ thường nói I got up at seven; I rose at seven nghe trang trọng và cổ.

Tiếng Việt và tiếng Anh

Tiếng Việt cũng có kiểu kết hợp này: động từ + một từ chỉ hướng như dậy, xuống, ra, vào, lại. Hơn nữa, tiếng Việt cũng hay đặt tân ngữ ở giữa (mặc áo vào, cởi giày ra), giống hệt put it on, take your shoes off. Nhưng hai ngôn ngữ không khớp nhau từng chữ. Nhiều cặp mà tiếng Việt dùng hai động từ khác nhau (bật / tắt, tìm / tìm thấy) thì tiếng Anh dùng cùng một động từ và để tiểu từ mang nghĩa (turn on / turn off), hoặc ngược lại.

Tiếng ViệtTiếng AnhGhi chú
đứng dậy, ngồi xuốngstand up, sit downgiống nhau: động từ + từ chỉ hướng
đi ra ngoài chơi, quay lạigo out, come backgiống nhau
tìm ra giờ tàufind out the train timegần giống
bỏ thuốc lágive up smokingnghĩa mới, không đoán được từ give + up
bật đèn / tắt đènturn on / turn off the lighttiếng Việt: hai động từ; tiếng Anh: cùng turn, tiểu từ mang nghĩa
mặc áo vào, cởi giày raput your coat on, take your shoes offtân ngữ ở giữa, giống tiếng Việt
mặc nó vàoput it onđại từ luôn ở giữa
tìm chìa khóa / tìm thấy chìa khóalook for the keys / find the keysđang tìm ≠ đã tìm thấy

Cấu trúc

Cụm động từ không có tân ngữ

Cụm động từNghĩaVí dụ
get upra khỏi giường, dậyI get up at seven.
wake upthức dậy, tỉnh giấcI woke up at six.
go outra ngoài đi chơiLet's go out tonight.
come backquay lại, trở vềShe came back at midnight.
sit down / stand upngồi xuống / đứng dậyPlease sit down.

Cụm động từ có tân ngữ (put on, turn off, pick up, try on…) — danh từ: hai vị trí; đại từ: ở giữa

Với danh từVới đại từ (it, them, me…)
Put on your coat. / Put your coat on.Put it on.
Turn off the lights. / Turn the lights off.Turn them off.
Pick up the box. / Pick the box up.Pick it up.
Try on these shoes. / Try these shoes on.Try them on.

Look for và look at — tân ngữ luôn đứng sau for / at, kể cả khi đó là đại từ: I'm looking for my keys. I'm looking for them. (Tại sao? Xem B1-28.)

Dạng quá khứ — chỉ động từ thay đổi; tiểu từ giữ nguyên: get up → got up, wake up → woke up, put on → put on, take off → took off, come back → came back, sit down → sat down, stand up → stood up, find out → found out, give up → gave up.

Cách dùng

1Thói quen buổi sáng và buổi tối

Nhiều cụm động từ mô tả cuộc sống hằng ngày. Hãy chú ý sự khác nhau: bạn wake up (mở mắt, tỉnh giấc), rồi bạn get up (ra khỏi giường).

I usually wake up at six, but I don't get up until half past.
Mình thường thức giấc lúc sáu giờ, nhưng đến sáu rưỡi mới dậy.
tiếng Việt "dậy" có thể là cả hai; wake up = tỉnh giấc, get up = ra khỏi giường
He puts on his glasses to read.
Anh ấy đeo kính vào để đọc sách.
"đeo", "mặc", "đội" đều có thể là put on
Take off your shoes, please. The floor is clean.
Bạn cởi giày ra nhé. Sàn nhà sạch đấy.
Can you turn on the light? It's dark in here.
Bạn bật đèn lên được không? Trong này tối quá.
bật → turn on, không phải open
Don't forget to turn off your computer.
Đừng quên tắt máy tính nhé.
tắt → turn off
I'm going out with some friends tonight.
Tối nay mình đi chơi với mấy người bạn.
What time are you coming back?
Mấy giờ bạn về?

2Sit down và stand up

Hai cụm này không có tân ngữ. Chúng ta thường dùng chúng trong câu yêu cầu, hướng dẫn.

Please sit down and open your books.
Các em ngồi xuống và mở sách ra nhé.
Everyone stood up when the judge came in.
Mọi người đứng dậy khi thẩm phán bước vào.
I sat down next to an old friend on the train.
Trên tàu, mình ngồi cạnh một người bạn cũ.

3Look for và look at

Look for = cố tìm (đang tìm). Look at = nhìn vào cái gì đó. Tân ngữ luôn đứng sau for hoặc at.

I'm looking for my phone. Have you seen it?
Mình đang tìm điện thoại. Bạn có thấy nó đâu không?
đang tìm → looking for, không phải finding
What are you looking for?
Bạn đang tìm gì vậy?
Look at this photo! That's my grandmother.
Nhìn tấm ảnh này này! Đây là bà mình.
She looked at me and smiled.
Cô ấy nhìn mình và mỉm cười.

4Find out, give up, pick up, fill in, try on

Những cụm này rất phổ biến trong các tình huống hằng ngày.

I need to find out the time of the last train.
Mình cần tìm hiểu xem chuyến tàu cuối chạy lúc mấy giờ.
find out = tìm ra, biết được thông tin
She found out about the party from her brother.
Cô ấy biết chuyện bữa tiệc qua anh trai.
My dad gave up smoking ten years ago.
Bố mình bỏ thuốc lá cách đây mười năm.
give up = bỏ một thói quen
Don't give up! You're nearly there.
Đừng bỏ cuộc! Bạn sắp tới đích rồi.
give up = bỏ cuộc
Can you pick up that bag for me?
Bạn nhặt giúp mình cái túi kia được không?
I'll pick you up at the station at six.
Sáu giờ mình sẽ đón bạn ở nhà ga.
pick up = đón ai đó, thường bằng xe
Please fill in this form.
Vui lòng điền vào mẫu đơn này.
fill out (Mỹ)
Can I try on this jacket?
Mình mặc thử cái áo khoác này được không?

5Đại từ đứng ở giữa

Với put on, take off, turn on, turn off, pick up, fill in và try on, đại từ (it, them, me, her…) luôn đứng giữa động từ và tiểu từ. Danh từ thì có thể đứng ở cả hai vị trí.

Your coat is on the chair. Put it on. It's cold outside.
Áo khoác của bạn ở trên ghế đấy. Mặc vào đi. Ngoài trời lạnh lắm.
tiếng Việt "mặc vào" có thể bỏ "nó", tiếng Anh phải có it: put it on
These shoes are lovely. Can I try them on?
Đôi giày này đẹp quá. Mình đi thử được không?
The TV is too loud. Turn it off, please.
Ti vi to quá. Tắt đi giúp mình nhé.
Here's the form. Fill it in and give it to the receptionist.
Mẫu đơn đây. Bạn điền vào rồi đưa cho lễ tân nhé.

Lỗi thường gặp

❌Put on it.
✅Put it on.
Đại từ → ở giữa.
❌I turned off it.
✅I turned it off.
Đại từ → ở giữa.
❌Can I try on them?
✅Can I try them on?
Đại từ → ở giữa.
❌I'm looking my keys.
✅I'm looking for my keys.
look for + tân ngữ.
❌I'm looking them for.
✅I'm looking for them.
Với look for/at, tân ngữ luôn đứng sau for/at.
❌Turn the light, please.
✅Turn on the light, please.
Tiểu từ mang nghĩa: turn on / turn off. (Turn the light on cũng đúng.)
❌She gave up to smoke.
✅She gave up smoking.
give up + -ing hoặc danh từ.

Bẫy dành cho người Việt

1. "Mở đèn", "mở ti vi" thành open. Ở nhiều nơi, người Việt nói mở đèn, mở quạt, mở máy lạnh. Trong tiếng Anh, open chỉ dùng cho cửa, hộp, sách… Với đèn và máy móc, hãy dùng turn on / turn off (hoặc switch on / off).

⚠️Can you open the air conditioner? It's so hot.
✅Can you turn on the air conditioner? It's so hot.
Đúng ngữ pháp, nhưng open nghĩa là mở nắp máy ra, không phải bật máy.

2. "Tìm" thành find. Tiếng Việt dùng tìm cho hành động đang tìm, và tìm thấy cho kết quả. Tiếng Anh: đang tìm → look for; đã tìm thấy → find.

⚠️I'm finding my phone charger. Can you help me?
✅I'm looking for my phone charger. Can you help me?
Sai nghĩa: find là kết quả (đã thấy), không dùng cho việc đang tìm.

3. "Mặc" thành wear cho hành động. Mặc trong tiếng Việt vừa là hành động (mặc vào) vừa là trạng thái (đang mặc). Tiếng Anh tách ra: hành động → put on, trạng thái → wear.

⚠️She quickly wore her shoes and left.
✅She quickly put on her shoes and left.
Không tự nhiên: wear là trạng thái, không phải hành động mang giày vào.

4. "Đi chơi" thành go play. Người lớn rủ nhau đi chơi tối nay thì tiếng Anh nói go out. Play với người lớn nghe như trẻ con chơi đồ chơi, hoặc chơi một môn thể thao, một trò chơi cụ thể.

⚠️(người lớn nói với nhau) Do you want to go play tonight?
✅Do you want to go out tonight?
Đúng ngữ pháp, nhưng nghe như trẻ con rủ nhau chơi.

Đừng nhầm lẫn

wake up và get up — Wake up = hết ngủ, tỉnh giấc. Get up = ra khỏi giường.

I woke up at five because of the noise.
Mình tỉnh giấc lúc năm giờ vì tiếng ồn.
I got up at seven.
Bảy giờ mình mới dậy.

look for và find — Look for là hoạt động (đang cố tìm). Find là kết quả (đã tìm thấy).

I looked for my keys for an hour.
Mình tìm chìa khóa mất cả tiếng.
In the end, I found them in the fridge!
Cuối cùng mình tìm thấy chúng trong tủ lạnh!

put on và wear — Put on là hành động (trong một khoảnh khắc). Wear là trạng thái (quần áo đang ở trên người bạn).

She put on her red dress.
Cô ấy mặc chiếc váy đỏ vào.
hành động
She's wearing a red dress.
Cô ấy đang mặc một chiếc váy đỏ.
trạng thái

Cụm động từ: những bước tiếp theo — Cụm động từ nào tách được, cụm động từ ba từ (look forward to) và cách tra cụm động từ trong từ điển được dạy ở B1-28. Ý nghĩa của các tiểu từ (up = hoàn thành, off = rời đi…) được dạy ở B2-25.

Chính tả và phát âm

  • Trong cụm động từ, tiểu từ thường được nhấn: get up, sit down, give up. Khi có đại từ, trọng âm vẫn ở tiểu từ: put it on.
  • Các từ được nối với nhau: phụ âm cuối của từ trước nối vào nguyên âm của từ sau — get up /ɡe‿tʌp/, pick it up /pɪ‿kɪ‿tʌp/, turn it off /tɜː‿nɪ‿tɒf/. Người Việt quen đọc từng âm tiết tách rời và nuốt phụ âm cuối; hãy để /t/, /k/, /n/ trượt sang từ tiếp theo.
  • Đừng bỏ âm cuối của tiểu từ: /p/ trong up, /f/ trong off, /t/ trong out. Thiếu âm cuối, up và out rất dễ nghe nhầm.
  • Trong tiếng Anh Anh, fill in a form là bình thường; trong tiếng Anh Mỹ, fill out phổ biến hơn.
  • Switch on / switch off có nghĩa giống turn on / turn off với đèn và máy móc; switch phổ biến hơn trong tiếng Anh Anh.

Quy tắc vàng

Học mỗi cụm động từ như một từ có nghĩa riêng. Khi có đại từ, đặt đại từ ở giữa: put it on, turn them off — nhưng look for it. Và đừng dịch từng chữ: bật đèn là turn on, không phải open.

Luyện tập

A. Hình thức

Điền dạng đúng, hoặc thay danh từ bằng đại từ.

  1. I (wake up) at six this morning. (thì quá khứ)
  2. She (put on) her coat and left. (thì quá khứ)
  3. Thay danh từ bằng đại từ: Turn off the TV.
  4. Thay danh từ bằng đại từ: Pick up your toys.
  5. Thay danh từ bằng đại từ: I'm looking for my glasses.
  6. Hoàn thành câu: My grandfather gave smoking last year.

B. Ý nghĩa

Chọn đáp án phù hợp với ý nghĩa.

  1. Chọn đáp án đúng: You need to … the opening times before you go.
  2. Chọn đáp án đúng: I … in the night because of the storm, but I stayed in bed.
  3. Chọn đáp án đúng: Can I … these jeans before I buy them?
  4. Cụm động từ nào có nghĩa là "return"? …

C. Tìm lỗi sai

Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. It's cold. Put on it.
  2. Can you turn off them?
  3. I'm looking my wallet.
  4. Please fill in this form.

D. Trong ngữ cảnh

Điền một từ thích hợp.

A busy morning
Every day I 15 up at 6.30 when my alarm rings, but I usually stay in bed for ten minutes. Then I 16 up, have a shower and 17 on my clothes. Yesterday I couldn't find my keys. I looked 18 them everywhere! Finally, I found them in my coat pocket. When I got to work, I 19 on my computer and checked my emails.

E. Đến lượt bạn

Viết bằng tiếng Anh.

  1. Viết ba câu về thói quen buổi sáng của bạn, dùng cụm động từ.
  2. Viết về một thói quen bạn đã bỏ hoặc muốn bỏ.

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của các bài trước.

  1. A2-31 Tính từ và động từ đi với giới từ: good at, afraid of, listen to (Dependent Prepositions)
    We waited the bus for half an hour.
  2. A2-33 Câu hỏi chủ ngữ và câu hỏi tân ngữ: Who called you? hay Who did you call? (Subject and Object Questions)
    Who (turn off) the lights? It's so dark! (thì quá khứ)
  3. A2-28 Cách dùng used to: nói về thói quen trong quá khứ (trước đây thường…)
    I (get up) early, but now I work from home. Dùng used to.
  4. A1-22 Thì hiện tại tiếp diễn (Present Continuous): cấu trúc, cách dùng và cách thêm -ing
    Be quiet! The baby (sleep).
Đáp án

A. Hình thức

  1. woke … up
  2. put … on
  3. Turn it off.
  4. Pick them up.
  5. I'm looking for them.
  6. up

B. Ý nghĩa

  1. find out
  2. woke up
  3. try on
  4. come back

C. Tìm lỗi sai

  1. It's cold. Put it on.
  2. Can you turn them off?
  3. I'm looking for my wallet.
  4. ✓ Please fill in this form.

D. Trong ngữ cảnh

  1. wake
  2. get
  3. put
  4. for
  5. turned / switched

E. Đến lượt bạn

  1. I wake up at seven. I get up at quarter past. I put on my running shoes and go out for a run.
  2. I gave up sugar in my coffee last year.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. for
  2. turned off
  3. used to get up
  4. is sleeping / 's sleeping
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play