State Verbs sa Continuous: I Think o I'm Thinking? You're Being Silly
State Verbs in the Continuous: She's Being Silly
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang gamitin ang be being + pang-uri para sa pansamantalang ugali o kilos (You're being silly), at alam mo na kung kailan naglalarawan ng kalagayan (state, simpleng anyo) ang mga pandiwang tulad ng think, have, see, taste, smell, feel, look at weigh, at kung kailan naglalarawan ito ng gawain (activity, puwede ang continuous).
Ang Pangunahing Ideya
Sa A1-23, natutuhan mo na karaniwang hindi ginagamit sa continuous ang state verbs (know, like, want, believe). Ang kalagayan ay parang estatwa: basta ganoon lang ito. Walang nangyayari, walang gumagawa ng kahit ano, at walang "gitna" na puwedeng kinaroroonan. Ang continuous ay para sa mananayaw: may gumagawa ng isang bagay, nagsimula ito at matatapos ito.
Pero maraming karaniwang pandiwa ang puwedeng maging estatwa o mananayaw, depende sa kahulugan. Estatwa ang I have a car (pag-aari). Mananayaw ang I'm having lunch (gawain). Estatwa ang The soup tastes salty (ganoon ang lasa nito). Mananayaw ang The chef is tasting the soup (sinasadya niya itong gawin).
Kaya hindi "hindi kailanman nagkakaroon ng -ing ang mga pandiwang ito" ang tuntunin. Isang tanong ang tuntunin: kalagayan ba ito, o sinasadyang gawain? Kung may aktibong gumagawa nito, ayos ang continuous. Kahit ang be ay puwedeng sumayaw: She's silly (ang ugali niya) at She's being silly (ang kilos niya ngayon).
Filipino at Ingles
Sa Filipino, aspekto ang ipinapakita ng pandiwa, hindi kung kalagayan o gawain ito. Kaya malaya nating ginagamit ang ongoing aspect kahit sa pandama at kalagayan: nakikita ko, naaamoy ko, naiintindihan ko, nilalagnat ako. Sa Ingles, hindi awtomatikong continuous ang mga ito: I can see, I can smell, I understand, I have a fever. Ang tulong: madalas, magkaibang salita ang gamit ng Filipino para sa kalagayan at sa gawain (may at nagtatanghalian, sa tingin ko at iniisip ko, maalat at tinitikman). Kapag sinasadyang gawain ang salitang Filipino, malamang puwede ang continuous sa Ingles. At para sa pansamantalang kilos, may sarili tayong panlapi: ang nagpapaka- (nagpapakabait) ay malapit sa be being + pang-uri.
| Filipino | Kahulugan | Ingles |
|---|---|---|
| Sa tingin ko, tama ka. | opinyon (kalagayan) | I think you're right. |
| Iniisip kong magpalit ng trabaho. | pinag-iisipan (gawain) | I'm thinking about changing my job. |
| May dalawang kapatid siyang lalaki at isang babae. | pag-aari, pamilya (kalagayan) | She has two brothers and a sister. |
| Nagtatanghalian kami. | gawain | We're having lunch. |
| Nakikita ko ang dagat mula sa bintana ko. | nakikita ng mata (kalagayan) | I can see the sea from my window. |
| Tinitikman ng chef ang sabaw. | sinasadyang gawain | The chef is tasting the soup. |
| Medyo maalat ang sabaw na ito. | ganoon ang lasa (kalagayan) | This soup tastes a bit salty. |
| Nagpapakabait ang mga bata ngayon. | kilos ngayon | The kids are being good today. |
Pansinin ang nakikita ko: ongoing aspect ito sa Filipino, pero kalagayan sa Ingles, kaya can see, hindi I'm seeing. At sa Medyo maalat ang sabaw, walang pandiwa sa Filipino; sa Ingles, kailangan ng tastes.
Anyo
be being + pang-uri
| Ugali / karaniwang katangian (kalagayan) | Kilos ngayon (gawain) |
|---|---|
| He is rude. (lagi) | He's being rude. (ngayon, sinasadya) |
| You are very kind. | You're being very kind today. |
| She isn't usually difficult. | She's being difficult this morning. |
Karaniwang naglalarawan ang pang-uri ng kilos na kaya mong kontrolin: silly, rude, kind, careful, generous, polite, difficult, lazy, stupid, honest, selfish. Hindi tall, ill, tired, hungry, happy.
Mga pandiwang may dalawang kahulugan
| Pandiwa | Kalagayan (simpleng anyo) | Gawain (puwede ang continuous) |
|---|---|---|
| think | opinyon: I think it's a good idea. | pinag-iisipan: I'm thinking about a new job. |
| have | pag-aari, relasyon, sakit: She has two brothers. | kilos, karanasan: We're having dinner. |
| see | makita ng mata, maintindihan: I see what you mean. | makipagkita, magpatingin, makipag-date: I'm seeing the dentist at four. |
| taste / smell | kung ano ito: It tastes sweet. | sinasadyang subukan: He's smelling the milk. |
| feel | opinyon: I feel we should wait. | hawakan: She's feeling the fabric. |
| look | itsura: You look tired. | look at / look for: What are you looking at? |
| weigh | gaano kabigat: The bag weighs 20 kilos. | magtimbang: She's weighing the flour. |
Ang pagsubok sa kahulugan: May aktibong gumagawa ba ng isang bagay na nagsimula at matatapos? → puwede ang continuous. Basta ganoon lang ba ang mga bagay? → simpleng anyo.
Gamit
1be being + pang-uri — pansamantalang kilos
Gamitin ang am / is / are being + pang-uri para sa paraan ng pagkilos ng isang tao ngayon, madalas kapag iba ito sa karaniwan niyang ugali. Madalas itong tunog-reklamo o puna.
2think — opinyon o pag-iisip
Think (that) = may opinyon: kalagayan, simpleng anyo. Think about / of = gamitin ang isip, pag-isipan: gawain, puwede ang continuous.
3have — pag-aari o kilos at karanasan
Kalagayan ang have para sa pag-aari, pamilya, relasyon at sakit. Gawain ang have sa mga nakapirming parirala para sa kilos at karanasan — have lunch, have a shower, have a party, have a good time, have a baby.
4see — makita o makipagkita
See = mapansin ng mata, o maintindihan: kalagayan. Para sa mata, madalas nating gamitin ang can see. See = makipagkita, magpatingin (sa doktor), o makipagrelasyon: gawain, madalas continuous para sa mga nakaplanong lakad.
5taste, smell — kung ano ito o pagsubok dito
Inilalarawan ng taste at smell + pang-uri (o like + pangngalan) kung ano ang isang bagay: kalagayan. Kapag sinasadyang subukan ito ng isang tao, gawain ang mga ito. Para sa napapansin mo nang hindi sinusubukan, gamitin ang can smell / can taste.
6feel, look, weigh
Puwedeng simple o continuous ang feel + pang-uri para sa nararamdaman mo, at halos walang pagkakaiba. Kalagayan ang feel (that) = maniwala; gawain ang feel = hawakan. Kalagayan ang look + pang-uri (itsura), pero karaniwan din ang continuous para sa ngayon: You're looking well. Gawain ang look at / for. Kalagayan ang weigh = gaano kabigat; gawain ang weigh = magtimbang.
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. Nakikita / naaamoy ko → I'm seeing / I'm smelling. Ongoing aspect ang nakikita, naaamoy at nalalasahan sa Filipino, kaya madalas itong maging continuous sa Ingles. Pero kapag napapansin mo lang ito nang hindi sinasadya, kalagayan ito: can see, can smell, can taste.
2. Nilalagnat / sinisipon ako → I'm having a fever. Ongoing aspect ang ginagamit natin sa sakit, kaya lumalabas ang I'm having. Pero kalagayan ang sakit sa Ingles: I have. (Puwede ang having para sa biglaang atake o pangyayari: She's having an asthma attack.)
3. Iniisip ko na… → I'm thinking that… para sa opinyon. Dahil iniisip ko ang madalas nating sabihin kahit opinyon ang ibig sabihin, I'm thinking ang lumalabas. Para sa opinyon, I think; ang I'm thinking about… ay para sa pinag-iisipan pa.
4. Ang tamad niya → He's being lazy para sa ugali. Walang be sa Filipino (Ang tamad niya, Ang bait mo), kaya hindi natin naririnig ang pagkakaiba ng is at is being. Ang is being ay para lang sa kilos ngayon; para sa pangkalahatang ugali, is.
Huwag Ipagkamali
is at is being — Karaniwang katangian ang inilalarawan ng is; kilos ngayon ang inilalarawan ng is being, madalas hindi karaniwan. Sa Filipino, madalas pang-uri ang una at pandiwa ang pangalawa.
I feel / I'm feeling — Sa damdamin at kalusugan, parehong tama at halos pareho ang kahulugan. Huwag markahang mali ang alinman.
be being + pang-uri at ang passive — Ang is being + past participle ay passive continuous (tingnan ang B1-11), hindi kilos.
Para sa mga impormal na gamit tulad ng I'm loving it at I'm hearing that…, tingnan ang C2-01; para sa higit pa tungkol sa estilo ng pagsasalita, tingnan ang C2-03.
Baybay at Bigkas
- Dalawang pantig ang being: /ˈbiːɪŋ/ — "BEE-ing". Huwag itong gawing isang pantig ("bing"). Sa You're being silly, idiin ang pang-uri: you're being silly.
- Para ipakita ang pagkakaiba ng ugali at kilos, idiin ang being: He isn't rude — he's being rude.
- think /θɪŋk/: ilabas nang kaunti ang dulo ng dila sa pagitan ng mga ngipin at hipan ang hangin — hindi t ("tink").
- weigh /weɪ/ ay kapareho ng tunog ng way; weighs = ways, na may /z/ sa dulo. Hindi binibigkas ang gh.
- taste /teɪst/: gumagalaw ang patinig (/eɪ/), kaya iba ito sa test /test/. Nagtatapos ang tastes sa /sts/ — "tay-sts". Dahan-dahan muna.
Gintong Tuntunin
Itanong: kalagayan ba ito, o sinasadyang gawain? Simpleng anyo ang gamit ng kalagayan (opinyon, pag-aari, kung ano ang isang bagay); puwedeng continuous ang gawain — kahit sa mga pandiwang tulad ng think, have, see, taste at weigh. Gamitin lang ang be being + pang-uri para sa kilos, hindi para sa permanenteng katangian o kalagayan tulad ng tall o ill. At tandaan: hindi awtomatikong continuous ang ongoing aspect ng Filipino.
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Isulat ang tamang anyo ng pandiwang nasa panaklong.
-
Stop it — you (be) silly! You're not usually like this.
-
We (have) a party on Saturday. Can you come?
-
I (think) about selling my car.
-
This cake (taste) amazing.
-
She (have) long dark hair.
-
The vet (weigh) the dog at the moment.
B. Kahulugan
Piliin ang sagot na tugma sa kahulugan.
-
Piliin ang tamang sagot: I … that's a great idea.
-
Piliin ang tamang sagot: We … each other — it's still quite new.
-
Piliin ang tamang sagot: Sorry, I … very tired today.
-
State o activity? "Why are you smelling your shirt?"
-
Piliin ang tamang sagot: I … much better today.
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
I'm having two sisters.
-
This suitcase is weighing twenty kilos.
-
The children are being very quiet today.
-
She is being hungry.
D. Sa Konteksto
Isulat ang tamang anyo ng mga pandiwang nasa panaklong.
Mum: Hi! What 16 you (do)?
Leo: We 17 (have) dinner. Dad 18 (taste) the sauce right now. He says it 19 (taste) too salty.
Mum: And where's your sister?
Leo: She 20 (have) a shower.
Mum: OK. I 21 (think) I'll call back later, then.
E. Ikaw Naman
Isulat sa Ingles.
-
Sumulat ng dalawang pangungusap na may have: isa tungkol sa isang bagay na pag-aari mo, at isa tungkol sa isang gawaing ginagawa mo ngayong linggo.
-
Sumulat ng isang pangungusap tungkol sa isang taong kakaiba ang kilos ngayong araw. Gamitin ang be being.
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
A1-23 Present Simple o Present Continuous? Ang Pagkakaiba, Madaling Paliwanag I usually (walk) to work, but today I (take) the bus.
-
B1-02 For, Since at How Long: Present Perfect Simple o Continuous? Ang Pagkakaiba I (know) her for ten years.
-
B1-01 Present Perfect Continuous sa Ingles: I've Been Waiting, Madaling Paliwanag I'm tired because I (work) in the garden all day.
Mga sagot
A. Anyo
- are being
- are having
- am thinking
- tastes
- has / has got
- is weighing
B. Kahulugan
- think
- are seeing
- am
- activity
- feel / am feeling
C. Hanapin ang Mali
- I have two sisters. / I've got two sisters.
- This suitcase weighs twenty kilos.
- ✓ The children are being very quiet today.
- She is hungry. / She's hungry.
D. Sa Konteksto
- are … doing
- are having
- is tasting
- tastes
- is having
- think
E. Ikaw Naman
- I have an old bike. This week I'm having guitar lessons every evening.
- My cat is being very friendly today — she probably wants food.
F. Halo-halong Balik-aral
- walk … am taking
- have known
- have been working / have worked
