Глаголи за состојба во Continuous: she's being silly, I'm thinking, we're having lunch
State Verbs in the Continuous: She's Being Silly
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете кога глаголите за состојба можат да стојат во продолжена форма: ќе ги разликувате You're silly и You're being silly и ќе знаете кога think, have, see, taste, smell, feel, look и weigh значат состојба, а кога намерно дејство.
Главна идеја
Во лекцијата A1-23 научивте дека глаголите за состојба (know, like, want, believe) обично не стојат во продолжена форма. Состојбата е како статуа во парк: таа едноставно е. Ништо не се случува, никој ништо не прави и нема „средина“ во која би можеле да бидете. Продолжената форма е за танчерка: некој прави нешто, тоа почнало и ќе заврши.
Но многу обични глаголи можат да бидат или статуа или танчерка – според значењето. I have a car е статуа (поседување). I'm having lunch е танчерка (дејство). The soup tastes salty е статуа (таква е). The chef is tasting the soup е танчерка (тој тоа го прави намерно).
Затоа правилото не е „овие глаголи никогаш не добиваат -ing“. Правилото е прашање: дали е тоа состојба или намерно дејство? Ако некој активно прави нешто, продолжената форма е можна. Дури и be може да танцува: She's silly (нејзиниот карактер) и She's being silly (како се однесува сега).
Македонски и англиски
Македонскиот глагол нема продолжена форма како англиската. Нашето сегашно време покрива и „ручаме сега“ и „ручаме секој ден во два“, а разликата ја кажуваат зборовите „сега“, „токму“, „во моментов“. Видот на глаголот (свршен / несвршен) не е истото што и англиската продолжена форма, па не помага при изборот. „Ти си многу смешен“ може да значи и карактер и однесување сега – разликата ја покажуваат „денеска“, „сега“ или глаголот „се однесува“. На англиски разликата мора да биде во формата: карактерот е You're silly, однесувањето сега е You're being silly.
Добра вест: кај многу глаголи македонскиот веќе прави разлика, бидејќи за состојба и за дејство има различни зборови. „Мислам дека…“ е мислење (I think), „размислувам за тоа“ е мисловна работа (I'm thinking about it). „Млекото мириса“ е состојба (smells), „го мирисам млекото“ е дејство (I'm smelling). „Супата има вкус на…“ е состојба (tastes), „готвачот ја проба супата“ е дејство (is tasting). „Изгледаш уморно“ е изглед (look), „што гледаш?“ е дејство (are you looking at). Кога кај нас има глагол за дејство – „проба“, „мириса“ (нешто), „пипа“, „руча“, „се гледа со некого“ –, на англиски често оди продолжената форма. Но „тежи“ кај нас е само состојба, а дејството е „мери“: на англиски и двете се weigh.
И уште една работа: кај нас велиме „мириса на кафе“, „има вкус на лимон“, а англискиот вели smell of / smell like и taste of / taste like. А тежината кај нас ја „имаме“ („Имам 70 кила“), додека англискиот вели I weigh 70 kilos.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Ти си смешен. (карактер) | You are silly. | состојба → be |
| Сега се однесуваш смешно. | You're being silly. | однесување сега → be being + придавка |
| Мислам дека си во право. | I think you're right. | мислење → проста форма |
| Размислувам да ја сменам работата. | I'm thinking about changing my job. | размислување → продолжена форма; about + -ing, не to |
| Имам два брата. | I have two brothers. | поседување, семејство → проста форма |
| Сега ручаме. | We're having lunch. | дејство во тек → be having |
| Супата е малку пресолена. | This soup tastes a bit salty. | кај нас „е“ + придавка; на англиски состојба → tastes + придавка |
| Готвачот ја проба супата. | The chef is tasting the soup. | дејство → is tasting |
| Зошто го мирисаш млекото? | Why are you smelling the milk? | намерно мирисање → be smelling |
| Во четири одам на лекар. | I'm seeing the doctor at four. | договорена средба → be seeing |
| Продавачката го мери сирењето. | The shop assistant is weighing the cheese. | „мери“ → is weighing; „тежи“ → weighs |
Накратко: кај нас разликата често ја прави глаголот („мислам“ / „размислувам“, „мириса“ / „мирисам нешто“, „тежи“ / „мери“) или зборот „сега“, а на англиски ја прави формата: состојба → проста форма, дејство → продолжена форма. Карактер → is, однесување сега → is being.
Форма
be being + придавка
| Карактер / вообичаена особина (состојба) | Однесување сега (дејство) |
|---|---|
| He is rude. (секогаш) | He's being rude. (сега, намерно) |
| You are very kind. | You're being very kind today. |
| She isn't usually difficult. | She's being difficult this morning. |
Придавката обично опишува однесување што човекот може сам да го контролира: silly, rude, kind, careful, generous, polite, difficult, lazy, stupid, honest, selfish. Не tall, ill, tired, hungry, happy.
Глаголи со две значења
| Глагол | Состојба (проста форма) | Дејство (можна продолжена форма) |
|---|---|---|
| think | мислење: I think it's a good idea. | размислува: I'm thinking about a new job. |
| have | поседување, односи, болест: She has two brothers. | дејства, доживувања: We're having dinner. |
| see | гледа со очи, разбира: I see what you mean. | се среќава, оди (на лекар), се забавува со некого: I'm seeing the dentist at four. |
| taste / smell | каков вкус / мирис има нешто: It tastes sweet. | намерно проба / мириса: He's smelling the milk. |
| feel | мислење: I feel we should wait. | пипа: She's feeling the fabric. |
| look | изглед: You look tired. | look at / look for: What are you looking at? |
| weigh | колку тежи: The bag weighs 20 kilos. | мери: She's weighing the flour. |
Тест за значењето: Дали некој активно прави нешто што почнало и ќе заврши? → можна е продолжена форма. Дали е тоа само како што стојат работите? → проста форма.
Употреба
1Be being + придавка – привремено однесување
Користете am / is / are being + придавка за тоа како некој се однесува сега, често поинаку од вообичаеното. Често звучи како забелешка или прекор.
2Think – мислење или размислување
Think (that) = мислам, имам мислење: состојба, проста форма. Think about / of = размислувам, премислувам: дејство, можна е продолжена форма. Кај нас помага парот „мислам“ и „размислувам“.
3Have – поседување или дејство и доживување
Have за поседување, семејство, односи и болест е состојба. Have во готови изрази за дејства и доживувања – have lunch, have a shower, have a party, have a good time, have a baby – е дејство.
4See – гледа или се среќава
See = забележува со очите или разбира: состојба. За гледање со очите често се користи can see. See = се среќава, оди (на лекар) или се забавува со некого (врска): дејство, кај договори често во продолжена форма.
5Taste, smell – каков е вкусот или пробување
Taste и smell + придавка (или of / like + именка) опишуваат каков е вкусот или мирисот: состојба. Кога некој намерно проба или мириса, тоа е дејство. Кога забележувате мирис или вкус без да пробате, користете can smell / can taste.
6Feel, look, weigh
Feel + придавка за тоа како се чувствувате може да стои во проста или во продолжена форма речиси без разлика. Feel (that) = мислам е состојба; feel = пипа е дејство. Look + придавка (изглед) е состојба, но за моментот е честа и продолжената форма: You're looking well. Look at / for е дејство. Weigh = колку тежи нешто – состојба; weigh = мери – дејство.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Денеска е груб со сите“ → is наместо is being. Кај нас за привремено однесување го користиме истото „е“ како за карактер, а разликата ја покажуваат само „денеска“ или „вечерва“. Англиското is звучи како особина на човекот. Кога зборувате за тоа како некој се однесува сега, често необично, користете be being.
2. „Не ја прекинувајте, ги гледа сликите“ → Present Simple за дејство во тек. Нашето сегашно време покрива и навика и дејство во тек, па „ги гледа сликите“ лесно станува she looks at the photos. Кога look значи намерно дејство (look at, look for) што трае во моментот на зборување, англискиот бара продолжена форма: she's looking at.
3. „Ќе добие бебе“ → gets a baby. Кај нас многу често велиме „ќе добие бебе“, а „добие“ лесно се преведува со get. Но get a baby звучи како бебето да се добива однекаде (на пример при посвојување). Раѓањето на англиски е have a baby, а кога сè уште се чека – is having a baby.
4. „Мириса на липа“ → smells on. Кај нас мирисот и вкусот одат со предлогот „на“: „мириса на липа“, „има вкус на мента“. Нашето „на“ лесно станува on. Англискиот вели smell of / smell like и taste of / taste like + именка.
5. „Крапот имаше седум кила“ → had seven kilos. Кај нас тежината ја „имаме“: „Колку кила имаш?“, „Рибата имаше седум кила“. Англиското have seven kilos звучи како да имате седум кила од нешто – на пример месо или јаболка. За тежина англискиот користи weigh во проста форма (состојба).
Не мешајте
is и is being – Is опишува вообичаена особина; is being опишува однесување сега, често необично.
I feel / I'm feeling – За чувства и здравје двете се точни и значат речиси исто. Не означувајте ниту едната како грешка.
be being + придавка и пасив – Is being + минат партицип е пасив во продолжена форма (видете B1-11), а не однесување.
За неформални облици како I'm loving it и I'm hearing that… видете C2-01; за стилот на говорниот јазик видете C2-03.
Правопис и изговор
- being има два слога: /ˈbiːɪŋ/: долго /iː/, а по него кратко /ɪ/. На крајот е /ŋ/ без „г“. Во You're being silly нагласете ја придавката: you're being silly.
- Кога сакате да ги спротивставите карактерот и однесувањето, нагласете го being: He isn't rude — he's being rude.
- weigh /weɪ/ звучи исто како way; weighs = ways. gh не се изговара. /w/ се изговара со заокружени усни, а забите не ја допираат долната усна – тоа не е нашето „в“.
- taste /teɪst/: tastes завршува на /sts/. Во почетокот кажете го полека.
- think /θɪŋk/: /θ/ – врвот на јазикот е меѓу забите, без глас. Не е „т“ ниту „с“. На крајот е /ŋk/.
- smell и feel: ll и l на крајот се темно l – задниот дел од јазикот се крева кон непцето.
Златно правило
Прашајте се: дали е тоа состојба или намерно дејство? Состојбите (мислење, поседување, каков е нешто) стојат во проста форма; дејствата можат да бидат во продолжена форма – и кај глаголи како think, have, see, taste и weigh. Be being + придавка користете само за однесување, не за трајни особини или состојби како tall или ill. Нашето „денеска е…“ за однесување често е is being.
Вежби
A. Форма
Напишете ја точната форма на глаголот во заградата.
-
Stop it — you (be) silly! You're not usually like this.
-
We (have) a party on Saturday. Can you come?
-
I (think) about selling my car.
-
This cake (taste) amazing.
-
She (have) long dark hair.
-
The vet (weigh) the dog at the moment.
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Изберете го точниот одговор: I … that's a great idea.
-
Изберете го точниот одговор: We … each other — it's still quite new.
-
Изберете го точниот одговор: Sorry, I … very tired today.
-
Состојба или дејство (state or activity)? "Why are you smelling your shirt?"
-
Изберете го точниот одговор: I … much better today.
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
I'm having two sisters.
-
This suitcase is weighing twenty kilos.
-
The children are being very quiet today.
-
She is being hungry.
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот со точната форма на глаголите во заградите.
Mum: Hi! What 16 you (do)?
Leo: We 17 (have) dinner. Dad 18 (taste) the sauce right now. He says it 19 (taste) too salty.
Mum: And where's your sister?
Leo: She 20 (have) a shower.
Mum: OK. I 21 (think) I'll call back later, then.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски.
-
Напишете две реченици со have: една за нешто што го поседувате и една за дејство што го правите оваа недела.
-
Напишете реченица за некој што денеска се однесува необично. Користете be being.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
A1-23 Present Simple или Present Continuous? Разликата објаснета на македонски I usually (walk) to work, but today I (take) the bus.
-
B1-02 For, since и How long: I've lived или I've been living? Present Perfect Simple и Continuous I (know) her for ten years.
-
B1-01 Present Perfect Continuous на англиски: I've been waiting, објаснето на македонски I'm tired because I (work) in the garden all day.
Одговори
A. Форма
- are being
- are having
- am thinking
- tastes
- has / has got
- is weighing
B. Значење
- think
- are seeing
- am
- activity
- feel / am feeling
C. Најдете ја грешката
- I have two sisters. / I've got two sisters.
- This suitcase weighs twenty kilos.
- ✓ The children are being very quiet today.
- She is hungry. / She's hungry.
D. Во контекст
- are … doing
- are having
- is tasting
- tastes
- is having
- think
E. Ваш ред е
- I have an old bike. This week I'm having guitar lessons every evening.
- My cat is being very friendly today — she probably wants food.
F. Мешано повторување
- walk … am taking
- have known
- have been working / have worked
