SlowingoГраматика
B1 36 / 39

Глаголи за состојба во Continuous: she's being silly, I'm thinking, we're having lunch

State Verbs in the Continuous: She's Being Silly

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете кога глаголите за состојба можат да стојат во продолжена форма: ќе ги разликувате You're silly и You're being silly и ќе знаете кога think, have, see, taste, smell, feel, look и weigh значат состојба, а кога намерно дејство.

Главна идеја

Во лекцијата A1-23 научивте дека глаголите за состојба (know, like, want, believe) обично не стојат во продолжена форма. Состојбата е како статуа во парк: таа едноставно е. Ништо не се случува, никој ништо не прави и нема „средина“ во која би можеле да бидете. Продолжената форма е за танчерка: некој прави нешто, тоа почнало и ќе заврши.

Но многу обични глаголи можат да бидат или статуа или танчерка – според значењето. I have a car е статуа (поседување). I'm having lunch е танчерка (дејство). The soup tastes salty е статуа (таква е). The chef is tasting the soup е танчерка (тој тоа го прави намерно).

Затоа правилото не е „овие глаголи никогаш не добиваат -ing“. Правилото е прашање: дали е тоа состојба или намерно дејство? Ако некој активно прави нешто, продолжената форма е можна. Дури и be може да танцува: She's silly (нејзиниот карактер) и She's being silly (како се однесува сега).

Македонски и англиски

Македонскиот глагол нема продолжена форма како англиската. Нашето сегашно време покрива и „ручаме сега“ и „ручаме секој ден во два“, а разликата ја кажуваат зборовите „сега“, „токму“, „во моментов“. Видот на глаголот (свршен / несвршен) не е истото што и англиската продолжена форма, па не помага при изборот. „Ти си многу смешен“ може да значи и карактер и однесување сега – разликата ја покажуваат „денеска“, „сега“ или глаголот „се однесува“. На англиски разликата мора да биде во формата: карактерот е You're silly, однесувањето сега е You're being silly.

Добра вест: кај многу глаголи македонскиот веќе прави разлика, бидејќи за состојба и за дејство има различни зборови. „Мислам дека…“ е мислење (I think), „размислувам за тоа“ е мисловна работа (I'm thinking about it). „Млекото мириса“ е состојба (smells), „го мирисам млекото“ е дејство (I'm smelling). „Супата има вкус на…“ е состојба (tastes), „готвачот ја проба супата“ е дејство (is tasting). „Изгледаш уморно“ е изглед (look), „што гледаш?“ е дејство (are you looking at). Кога кај нас има глагол за дејство – „проба“, „мириса“ (нешто), „пипа“, „руча“, „се гледа со некого“ –, на англиски често оди продолжената форма. Но „тежи“ кај нас е само состојба, а дејството е „мери“: на англиски и двете се weigh.

И уште една работа: кај нас велиме „мириса на кафе“, „има вкус на лимон“, а англискиот вели smell of / smell like и taste of / taste like. А тежината кај нас ја „имаме“ („Имам 70 кила“), додека англискиот вели I weigh 70 kilos.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Ти си смешен. (карактер)You are silly.состојба → be
Сега се однесуваш смешно.You're being silly.однесување сега → be being + придавка
Мислам дека си во право.I think you're right.мислење → проста форма
Размислувам да ја сменам работата.I'm thinking about changing my job.размислување → продолжена форма; about + -ing, не to
Имам два брата.I have two brothers.поседување, семејство → проста форма
Сега ручаме.We're having lunch.дејство во тек → be having
Супата е малку пресолена.This soup tastes a bit salty.кај нас „е“ + придавка; на англиски состојба → tastes + придавка
Готвачот ја проба супата.The chef is tasting the soup.дејство → is tasting
Зошто го мирисаш млекото?Why are you smelling the milk?намерно мирисање → be smelling
Во четири одам на лекар.I'm seeing the doctor at four.договорена средба → be seeing
Продавачката го мери сирењето.The shop assistant is weighing the cheese.„мери“ → is weighing; „тежи“ → weighs

Накратко: кај нас разликата често ја прави глаголот („мислам“ / „размислувам“, „мириса“ / „мирисам нешто“, „тежи“ / „мери“) или зборот „сега“, а на англиски ја прави формата: состојба → проста форма, дејство → продолжена форма. Карактер → is, однесување сега → is being.

Форма

be being + придавка

Карактер / вообичаена особина (состојба)Однесување сега (дејство)
He is rude. (секогаш)He's being rude. (сега, намерно)
You are very kind.You're being very kind today.
She isn't usually difficult.She's being difficult this morning.

Придавката обично опишува однесување што човекот може сам да го контролира: silly, rude, kind, careful, generous, polite, difficult, lazy, stupid, honest, selfish. Не tall, ill, tired, hungry, happy.

Глаголи со две значења

ГлаголСостојба (проста форма)Дејство (можна продолжена форма)
thinkмислење: I think it's a good idea.размислува: I'm thinking about a new job.
haveпоседување, односи, болест: She has two brothers.дејства, доживувања: We're having dinner.
seeгледа со очи, разбира: I see what you mean.се среќава, оди (на лекар), се забавува со некого: I'm seeing the dentist at four.
taste / smellкаков вкус / мирис има нешто: It tastes sweet.намерно проба / мириса: He's smelling the milk.
feelмислење: I feel we should wait.пипа: She's feeling the fabric.
lookизглед: You look tired.look at / look for: What are you looking at?
weighколку тежи: The bag weighs 20 kilos.мери: She's weighing the flour.

Тест за значењето: Дали некој активно прави нешто што почнало и ќе заврши? → можна е продолжена форма. Дали е тоа само како што стојат работите? → проста форма.

Употреба

1Be being + придавка – привремено однесување

Користете am / is / are being + придавка за тоа како некој се однесува сега, често поинаку од вообичаеното. Често звучи како забелешка или прекор.

You're being silly. It's only a spider.
Се однесуваш смешно. Тоа е само пајак.
однесување сега → being
He's not usually rude — he's just being difficult because he's tired.
Тој обично не е груб, само сега се инаети зашто е уморен.
карактер наспроти однесување сега
You're being very generous tonight. What's the occasion?
Вечерва си многу дарежлив. По кој повод?
кај нас „вечерва си“ → are being
Am I being unreasonable?
Дали претерувам?
„дали се однесувам неразумно“ → am I being
The kids were being very quiet, so I went to check on them.
Децата беа сомнително тивки, па отидов да видам што прават.
во минатото: was / were being

2Think – мислење или размислување

Think (that) = мислам, имам мислење: состојба, проста форма. Think about / of = размислувам, премислувам: дејство, можна е продолжена форма. Кај нас помага парот „мислам“ и „размислувам“.

I think you're right.
Мислам дека си во право.
„мислам дека“ → I think
What do you think of my new haircut?
Што мислиш за мојата нова фризура?
мислење
I'm thinking about changing my job.
Размислувам да ја сменам работата.
кај нас „да“, на англиски about + -ing
"You look worried." "I was thinking about the exam."
„Изгледаш загрижено.“ „Размислував за испитот.“
размислување во минатото → was thinking
"Is Sam coming tonight?" "I think so."
„Доаѓа ли Сем вечерва?“ „Мислам дека да.“
мислење → I think so
"Will you take the job?" "I'm still thinking about it."
„Ќе ја прифатиш ли работата?“ „Сè уште размислувам.“
одлуката не е донесена

3Have – поседување или дејство и доживување

Have за поседување, семејство, односи и болест е состојба. Have во готови изрази за дејства и доживувања – have lunch, have a shower, have a party, have a good time, have a baby – е дејство.

She has two brothers and a sister.
Има два брата и една сестра.
„има“ → has
I have a terrible cold.
Имам ужасна настинка.
болест → состојба
We're having lunch. Can I call you back?
Сега ручаме. Може ли да ти се јавам подоцна?
кај нас „ручаме“, на англиски are having lunch
Are you having a good time?
Дали ви е убаво?
доживување сега
My sister is having a baby in May.
Сестра ми ќе роди во мај.
очекува бебе: is having a baby

4See – гледа или се среќава

See = забележува со очите или разбира: состојба. За гледање со очите често се користи can see. See = се среќава, оди (на лекар) или се забавува со некого (врска): дејство, кај договори често во продолжена форма.

I can see the sea from my window.
Од прозорецот го гледам морето.
гледање → can see
I see what you mean.
Разбирам што сакаш да кажеш.
„разбирам“ → see
I'm seeing the doctor at four.
Во четири одам на лекар.
договор → am seeing
They've been seeing each other for six months.
Се забавуваат веќе шест месеци.
„се забавуваат“ → see each other; кај нас сегашно време

5Taste, smell – каков е вкусот или пробување

Taste и smell + придавка (или of / like + именка) опишуваат каков е вкусот или мирисот: состојба. Кога некој намерно проба или мириса, тоа е дејство. Кога забележувате мирис или вкус без да пробате, користете can smell / can taste.

This soup tastes a bit salty.
Супата е малку пресолена.
состојба: tastes + придавка salty
The chef is tasting the soup.
Готвачот ја проба супата.
„проба“ → is tasting
Your perfume smells lovely.
Твојот парфем прекрасно мириса.
по smell придавка: lovely
Why are you smelling the milk? Is it off?
Зошто го мирисаш млекото? Да не се расипало?
намерно мирисање → are smelling; британски off = расипано
I can smell smoke.
Мириса на чад.
забележувам, не мирисам намерно → can smell

6Feel, look, weigh

Feel + придавка за тоа како се чувствувате може да стои во проста или во продолжена форма речиси без разлика. Feel (that) = мислам е состојба; feel = пипа е дејство. Look + придавка (изглед) е состојба, но за моментот е честа и продолжената форма: You're looking well. Look at / for е дејство. Weigh = колку тежи нешто – состојба; weigh = мери – дејство.

I feel tired.
Уморен сум.
може и I'm feeling tired
I feel that we should wait a few days.
Мислам дека треба да почекаме неколку дена.
мислење
The doctor was feeling my wrist for a pulse.
Докторот ми го пипаше пулсот на зглобот.
„пипа“ → was feeling
You look tired. Did you sleep badly?
Изгледаш уморно. Лошо ли спиеше?
изглед → look
The baby weighs four kilos.
Бебето тежи четири кила.
колку тежи → состојба
The shop assistant is weighing the cheese.
Продавачката го мери сирењето.
„мери“ → is weighing

Чести грешки

❌She's being tall.
✅She's tall.
be being + придавка е за однесување што човекот го контролира; висината не е однесување.
⚠️I'm thinking it's a great idea.
✅I think it's a great idea.
За мислење користете проста форма. „I'm thinking…“ се слуша во неформален говор за мисла во која не сте сигурни, но не е вообичаената форма.
❌I'm having a new car.
✅I have a new car.
Поседувањето е состојба. Точно е и I've got a new car.
❌I'm seeing what you mean.
✅I see what you mean.
see = разбира: состојба.
❌This bag is weighing fifteen kilos.
✅This bag weighs fifteen kilos.
Колку тежи нешто е состојба.
⚠️I'm smelling gas.
✅I can smell gas.
Кога забележувате мирис без да мирисате намерно, вообичаено е can smell. Продолжената форма понекогаш се слуша во неформален говор.
❌He's being ill today.
✅He's ill today.
Болеста не е однесување: без being.

Замки за говорителите на македонски

1. „Денеска е груб со сите“ → is наместо is being. Кај нас за привремено однесување го користиме истото „е“ како за карактер, а разликата ја покажуваат само „денеска“ или „вечерва“. Англиското is звучи како особина на човекот. Кога зборувате за тоа како некој се однесува сега, често необично, користете be being.

⚠️Our Bojan is normally the calmest person at the table, but today he is rude to everyone because his team lost the derby in Skopje last night.
✅Our Bojan is normally the calmest person at the table, but today he's being rude to everyone because his team lost the derby in Skopje last night.
Граматички е точно, но is rude звучи како особина; однесување само денеска, спротивно од вообичаеното → is being.

2. „Не ја прекинувајте, ги гледа сликите“ → Present Simple за дејство во тек. Нашето сегашно време покрива и навика и дејство во тек, па „ги гледа сликите“ лесно станува she looks at the photos. Кога look значи намерно дејство (look at, look for) што трае во моментот на зборување, англискиот бара продолжена форма: she's looking at.

⚠️Please don't disturb Teodora for a few minutes – she looks at the photos from her cousin's wedding in Prilep and wants to pick the best ones for the album.
✅Please don't disturb Teodora for a few minutes – she's looking at the photos from her cousin's wedding in Prilep and wants to pick the best ones for the album.
Граматички е точно, но she looks at звучи како навика; дејство во тек → she's looking at.

3. „Ќе добие бебе“ → gets a baby. Кај нас многу често велиме „ќе добие бебе“, а „добие“ лесно се преведува со get. Но get a baby звучи како бебето да се добива однекаде (на пример при посвојување). Раѓањето на англиски е have a baby, а кога сè уште се чека – is having a baby.

⚠️When my sister told us at Sunday lunch that she was getting a baby in the spring, Grandpa almost dropped his glass of homemade wine.
✅When my sister told us at Sunday lunch that she was having a baby in the spring, Grandpa almost dropped his glass of homemade wine.
Граматички е точно, но get a baby не значи раѓање; „ќе добие бебе“ → have a baby, во продолжена форма.

4. „Мириса на липа“ → smells on. Кај нас мирисот и вкусот одат со предлогот „на“: „мириса на липа“, „има вкус на мента“. Нашето „на“ лесно станува on. Англискиот вели smell of / smell like и taste of / taste like + именка.

❌After the rain in June, the whole courtyard of Grandma's house in Ohrid smells on linden, so she opens every window in the house.
✅After the rain in June, the whole courtyard of Grandma's house in Ohrid smells of linden, so she opens every window in the house. или After the rain in June, the whole courtyard of Grandma's house in Ohrid smells like linden, so she opens every window in the house.
„мириса на“ → smells of / like

5. „Крапот имаше седум кила“ → had seven kilos. Кај нас тежината ја „имаме“: „Колку кила имаш?“, „Рибата имаше седум кила“. Англиското have seven kilos звучи како да имате седум кила од нешто – на пример месо или јаболка. За тежина англискиот користи weigh во проста форма (состојба).

⚠️The carp that my uncle caught in Lake Dojran last Sunday had almost seven kilos, so the whole family ate fish soup for two days.
✅The carp that my uncle caught in Lake Dojran last Sunday weighed almost seven kilos, so the whole family ate fish soup for two days.
Граматички е точно, но had seven kilos звучи како да имал седум кила од нешто; тежина → weighed.

Не мешајте

is и is being – Is опишува вообичаена особина; is being опишува однесување сега, често необично.

My neighbour is noisy.
Соседот ми е бучен.
таков е
My neighbour is being noisy tonight.
Соседот вечерва прави бучава.
само вечерва

I feel / I'm feeling – За чувства и здравје двете се точни и значат речиси исто. Не означувајте ниту едната како грешка.

I'm feeling much better, thanks.
Многу подобро ми е, фала.
може и I feel much better

be being + придавка и пасив – Is being + минат партицип е пасив во продолжена форма (видете B1-11), а не однесување.

The bridge is being repaired.
Мостот се поправа.
пасив: некој го поправа мостот

За неформални облици како I'm loving it и I'm hearing that… видете C2-01; за стилот на говорниот јазик видете C2-03.

Правопис и изговор

  • being има два слога: /ˈbiːɪŋ/: долго /iː/, а по него кратко /ɪ/. На крајот е /ŋ/ без „г“. Во You're being silly нагласете ја придавката: you're being silly.
  • Кога сакате да ги спротивставите карактерот и однесувањето, нагласете го being: He isn't rude — he's being rude.
  • weigh /weɪ/ звучи исто како way; weighs = ways. gh не се изговара. /w/ се изговара со заокружени усни, а забите не ја допираат долната усна – тоа не е нашето „в“.
  • taste /teɪst/: tastes завршува на /sts/. Во почетокот кажете го полека.
  • think /θɪŋk/: /θ/ – врвот на јазикот е меѓу забите, без глас. Не е „т“ ниту „с“. На крајот е /ŋk/.
  • smell и feel: ll и l на крајот се темно l – задниот дел од јазикот се крева кон непцето.

Златно правило

Прашајте се: дали е тоа состојба или намерно дејство? Состојбите (мислење, поседување, каков е нешто) стојат во проста форма; дејствата можат да бидат во продолжена форма – и кај глаголи како think, have, see, taste и weigh. Be being + придавка користете само за однесување, не за трајни особини или состојби како tall или ill. Нашето „денеска е…“ за однесување често е is being.

Вежби

A. Форма

Напишете ја точната форма на глаголот во заградата.

  1. Stop it — you (be) silly! You're not usually like this.
  2. We (have) a party on Saturday. Can you come?
  3. I (think) about selling my car.
  4. This cake (taste) amazing.
  5. She (have) long dark hair.
  6. The vet (weigh) the dog at the moment.

B. Значење

Изберете го точниот одговор.

  1. Изберете го точниот одговор: I … that's a great idea.
  2. Изберете го точниот одговор: We … each other — it's still quite new.
  3. Изберете го точниот одговор: Sorry, I … very tired today.
  4. Состојба или дејство (state or activity)? "Why are you smelling your shirt?"
  5. Изберете го точниот одговор: I … much better today.

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. I'm having two sisters.
  2. This suitcase is weighing twenty kilos.
  3. The children are being very quiet today.
  4. She is being hungry.

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот со точната форма на глаголите во заградите.

A phone call
Mum: Hi! What 16 you (do)?
Leo: We 17 (have) dinner. Dad 18 (taste) the sauce right now. He says it 19 (taste) too salty.
Mum: And where's your sister?
Leo: She 20 (have) a shower.
Mum: OK. I 21 (think) I'll call back later, then.

E. Ваш ред е

Напишете на англиски.

  1. Напишете две реченици со have: една за нешто што го поседувате и една за дејство што го правите оваа недела.
  2. Напишете реченица за некој што денеска се однесува необично. Користете be being.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. A1-23 Present Simple или Present Continuous? Разликата објаснета на македонски
    I usually (walk) to work, but today I (take) the bus.
  2. B1-02 For, since и How long: I've lived или I've been living? Present Perfect Simple и Continuous
    I (know) her for ten years.
  3. B1-01 Present Perfect Continuous на англиски: I've been waiting, објаснето на македонски
    I'm tired because I (work) in the garden all day.
Одговори

A. Форма

  1. are being
  2. are having
  3. am thinking
  4. tastes
  5. has / has got
  6. is weighing

B. Значење

  1. think
  2. are seeing
  3. am
  4. activity
  5. feel / am feeling

C. Најдете ја грешката

  1. I have two sisters. / I've got two sisters.
  2. This suitcase weighs twenty kilos.
  3. ✓ The children are being very quiet today.
  4. She is hungry. / She's hungry.

D. Во контекст

  1. are … doing
  2. are having
  3. is tasting
  4. tastes
  5. is having
  6. think

E. Ваш ред е

  1. I have an old bike. This week I'm having guitar lessons every evening.
  2. My cat is being very friendly today — she probably wants food.

F. Мешано повторување

  1. walk … am taking
  2. have known
  3. have been working / have worked
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play