SlowingoGramatyka
B1 36 / 39

State verbs w czasie continuous: I think czy I'm thinking, You're being silly

State Verbs in the Continuous: She's Being Silly

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji użyjesz be being + przymiotnik, żeby opisać chwilowe zachowanie (You're being silly), i rozpoznasz, kiedy czasowniki takie jak think, have, see, taste, smell, feel, look i weigh opisują stan (forma prosta), a kiedy czynność (możliwa forma continuous).

Główna idea

W A1-23 poznaliśmy state verbs, czyli czasowniki stanu (know, like, want, believe), które zwykle nie występują w formie continuous. Stan jest jak posąg: po prostu jest. Nic się nie dzieje, nikt nic nie robi i nie ma „środka”, w którym można by być. Forma continuous jest dla tancerza: ktoś coś robi, to się zaczęło i się skończy.

Ale wiele częstych czasowników może być posągiem albo tancerzem — zależnie od znaczenia. I have a car to posąg (posiadanie). I'm having lunch to tancerz (czynność). The soup tastes salty to posąg (taka jest zupa). The chef is tasting the soup to tancerz (kucharka robi to celowo).

Zasada nie brzmi więc „te czasowniki nigdy nie mają -ing”. Zasada to pytanie: czy to stan, czy celowa czynność? Jeśli ktoś aktywnie coś robi, forma continuous jest w porządku. Nawet be może tańczyć: She's silly (jej charakter) i She's being silly (jej zachowanie w tej chwili).

Polski a angielski

Polski nie ma form continuous: jeden czas teraźniejszy obejmuje i stan, i czynność w toku. Za to polski często ma dwa różne czasowniki tam, gdzie angielski ma jeden w dwóch znaczeniach: „mam” i „jem”, „smakuje” i „próbuje”, „pachnie” i „wącha”, „jest niegrzeczny” i „zachowuje się niegrzecznie”. To dobra podpowiedź: jeśli po polsku pasuje czasownik czynności (jeść, próbować, wąchać, zastanawiać się, spotykać się, zachowywać się), po angielsku zwykle możesz użyć continuous. Uważaj tylko na polskie czuć: „czuję się zmęczona” to feel, ale „czuję dym” (węchem) to smell.

PolskiAngielskiStan czy czynność?
Myślę, że masz rację.I think you're right.opinia → stan
Zastanawiam się nad zmianą pracy.I'm thinking about changing my job.rozważanie → czynność
Ma dwóch braci.She has two brothers.posiadanie → stan
Jemy obiad.We're having lunch.czynność → continuous
Zupa smakuje trochę za słono.This soup tastes a bit salty.jaka jest → stan
Kucharz próbuje zupy.The chef is tasting the soup.celowo → czynność
Czuję dym.I can smell smoke.zauważam zapach → can smell
Zachowujesz się niemądrze.You're being silly.zachowanie teraz → be being

Budowa

be being + przymiotnik

Charakter / zwykła cecha (stan)Zachowanie w tej chwili (czynność)
He is rude. (zawsze)He's being rude. (teraz, celowo)
You are very kind.You're being very kind today.
She isn't usually difficult.She's being difficult this morning.

Przymiotnik zwykle opisuje zachowanie, które da się kontrolować: silly, rude, kind, careful, generous, polite, difficult, lazy, stupid, honest, selfish. Nie: tall, ill, tired, hungry, happy.

Czasowniki o dwóch znaczeniach

CzasownikStan (forma prosta)Czynność (możliwe continuous)
thinkopinia: I think it's a good idea.rozważać: I'm thinking about a new job.
haveposiadanie, relacje, choroba: She has two brothers.czynności, przeżycia: We're having dinner.
seewidzieć, rozumieć: I see what you mean.spotykać się, umawiać, chodzić z kimś: I'm seeing the dentist at four.
taste / smelljakie coś jest: It tastes sweet.celowo próbować / wąchać: He's smelling the milk.
feelopinia: I feel we should wait.dotykać: She's feeling the fabric.
lookwygląd: You look tired.look at / look for: What are you looking at?
weighile coś waży: The bag weighs 20 kilos.ważyć coś na wadze: She's weighing the flour.

Test znaczenia: Czy ktoś aktywnie coś robi, a ta czynność się zaczęła i skończy? → możliwe continuous. Czy to po prostu tak jest? → forma prosta.

Użycie

1be being + przymiotnik — chwilowe zachowanie

Użyj am / is / are being + przymiotnik, żeby opisać, jak ktoś się zachowuje teraz, często inaczej niż zwykle. Takie zdanie często brzmi jak skarga albo komentarz. Po polsku najczęściej mówimy „zachowujesz się…” albo „robisz się…”.

You're being silly. It's only a spider.
Nie wygłupiaj się. To tylko pająk.
zachowanie teraz, a nie charakter
He's not usually rude — he's just being difficult because he's tired.
Zwykle nie jest niegrzeczny
po prostu marudzi, bo jest zmęczony. — is (charakter) i is being (zachowanie)
You're being very generous tonight. What's the occasion?
Jesteś dziś wyjątkowo hojny. Z jakiej okazji?
wyjątkowo dziś
Am I being unreasonable?
Czy przesadzam?
pytanie o moje zachowanie teraz
The kids were being very quiet, so I went to check on them.
Dzieci były podejrzanie cicho, więc poszłam sprawdzić, co robią.
past continuous: was / were being

2think — opinia i rozważanie

Think (that) = mieć zdanie: stan, forma prosta. Think about / of = myśleć o czymś, rozważać: czynność, możliwe continuous.

I think you're right.
Myślę, że masz rację.
opinia: forma prosta
What do you think of my new haircut?
Co myślisz o mojej nowej fryzurze?
pytanie o opinię
I'm thinking about changing my job.
Zastanawiam się nad zmianą pracy.
„zastanawiam się” → continuous
"You look worried." "I was thinking about the exam."
„Wyglądasz na zmartwioną”. „Myślałam o egzaminie”.
czynność w toku w przeszłości
"Is Sam coming tonight?" "I think so."
„Sam przyjdzie dziś wieczorem?” „Chyba tak”.
"Will you take the job?" "I'm still thinking about it."
„Przyjmiesz tę pracę?” „Jeszcze się zastanawiam”.

3have — posiadanie albo czynności i przeżycia

Have w znaczeniu posiadania, rodziny, relacji i choroby to stan. Have w stałych wyrażeniach o czynnościach i przeżyciach — have lunch, have a shower, have a party, have a good time, have a baby — to czynność. Po polsku w tych wyrażeniach zwykle stoi inny czasownik niż „mieć”: jeść, brać prysznic, bawić się.

She has two brothers and a sister.
Ma dwóch braci i siostrę.
posiadanie / rodzina
I have a terrible cold.
Mam okropne przeziębienie.
choroba: stan
We're having lunch. Can I call you back?
Jemy obiad. Mogę oddzwonić?
„jemy” → having
Are you having a good time?
Dobrze się bawisz?
„bawić się” → having a good time
My sister is having a baby in May.
Moja siostra w maju urodzi dziecko.
spodziewa się dziecka

4see — widzieć albo spotykać się

See = widzieć oczami albo rozumieć: stan. Przy widzeniu oczami często mówimy can see. See = spotkać się, iść do lekarza albo chodzić z kimś: czynność, często w continuous przy planach.

I can see the sea from my window.
Z okna widzę morze.
„widzę” → can see
I see what you mean.
Rozumiem, o co ci chodzi.
rozumieć: stan
I'm seeing the doctor at four.
O czwartej idę do lekarza.
umówione spotkanie
They've been seeing each other for six months.
Spotykają się od pół roku.
„spotykać się z kimś”; „od” + teraźniejszy → present perfect continuous

5taste, smell — jakie coś jest albo celowe próbowanie

Taste i smell + przymiotnik (albo like + rzeczownik) opisują, jakie coś jest: stan. Kiedy ktoś coś celowo próbuje albo wącha, to czynność. Zapach albo smak, który po prostu zauważasz, to can smell / can taste.

This soup tastes a bit salty.
Ta zupa jest trochę za słona.
jaka jest: stan
The chef is tasting the soup.
Kucharz próbuje zupy.
„próbuje” → continuous
Your perfume smells lovely.
Twoje perfumy pięknie pachną.
„pachnie” → smells
Why are you smelling the milk? Is it off?
Czemu wąchasz mleko? Zepsuło się?
„wąchać” → continuous; UK: off = zepsute
I can smell smoke.
Czuję dym.
„czuć zapach” → can smell, nie feel

6feel, look, weigh

Feel + przymiotnik (jak się czujesz) może mieć formę prostą albo continuous prawie bez różnicy. Feel (that) = uważać to stan; feel = dotykać, badać dotykiem to czynność. Look + przymiotnik (wygląd) to stan, ale continuous też jest częste w odniesieniu do teraz: You're looking well. Look at / for to czynność. Weigh = ile coś waży to stan; weigh = ważyć coś na wadze to czynność.

I feel tired.
Czuję się zmęczona.
także: I'm feeling tired
I feel that we should wait a few days.
Wydaje mi się, że powinniśmy poczekać kilka dni.
opinia
The doctor was feeling my wrist for a pulse.
Lekarz badał mi puls na nadgarstku.
dotyk: czynność
You look tired. Did you sleep badly?
Wyglądasz na zmęczonego. Źle spałeś?
look + przymiotnik, bez like
The baby weighs four kilos.
Dziecko waży cztery kilo.
stan
The shop assistant is weighing the cheese.
Sprzedawczyni waży ser.
czynność

Częste błędy

❌She's being tall.
✅She's tall.
be being + przymiotnik dotyczy zachowania, które da się kontrolować, a wzrost nie jest zachowaniem.
⚠️I'm thinking it's a great idea.
✅I think it's a great idea.
Opinię wyrażamy formą prostą. „I'm thinking…” słychać w potocznej mowie przy niepewnym pomyśle, ale to nie jest zwykła forma.
❌I'm having a new car.
✅I have a new car.
Posiadanie = stan. Poprawne jest też: I've got a new car.
❌I'm seeing what you mean.
✅I see what you mean.
see = rozumieć: stan.
❌This bag is weighing fifteen kilos.
✅This bag weighs fifteen kilos.
Ile coś waży = stan.
⚠️I'm smelling gas.
✅I can smell gas.
Zapach zauważony bez wąchania: zwykła forma to can smell. Continuous czasem słychać w mowie potocznej.
❌He's being ill today.
✅He's ill today.
Choroba nie jest zachowaniem: bez being.

Pułapki dla Polaków

1. „Czuję zapach” → feel. Polskie „czuć” obejmuje i uczucia, i zapachy. Po angielsku feel to uczucia, samopoczucie albo dotyk. Zapach, który zauważasz, to can smell.

⚠️I feel something burning in the kitchen.
✅I can smell something burning in the kitchen.
Zdanie poprawne gramatycznie, ale znaczy, że czujesz coś ciałem albo dotykiem; zapach to can smell.

2. „Smakuje mi” → tastes me. Polskie „smakuje mi” opisuje, czy coś lubisz. Angielskie taste nie łączy się z osobą: powiedz, że coś ci się podoba (I like it), albo jakie jest (it tastes good).

❌This pizza really tastes me.
✅I really like this pizza.
albo: This pizza tastes really good.

3. „Wyglądasz na zmęczoną” → look like tired. Po look w znaczeniu wyglądu stoi sam przymiotnik. Look like łączy się z rzeczownikiem (You look like your mother).

❌Your brother looks like very happy.
✅Your brother looks very happy.

Nie myl

is i is being — is opisuje zwykłą cechę; is being opisuje zachowanie teraz, często nietypowe.

My neighbour is noisy.
Mój sąsiad jest głośny.
taki po prostu jest
My neighbour is being noisy tonight.
Sąsiad dziś wieczorem strasznie hałasuje.
tylko dzisiaj

I feel i I'm feeling — przy uczuciach i zdrowiu obie formy są poprawne i znaczą prawie to samo. Żadnej z nich nie poprawiaj.

I'm feeling much better, thanks.
Czuję się już dużo lepiej, dzięki.
tak samo dobrze: I feel much better

be being + przymiotnik i strona bierna — is being + past participle to strona bierna w continuous (zob. B1-11), a nie zachowanie.

The bridge is being repaired.
Most jest w remoncie.
strona bierna: ktoś go naprawia

O potocznych formach typu I'm loving it i I'm hearing that… zob. C2-01; o stylu mówionym — C2-03.

Pisownia i wymowa

  • being ma dwie sylaby: /ˈbiːɪŋ/ — długie /iː/, potem krótkie /ɪ/ i na końcu /ŋ/ bez dodanego „g” czy „k”. W You're being silly akcentuj przymiotnik: you're being silly.
  • Żeby przeciwstawić charakter i zachowanie, zaakcentuj being: He isn't rude — he's being rude.
  • weigh /weɪ/ brzmi tak samo jak way; weighs = ways. gh jest nieme. Na początku /w/ — zaokrąglone usta jak przy polskim „ł”, a nie polskie „w”.
  • taste /teɪst/: dwugłoska /eɪ/, a nie polskie „e”. tastes kończy się na /sts/. Na początku mów powoli: /teɪsts/, nie opuszczaj środkowego /t/.
  • smell kończy się ciemnym l: tył języka uniesiony, dźwięk głębszy niż polskie „l”.

Złota zasada

Zapytaj: czy to stan, czy celowa czynność? Stany (opinia, posiadanie, jakie coś jest) mają formę prostą; czynności mogą mieć continuous — nawet z czasownikami think, have, see, taste i weigh. Be being + przymiotnik stosuj tylko do zachowania, nie do stałych cech ani stanów, takich jak tall czy ill. Polskie czasowniki czynności (jeść, próbować, wąchać, zastanawiać się) to dobra podpowiedź.

Ćwiczenia

A. Forma

Użyj czasownika z nawiasu w formie prostej albo continuous.

  1. Stop it — you (be) silly! You're not usually like this.
  2. We (have) a party on Saturday. Can you come?
  3. I (think) about selling my car.
  4. This cake (taste) amazing.
  5. She (have) long dark hair.
  6. The vet (weigh) the dog at the moment.

B. Znaczenie

Wybierz poprawną odpowiedź albo odpowiedz na pytanie.

  1. Wybierz poprawną odpowiedź: I … that's a great idea.
  2. Wybierz poprawną odpowiedź: We … each other — it's still quite new.
  3. Wybierz poprawną odpowiedź: Sorry, I … very tired today.
  4. Stan (state) czy czynność (activity)? "Why are you smelling your shirt?"
  5. Wybierz poprawną odpowiedź: I … much better today.

C. Znajdź błąd

Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. I'm having two sisters.
  2. This suitcase is weighing twenty kilos.
  3. The children are being very quiet today.
  4. She is being hungry.

D. W kontekście

Uzupełnij rozmowę. Użyj czasowników z nawiasów w formie prostej albo continuous.

A phone call
Mum: Hi! What 16 you (do)?
Leo: We 17 (have) dinner. Dad 18 (taste) the sauce right now. He says it 19 (taste) too salty.
Mum: And where's your sister?
Leo: She 20 (have) a shower.
Mum: OK. I 21 (think) I'll call back later, then.

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku o sobie.

  1. Napisz dwa zdania z have: jedno o czymś, co posiadasz, i jedno o czymś, co robisz w tym tygodniu.
  2. Napisz zdanie o kimś, kto dziś zachowuje się nietypowo. Użyj be being.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z wcześniejszych lekcji.

  1. A1-23 Present simple czy present continuous? Różnica wyjaśniona prosto
    I usually (walk) to work, but today I (take) the bus.
  2. B1-02 For, since, how long: present perfect simple czy continuous?
    I (know) her for ten years.
  3. B1-01 Present perfect continuous: „czekam od godziny” po angielsku
    I'm tired because I (work) in the garden all day.
Odpowiedzi

A. Forma

  1. are being
  2. are having
  3. am thinking
  4. tastes
  5. has / has got
  6. is weighing

B. Znaczenie

  1. think
  2. are seeing
  3. am
  4. activity
  5. feel / am feeling

C. Znajdź błąd

  1. I have two sisters. / I've got two sisters.
  2. This suitcase weighs twenty kilos.
  3. ✓ The children are being very quiet today.
  4. She is hungry. / She's hungry.

D. W kontekście

  1. are … doing
  2. are having
  3. is tasting
  4. tastes
  5. is having
  6. think

E. Twoja kolej

  1. I have an old bike. This week I'm having guitar lessons every evening.
  2. My cat is being very friendly today — she probably wants food.

F. Powtórka mieszana

  1. walk … am taking
  2. have known
  3. have been working / have worked
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play