State verbs ကို Continuous နဲ့ သုံးခြင်း — She's being silly ကို မြန်မာလို ရှင်းပြချက်
State Verbs in the Continuous: She's Being Silly
ဤစာမျက်နှာတွင်
ရည်မှန်းချက်
ဒီသင်ခန်းစာ ပြီးရင် ယာယီ အပြုအမူ အတွက် be being + နာမဝိသေသန (You're being silly) ကို သုံးတတ်လာပါလိမ့်မယ်။ ပြီးတော့ think, have, see, taste, smell, feel, look နဲ့ weigh လို ကြိယာတွေက ဘယ်အချိန် အခြေအနေ (state) ကို ဖော်ပြလဲ (ရိုးရိုး ပုံစံ)၊ ဘယ်အချိန် လုပ်ရပ် (activity) ကို ဖော်ပြလဲ (continuous ပုံစံ ရနိုင်) ခွဲခြားတတ်လာပါလိမ့်မယ်။
အဓိကအယူအဆ
A1-23 မှာ state verb (အခြေအနေပြ ကြိယာ) တွေ (know, like, want, believe) ကို ပုံမှန်အားဖြင့် continuous မှာ မသုံးဘူး လို့ သင်ခဲ့ပါတယ်။ အခြေအနေ ဆိုတာ ရုပ်တု တစ်ခုလို ပါ: ရှိနေရုံ ပါပဲ။ ဘာမှ မဖြစ်နေ၊ ဘယ်သူမှ ဘာမှ မလုပ်နေပါဘူး၊ "အလယ်" ဆိုတာလည်း မရှိပါဘူး။ Continuous က ကချေသည် အတွက် ပါ: တစ်ယောက်ယောက် တစ်ခုခု လုပ်နေတယ်၊ စခဲ့ပြီး ရပ်သွားမယ်။
ဒါပေမဲ့ အသုံးများတဲ့ ကြိယာ အများကြီးက အဓိပ္ပာယ် ပေါ်မူတည်ပြီး ရုပ်တု ဖြစ်နိုင်သလို ကချေသည် လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ I have a car က ရုပ်တု (ပိုင်ဆိုင်မှု) ပါ။ I'm having lunch က ကချေသည် (လုပ်ရပ်) ပါ။ The soup tastes salty က ရုပ်တု (ဒီလို ဖြစ်နေတာ) ပါ။ The chef is tasting the soup က ကချေသည် (တမင် လုပ်နေတာ) ပါ။
ဒါကြောင့် စည်းမျဉ်းက "ဒီ ကြိယာတွေမှာ -ing ဘယ်တော့မှ မထည့်ရ" မဟုတ်ပါဘူး။ စည်းမျဉ်းက မေးခွန်း တစ်ခု ပါ: အခြေအနေ လား၊ တမင် လုပ်နေတဲ့ လုပ်ရပ် လား။ တစ်ယောက်ယောက် တက်တက်ကြွကြွ လုပ်နေရင် continuous က ရပါတယ်။ be တောင် ကနိုင်ပါတယ်: She's silly (သူမရဲ့ စရိုက်) နဲ့ She's being silly (အခု လောလောဆယ် သူမရဲ့ အပြုအမူ)။
မြန်မာနှင့် အင်္ဂလိပ်
မြန်မာ -နေ က ကြိယာ တော်တော်များများ နောက်မှာ လိုက်လို့ ရပါတယ်၊ နာမဝိသေသန လို ကြိယာ (ဗိုက်ဆာနေတယ်) နဲ့ အခြေအနေ ကြိယာ (မြင်နေရတယ်၊ အနံ့ ရနေတယ်) တွေနဲ့ပါ ရပါတယ်။ English continuous ကတော့ ပိုကျဉ်းပါတယ်: လုပ်ရပ် အတွက် ပဲ ပါ။ ဒါကြောင့် "-နေ" ကို -ing လို့ အမြဲ မပြန်ပါနဲ့။ တစ်ဖက်မှာ မြန်မာလို အဓိပ္ပာယ် နှစ်မျိုးကို ကြိယာ နှစ်လုံးနဲ့ ခွဲပြောတာ များပါတယ်: ထင် (အမြင်) / စဉ်းစား (စဉ်းစားနေ)၊ ရှိ (ပိုင်ဆိုင်) / စား (ထမင်းစား)၊ မြင် (မျက်စိနဲ့) / တွေ့ (ချိန်းတွေ့)။ English မှာ ကြိယာ တစ်လုံးတည်း ဖြစ်ပြီး ပုံစံ (simple / continuous) က အဓိပ္ပာယ်ကို ခွဲပါတယ်။
| မြန်မာ | English | ကွာခြားချက် |
|---|---|---|
| ဗိုက်ဆာနေတယ် | I'm hungry. | "-နေ" ရှိပေမဲ့ being မပါ |
| ကလေးဆန်ဆန် လုပ်နေတယ် | You're being silly. | အခု အပြုအမူ: be being |
| ကောင်းတယ်လို့ ထင်တယ် | I think it's good. | အမြင်: simple |
| အလုပ်ပြောင်းဖို့ စဉ်းစားနေတယ် | I'm thinking about changing my job. | စဉ်းစားနေ: continuous |
| အစ်ကို နှစ်ယောက် ရှိတယ် | She has two brothers. | ပိုင်ဆိုင်မှု / မိသားစု: simple |
| ထမင်း စားနေတယ် | We're having lunch. | လုပ်ရပ်: having |
| ပင်လယ်ကို မြင်နေရတယ် | I can see the sea. | မျက်စိနဲ့ မြင်: can see |
| ဆရာဝန်နဲ့ ပြမယ် | I'm seeing the doctor. | ချိန်းဆို တွေ့ဆုံ: seeing |
| ဟင်းချို ငန်တယ် | The soup tastes salty. | ဘယ်လို ဖြစ်နေလဲ: simple |
| ဟင်းချိုကို မြည်းကြည့်နေတယ် | He's tasting the soup. | တမင် စမ်းကြည့်: continuous |
အတိုချုပ်ပြောရရင်: မြန်မာ "-နေ" ကို မကြည့်ဘဲ မေးပါ — တစ်ယောက်ယောက် တမင် လုပ်နေတာ လား (continuous ရ)၊ ဒါမှမဟုတ် ဒီလို ဖြစ်နေရုံ လား (simple)။ be being ကို ထိန်းချုပ်လို့ ရတဲ့ အပြုအမူ အတွက် ပဲ သုံးပါ။
ပုံစံ
be being + နာမဝိသေသန
| စရိုက် / ပုံမှန် အရည်အသွေး (အခြေအနေ) | အခု အပြုအမူ (လုပ်ရပ်) |
|---|---|
| He is rude. (အမြဲ) | He's being rude. (အခု၊ တမင်) |
| You are very kind. | You're being very kind today. |
| She isn't usually difficult. | She's being difficult this morning. |
နာမဝိသေသန က များသောအားဖြင့် ထိန်းချုပ်လို့ ရတဲ့ အပြုအမူ ကို ဖော်ပြပါတယ်: silly, rude, kind, careful, generous, polite, difficult, lazy, stupid, honest, selfish။ tall, ill, tired, hungry, happy မဟုတ်ပါ။
အဓိပ္ပာယ် နှစ်မျိုး ရှိတဲ့ ကြိယာများ
| ကြိယာ | အခြေအနေ (simple) | လုပ်ရပ် (continuous ရ) |
|---|---|---|
| think | အမြင်: I think it's a good idea. | စဉ်းစား: I'm thinking about a new job. |
| have | ပိုင်ဆိုင်မှု၊ ဆွေမျိုး၊ ရောဂါ: She has two brothers. | လုပ်ရပ်၊ အတွေ့အကြုံ: We're having dinner. |
| see | မျက်စိနဲ့ မြင်၊ နားလည်: I see what you mean. | တွေ့ဆုံ၊ ချိန်းတွေ့၊ သွားပြ: I'm seeing the dentist at four. |
| taste / smell | ဘယ်လို ဖြစ်နေလဲ: It tastes sweet. | တမင် စမ်းကြည့်: He's smelling the milk. |
| feel | အမြင်: I feel we should wait. | စမ်းကိုင်: She's feeling the fabric. |
| look | အသွင်အပြင်: You look tired. | look at / look for: What are you looking at? |
| weigh | ဘယ်လောက် လေးလဲ: The bag weighs 20 kilos. | ချိန်: She's weighing the flour. |
အဓိပ္ပာယ် စစ်ဆေးနည်း: တစ်ယောက်ယောက် စခဲ့ပြီး ရပ်မယ့် တစ်ခုခုကို တက်တက်ကြွကြွ လုပ်နေ တာလား။ → continuous ရ။ ဒီလို ဖြစ်နေရုံ လား။ → simple။
အသုံးပြုပုံ
1be being + နာမဝိသေသန — ယာယီ အပြုအမူ
တစ်ယောက်ယောက် အခု ဘယ်လို ပြုမူနေလဲ ဆိုတာ အတွက် am / is / are being + နာမဝိသေသန ကို သုံးပါ။ များသောအားဖြင့် သူ့ ပုံမှန် စရိုက် နဲ့ မတူတဲ့ အခါ ပါ။ မကျေနပ်ချက် ဒါမှမဟုတ် မှတ်ချက် တစ်ခုလို ကြားရလေ့ ရှိပါတယ်။ မြန်မာ "… လုပ်နေတယ်"၊ "… ဆန်နေတယ်" နဲ့ နီးပါတယ်။
2think — အမြင် နှင့် စဉ်းစားနေခြင်း
Think (that) = အမြင် ရှိ: အခြေအနေ၊ simple ပုံစံ — မြန်မာ "ထင်"။ Think about / of = ဦးနှောက်ကို သုံး၊ စဉ်းစား: လုပ်ရပ်၊ continuous ရ — မြန်မာ "စဉ်းစား"။
3have — ပိုင်ဆိုင်မှု နှင့် လုပ်ရပ်၊ အတွေ့အကြုံ
ပိုင်ဆိုင်မှု၊ မိသားစု၊ ဆက်ဆံရေး နဲ့ ရောဂါ အတွက် have က အခြေအနေ ပါ: မြန်မာ "ရှိ"။ လုပ်ရပ် နဲ့ အတွေ့အကြုံ အတွက် ပုံသေ စကားစုထဲက have — have lunch, have a shower, have a party, have a good time, have a baby — က လုပ်ရပ် ပါ: မြန်မာလို "စား"၊ "ချိုး"၊ "ကျင်းပ" လို တခြား ကြိယာ တွေ ဖြစ်ပါတယ်။
4see — မြင်ခြင်း နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း
See = မျက်စိနဲ့ သတိထားမိ ဒါမှမဟုတ် နားလည်: အခြေအနေ။ မျက်စိနဲ့ မြင်တာ အတွက် can see ကို မကြာခဏ သုံးပါတယ် (မြန်မာ "မြင်နေရတယ်")။ See = တွေ့ဆုံ၊ (ဆရာဝန်ဆီ) သွားပြ ဒါမှမဟုတ် ချစ်သူ အဖြစ် တွဲ: လုပ်ရပ်၊ ချိန်းဆိုထားတာ အတွက် continuous ကို မကြာခဏ သုံးပါတယ်။
5taste, smell — ဘယ်လို ဖြစ်နေလဲ နှင့် စမ်းကြည့်ခြင်း
Taste နဲ့ smell + နာမဝိသေသန (ဒါမှမဟုတ် like + နာမ်) က တစ်ခုခု ဘယ်လို ဖြစ်နေလဲ ဖော်ပြပါတယ်: အခြေအနေ။ တစ်ယောက်ယောက် တမင် စမ်းကြည့်ရင် လုပ်ရပ် ပါ: မြန်မာ "မြည်းကြည့်"၊ "နမ်းကြည့်"။ မစမ်းဘဲ သတိထားမိတာ အတွက် can smell / can taste ကို သုံးပါ: မြန်မာ "အနံ့ ရနေတယ်"။
6feel, look, weigh
ကိုယ် ဘယ်လို ခံစားရလဲ အတွက် feel + နာမဝိသေသန ကို simple ဒါမှမဟုတ် continuous နဲ့ သုံးလို့ ရပြီး ကွာခြားချက် မရှိသလောက် ပါ။ Feel (that) = ယုံကြည် က အခြေအနေ၊ feel = စမ်းကိုင် က လုပ်ရပ် ပါ။ Look + နာမဝိသေသန (အသွင်အပြင်) က အခြေအနေ ပါ၊ ဒါပေမဲ့ အခု အတွက် continuous လည်း အသုံးများပါတယ်: You're looking well။ Look at / for က လုပ်ရပ် ပါ။ Weigh = ဘယ်လောက် လေးလဲ က အခြေအနေ၊ weigh = ချိန် က လုပ်ရပ် ပါ။
အဖြစ်များသော အမှားများ
မြန်မာစကားပြောသူများအတွက် ထောင်ချောက်များ
1. နာမဝိသေသန နောက်က "-နေ" ကို being လို့ ပြန်ခြင်း မြန်မာလို ပင်ပန်းနေတယ်၊ ဗိုက်ပြည့်နေပြီ၊ နေမကောင်း ဖြစ်နေတယ် လို "-နေ" ကို နာမဝိသေသန နဲ့ ပုံမှန် တွဲပါတယ်။ ဒါကို being လို့ ပြန်ရင် မှားပါတယ်။ Being က ထိန်းချုပ်လို့ ရတဲ့ အပြုအမူ (rude, silly, kind) အတွက် ပဲ ပါ။ ခံစားချက် နဲ့ ကျန်းမာရေး အတွက် be + နာမဝိသေသန ပဲ ပါ။
2. "မြင်နေရတယ်" ကို I'm seeing လို့ ပြန်ခြင်း မြန်မာလို မျက်စိနဲ့ မြင်တာကိုလည်း မြင်နေရတယ် လို့ "-နေ" နဲ့ ပြောပါတယ်။ English မှာ မျက်စိနဲ့ မြင်တာက အခြေအနေ ဖြစ်လို့ can see ဒါမှမဟုတ် see ပါ။ Seeing က တွေ့ဆုံ၊ ချိန်းတွေ့ အတွက် ပါ။
3. "ဆရာဝန် ပြ" ကို show the doctor လို့ ပြန်ခြင်း မြန်မာလို ဆရာဝန်နဲ့ ပြမယ် မှာ "ပြ" = show ဖြစ်လို့ တိုက်ရိုက် ပြန်မိတတ်ပါတယ်။ English မှာ ဆရာဝန်ဆီ သွားပြတာ က see the doctor ပါ၊ ချိန်းထားရင် I'm seeing the doctor ပါ။
4. "အနံ့ ရနေတယ်" ကို I'm smelling လို့ ပြန်ခြင်း မြန်မာလို မစမ်းဘဲ သတိထားမိတဲ့ အနံ့ ကိုလည်း "-နေ" နဲ့ ပြောပါတယ်။ English မှာ can smell က ပုံမှန် ပါ။
5. "ထင်နေတယ်" ကို I'm thinking လို့ ပြန်ခြင်း မြန်မာလို အမြင်ကိုလည်း ငါ ထင်နေတာက … လို့ "-နေ" နဲ့ ပြောတတ်ပါတယ်။ English မှာ အမြင်က အခြေအနေ ဖြစ်လို့ I think ပါ။
မရောထွေးပါနှင့်
is နှင့် is being — Is က ပုံမှန် အရည်အသွေး ကို ဖော်ပြပြီး is being က အခု၊ များသောအားဖြင့် ထူးခြားတဲ့ အပြုအမူ ကို ဖော်ပြပါတယ်။
I feel / I'm feeling — ခံစားချက် နဲ့ ကျန်းမာရေး အတွက် နှစ်ခုလုံး မှန်ပြီး အဓိပ္ပာယ် တူသလောက် ပါ။ ဘယ်ဟာကိုမှ မှားတယ် လို့ မမှတ်ပါနဲ့။
be being + နာမဝိသေသန နှင့် passive — Is being + past participle က passive continuous ပါ (B1-11 ကို ကြည့်ပါ)၊ အပြုအမူ မဟုတ်ပါ။
I'm loving it, I'm hearing that… လို ပေါ့ပေါ့ပါးပါး အသုံးတွေ အတွက် C2-01 ကို၊ စကားပြော ပုံစံ အကြောင်း နောက်ထပ် အတွက် C2-03 ကို ကြည့်ပါ။
စာလုံးပေါင်းနှင့် အသံထွက်
- being မှာ ဝဏ္ဏ နှစ်ခု ရှိပါတယ်: /ˈbiːɪŋ/ — "BEE-ing"။ ဝဏ္ဏ တစ်ခုတည်း "bing" လို ချုံ့မပြောပါနဲ့။ You're being silly မှာ နာမဝိသေသန ကို ဖိပါ: you're being silly။
- စရိုက် နဲ့ အပြုအမူ ကို နှိုင်းယှဉ်ရင် being ကို ဖိပါ: He isn't rude — he's being rude.
- weigh /weɪ/ က way နဲ့ အသံ တူပါတယ်၊ weighs = ways။ gh ကို အသံ မထွက်ပါ။ weighs ရဲ့ အဆုံး /z/ ကို မပစ်ပါနဲ့: မြန်မာ "ဇ" အသံ က ဝဏ္ဏ အစမှာ ပဲ ရှိလို့ အဆုံးမှာ ပျောက်တတ်ပါတယ်။
- taste /teɪst/: tastes က /sts/ နဲ့ ဆုံးပါတယ် — "tay-sts"။ မြန်မာ ဝဏ္ဏ တွေက ဗျည်း အစုနဲ့ မဆုံးလို့ အစမှာ ဖြည်းဖြည်း ပြောပါ၊ /s/ ကို နှစ်ခါ ကြားရအောင် လုပ်ပါ။
ရွှေစည်းမျဉ်း
မေးပါ: အခြေအနေ လား၊ တမင် လုပ်နေတဲ့ လုပ်ရပ် လား။ အခြေအနေ (အမြင်၊ ပိုင်ဆိုင်မှု၊ တစ်ခုခု ဘယ်လို ဖြစ်နေလဲ) က simple ပုံစံ ကို သုံးပါတယ်။ လုပ်ရပ် ဆိုရင် continuous ကို သုံးလို့ ရပါတယ် — think, have, see, taste နဲ့ weigh လို ကြိယာတွေနဲ့တောင် ပါ။ be being + နာမဝိသေသန ကို အပြုအမူ အတွက် ပဲ သုံးပါ၊ tall ဒါမှမဟုတ် ill လို အမြဲတမ်း အရည်အသွေး ဒါမှမဟုတ် အခြေအနေ အတွက် မသုံးပါနဲ့။ မြန်မာ "-နေ" ကို -ing လို့ အမြဲ မပြန်ပါနဲ့။
လေ့ကျင့်ခန်း
A. ပုံစံ
ကွင်းထဲက ကြိယာကို မှန်ကန်တဲ့ ပုံစံနဲ့ ဖြည့်ပါ။
-
Stop it — you (be) silly! You're not usually like this.
-
We (have) a party on Saturday. Can you come?
-
I (think) about selling my car.
-
This cake (taste) amazing.
-
She (have) long dark hair.
-
The vet (weigh) the dog at the moment.
B. အဓိပ္ပာယ်
အဓိပ္ပာယ်နဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ အဖြေကို ရွေးပါ။
-
မှန်ကန်သော အဖြေကို ရွေးပါ: I … that's a great idea.
-
မှန်ကန်သော အဖြေကို ရွေးပါ: We … each other — it's still quite new.
-
မှန်ကန်သော အဖြေကို ရွေးပါ: Sorry, I … very tired today.
-
အခြေအနေ (state) လား၊ လုပ်ရပ် (activity) လား: "Why are you smelling your shirt?"
-
မှန်ကန်သော အဖြေကို ရွေးပါ: I … much better today.
C. အမှားရှာပါ
ဝါကျတိုင်းမှာ အမှားတစ်ခု ရှိပါတယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ဝါကျက မှန်ပါတယ်။ ပြင်ထားတဲ့ ဝါကျကို ရေးပါ၊ ဒါမှမဟုတ် correct လို့ ရေးပါ။
-
I'm having two sisters.
-
This suitcase is weighing twenty kilos.
-
The children are being very quiet today.
-
She is being hungry.
D. အကြောင်းအရာထဲတွင်
စကားပြောထဲက ပျောက်နေတဲ့ စကားလုံးတွေကို ကွင်းထဲက ကြိယာ ရဲ့ မှန်ကန်တဲ့ ပုံစံနဲ့ ဖြည့်ပါ။
Mum: Hi! What 16 you (do)?
Leo: We 17 (have) dinner. Dad 18 (taste) the sauce right now. He says it 19 (taste) too salty.
Mum: And where's your sister?
Leo: She 20 (have) a shower.
Mum: OK. I 21 (think) I'll call back later, then.
E. သင့်အလှည့်
သင့်ဘဝ နဲ့ သင့်ပတ်ဝန်းကျင်က လူတွေ အကြောင်း အင်္ဂလိပ်လို ရေးပါ။
-
have နဲ့ ဝါကျ နှစ်ကြောင်း ရေးပါ: တစ်ကြောင်းက သင် ပိုင်ဆိုင်တဲ့ အရာ အကြောင်း၊ နောက်တစ်ကြောင်းက ဒီအပတ် သင် လုပ်နေတဲ့ လုပ်ရပ် အကြောင်း။
-
ဒီနေ့ ပုံမှန် မဟုတ်ဘဲ ထူးထူးခြားခြား ပြုမူနေတဲ့ တစ်ယောက်ယောက် (ဒါမှမဟုတ် တိရစ္ဆာန်) အကြောင်း ဝါကျ တစ်ကြောင်း ရေးပါ။ be being ကို သုံးပါ။
F. ပေါင်းစပ် ပြန်လှန်လေ့ကျင့်ခန်း
အရင် သင်ခန်းစာတွေကို ပြန်လေ့ကျင့်ပါ။
-
A1-23 Present Simple နှင့် Present Continuous — I work နဲ့ I'm working ကွာခြားချက်ကို မြန်မာလို ရှင်းပြချက် I usually (walk) to work, but today I (take) the bus.
-
B1-02 For, since, How long — Present Perfect Simple လား Continuous လား (I've lived / I've been living) မြန်မာလို ရှင်းပြချက် I (know) her for ten years.
-
B1-01 Present Perfect Continuous (I have been waiting) — have / has been + -ing ကို မြန်မာလို ရှင်းပြချက် I'm tired because I (work) in the garden all day.
အဖြေများ
A. ပုံစံ
- are being
- are having
- am thinking
- tastes
- has / has got
- is weighing
B. အဓိပ္ပာယ်
- think
- are seeing
- am
- activity
- feel / am feeling
C. အမှားရှာပါ
- I have two sisters. / I've got two sisters.
- This suitcase weighs twenty kilos.
- ✓ The children are being very quiet today.
- She is hungry. / She's hungry.
D. အကြောင်းအရာထဲတွင်
- are … doing
- are having
- is tasting
- tastes
- is having
- think
E. သင့်အလှည့်
- I have an old bike. This week I'm having guitar lessons every evening.
- My cat is being very friendly today — she probably wants food.
F. ပေါင်းစပ် ပြန်လှန်လေ့ကျင့်ခန်း
- walk … am taking
- have known
- have been working / have worked
