Still, Yet, Even, Only, Also: Saan Ilalagay ang Adverb sa Ingles?
Still, Yet, Even, Only, Also: Adverb Position
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang ilagay sa gitna ng pangungusap ang maiikling adverb (pang-abay) tulad ng still, already, also, even, only at no longer, pumili sa pagitan ng still, yet at already, sabihing huminto na ang isang bagay (not… any more, no longer), at gamitin ang even at only para ituro ang salitang tinutukoy mo.
Ang Pangunahing Ideya
Maraming maiikling adverb sa Ingles ang gustong umupo sa iisang espesyal na puwesto: ang gitnang upuan ng pangungusap. Kilala mo na ang upuang ito mula sa always, usually, never (A1-15). Ito ay:
- bago ang pangunahing pandiwa: She still lives with her parents.
- pagkatapos ng be: She's still at work.
- pagkatapos ng unang auxiliary o modal: I've already eaten. You can also pay by card.
May isang bagay na hindi kailanman nangyayari: hindi umuupo ang adverb sa pagitan ng pandiwa at ng layon nito. Sabihing She also plays the piano, hindi She plays also the piano.
May ilang salitang mas gusto ang ibang upuan. Karaniwang nasa dulo ang yet, too, as well at any more. At espesyal ang even at only: gumagana ang mga ito na parang panturo. Ilipat mo, at ibang salita ang maituturo mo — at nagbabago ang kahulugan: Only I saw her (walang ibang nakakita sa kanya) at I saw only her (wala akong ibang nakita).
Filipino at Ingles
Sa Filipino, maliliit na katagang na, pa, rin / din, lang ang gumagawa ng trabaho ng maraming adverb na ito. Karaniwan, sumusunod ang mga ito sa unang salita o parirala ng sugnay (Hindi na kami nakatira…, Inimbita ko rin…). Sa Ingles, hiwalay na salita ang adverb, at may takdang upuan ito: kadalasan sa gitna, bago ang pangunahing pandiwa. Mag-ingat din sa kahulugan: ang na ay already, pero ang hindi na ay not… any more / no longer — hindi not… already. Ang pa ay still, pero ang hindi pa ay not… yet.
| Filipino | Ingles |
|---|---|
| Sumusulat pa rin ng liham sa kamay ang lola ko. | My grandmother still writes letters by hand. |
| Late na tayo. | We're already late. |
| Dumating na ba ang package? | Has the parcel arrived yet? |
| Hindi na kami nakatira sa Madrid. | We don't live in Madrid any more. |
| Inimbita ko rin ang kapatid mong babae. | I've also invited your sister. |
| Si Maria lang ang umiinom ng tsaa sa almusal. | Only Maria drinks tea at breakfast. |
| Hindi man lang siya nagpaalam. | She didn't even say goodbye. |
Magandang balita sa only: sa Filipino, inilalagay natin ang lang pagkatapos ng salitang tinutukoy, at madalas inilalagay sa unahan ang salitang iyon (Si Maria lang…, Tsaa lang…, Sa almusal lang…). Ganoon din sa Ingles: nagbabago ang kahulugan depende kung saan nakaturo ang only.
Anyo
Ang gitnang upuan
| Pandiwa sa pangungusap | Puwesto | Halimbawa |
|---|---|---|
| isang pangunahing pandiwa | bago ito | She still works here. / I also play tennis. |
| be (pangunahing pandiwa) | pagkatapos nito | He's already at the airport. / It's no longer open. |
| auxiliary / modal + pangunahing pandiwa | pagkatapos ng unang auxiliary | I have already paid. / We can even stay longer. |
| negatibong auxiliary + still | still bago ito | I still haven't finished. |
Puwesto sa dulo
| Salita | Halimbawa |
|---|---|
| yet (negatibo, tanong) | Have you finished yet? / I haven't finished yet. |
| any more / any longer (negatibo) | She doesn't live here any more. |
| too / as well | I play tennis too. / I play tennis as well. |
| already (puwede rin sa dulo) | Are you leaving already? |
Still, yet, already: ang kahulugan
| Salita | Kahulugan | Karaniwang uri ng pangungusap |
|---|---|---|
| still | nagpapatuloy ang isang sitwasyon — baka mas matagal kaysa inaasahan | positibo, tanong; bago ang negatibong auxiliary para sa pagkagulat o pagkainip |
| yet | hindi pa nangyayari ang isang inaasahang bagay hanggang ngayon | negatibo, tanong |
| already | nangyari nang mas maaga kaysa inaasahan | positibo (sa tanong: pagkagulat) |
| not… any more / any longer | huminto na ang isang sitwasyon | negatibo |
| no longer | huminto na ang isang sitwasyon (mas pormal) | positibong pandiwa |
Madalas isinusulat ang any more bilang anymore, lalo na sa US English.
Gamit
1Ang tuntunin ng gitnang upuan
Ang maiikling adverb tulad ng still, already, also, even, just, only at no longer ay inilalagay bago ang pangunahing pandiwa, pagkatapos ng be, o pagkatapos ng unang auxiliary. Hindi ito inilalagay sa pagitan ng pandiwa at ng layon. Ganito rin ang upuan ng mga frequency adverb (A1-15) — kasama ang rarely at ang mas pormal na kapareha nito, ang seldom.
2still, yet at already
Still = nagpapatuloy ang isang bagay. Yet = may inaasahan tayo, pero hindi pa ito nangyayari hanggang ngayon; karaniwan itong nasa dulo ng negatibo at tanong (sa pormal na Ingles, puwede rin ang I haven't yet decided). Already = mas maaga kaysa inaasahan. Ang still bago ang negatibong auxiliary ay nagpapakita ng pagkagulat o pagkainip. Tingnan ang A2-17 para sa already at yet sa Present Perfect.
3not… any more, not… any longer, no longer
Sinasabi ng mga ito na huminto na ang isang sitwasyon. Nasa dulo ng negatibong pangungusap ang not… any more at not… any longer. Mas pormal ang no longer; nasa gitnang upuan ito, at positibo ang pandiwa.
4even — isang bagay na nakagugulat
Ipinapakita ng even na nakagugulat ang isang bagay, o higit pa sa inaasahan. Sa gitnang upuan, karaniwang ang pandiwa o ang kasunod nito ang tinutukoy nito; bago ang simuno o ibang salita, iyon ang itinuturo nito. Not even / didn't even = hindi man lang ang maliit na bagay na inaasahan mo.
5only — paglipat ng panturo
Itinuturo ng only ang salitang pinagtutuunan nito, at nagbabago ang kahulugan depende sa puwesto nito. Sa pagsulat, ilagay ang only bago mismo ang salitang tinutukoy mo. Sa pagsasalita, karaniwang nasa gitnang upuan ang only, at ang diin ang nagpapakita ng tinutukoy.
6also, too, as well
Nasa gitnang upuan ang also. Nasa dulo ng sugnay ang too at as well, at mas karaniwan ang mga ito sa pagsasalita. Tingnan ang A1-29.
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. Hindi na → not… already. Dahil na = already, madalas isalin ang hindi na bilang not… already. Pero huminto na ang sitwasyon, kaya not… any more / any longer o no longer. Sa negatibo, hindi ginagamit ang already sa ganitong kahulugan.
2. Hanggang ngayon → until now. Kapag hanggang ngayon… pa rin ang iniisip natin, madalas lumabas ang until now, kahit ang ibig sabihin ay nagpapatuloy pa ang sitwasyon. Sa Ingles, still ang gamitin, sa gitnang upuan. (Ang until now ay "hanggang sa sandaling ito, pero magbabago na".)
3. Din / rin pagkatapos ng pandiwa → also pagkatapos ng pandiwa. Sa Filipino, sumusunod ang din / rin sa unang salita ng sugnay — kadalasan ang pandiwa (Marunong din siya ng Japanese) — kaya madalas mapunta ang also sa pagitan ng pandiwa at ng layon. Sa Ingles, also bago ang pangunahing pandiwa — o too / as well sa dulo.
Huwag Ipagkamali
still at yet — Parehong tungkol sa "hanggang ngayon". Sinasabi ng still na nagpapatuloy ang isang sitwasyon; sinasabi ng yet na hindi pa nangyayari ang isang inaasahang bagay. Mas naiinip ang tunog ng still + negatibo. Sa Filipino, hindi pa at hindi pa rin ang pagkakaiba.
Only I… at I only… — Nagbabago ang kahulugan kapag inilipat ang only. Sa Filipino, ganoon din ang lang.
already at all ready — Already = mas maaga kaysa inaasahan; all ready = handang-handa, o handa na ang lahat (all + pang-uri).
Para sa only, even at also sa pormal na pagsulat, tingnan ang C2-06.
Baybay at Bigkas
- Iisang salita ang already, may isang l; dalawang salita ang all ready.
- Pamantayan sa UK English ang any more (dalawang salita); karaniwan sa US English ang anymore (isang salita). Parehong tama.
- still /stɪl/: magsimula agad sa /s/. Huwag magdagdag ng patinig sa unahan ("istil"). Maikli at maluwag ang /ɪ/.
- yet /jet/: parang yes na t ang nasa dulo sa halip na s. Bukas na /e/ ito, hindi "yit".
- even /ˈiːvn/: mahaba ang /iː/, at totoong /v/ ito (nakadikit ang ngipin sa itaas sa ibabang labi), hindi b. Halos walang patinig sa pangalawang pantig: "EE-vn".
- only /ˈəʊnli/ (UK), /ˈoʊnli/ (US): gumagalaw ang unang patinig — "OHN-lee", hindi purong o.
- Sa pagsasalita, may diin ang salitang itinuturo ng only o even: I only had a ticket / Even my grandmother has one.
Gintong Tuntunin
Ilagay ang maiikling adverb sa gitnang upuan: bago ang pangunahing pandiwa, pagkatapos ng be, pagkatapos ng unang auxiliary — hindi kailanman sa pagitan ng pandiwa at ng layon. Karaniwang nasa dulo ang yet, any more, too at as well. Ilagay ang only at even sa tabi ng salitang gusto mong ituro, lalo na sa pagsulat. At tandaan: ang hindi na ay not… any more, hindi not… already.
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Ilagay ang adverb sa tamang puwesto, o isulat muli ang pangungusap ayon sa panuto.
-
Ilagay ang still sa pangungusap: She lives in the same flat.flat (UK) = apartment (US)
-
Ilagay ang already sa pangungusap: I've booked the tickets.
-
Ilagay ang also sa pangungusap: He can play the guitar.
-
Ilagay ang still sa pangungusap: They haven't replied.
-
Isulat muli gamit ang no longer: She doesn't work here any more.
-
Isulat muli gamit ang any more: The café is no longer open.
B. Kahulugan
Piliin ang sagot na tugma sa kahulugan.
-
Piliin ang tamang sagot: Have you sent the email …?
-
Piliin ang tamang sagot: It's midnight and the neighbours are … having a party.
-
Piliin ang tamang sagot: "Lunch?" "No, thanks. I've … eaten."
-
Aling pangungusap ang ibig sabihin ay "nobody else came"?
-
Piliin ang tamang sagot: He didn't … say thank you.
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
I like also jazz.
-
I don't work there no longer.
-
My parents still haven't sold their old car.
-
Is the bus yet here?
D. Sa Konteksto
Gamitin ang mga salita sa kahon: still, any more, yet, already, too, even (puwedeng gamitin ang isang salita nang higit sa isang beses).
Ben: Do you 16 live in that flat near the station?
Ella: No, I don't live there 17. I moved in March.
Ben: Oh! Have you unpacked everything 18?
Ella: Not really. I've 19 got boxes everywhere. But I've 20 painted the kitchen — and I only moved in two weeks ago! And I've bought a new sofa 21.
Ben: Wow, you've been busy. I haven't 22 painted my bedroom yet, and I moved two years ago!
E. Ikaw Naman
Isulat sa Ingles.
-
Sumulat ng dalawang pangungusap tungkol sa buhay mo: isang bagay na ginagawa mo pa rin, at isang bagay na hindi mo na ginagawa.
-
Sumulat ng isang pangungusap na may even tungkol sa isang bagay na nakagugulat.
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
A1-15 Always, Usually, Sometimes, Never sa Ingles: Adverbs of Frequency at Tamang Puwesto Ilagay ang never sa pangungusap: She is late for work.
-
A2-17 Just, Already at Yet sa Present Perfect: Kahulugan at Tamang Puwesto I haven't finished my homework ___. …
-
A2-19 Present Perfect o Past Simple? Ang Pagkakaiba, Madaling Paliwanag I (see) that film last week.
Mga sagot
A. Anyo
- She still lives in the same flat.
- I've already booked the tickets. / I've booked the tickets already.
- He can also play the guitar.
- They still haven't replied.
- She no longer works here.
- The café isn't open any more. / The café is not open any more. / The café isn't open anymore.
B. Kahulugan
- yet
- still
- already
- Only Tom came to the party.
- even
C. Hanapin ang Mali
- I also like jazz. / I like jazz too. / I like jazz as well.
- I don't work there any longer. / I don't work there any more. / I no longer work there.
- ✓ My parents still haven't sold their old car.
- Is the bus here yet? / Is the bus still here? / Is the bus here already?
D. Sa Konteksto
- still
- any more / anymore / any longer
- yet / already
- still
- already / even
- too / as well
- even
E. Ikaw Naman
- I still play football on Sundays. I don't eat meat any more.
- My dog is very clever — he can even open the fridge.
F. Halo-halong Balik-aral
- She is never late for work.
- yet
- saw
