SlowingoNgữ pháp
A2 32 / 38

Mệnh đề quan hệ xác định với who, which, that và where (Defining Relative Clauses)

Who, Which, That: Defining Relative Clauses

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể nối hai câu để nói chính xác bạn đang nói về người nào, vật nào hay nơi nào — bằng who, which, that và where — và đưa ra những định nghĩa đơn giản như A nurse is someone who looks after sick people.

Ý chính

Đôi khi một danh từ thôi là chưa đủ. The woman is my teacher. Người phụ nữ nào? Trong phòng có tới mười người phụ nữ! Chúng ta cần thêm thông tin để chỉ đúng người: The woman who is wearing the red coat is my teacher.

Phần thông tin thêm đó là một relative clause (mệnh đề quan hệ). Hãy hình dung nó như một cái phễu. Cả mười người phụ nữ đi vào ở miệng phễu, nhưng chỉ một người đi ra ở đáy: người mặc áo khoác đỏ. Mệnh đề cho người nghe biết chính xác bạn muốn nói đến ai.

Mệnh đề bắt đầu bằng một đại từ quan hệ: who cho người, which cho vật, that cho cả người lẫn vật, và where cho nơi chốn. Từ này làm hai việc cùng lúc. Nó nối hai câu lại, và nó thay cho một từ bên trong mệnh đề (he, she, it, them, there). Vì vậy, bạn không bao giờ thêm he, she hay it nữa: đại từ quan hệ đã chính là người hoặc vật đó rồi.

Tiếng Việt và tiếng Anh

Tin vui: tiếng Việt cũng đặt phần thông tin thêm sau danh từ, giống hệt tiếng Anh (người phụ nữ mặc áo khoác đỏ — the woman who is wearing the red coat). Khác biệt nằm ở từ nối. Tiếng Việt chỉ có một từ mà (hoặc nơi cho địa điểm), và từ này thường được bỏ đi. Tiếng Anh phải chọn who, which, that hay where, và khi từ đó là chủ ngữ của mệnh đề thì không được bỏ.

Tiếng ViệtTiếng Anh
người đàn ông sống cạnh nhà (không có từ nối)the man who lives next door
cái điện thoại mà mình mua tuần trướcthe phone that I bought last week
một con chó sợ mèoa dog that is scared of cats
nhà hàng nơi chúng mình hẹn hò lần đầuthe restaurant where we had our first date
thành phố mà mình muốn đến thămthe city that I want to visit
Y tá là người chăm sóc người bệnh.A nurse is someone who looks after sick people.

Hai điểm cần nhớ. Thứ nhất, động từ trong mệnh đề tiếng Việt không đổi, còn trong tiếng Anh nó phải hợp với danh từ đứng trước: the man who lives, the people who live. Thứ hai, "nơi mà" không phải lúc nào cũng là where: nếu động từ cần tân ngữ (visit một nơi nào đó), hãy dùng that hoặc which.

Cấu trúc

Chọn đại từ quan hệ

Danh từĐại từ quan hệVí dụ
ngườiwho / thatthe man who / that lives next door
vật hoặc con vậtwhich / thatthe bus which / that goes to the airport
nơi chốn (+ một mệnh đề đầy đủ)wherethe café where we met

Đại từ quan hệ thay cho chủ ngữ

Hai câuMột câu
I have a friend. She speaks four languages.I have a friend who speaks four languages.
This is the train. It goes to Oxford.This is the train that goes to Oxford.

Đại từ quan hệ thay cho tân ngữ

Hai câuMột câu
The film was great. We saw it last night.The film that we saw last night was great.
The man is my uncle. You met him at the party.The man who you met at the party is my uncle.

Where thay cho there (ở nơi đó)

Hai câuMột câu
That's the hotel. We stayed there.That's the hotel where we stayed.

Không thêm đại từ nữa

ĐúngSai
the man who lives herethe man who he lives here
the book that I boughtthe book that I bought it
the town where I grew upthe town where I grew up there

Cách dùng

1Who và that cho người

Dùng who hoặc that để nói bạn muốn nói đến người nào. Với người, who phổ biến hơn, nhất là trong văn viết.

The girl who sits next to me in class is from Canada.
Bạn nữ ngồi cạnh mình trong lớp đến từ Canada.
tiếng Việt không cần từ nối, tiếng Anh cần who
Do you know anyone who can fix a laptop?
Bạn có biết ai sửa được laptop không?
The doctor that I saw yesterday was very kind.
Bác sĩ mà hôm qua mình đến khám rất tận tình.
I have a cousin who works for a big tech company.
Mình có một người anh họ làm việc cho một công ty công nghệ lớn.
cousin có thể là anh, chị hoặc em họ

2Which và that cho vật

Dùng which hoặc that cho đồ vật và con vật. Trong giao tiếp hằng ngày, that phổ biến hơn.

The phone that I bought last week has stopped working.
Cái điện thoại mình mua tuần trước bây giờ không chạy nữa rồi.
Is this the bus which goes to the city centre?
Đây có phải xe buýt đi vào trung tâm thành phố không?
I found a website that has free recipes.
Mình tìm được một trang web có công thức nấu ăn miễn phí.
We have a dog that is scared of cats.
Nhà mình có một con chó sợ mèo.
tiếng Việt không cần "là" trước "sợ"; tiếng Anh: that is scared of
The trains which leave from platform 2 don't go to the airport.
Các chuyến tàu chạy từ sân ga số 2 không đi sân bay.
trains số nhiều → leave, không có -s

3Where cho nơi chốn

Dùng where khi mệnh đề đã đầy đủ mà không cần nơi chốn: we stayed là đầy đủ, nên nói the hotel where we stayed. Nếu động từ cần tân ngữ (I visited it), hãy dùng that hoặc which: the city that I visited.

This is the restaurant where we had our first date.
Đây là nhà hàng nơi chúng mình hẹn hò lần đầu.
I'd like to live in a town where everyone knows each other.
Mình muốn sống ở một thị trấn nơi ai cũng quen biết nhau.
The office where my mum works is next to the river.
Văn phòng nơi mẹ mình làm việc nằm cạnh bờ sông.
mum (Anh); mom (Mỹ)
Is there a shop near here where I can buy batteries?
Gần đây có cửa hàng nào để mình mua pin không?
Rome is the city that I want to visit next.
Rome là thành phố mà mình muốn đến thăm tiếp theo.
visit cần tân ngữ → that, không phải where

4Định nghĩa — someone who / something that / a place where

Mệnh đề quan hệ rất hữu ích để giải thích từ, nhất là khi bạn không biết hoặc không nhớ ra một từ nào đó.

A nurse is someone who looks after sick people.
Y tá là người chăm sóc người bệnh.
A dishwasher is a machine that washes plates and glasses.
Máy rửa bát là máy dùng để rửa đĩa và ly.
A library is a place where you can borrow books.
Thư viện là nơi bạn có thể mượn sách.
A vet is a doctor who looks after animals.
Bác sĩ thú y là bác sĩ chữa bệnh cho động vật.
What do you call the thing that opens bottles?
Cái dùng để mở chai gọi là gì nhỉ?
rất hữu ích khi bạn quên một từ

5Xác định — nói chính xác là cái nào

Dùng mệnh đề quan hệ để chọn ra một người hoặc một vật trong nhiều người, nhiều vật. Không có mệnh đề, người nghe không biết bạn muốn nói đến cái nào. Động từ trong mệnh đề phải hợp với danh từ đứng trước who / which / that.

The woman who is wearing the red coat is my teacher.
Người phụ nữ đang mặc áo khoác đỏ là cô giáo của mình.
The book that I'm reading at the moment is really good.
Cuốn sách mình đang đọc hay lắm.
Where are the keys that were on the table?
Chùm chìa khóa để trên bàn đâu rồi?
keys số nhiều → were
The people who live upstairs are very noisy.
Những người sống ở tầng trên rất ồn ào.
people số nhiều → live
I can't find the photo that you sent me.
Mình không tìm thấy tấm ảnh bạn gửi cho mình.
The man who lives upstairs is a chef.
Người đàn ông sống ở tầng trên là đầu bếp.
the man số ít → lives

Lỗi thường gặp

❌The man who he lives next door is a pilot.
✅The man who lives next door is a pilot.
who đã thay cho he rồi.
❌This is the cake that I made it.
✅This is the cake that I made.
that đã thay cho it rồi.
❌The woman which works here is nice.
✅The woman who works here is nice.
Với người: who hoặc that, không dùng which.
❌That's the shop where I bought it there.
✅That's the shop where I bought it.
where đã thay cho there rồi.
❌The town where I live in is small.
✅The town where I live is small.
where đã bao gồm in. (Cũng đúng: The town that I live in.)
❌The city where I visited was beautiful.
✅The city that I visited was beautiful.
visit cần tân ngữ, nên mệnh đề chưa đầy đủ: dùng that/which.
❌The people who works here are friendly.
✅The people who work here are friendly.
Động từ hợp với danh từ đứng trước who (people → work).
❌A teacher is someone what teaches.
✅A teacher is someone who teaches.
Không dùng what sau một danh từ như thế này.

Bẫy dành cho người Việt

1. Bỏ từ nối như trong tiếng Việt. Tiếng Việt nói Mình có một người bạn làm ở ngân hàng, không cần từ nào giữa "người bạn" và "làm". Nhiều bạn dịch thẳng và tạo ra một câu có hai động từ chính. Khi đại từ quan hệ là chủ ngữ của mệnh đề, tiếng Anh bắt buộc phải có who / that / which.

❌I have a friend works in a bank.
✅I have a friend who works in a bank.
❌The bus goes to the beach is number 12.
✅The bus that goes to the beach is number 12.

2. "Mà" lúc nào cũng thành which. Vì tiếng Việt chỉ có một chữ "mà" cho cả người lẫn vật, nhiều bạn quen dùng which cho mọi thứ. Với người, hãy dùng who hoặc that.

❌The girl which I met at the party is a singer.
✅The girl who I met at the party is a singer.
Cũng đúng: that.

3. "Nơi mà … ở đó" và "nơi mà" sau visit. Tiếng Việt có thể nói ngôi nhà mà mình từng sống ở đó. Trong tiếng Anh, where đã có nghĩa là "ở đó", nên không thêm there. Còn khi động từ cần tân ngữ (visit, see, like), "nơi mà" phải là that / which.

❌This is the house where I lived there as a child.
✅This is the house where I lived as a child.
❌The museum where we visited was closed.
✅The museum that we visited was closed.
visit + tân ngữ → that/which.

4. Quên -s ở động từ trong mệnh đề. Động từ tiếng Việt không bao giờ đổi, nên người Việt hay quên chia động từ sau who / that. Hãy nhìn danh từ đứng trước: số ít thì thêm -s.

❌I have a neighbour who play the piano every night.
✅I have a neighbour who plays the piano every night.

5. "Cái mà" thành what. Những tấm ảnh mà bạn chụp không phải là the photos what… Sau một danh từ, dùng that hoặc which.

❌Show me the photos what you took on holiday.
✅Show me the photos that you took on holiday.

Đừng nhầm lẫn

who trong câu hỏi và who trong mệnh đề quan hệ — Trong câu hỏi, who dùng để hỏi thông tin. Trong mệnh đề quan hệ, nó nối hai ý, và phần sau danh từ giữ trật tự của câu khẳng định. Xem A1-16.

Who lives next door?
Ai sống ở nhà bên cạnh?
câu hỏi
The man who lives next door is a pilot.
Người đàn ông sống ở nhà bên cạnh là phi công.
mệnh đề quan hệ
Where did you meet her?
Bạn gặp cô ấy ở đâu?
câu hỏi: did + chủ ngữ
That's the café where we met.
Đó là quán cà phê nơi chúng mình gặp nhau.
mệnh đề quan hệ: không có did

where và that/which cho nơi chốn — Dùng where khi mệnh đề đầy đủ mà không cần nơi chốn (we saw the dinosaurs there). Dùng that / which khi chính nơi chốn đó là chủ ngữ hoặc tân ngữ của mệnh đề.

That's the museum where we saw the dinosaurs.
Đó là bảo tàng nơi chúng mình xem khủng long.
chúng mình xem khủng long ở đó
That's the museum that opened last year.
Đó là bảo tàng mới mở cửa năm ngoái.
bảo tàng là chủ ngữ của "opened"

Bài này và những bước tiếp theo — whose, when, và cách bỏ who / that (the book I bought) được dạy ở B1-20. Mệnh đề có dấu phẩy để thêm thông tin phụ (My brother, who lives in Rome, …) được dạy ở B2-08.

Chính tả và phát âm

  • Không dùng dấu phẩy quanh các mệnh đề này: mệnh đề quan hệ là một phần của danh từ. Thêm dấu phẩy sẽ tạo ra một loại mệnh đề khác với nghĩa khác — xem B2-08.
  • that trong mệnh đề quan hệ thường đọc yếu: /ðət/. Âm /ð/ không phải chữ "đ" của tiếng Việt: đặt đầu lưỡi nhẹ giữa hai hàm răng và cho dây thanh rung.
  • who /huː/: chữ w câm, chỉ có /h/ và một nguyên âm /uː/ dài. which /wɪtʃ/ đọc giống hệt witch.
  • Âm cuối /tʃ/ trong which: đừng nuốt mất như chữ "ch" cuối từ trong tiếng Việt. Hãy để hơi bật ra nhẹ ở cuối.
  • Âm /s/ hoặc /z/ cuối động từ (lives, works, plays) rất dễ bị bỏ khi nói. Hãy giữ âm này: nó cho biết danh từ phía trước là số ít.
  • Đọc danh từ và mệnh đề đi kèm thành một cụm, không ngắt giữa chừng: the woman who lives upstairs | is a doctor.

Quy tắc vàng

Người → who / that. Vật → which / that. Nơi chốn → where, khi mệnh đề đã đầy đủ mà không cần nơi chốn. Đại từ quan hệ thay cho người, vật hay nơi chốn — đừng thêm he, she, it hay there nữa. Và khác với tiếng Việt, đừng bỏ từ nối khi nó là chủ ngữ của mệnh đề.

Luyện tập

A. Hình thức

Điền đại từ quan hệ thích hợp, hoặc nối hai câu thành một câu.

  1. A fridge is a machine keeps food cold.
  2. A dentist is someone takes care of your teeth.
  3. The people live next door are from Chile.
  4. Nối thành một câu: I met a man. He plays in a band.
  5. Nối thành một câu: This is the park. I go running there.
  6. Nối thành một câu: The pizza was delicious. We ordered it.

B. Ý nghĩa

Chọn đáp án phù hợp với ý nghĩa.

  1. Chọn đáp án đúng: The woman … runs the café is very friendly.
  2. Chọn đáp án đúng: This is the hotel … we stayed last summer.
  3. Chọn đáp án đúng: Paris is the city … I'd most like to visit.
  4. Chọn đáp án đúng: I lost the umbrella … you gave me.
  5. Câu nào cho biết đó là đồng nghiệp nào?

C. Tìm lỗi sai

Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. The boy who he broke the window ran away.
  2. Here is the email that you wanted it.
  3. The students which passed the test got a certificate.
  4. A library is a place where you can borrow books.

D. Trong ngữ cảnh

Điền who, which, that hoặc where.

Looking for a house
Agent: This is the house 16 has a big garden. It's on the street 17 the new market is.
Sara: It's lovely. Is there a supermarket 18 is open late?
Agent: Yes, and the woman 19 owns it lives upstairs. She's very friendly.
Sara: Great. And is that the bus stop 20 I can get the bus to the city centre?

E. Đến lượt bạn

Viết bằng tiếng Anh.

  1. Định nghĩa hai từ mà không nói ra từ đó, dùng someone who, something that hoặc a place where.
  2. Viết một câu về một người hoặc một nơi quan trọng với bạn.

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của các bài trước.

  1. A1-16 Từ để hỏi trong tiếng Anh (Question Words): what, where, who, how much, how many
    Where you buy that jacket?
  2. A2-28 Cách dùng used to: nói về thói quen trong quá khứ (trước đây thường…)
    I like vegetables, but now I love them. (dạng phủ định của used to)
  3. A2-16 Thì hiện tại hoàn thành nói về trải nghiệm: Have you ever…? (Present Perfect)
    Have you ever (be) to the restaurant where they make that famous pizza?
Đáp án

A. Hình thức

  1. that / which
  2. who / that
  3. who / that
  4. I met a man who plays in a band. / I met a man that plays in a band.
  5. This is the park where I go running. / This is the park that I go running in. / This is the park which I go running in.
  6. The pizza that we ordered was delicious. / The pizza which we ordered was delicious. / The pizza we ordered was delicious.

B. Ý nghĩa

  1. who
  2. where
  3. that
  4. that
  5. The colleague who sits next to me is ill.

C. Tìm lỗi sai

  1. The boy who broke the window ran away. / The boy that broke the window ran away.
  2. Here is the email that you wanted. / Here is the email which you wanted. / Here is the email you wanted.
  3. The students who passed the test got a certificate. / The students that passed the test got a certificate.
  4. ✓ A library is a place where you can borrow books.

D. Trong ngữ cảnh

  1. that / which
  2. where
  3. that / which
  4. who / that
  5. where

E. Đến lượt bạn

  1. It's someone who cuts your hair. It's a place where you can watch films on a big screen.
  2. My grandmother is the person who taught me to cook.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. did
  2. didn't use to / never used to
  3. been
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play