Relative clause (who, which, that, where) — ពាក្យ “ដែល” ក្នុងភាសាអង់គ្លេស ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ
Who, Which, That: Defining Relative Clauses
នៅលើទំព័រនេះ
គោលបំណង
បន្ទាប់ពីមេរៀននេះ អ្នកអាចភ្ជាប់ប្រយោគពីរ ដើម្បីប្រាប់ឱ្យច្បាស់ថា អ្នកចង់និយាយអំពីមនុស្សណា វត្ថុណា ឬកន្លែងណា ដោយប្រើ who which that និង where។ អ្នកក៏អាចពន្យល់ន័យពាក្យសាមញ្ញៗបានដែរ ដូចជា A nurse is someone who looks after sick people.
គំនិតសំខាន់
ពេលខ្លះ នាមសព្ទតែមួយមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ។ The woman is my teacher. នារីណា? ក្នុងបន្ទប់មាននារីដប់នាក់! យើងត្រូវការព័ត៌មានបន្ថែម ដើម្បីចង្អុលទៅមនុស្សត្រឹមត្រូវ៖ The woman who is wearing the red coat is my teacher.
ផ្នែកបន្ថែមនោះហៅថា relative clause។ សូមគិតថាវាជាចីវលោ (funnel)។ នារីទាំងដប់នាក់ចូលពីខាងលើ ប៉ុន្តែមានតែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលចេញមកខាងក្រោម គឺនារីដែលពាក់អាវរងាក្រហម។ Relative clause ប្រាប់អ្នកស្ដាប់ឱ្យដឹងច្បាស់ថា អ្នកចង់និយាយអំពីមួយណា។
Relative clause ចាប់ផ្ដើមដោយពាក្យភ្ជាប់មួយ៖ who សម្រាប់មនុស្ស which សម្រាប់វត្ថុ that សម្រាប់ទាំងមនុស្ស និងវត្ថុ និង where សម្រាប់ទីកន្លែង។ ពាក្យនេះធ្វើការងារពីរក្នុងពេលតែមួយ។ វាភ្ជាប់ប្រយោគពីរ ហើយ វាជំនួសពាក្យមួយនៅក្នុងឃ្លានោះ (he, she, it, them, there)។ ហេតុនេះហើយ យើងមិនថែម he she ឬ it ម្ដងទៀតទេ ព្រោះពាក្យភ្ជាប់នោះគឺជាមនុស្ស ឬវត្ថុនោះរួចហើយ។
ភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស
ដំណឹងល្អ៖ ភាសាខ្មែរមាន relative clause ដូចភាសាអង់គ្លេសដែរ ហើយវានៅក្រោយនាមសព្ទដូចគ្នា (សៀវភៅដែលខ្ញុំទិញ = the book that I bought)។ ចំណុចនេះដូចគ្នា។ ភាពខុសគ្នាធំគឺ ភាសាខ្មែរប្រើពាក្យ ដែល តែមួយសម្រាប់មនុស្ស វត្ថុ និងទីកន្លែង។ ភាសាអង់គ្លេសត្រូវជ្រើសរើស៖ who which that ឬ where។ ម្យ៉ាងទៀត កិរិយាសព្ទខ្មែរមិនប្ដូរទម្រង់ទេ ប៉ុន្តែកិរិយាសព្ទក្នុង relative clause អង់គ្លេសត្រូវត្រូវគ្នានឹងនាមសព្ទនៅខាងមុខ។
| ភាសាខ្មែរ | ភាសាអង់គ្លេស | ខុសគ្នាត្រង់ណា |
|---|---|---|
| នារីដែលពាក់អាវរងាក្រហម គឺជាគ្រូរបស់ខ្ញុំ | The woman who is wearing the red coat is my teacher. | មនុស្ស → who ឬ that |
| ទូរស័ព្ទដែលខ្ញុំទិញកាលពីសប្ដាហ៍មុន លែងដំណើរការហើយ | The phone that I bought last week has stopped working. | វត្ថុ ឬសត្វ → which ឬ that |
| នេះជាភោជនីយដ្ឋានដែលយើងណាត់ជួបគ្នាលើកដំបូង | This is the restaurant where we had our first date. | ទីកន្លែង → where (ពេលឃ្លាពេញលេញដោយគ្មានទីកន្លែង) |
| បណ្ណាល័យគឺជាកន្លែងដែលអ្នកអាចខ្ចីសៀវភៅ | A library is a place where you can borrow books. | “កន្លែងដែល” → a place where |
| បុរសដែលរស់នៅជាន់ខាងលើ / មនុស្សដែលរស់នៅជាន់ខាងលើ | The man who lives upstairs / The people who live upstairs | “រស់នៅ” មិនប្ដូរ។ ភាសាអង់គ្លេស៖ lives ឬ live តាមនាមសព្ទនៅមុខ who |
| ឆ្កែដែលខ្លាចឆ្មា | a dog that is scared of cats | “ខ្លាច” ជាកិរិយាសព្ទ ប៉ុន្តែ scared ជាគុណនាម ដូច្នេះត្រូវការ is |
ភាសាខ្មែរបែងចែក “នរណា” (សំណួរ) និង “ដែល” (relative clause) យ៉ាងច្បាស់ ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសប្រើ who សម្រាប់ទាំងពីរ (Who lives next door? / the man who lives next door)។
សរុបមក៖ “ដែល” មួយពាក្យ → who (មនុស្ស) which (វត្ថុ) that (ទាំងពីរ) ឬ where (ទីកន្លែង)។ ហើយកុំភ្លេចថា កិរិយាសព្ទក្រោយពាក្យទាំងនេះត្រូវត្រូវគ្នានឹងនាមសព្ទនៅខាងមុខ។
ទម្រង់
ជ្រើសរើសពាក្យភ្ជាប់
| នាមសព្ទ | ពាក្យភ្ជាប់ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|
| មនុស្ស | who / that | the man who / that lives next door |
| វត្ថុ ឬសត្វ | which / that | the bus which / that goes to the airport |
| ទីកន្លែង (+ ឃ្លាពេញលេញ) | where | the café where we met |
ពាក្យភ្ជាប់ជំនួសប្រធាន
| ប្រយោគពីរ | ប្រយោគមួយ |
|---|---|
| I have a friend. She speaks four languages. | I have a friend who speaks four languages. |
| This is the train. It goes to Oxford. | This is the train that goes to Oxford. |
ពាក្យភ្ជាប់ជំនួសកម្ម
| ប្រយោគពីរ | ប្រយោគមួយ |
|---|---|
| The film was great. We saw it last night. | The film that we saw last night was great. |
| The man is my uncle. You met him at the party. | The man who you met at the party is my uncle. |
Where ជំនួស there (នៅកន្លែងនោះ)
| ប្រយោគពីរ | ប្រយោគមួយ |
|---|---|
| That's the hotel. We stayed there. | That's the hotel where we stayed. |
គ្មានសព្វនាមបន្ថែម
| ត្រឹមត្រូវ | មិនត្រឹមត្រូវ |
|---|---|
| the man who lives here | the man who he lives here |
| the book that I bought | the book that I bought it |
| the town where I grew up | the town where I grew up there |
របៀបប្រើ
1Who និង that សម្រាប់មនុស្ស
ប្រើ who ឬ that ដើម្បីប្រាប់ថាអ្នកនិយាយអំពីមនុស្សណា។ សម្រាប់មនុស្ស who ប្រើញឹកញាប់ជាង ជាពិសេសក្នុងការសរសេរ។
2Which និង that សម្រាប់វត្ថុ
ប្រើ which ឬ that សម្រាប់វត្ថុ និងសត្វ។ ក្នុងការនិយាយប្រចាំថ្ងៃ that ប្រើញឹកញាប់ជាង។
3Where សម្រាប់ទីកន្លែង
ប្រើ where ពេលដែលឃ្លានោះពេញលេញរួចហើយ ទោះគ្មានទីកន្លែងក៏ដោយ៖ we stayed ពេញលេញ ដូច្នេះ the hotel where we stayed។ បើកិរិយាសព្ទត្រូវការកម្ម (I visited it) សូមប្រើ that ឬ which វិញ៖ the city that I visited។ ភាសាខ្មែរប្រើ “ដែល” សម្រាប់ទាំងពីរ ដូច្នេះអ្នកត្រូវពិនិត្យកិរិយាសព្ទ។
4ការពន្យល់ន័យពាក្យ — someone who / something that / a place where
Relative clause មានប្រយោជន៍ណាស់សម្រាប់ពន្យល់ពាក្យ ជាពិសេសពេលអ្នកមិនស្គាល់ ឬនឹកពាក្យនោះមិនឃើញ។
5ការកំណត់ឱ្យច្បាស់ — ប្រាប់ថាមួយណាពិតប្រាកដ
ប្រើ relative clause ដើម្បីជ្រើសមនុស្សម្នាក់ ឬវត្ថុមួយ ចេញពីច្រើន។ បើគ្មាន relative clause អ្នកស្ដាប់មិនដឹងថាអ្នកចង់និយាយអំពីមួយណាទេ។ កិរិយាសព្ទក្នុង relative clause ត្រូវត្រូវគ្នានឹងនាមសព្ទនៅមុខ who / which / that។
កំហុសញឹកញាប់
អន្ទាក់សម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ
1. “ដែល” មួយពាក្យសម្រាប់គ្រប់យ៉ាង ភាសាខ្មែរនិយាយ គ្រូដែលមកពីអូស្ត្រាលី និង ឡានដែលខ្ញុំទិញ ដោយប្រើពាក្យដូចគ្នា។ អ្នករៀនខ្លះរៀន “ដែល = which” ហើយប្រើវាសម្រាប់មនុស្សផង។ ភាសាអង់គ្លេសប្រើ who (ឬ that) សម្រាប់មនុស្ស។ បើមិនប្រាកដ that ត្រឹមត្រូវសម្រាប់ទាំងពីរ។
2. ថែម “វា” ឬ “នៅទីនោះ” ម្ដងទៀត ពេលនិយាយ យើងពេលខ្លះនិយាយ សម្លដែលយាយខ្ញុំធ្វើវា… ឬ ក្រុងដែលយើងហែលទឹកនៅទីនោះ…។ ក្នុងភាសាអង់គ្លេស that និង where បានជំនួស it និង there រួចហើយ ដូច្នេះកុំថែមវាម្ដងទៀត។
3. ភ្លេច be នៅមុខគុណនាម ក្នុងភាសាខ្មែរ គុណនាមដើរតួជាកិរិយាសព្ទ (សណ្ឋាគារដែលថោក និងស្អាត)។ ក្នុង relative clause អង់គ្លេស គុណនាមនៅតែត្រូវការ is / are។
4. កិរិយាសព្ទមិនត្រូវគ្នានឹងនាមសព្ទ កិរិយាសព្ទខ្មែរមិនប្ដូរទេ ដូច្នេះយើងងាយភ្លេច -s ឬថែម -s ខុសកន្លែង។ សូមមើលនាមសព្ទនៅមុខ who៖ ឯកវចនៈ → speaks ពហុវចនៈ → speak។
5. “ដែល” សម្រាប់ទីកន្លែង មិនមែន where ជានិច្ចទេ ពេលឃើញទីកន្លែង អ្នករៀនខ្លះប្រើ where ភ្លាម។ ប៉ុន្តែបើកិរិយាសព្ទក្នុងឃ្លាត្រូវការកម្ម (love it, visit it) ត្រូវប្រើ that ឬ which។
កុំច្រឡំ
who ក្នុងសំណួរ និង who ក្នុង relative clause — ក្នុងសំណួរ who សួររកព័ត៌មាន (= “នរណា”)។ ក្នុង relative clause វាភ្ជាប់គំនិតពីរ (= “ដែល”) ហើយឃ្លាក្រោយនាមសព្ទមានលំដាប់ពាក្យដូចប្រយោគធម្មតា។ មើល A1-16។
where និង that / which សម្រាប់ទីកន្លែង — ប្រើ where ពេលឃ្លាពេញលេញដោយគ្មានទីកន្លែង (we saw the dinosaurs there)។ ប្រើ that / which ពេលទីកន្លែងនោះជាប្រធាន ឬជាកម្មនៃឃ្លា។
មេរៀននេះ និងជំហានបន្ទាប់ — whose when និងការលុប who / that ចោល (the book I bought) មាននៅក្នុង B1-20។ ឃ្លាដែលមានក្បៀស ដើម្បីបន្ថែមព័ត៌មាន (My brother, who lives in Rome, …) មាននៅក្នុង B2-08។
អក្ខរាវិរុទ្ធ និងការបញ្ចេញសំឡេង
- គ្មានក្បៀសនៅជុំវិញ relative clause ប្រភេទនេះទេ ព្រោះវាជាផ្នែកមួយនៃនាមសព្ទ។ ក្បៀសបង្កើតឃ្លាប្រភេទផ្សេង ដែលមានន័យផ្សេង៖ មើល B2-08។
- who /huː/៖ អក្សរ w មិនបញ្ចេញសំឡេងទេ។ ចាប់ផ្ដើមដោយខ្យល់ /h/ ហើយបន្តដោយស្រៈវែង រុញបបូរមាត់ឱ្យមូល។
- which /wɪtʃ/ បញ្ចេញដូច witch។ សម្រាប់ /w/ សូមធ្វើបបូរមាត់ឱ្យមូល ហើយកុំឱ្យធ្មេញប៉ះបបូរមាត់ក្រោម។ សំឡេង /tʃ/ នៅចុងត្រូវបញ្ចេញឱ្យឮ មានខ្យល់ចេញបន្តិច មិនមែនបិទមាត់ស្ងាត់ដូចព្យញ្ជនៈចុងខ្មែរទេ។
- that ក្នុង relative clause ជាធម្មតាបញ្ចេញខ្សោយ៖ /ðət/ — the car that I bought ស្ដាប់ទៅដូច “the car thut I bought”។ សំឡេង /ð/ មិនមានក្នុងភាសាខ្មែរទេ៖ ដាក់ចុងអណ្ដាតនៅចន្លោះធ្មេញ ហើយបញ្ចេញសំឡេងរំញ័រ។ កុំបញ្ចេញជា “d”។
- និយាយនាមសព្ទ និង relative clause របស់វាជាក្រុមតែមួយ ដោយមិនឈប់នៅកណ្ដាល៖ the woman who lives upstairs | is a doctor.
ច្បាប់មាស
មនុស្ស → who / that។ វត្ថុ → which / that។ ទីកន្លែង → where ពេលឃ្លាពេញលេញដោយគ្មានទីកន្លែង។ “ដែល” ក្នុងភាសាខ្មែរមានតែមួយ ប៉ុន្តែក្នុងភាសាអង់គ្លេស អ្នកត្រូវជ្រើសរើស។ ពាក្យភ្ជាប់ជំនួសមនុស្ស វត្ថុ ឬទីកន្លែងរួចហើយ ដូច្នេះកុំថែម he she it ឬ there ម្ដងទៀត។
លំហាត់
A. ទម្រង់
បំពេញពាក្យដែលបាត់ ឬភ្ជាប់ប្រយោគពីរឱ្យទៅជាប្រយោគមួយ។
-
A fridge is a machine keeps food cold.
-
A dentist is someone takes care of your teeth.
-
The people live next door are from Chile.
-
ភ្ជាប់៖ I met a man. He plays in a band.
-
ភ្ជាប់៖ This is the park. I go running there.
-
ភ្ជាប់៖ The pizza was delicious. We ordered it.
B. អត្ថន័យ
ជ្រើសរើសចម្លើយដែលត្រូវនឹងអត្ថន័យ។
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ The woman … runs the café is very friendly.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ This is the hotel … we stayed last summer.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ Paris is the city … I'd most like to visit.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ I lost the umbrella … you gave me.
-
ប្រយោគមួយណាប្រាប់ថាជាមិត្តរួមការងារណា?
C. រកកំហុស
ប្រយោគនីមួយៗមានកំហុសមួយ ឬត្រឹមត្រូវ។ សរសេរប្រយោគដែលកែរួច ឬសរសេរ correct។
-
The boy who he broke the window ran away.
-
Here is the email that you wanted it.
-
The students which passed the test got a certificate.
-
A library is a place where you can borrow books.
D. ក្នុងបរិបទ
Sara កំពុងរកផ្ទះជួល។ បំពេញពាក្យដែលបាត់ដោយប្រើ who which that ឬ where។
Agent: This is the house 16 has a big garden. It's on the street 17 the new market is.
Sara: It's lovely. Is there a supermarket 18 is open late?
Agent: Yes, and the woman 19 owns it lives upstairs. She's very friendly.
Sara: Great. And is that the bus stop 20 I can get the bus to the city centre?
E. វេនរបស់អ្នក
សរសេរជាភាសាអង់គ្លេស។
-
ពន្យល់ពាក្យពីរ ដោយមិននិយាយពាក្យនោះ។ ប្រើ someone who something that ឬ a place where។
-
សរសេរមួយប្រយោគអំពីមនុស្ស ឬកន្លែងដែលសំខាន់សម្រាប់អ្នក។
F. រំលឹកចម្រុះ
រំលឹកមេរៀនមុនៗ។
-
A1-16 Question words (what, where, who, how…) — ពាក្យសំណួរ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ Where you buy that jacket?
-
A2-28 Used to — ទម្លាប់ក្នុងអតីតកាល (ពីមុន… ឥឡូវលែង) ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ I like vegetables, but now I love them. (ទម្រង់អវិជ្ជមាននៃ used to)
-
A2-16 Present Perfect: Have You Ever…? — បទពិសោធន៍ក្នុងជីវិត ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ Have you ever (be) to the restaurant where they make that famous pizza?
ចម្លើយ
A. ទម្រង់
- that / which
- who / that
- who / that
- I met a man who plays in a band. / I met a man that plays in a band.
- This is the park where I go running. / This is the park that I go running in. / This is the park which I go running in.
- The pizza that we ordered was delicious. / The pizza which we ordered was delicious. / The pizza we ordered was delicious.
B. អត្ថន័យ
- who
- where
- that
- that
- The colleague who sits next to me is ill.
C. រកកំហុស
- The boy who broke the window ran away. / The boy that broke the window ran away.
- Here is the email that you wanted. / Here is the email which you wanted. / Here is the email you wanted.
- The students who passed the test got a certificate. / The students that passed the test got a certificate.
- ✓ A library is a place where you can borrow books.
D. ក្នុងបរិបទ
- that / which
- where
- that / which
- who / that
- where
E. វេនរបស់អ្នក
- It's someone who cuts your hair. It's a place where you can watch films on a big screen.
- My grandmother is the person who taught me to cook.
F. រំលឹកចម្រុះ
- did
- didn't use to / never used to
- been
