Who, Which, That, Where. որոշիչ նախադասություններն անգլերենում հայերենով
Who, Which, That: Defining Relative Clauses
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո կկարողանաք երկու նախադասություն միացնել մեկի մեջ և ճշգրիտ ասել, թե որ մարդու, իրի կամ վայրի մասին է խոսքը՝ who, which, that և where բառերով։ Կկարողանաք նաև պարզ սահմանումներ տալ, օրինակ՝ A nurse is someone who looks after sick people.
Հիմնական գաղափար
Երբեմն միայն գոյականը բավական չէ։ The woman is my teacher. Ո՞ր կինը։ Սենյակում տասը կին կա։ Ճիշտ մարդուն ցույց տալու համար ավելի շատ տեղեկություն է պետք. The woman who is wearing the red coat is my teacher.
Այդ լրացուցիչ մասը որոշիչ նախադասություն է (relative clause)։ Պատկերացրեք ձագար։ Վերևից տասը կին է մտնում, իսկ ներքևից միայն մեկն է դուրս գալիս՝ կարմիր վերարկուով կինը։ Որոշիչ նախադասությունը լսողին ասում է, թե կոնկրետ որի մասին է խոսքը։
Այդ նախադասությունը սկսվում է հարաբերական բառով. who՝ մարդկանց համար, which՝ իրերի համար, that՝ և՛ մարդկանց, և՛ իրերի համար, where՝ վայրերի համար։ Այս բառը միանգամից երկու գործ է անում։ Այն միացնում է երկու նախադասությունը և փոխարինում է երկրորդ նախադասության մի բառի (he, she, it, them, there)։ Այդ պատճառով he, she կամ it այլևս չենք ավելացնում. հարաբերական բառն ինքն արդեն այդ մարդն է կամ իրը։
Հայերեն և անգլերեն
Հայերենում նույն գործն անում են որը / որոնք, խոսակցական որ, մարդկանց համար նաև ով, իսկ վայրերի համար որտեղ՝ «Կինը, որը կարմիր վերարկու է հագել, իմ ուսուցիչն է»։ Կա նաև դերբայով տարբերակ՝ «Կարմիր վերարկու հագած կինը», «Հարևանությամբ ապրող մարդը»։ Անգլերենում այսպիսի երկար դերբայական լրացում գոյականից առաջ չենք դնում. ասում ենք գոյականը, հետո՝ the man who lives next door։ Մեծ տարբերությունը այն է, որ հայերեն «որը»-ն օգտագործում ենք և՛ իրերի, և՛ մարդկանց համար («մարդը, որը…»), իսկ անգլերենում which-ը միայն իրերի ու կենդանիների համար է. մարդկանց համար՝ who կամ that։ Լավ լուր. խոսակցական «որ»-ը շատ նման է that-ին. երկուսն էլ աշխատում են և՛ մարդկանց, և՛ իրերի հետ։
Մյուս տարբերությունը կետադրությունն է։ Հայերենում «որ»-ով նախադասությունը միշտ ստորակետով ենք անջատում։ Անգլերենում այս դասի նախադասությունները ստորակետ չունեն. ստորակետները իմաստը փոխում են (տե՛ս B2-08)։ Եվ վերջապես, հայերեն «որը»-ն հոլովվում է («որին», «որից», «որում»), իսկ who / that-ը չեն փոխվում։ Ավելորդ դերանուն ավելացնելու հարցում այստեղ նույնն է. հայերենում էլ չենք ասում «Մարդը, որը նա ապրում է…»։
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Կինը, որն այստեղ է աշխատում, շատ բարի է։ | The woman who works here is very kind. | մարդ. «որը» → who / that, ոչ թե which |
| Հեռախոսը, որ անցյալ շաբաթ գնեցի, փչացել է։ | The phone that I bought last week has stopped working. | իր. «որ» = that / which |
| Սա այն ռեստորանն է, որտեղ մեր առաջին ժամադրությունն էր։ | This is the restaurant where we had our first date. | վայր. «որտեղ» = where. այստեղ նույնն է |
| Հարևանությամբ ապրող մարդը օդաչու է։ | The man who lives next door is a pilot. | հայերեն դերբայ → անգլերենում who + բայ |
| Մարդը, որին հանդիպեցիր, իմ քեռին է։ | The man who you met is my uncle. | հայերենում ստորակետներ, անգլերենում՝ ոչ. հոլովված «որին» → անփոփոխ who |
| Բուժքույրը մեկն է, ով խնամում է հիվանդներին։ | A nurse is someone who looks after sick people. | սահմանում. someone who |
Կարճ ասած՝ մարդկանց համար who / that (ոչ թե which), իրերի համար which / that, վայրերի համար where, և այս նախադասություններում ստորակետ չկա։
Կառուցվածք
Ինչպես ընտրել հարաբերական բառը
| Գոյական | Հարաբերական բառ | Օրինակ |
|---|---|---|
| մարդ | who / that | the man who / that lives next door |
| իր կամ կենդանի | which / that | the bus which / that goes to the airport |
| վայր (+ ամբողջական նախադասություն) | where | the café where we met |
Հարաբերական բառը փոխարինում է ենթակային
| Երկու նախադասություն | Մեկ նախադասություն |
|---|---|
| I have a friend. She speaks four languages. | I have a friend who speaks four languages. |
| This is the train. It goes to Oxford. | This is the train that goes to Oxford. |
Հարաբերական բառը փոխարինում է խնդրին
| Երկու նախադասություն | Մեկ նախադասություն |
|---|---|
| The film was great. We saw it last night. | The film that we saw last night was great. |
| The man is my uncle. You met him at the party. | The man who you met at the party is my uncle. |
Where-ը փոխարինում է there-ին (in / at that place)
| Երկու նախադասություն | Մեկ նախադասություն |
|---|---|
| That's the hotel. We stayed there. | That's the hotel where we stayed. |
Ավելորդ դերանուն չկա
| Ճիշտ է | Սխալ է |
|---|---|
| the man who lives here | the man who he lives here |
| the book that I bought | the book that I bought it |
| the town where I grew up | the town where I grew up there |
Գործածություն
1Who և that մարդկանց համար
Who կամ that ենք օգտագործում, երբ ասում ենք, թե որ մարդու մասին է խոսքը։ Մարդկանց համար who-ն ավելի տարածված է, հատկապես գրավոր խոսքում։ Հայերենում այստեղ «որը», «ով» կամ «որ» ենք ասում, բայց which չենք դնում։
2Which և that իրերի համար
Which կամ that ենք օգտագործում իրերի և կենդանիների համար։ Առօրյա խոսքում that-ն ավելի տարածված է։
3Where վայրերի համար
Where օգտագործեք, երբ նախադասությունն առանց վայրի էլ ամբողջական է. we stayed-ն ամբողջական է, ուստի՝ the hotel where we stayed։ Եթե բային խնդիր է պետք (I visited it), օգտագործեք that կամ which՝ the city that I visited։
4Սահմանումներ՝ someone who / something that / a place where
Որոշիչ նախադասությունները շատ օգտակար են բառեր բացատրելու համար, հատկապես երբ բառը չգիտեք կամ չեք հիշում։
5Ճշտել՝ կոնկրետ որը
Որոշիչ նախադասությամբ շատերից մեկ մարդ կամ իր ենք առանձնացնում։ Առանց դրա լսողը չգիտի, թե որի մասին է խոսքը։ Որոշիչ նախադասության բայը համաձայնվում է who / which / that-ից առաջ դրված գոյականի հետ։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Որը» մարդու մասին → which. Հայերենում «որը»-ն միևնույն է՝ մարդ է, թե իր. «Նոր ղեկավարը, որը երկուշաբթի սկսեց աշխատել, շատ երիտասարդ է»։ Քանի որ which-ը նման է «որը»-ին, այն հեշտությամբ մարդկանց համար էլ է «սպրդում»։ Անգլերենում which-ը միայն իրերի և կենդանիների համար է։
2. Ստորակետներ, ինչպես հայերենում. Հայերենում «որ»-ով նախադասությունը միշտ ստորակետով ենք անջատում. «Բնակարանները, որոնք պատշգամբ ունեն, ավելի թանկ են»։ Անգլերենում ստորակետները ցույց են տալիս այլ տեսակի նախադասություն՝ լրացուցիչ տեղեկություն ամբողջ խմբի մասին (տե՛ս B2-08)։ Եթե ուզում եք ասել, թե որ բնակարանների մասին է խոսքը, ստորակետ մի՛ դրեք։
3. «Ով…, նա…» → Who …, he … Հայերենում շատ բնական է ասել «Ով անձնագիր չէր բերել, չկարողացավ ինքնաթիռ նստել» կամ «Ով…, նա…»։ Անգլերենում who-ն այսպես նախադասության սկզբում չի դրվում. պետք է գոյական կամ դերանուն (people who, anyone who, the person who), և he / she չենք կրկնում։
Մի՛ շփոթեք
who-ն հարցում, թե who-ն որոշիչ նախադասության մեջ – Հարցում who-ն տեղեկություն է հարցնում։ Որոշիչ նախադասության մեջ այն միացնում է երկու միտք, և գոյականից հետո եկող մասում բառակարգը սովորական պատմողական է։ Տե՛ս A1-16։ Հայերենում էլ «ով»-ը և՛ հարցական է, և՛ հարաբերական, ուստի հետևեք բառակարգին։
where, թե that / which վայրերի համար – Where օգտագործեք, երբ նախադասությունն առանց վայրի էլ ամբողջական է (we saw the dinosaurs there)։ That / which օգտագործեք, երբ վայրն ինքն է նախադասության ենթական կամ խնդիրը։
Այս դասը և հաջորդ քայլերը – whose, when և who / that-ը բաց թողնելը (the book I bought) B1-20 դասում են։ Ստորակետներով նախադասությունները, որոնք լրացուցիչ տեղեկություն են ավելացնում (My brother, who lives in Rome, …), B2-08 դասում են։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- Այս նախադասությունների շուրջ ստորակետ չկա. որոշիչ նախադասությունը գոյականի մասն է։ Ստորակետները այլ տեսակի նախադասություն են կազմում՝ այլ իմաստով (տե՛ս B2-08)։ Սա հայերենի ամենամեծ սովորությունն է, որը պետք է «անջատել»։
- that-ը որոշիչ նախադասություններում սովորաբար թույլ է արտասանվում՝ /ðət/. the car that I bought։ Թույլ /ə/-ն մոտ է հայերեն «ը»-ին, իսկ /ð/-ն հայերենում չկա. լեզվի ծայրը դրեք ատամների արանքում և ձայն տվեք։ «դ» կամ «զ» մի՛ ասեք։
- who = /huː/. w-ն չի արտասանվում։ Սկզբի /h/-ն նույնն է, ինչ հայերեն «հ»-ն։ Ձայնավորը երկար է։
- which = /wɪtʃ/, նույնն է, ինչ witch-ը։ /w/-ն հայերենում չկա. «վ» մի՛ ասեք։ Շրթունքները կլորացրեք, ինչպես «ու»-ի համար, և միանգամից անցեք հաջորդ ձայնավորին։ Վերջի /tʃ/-ը նույնն է, ինչ հայերեն «չ»-ն։
- Գոյականը և նրա որոշիչ նախադասությունը ասեք մեկ խմբով, առանց դադարի. the woman who lives upstairs | is a doctor. Հայերենում ստորակետի տեղում հաճախ դադար ենք տալիս, անգլերենում այստեղ դադար չկա։
Ոսկե կանոն
Մարդիկ → who / that։ Իրեր → which / that։ Վայրեր → where, երբ նախադասությունն առանց վայրի էլ ամբողջական է։ Հարաբերական բառը փոխարինում է մարդուն, իրին կամ վայրին, ուստի he, she, it կամ there նորից մի՛ ավելացրեք։ Եվ հիշեք. հայերեն «որը»-ն մարդու մասին who է, ոչ թե which, և այս նախադասություններում ստորակետ չկա։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
1–3 առաջադրանքներում լրացրեք հարաբերական բառը։ 4–6 առաջադրանքներում երկու նախադասությունը միացրեք մեկի մեջ։
-
A fridge is a machine keeps food cold.
-
A dentist is someone takes care of your teeth.
-
The people live next door are from Chile.
-
Միացրեք: I met a man. He plays in a band.
-
Միացրեք: This is the park. I go running there.
-
Միացրեք: The pizza was delicious. We ordered it.
B. Իմաստ
Ընտրեք ճիշտ տարբերակը։
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: The woman … runs the café is very friendly.
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: This is the hotel … we stayed last summer.
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: Paris is the city … I'd most like to visit.
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: I lost the umbrella … you gave me.
-
Ո՞ր նախադասությունն է ասում, թե կոնկրետ որ գործընկերոջ մասին է խոսքը:
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
The boy who he broke the window ran away.
-
Here is the email that you wanted it.
-
The students which passed the test got a certificate.
-
A library is a place where you can borrow books.
D. Համատեքստում
Կարդացեք երկխոսությունը և լրացրեք բաց թողնված բառերը։ Սառան տուն է փնտրում, և գործակալը նրան տուն է ցույց տալիս։
Agent: This is the house 16 has a big garden. It's on the street 17 the new market is.
Sara: It's lovely. Is there a supermarket 18 is open late?
Agent: Yes, and the woman 19 owns it lives upstairs. She's very friendly.
Sara: Great. And is that the bus stop 20 I can get the bus to the city centre?
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով։
-
Բացատրեք երկու բառ՝ առանց դրանք ասելու. օգտագործեք someone who, something that կամ a place where։
-
Գրեք մեկ նախադասություն ձեզ համար կարևոր մարդու կամ վայրի մասին։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
A1-16 Հարցական բառեր անգլերենում (what, where, who, how). բառակարգը հայերենով Where you buy that jacket?
-
A2-28 Used To. անցյալի սովորություններ անգլերենում՝ բացատրված հայերենով I like vegetables, but now I love them. (used to-ի ժխտական ձևը)
-
A2-16 Present Perfect. Have you ever…? կյանքի փորձառությունը անգլերենում Have you ever (be) to the restaurant where they make that famous pizza?
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- that / which
- who / that
- who / that
- I met a man who plays in a band. / I met a man that plays in a band.
- This is the park where I go running. / This is the park that I go running in. / This is the park which I go running in.
- The pizza that we ordered was delicious. / The pizza which we ordered was delicious. / The pizza we ordered was delicious.
B. Իմաստ
- who
- where
- that
- that
- The colleague who sits next to me is ill.
C. Գտեք սխալը
- The boy who broke the window ran away. / The boy that broke the window ran away.
- Here is the email that you wanted. / Here is the email which you wanted. / Here is the email you wanted.
- The students who passed the test got a certificate. / The students that passed the test got a certificate.
- ✓ A library is a place where you can borrow books.
D. Համատեքստում
- that / which
- where
- that / which
- who / that
- where
E. Ձեր հերթն է
- It's someone who cuts your hair. It's a place where you can watch films on a big screen.
- My grandmother is the person who taught me to cook.
F. Խառը կրկնություն
- did
- didn't use to / never used to
- been
