SlowingoΓραμματική
A2 32 / 38

Who, Which, That, Where: αναφορικές προτάσεις στα αγγλικά και το ελληνικό «που»

Who, Which, That: Defining Relative Clauses

Σε αυτή τη σελίδα
  1. Στόχος
  2. Η βασική ιδέα
  3. Ελληνικά και αγγλικά
  4. Δομή
  5. Χρήση
  6. Συχνά λάθη
  7. Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
  8. Μην τα μπερδεύετε
  9. Ορθογραφία και προφορά
  10. Χρυσός κανόνας
  11. Ασκήσεις

Στόχος

Μετά από αυτό το μάθημα θα μπορείτε να ενώνετε δύο προτάσεις για να πείτε ακριβώς ποιον άνθρωπο, ποιο πράγμα ή ποιο μέρος εννοείτε, με τα who, which, that και where. Θα μπορείτε επίσης να δίνετε απλούς ορισμούς, όπως A nurse is someone who looks after sick people.

Η βασική ιδέα

Μερικές φορές ένα ουσιαστικό μόνο του δεν φτάνει. The woman is my teacher. Ποια γυναίκα; Στην αίθουσα υπάρχουν δέκα γυναίκες! Χρειαζόμαστε περισσότερες πληροφορίες για να δείξουμε τη σωστή: The woman who is wearing the red coat is my teacher.

Αυτό το επιπλέον κομμάτι είναι μια αναφορική πρόταση (relative clause). Σκεφτείτε τη σαν ένα χωνί. Και οι δέκα γυναίκες μπαίνουν από πάνω, αλλά από κάτω βγαίνει μόνο μία: αυτή με το κόκκινο παλτό. Η πρόταση λέει σε αυτόν που ακούει ακριβώς ποια εννοείτε.

Η αναφορική πρόταση ξεκινά με μια αναφορική λέξη: who για ανθρώπους, which για πράγματα, that για ανθρώπους και πράγματα, και where για μέρη. Αυτή η λέξη κάνει δύο δουλειές μαζί. Ενώνει τις δύο προτάσεις και παίρνει τη θέση μιας λέξης μέσα στην πρόταση (he, she, it, them, there). Γι' αυτό δεν προσθέτετε ποτέ άλλο ένα he, she ή it: η αναφορική λέξη είναι ήδη αυτός ο άνθρωπος ή αυτό το πράγμα.

Ελληνικά και αγγλικά

Στα ελληνικά μία λέξη κάνει σχεδόν όλη τη δουλειά: το που. Λέμε «ο άντρας που μένει δίπλα», «το λεωφορείο που πηγαίνει στο αεροδρόμιο», ακόμη και «το ξενοδοχείο που μείναμε». Στα αγγλικά πρέπει να διαλέξετε: who για ανθρώπους, which για πράγματα, that και για τα δύο, where για μέρη. Το επίσημο «ο οποίος / η οποία / το οποίο» αλλάζει μορφή, αλλά όχι για άνθρωπο και πράγμα· στα αγγλικά αυτή η διαφορά μετράει: the man who, όχι the man which.

Υπάρχει και μια δεύτερη διαφορά. Στον προφορικό λόγο λέμε συχνά «το βιβλίο που το αγόρασα», «ο φίλος που σου μίλησα γι' αυτόν». Δηλαδή επαναλαμβάνουμε την αντωνυμία. Στα αγγλικά αυτό δεν γίνεται ποτέ: η αναφορική λέξη έχει ήδη πάρει τη θέση της αντωνυμίας. Και κάτι καλό: η σειρά των λέξεων μέσα στην αναφορική πρόταση είναι η κανονική σειρά της δήλωσης, χωρίς do / did, όπως και στα ελληνικά.

ΕλληνικάΣημασίαΑγγλικά
ο άντρας που μένει δίπλαάνθρωποςthe man who / that lives next door
το λεωφορείο που πηγαίνει στο αεροδρόμιοπράγμαthe bus which / that goes to the airport
το καφέ που γνωριστήκαμεμέρος (η πρόταση είναι πλήρης)the café where we met
η πόλη που επισκέφτηκαμέρος, αλλά το ρήμα θέλει αντικείμενοthe city that I visited
η γυναίκα η οποία δουλεύει εδώεπίσημο: άνθρωποςthe woman who works here
το κέικ που το έφτιαξαχωρίς δεύτερη αντωνυμίαthe cake that I made
ο φίλος που σου μίλησα γι' αυτόνη πρόθεση μένει στο τέλοςthe friend that I told you about
Ο κτηνίατρος είναι γιατρός που φροντίζει ζώα.ορισμόςA vet is a doctor who looks after animals.

Δομή

Ποια αναφορική λέξη;

ΟυσιαστικόΑναφορική λέξηΠαράδειγμα
άνθρωποςwho / thatthe man who / that lives next door
πράγμα ή ζώοwhich / thatthe bus which / that goes to the airport
μέρος (+ πλήρης πρόταση)wherethe café where we met

Η αναφορική λέξη παίρνει τη θέση του υποκειμένου

Δύο προτάσειςΜία πρόταση
I have a friend. She speaks four languages.I have a friend who speaks four languages.
This is the train. It goes to Oxford.This is the train that goes to Oxford.

Η αναφορική λέξη παίρνει τη θέση του αντικειμένου

Δύο προτάσειςΜία πρόταση
The film was great. We saw it last night.The film that we saw last night was great.
The man is my uncle. You met him at the party.The man who you met at the party is my uncle.

Το where παίρνει τη θέση του there (σε εκείνο το μέρος)

Δύο προτάσειςΜία πρόταση
That's the hotel. We stayed there.That's the hotel where we stayed.

Χωρίς επιπλέον αντωνυμία

ΣωστόΛάθος
the man who lives herethe man who he lives here
the book that I boughtthe book that I bought it
the town where I grew upthe town where I grew up there

Χρήση

1Who και that για ανθρώπους

Χρησιμοποιήστε who ή that για να πείτε ποιον άνθρωπο εννοείτε. Για ανθρώπους το who είναι πιο συνηθισμένο, ειδικά στον γραπτό λόγο.

The girl who sits next to me in class is from Canada.
Η κοπέλα που κάθεται δίπλα μου στην τάξη είναι από τον Καναδά.
άνθρωπος → who
Do you know anyone who can fix a laptop?
Ξέρετε κάποιον που μπορεί να φτιάξει ένα λάπτοπ;
anyone → who
The doctor that I saw yesterday was very kind.
Ο γιατρός που είδα χθες ήταν πολύ ευγενικός.
that για άνθρωπο: επίσης σωστό
I have a cousin who works for a big tech company.
Έχω έναν ξάδερφο που δουλεύει σε μια μεγάλη εταιρεία τεχνολογίας.

2Which και that για πράγματα

Χρησιμοποιήστε which ή that για πράγματα και ζώα. Στον καθημερινό λόγο το that είναι πιο συνηθισμένο.

The phone that I bought last week has stopped working.
Το κινητό που αγόρασα την περασμένη εβδομάδα σταμάτησε να λειτουργεί.
όχι «that I bought it»
Is this the bus which goes to the city centre?
Αυτό είναι το λεωφορείο που πηγαίνει στο κέντρο;
centre (UK), center (US)
I found a website that has free recipes.
Βρήκα μια ιστοσελίδα που έχει δωρεάν συνταγές.
We have a dog that is scared of cats.
Έχουμε έναν σκύλο που φοβάται τις γάτες.
ζώο → that / which
The trains which leave from platform 2 don't go to the airport.
Τα τρένα που φεύγουν από την αποβάθρα 2 δεν πηγαίνουν στο αεροδρόμιο.

3Where για μέρη

Χρησιμοποιήστε where όταν η πρόταση είναι ήδη πλήρης χωρίς το μέρος: το we stayed είναι πλήρες, άρα the hotel where we stayed. Αν το ρήμα θέλει αντικείμενο (I visited it), χρησιμοποιήστε that ή which: the city that I visited. Στα ελληνικά και τα δύο είναι απλώς «που», γι' αυτό σκεφτείτε το ρήμα.

This is the restaurant where we had our first date.
Αυτό είναι το εστιατόριο όπου βγήκαμε για πρώτη φορά.
«όπου» ή «που» → where
I'd like to live in a town where everyone knows each other.
Θα ήθελα να ζω σε μια πόλη όπου γνωρίζονται όλοι μεταξύ τους.
The office where my mum works is next to the river.
Το γραφείο όπου δουλεύει η μαμά μου είναι δίπλα στο ποτάμι.
mum (UK), mom (US)
Is there a shop near here where I can buy batteries?
Υπάρχει κάποιο μαγαζί εδώ κοντά όπου μπορώ να αγοράσω μπαταρίες;
Rome is the city that I want to visit next.
Η Ρώμη είναι η πόλη που θέλω να επισκεφτώ μετά.
visit + αντικείμενο → that, όχι where

4Ορισμοί: someone who / something that / a place where

Οι αναφορικές προτάσεις είναι πολύ χρήσιμες για να εξηγείτε λέξεις, ειδικά όταν δεν ξέρετε ή δεν θυμάστε μια λέξη. Προσέξτε το a πριν από το επάγγελμα: στα ελληνικά λέμε «είναι γιατρός», στα αγγλικά a doctor.

A nurse is someone who looks after sick people.
Νοσηλευτής είναι κάποιος που φροντίζει τους αρρώστους.
A dishwasher is a machine that washes plates and glasses.
Το πλυντήριο πιάτων είναι μια μηχανή που πλένει πιάτα και ποτήρια.
A library is a place where you can borrow books.
Η βιβλιοθήκη είναι ένα μέρος όπου μπορείτε να δανειστείτε βιβλία.
A vet is a doctor who looks after animals.
Ο κτηνίατρος είναι γιατρός που φροντίζει τα ζώα.
στα αγγλικά a doctor, με άρθρο
What do you call the thing that opens bottles?
Πώς λέγεται αυτό που ανοίγει τα μπουκάλια;
πολύ χρήσιμο όταν ξεχνάτε μια λέξη

5Ταυτοποίηση: λέμε ακριβώς ποιο

Χρησιμοποιήστε αναφορική πρόταση για να ξεχωρίσετε έναν άνθρωπο ή ένα πράγμα ανάμεσα σε πολλά. Χωρίς την πρόταση, αυτός που ακούει δεν ξέρει ποιο εννοείτε. Το ρήμα της αναφορικής πρότασης συμφωνεί με το ουσιαστικό πριν από το who / which / that.

The woman who is wearing the red coat is my teacher.
Η γυναίκα που φοράει το κόκκινο παλτό είναι η καθηγήτριά μου.
φοράει τώρα → is wearing
The book that I'm reading at the moment is really good.
Το βιβλίο που διαβάζω αυτόν τον καιρό είναι πολύ καλό.
«διαβάζω» εδώ = I'm reading (σε εξέλιξη)
Where are the keys that were on the table?
Πού είναι τα κλειδιά που ήταν πάνω στο τραπέζι;
keys → were
The people who live upstairs are very noisy.
Οι άνθρωποι που μένουν από πάνω κάνουν πολύ θόρυβο.
people → live
I can't find the photo that you sent me.
Δεν βρίσκω τη φωτογραφία που μου έστειλες.
όχι «that you sent me it»
The man who lives upstairs is a chef.
Ο άντρας που μένει από πάνω είναι σεφ.
the man → lives· και a chef, με άρθρο

Συχνά λάθη

❌The man who he lives next door is a pilot.
✅The man who lives next door is a pilot.
Το who παίρνει ήδη τη θέση του he.
❌This is the cake that I made it.
✅This is the cake that I made.
Το that παίρνει ήδη τη θέση του it.
❌The woman which works here is nice.
✅The woman who works here is nice.
Για ανθρώπους: who ή that, όχι which.
❌That's the shop where I bought it there.
✅That's the shop where I bought it.
Το where παίρνει ήδη τη θέση του there.
❌The town where I live in is small.
✅The town where I live is small.
Το where περιέχει ήδη το in. (Σωστό και το The town that I live in.)
❌The city where I visited was beautiful.
✅The city that I visited was beautiful.
Το visit θέλει αντικείμενο, άρα η πρόταση δεν είναι πλήρης: that / which.
❌The people who works here are friendly.
✅The people who work here are friendly.
Το ρήμα συμφωνεί με το ουσιαστικό πριν από το who (people → work).
❌A teacher is someone what teaches.
✅A teacher is someone who teaches.
Μετά από ουσιαστικό σαν αυτό δεν μπαίνει what.

Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά

1. «Που το αγόρασα» → that I bought it. Στον προφορικό ελληνικό λόγο επαναλαμβάνουμε πολύ συχνά την αντωνυμία μέσα στην αναφορική πρόταση: «το φόρεμα που το αγόρασα», «ο φίλος που σου μίλησα γι' αυτόν». Στα αγγλικά η αναφορική λέξη (that, who, which) είναι ήδη αυτό το πράγμα ή αυτός ο άνθρωπος. Η δεύτερη αντωνυμία φεύγει, και η πρόθεση μένει μόνη της στο τέλος.

❌Did you like the soup that Maria cooked it?
✅Did you like the soup that Maria cooked?
❌The friend that I told you about him is coming tonight.
✅The friend that I told you about is coming tonight.
ή: The friend who I told you about…

2. «Ο οποίος» → which για ανθρώπους. Επειδή το «ο οποίος / η οποία» ταιριάζει σε όλα, και το which μοιάζει με αυτό στα βιβλία, πολλοί το βάζουν και για ανθρώπους. Στα αγγλικά το which είναι μόνο για πράγματα και ζώα. Για ανθρώπους: who ή that.

❌My sister has a boyfriend which plays the drums.
✅My sister has a boyfriend who plays the drums.
❌We need a babysitter which speaks English.
✅We need a babysitter who speaks English.
ή: that speaks English

3. Το «που» για μέρη → that χωρίς πρόθεση. Στα ελληνικά λέμε «η παραλία που κολυμπήσαμε», «το χωριό που μεγάλωσε», χωρίς «σε». Στα αγγλικά το that μόνο του δεν φτάνει, γιατί το swim και το grow up δεν παίρνουν αντικείμενο. Πείτε where, ή κρατήστε το that και βάλτε την πρόθεση στο τέλος.

❌Do you remember the beach that we swam last year?
✅Do you remember the beach where we swam last year?
❌I'd love to see the village that my father grew up.
✅I'd love to see the village where my father grew up.
ή: the village that my father grew up in

4. Επάγγελμα χωρίς a στους ορισμούς. Στα ελληνικά λέμε «Ο θείος μου είναι σεφ που δουλεύει σε ένα μεγάλο ξενοδοχείο», χωρίς άρθρο. Στα αγγλικά το επάγγελμα και το someone / something / place στους ορισμούς θέλουν a / an.

❌My uncle is chef who works in a big hotel.
✅My uncle is a chef who works in a big hotel.
❌An architect is person who designs buildings.
✅An architect is a person who designs buildings.
ή: someone who designs buildings

Μην τα μπερδεύετε

who στην ερώτηση και who στην αναφορική πρόταση — Στην ερώτηση το who ζητάει πληροφορία. Στην αναφορική πρόταση ενώνει δύο ιδέες, και η πρόταση μετά το ουσιαστικό έχει την κανονική σειρά της δήλωσης. Δείτε A1-16.

Who lives next door?
Ποιος μένει δίπλα;
ερώτηση
The man who lives next door is a pilot.
Ο άντρας που μένει δίπλα είναι πιλότος.
αναφορική πρόταση· και a pilot, με άρθρο
Where did you meet her?
Πού τη γνωρίσατε;
ερώτηση: did + υποκείμενο
That's the café where we met.
Αυτό είναι το καφέ όπου γνωριστήκαμε.
αναφορική πρόταση: χωρίς did

where και that / which για μέρη — Χρησιμοποιήστε where όταν η πρόταση είναι πλήρης χωρίς το μέρος (we saw the dinosaurs there). Χρησιμοποιήστε that / which όταν το ίδιο το μέρος είναι το υποκείμενο ή το αντικείμενο της πρότασης. Στα ελληνικά και τα δύο είναι «που».

That's the museum where we saw the dinosaurs.
Αυτό είναι το μουσείο όπου είδαμε τους δεινόσαυρους.
τους είδαμε εκεί
That's the museum that opened last year.
Αυτό είναι το μουσείο που άνοιξε πέρυσι.
το μουσείο άνοιξε: υποκείμενο → that

Αυτό το μάθημα και τα επόμενα βήματα — Το whose, το when και η παράλειψη του who / that (the book I bought) διδάσκονται στο B1-20. Οι προτάσεις με κόμματα που προσθέτουν επιπλέον πληροφορία (My brother, who lives in Rome, …) διδάσκονται στο B2-08.

Ορθογραφία και προφορά

  • Χωρίς κόμματα γύρω από αυτές τις προτάσεις: η αναφορική πρόταση είναι μέρος του ουσιαστικού. Στα ελληνικά βάζουμε συχνά κόμμα πριν από το «που»· εδώ όχι. Τα κόμματα δίνουν άλλο είδος πρότασης με άλλη σημασία: δείτε B2-08.
  • Το that στις αναφορικές προτάσεις είναι συνήθως αδύναμο: /ðət/, με χαλαρό φωνήεν (schwa). Ο πρώτος ήχος είναι ακριβώς το ελληνικό δ. Το φωνήεν όμως δεν είναι καθαρό «α»: στο the car that I bought το that είναι σύντομο και χωρίς τόνο.
  • who /huː/: το w δεν προφέρεται. Το /h/ είναι μόνο ένα απαλό φύσημα, πιο μαλακό από το ελληνικό χ: η γλώσσα δεν ακουμπά πουθενά. Το /uː/ είναι μακρύ.
  • which /wɪtʃ/ προφέρεται όπως το witch. Ξεκινήστε με στρογγυλά χείλη για το /w/, όχι με «γ» ή «ου». Το /ɪ/ είναι πιο σύντομο και πιο χαλαρό από το ελληνικό ι. Το τελικό /tʃ/ δεν είναι «τσ»: πάρτε τη γλώσσα λίγο πιο πίσω και σπρώξτε τα χείλη μπροστά.
  • where /weə/ (UK), /wer/ (US): ίδια προφορά με το wear.
  • Πείτε το ουσιαστικό και την αναφορική πρόταση σαν μία ομάδα, χωρίς παύση: the woman who lives upstairs | is a doctor.

Χρυσός κανόνας

Άνθρωποι → who / that. Πράγματα → which / that. Μέρη → where, όταν η πρόταση είναι πλήρης χωρίς το μέρος. Το ελληνικό «που» δεν είναι μία λέξη στα αγγλικά: διαλέξτε. Και η αναφορική λέξη παίρνει τη θέση του ανθρώπου, του πράγματος ή του μέρους, άρα μην ξαναβάλετε he, she, it ή there.

Ασκήσεις

A. Δομή

Στα 1–3 συμπληρώστε who, which ή that. Στα 4–6 ενώστε τις δύο προτάσεις σε μία.

  1. A fridge is a machine keeps food cold.
  2. A dentist is someone takes care of your teeth.
  3. The people live next door are from Chile.
  4. Ενώστε: I met a man. He plays in a band.
  5. Ενώστε: This is the park. I go running there.
  6. Ενώστε: The pizza was delicious. We ordered it.

B. Σημασία

Διαλέξτε την απάντηση που ταιριάζει.

  1. Διαλέξτε: The woman … runs the café is very friendly.
  2. Διαλέξτε: This is the hotel … we stayed last summer.
  3. Διαλέξτε: Paris is the city … I'd most like to visit.
  4. Διαλέξτε: I lost the umbrella … you gave me.
  5. Ποια πρόταση σας λέει ποιος συνάδελφος;

C. Βρείτε το λάθος

Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.

  1. The boy who he broke the window ran away.
  2. Here is the email that you wanted it.
  3. The students which passed the test got a certificate.
  4. A library is a place where you can borrow books.

D. Μέσα σε κείμενο

Συμπληρώστε τον διάλογο με who, which, that ή where.

Looking for a house
Agent: This is the house 16 has a big garden. It's on the street 17 the new market is.
Sara: It's lovely. Is there a supermarket 18 is open late?
Agent: Yes, and the woman 19 owns it lives upstairs. She's very friendly.
Sara: Great. And is that the bus stop 20 I can get the bus to the city centre?

E. Σειρά σας

Γράψτε στα αγγλικά.

  1. Ορίστε δύο λέξεις χωρίς να τις πείτε, με someone who, something that ή a place where.
  2. Γράψτε μία πρόταση για έναν άνθρωπο ή ένα μέρος που είναι σημαντικό για εσάς.

F. Μικτή επανάληψη

Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.

  1. A1-16 Question Words (what, where, who, how…): ερωτηματικές λέξεις και σωστή σειρά
    Where you buy that jacket?
  2. A2-28 Used To: συνήθειες του παρελθόντος και ο ελληνικός παρατατικός
    I like vegetables, but now I love them. (άρνηση του used to)
  3. A2-16 Present Perfect για εμπειρίες: Have you ever…? never, been ή gone
    Have you ever (be) to the restaurant where they make that famous pizza?
Λύσεις

A. Δομή

  1. that / which
  2. who / that
  3. who / that
  4. I met a man who plays in a band. / I met a man that plays in a band.
  5. This is the park where I go running. / This is the park that I go running in. / This is the park which I go running in.
  6. The pizza that we ordered was delicious. / The pizza which we ordered was delicious. / The pizza we ordered was delicious.

B. Σημασία

  1. who
  2. where
  3. that
  4. that
  5. The colleague who sits next to me is ill.

C. Βρείτε το λάθος

  1. The boy who broke the window ran away. / The boy that broke the window ran away.
  2. Here is the email that you wanted. / Here is the email which you wanted. / Here is the email you wanted.
  3. The students who passed the test got a certificate. / The students that passed the test got a certificate.
  4. ✓ A library is a place where you can borrow books.

D. Μέσα σε κείμενο

  1. that / which
  2. where
  3. that / which
  4. who / that
  5. where

E. Σειρά σας

  1. It's someone who cuts your hair. It's a place where you can watch films on a big screen.
  2. My grandmother is the person who taught me to cook.

F. Μικτή επανάληψη

  1. did
  2. didn't use to / never used to
  3. been
Εφαρμογή AndroidΜάθετε εν κινήσει Google Play