Who, Which, That, Where: αναφορικές προτάσεις στα αγγλικά και το ελληνικό «που»
Who, Which, That: Defining Relative Clauses
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα μπορείτε να ενώνετε δύο προτάσεις για να πείτε ακριβώς ποιον άνθρωπο, ποιο πράγμα ή ποιο μέρος εννοείτε, με τα who, which, that και where. Θα μπορείτε επίσης να δίνετε απλούς ορισμούς, όπως A nurse is someone who looks after sick people.
Η βασική ιδέα
Μερικές φορές ένα ουσιαστικό μόνο του δεν φτάνει. The woman is my teacher. Ποια γυναίκα; Στην αίθουσα υπάρχουν δέκα γυναίκες! Χρειαζόμαστε περισσότερες πληροφορίες για να δείξουμε τη σωστή: The woman who is wearing the red coat is my teacher.
Αυτό το επιπλέον κομμάτι είναι μια αναφορική πρόταση (relative clause). Σκεφτείτε τη σαν ένα χωνί. Και οι δέκα γυναίκες μπαίνουν από πάνω, αλλά από κάτω βγαίνει μόνο μία: αυτή με το κόκκινο παλτό. Η πρόταση λέει σε αυτόν που ακούει ακριβώς ποια εννοείτε.
Η αναφορική πρόταση ξεκινά με μια αναφορική λέξη: who για ανθρώπους, which για πράγματα, that για ανθρώπους και πράγματα, και where για μέρη. Αυτή η λέξη κάνει δύο δουλειές μαζί. Ενώνει τις δύο προτάσεις και παίρνει τη θέση μιας λέξης μέσα στην πρόταση (he, she, it, them, there). Γι' αυτό δεν προσθέτετε ποτέ άλλο ένα he, she ή it: η αναφορική λέξη είναι ήδη αυτός ο άνθρωπος ή αυτό το πράγμα.
Ελληνικά και αγγλικά
Στα ελληνικά μία λέξη κάνει σχεδόν όλη τη δουλειά: το που. Λέμε «ο άντρας που μένει δίπλα», «το λεωφορείο που πηγαίνει στο αεροδρόμιο», ακόμη και «το ξενοδοχείο που μείναμε». Στα αγγλικά πρέπει να διαλέξετε: who για ανθρώπους, which για πράγματα, that και για τα δύο, where για μέρη. Το επίσημο «ο οποίος / η οποία / το οποίο» αλλάζει μορφή, αλλά όχι για άνθρωπο και πράγμα· στα αγγλικά αυτή η διαφορά μετράει: the man who, όχι the man which.
Υπάρχει και μια δεύτερη διαφορά. Στον προφορικό λόγο λέμε συχνά «το βιβλίο που το αγόρασα», «ο φίλος που σου μίλησα γι' αυτόν». Δηλαδή επαναλαμβάνουμε την αντωνυμία. Στα αγγλικά αυτό δεν γίνεται ποτέ: η αναφορική λέξη έχει ήδη πάρει τη θέση της αντωνυμίας. Και κάτι καλό: η σειρά των λέξεων μέσα στην αναφορική πρόταση είναι η κανονική σειρά της δήλωσης, χωρίς do / did, όπως και στα ελληνικά.
| Ελληνικά | Σημασία | Αγγλικά |
|---|---|---|
| ο άντρας που μένει δίπλα | άνθρωπος | the man who / that lives next door |
| το λεωφορείο που πηγαίνει στο αεροδρόμιο | πράγμα | the bus which / that goes to the airport |
| το καφέ που γνωριστήκαμε | μέρος (η πρόταση είναι πλήρης) | the café where we met |
| η πόλη που επισκέφτηκα | μέρος, αλλά το ρήμα θέλει αντικείμενο | the city that I visited |
| η γυναίκα η οποία δουλεύει εδώ | επίσημο: άνθρωπος | the woman who works here |
| το κέικ που το έφτιαξα | χωρίς δεύτερη αντωνυμία | the cake that I made |
| ο φίλος που σου μίλησα γι' αυτόν | η πρόθεση μένει στο τέλος | the friend that I told you about |
| Ο κτηνίατρος είναι γιατρός που φροντίζει ζώα. | ορισμός | A vet is a doctor who looks after animals. |
Δομή
Ποια αναφορική λέξη;
| Ουσιαστικό | Αναφορική λέξη | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| άνθρωπος | who / that | the man who / that lives next door |
| πράγμα ή ζώο | which / that | the bus which / that goes to the airport |
| μέρος (+ πλήρης πρόταση) | where | the café where we met |
Η αναφορική λέξη παίρνει τη θέση του υποκειμένου
| Δύο προτάσεις | Μία πρόταση |
|---|---|
| I have a friend. She speaks four languages. | I have a friend who speaks four languages. |
| This is the train. It goes to Oxford. | This is the train that goes to Oxford. |
Η αναφορική λέξη παίρνει τη θέση του αντικειμένου
| Δύο προτάσεις | Μία πρόταση |
|---|---|
| The film was great. We saw it last night. | The film that we saw last night was great. |
| The man is my uncle. You met him at the party. | The man who you met at the party is my uncle. |
Το where παίρνει τη θέση του there (σε εκείνο το μέρος)
| Δύο προτάσεις | Μία πρόταση |
|---|---|
| That's the hotel. We stayed there. | That's the hotel where we stayed. |
Χωρίς επιπλέον αντωνυμία
| Σωστό | Λάθος |
|---|---|
| the man who lives here | the man who he lives here |
| the book that I bought | the book that I bought it |
| the town where I grew up | the town where I grew up there |
Χρήση
1Who και that για ανθρώπους
Χρησιμοποιήστε who ή that για να πείτε ποιον άνθρωπο εννοείτε. Για ανθρώπους το who είναι πιο συνηθισμένο, ειδικά στον γραπτό λόγο.
2Which και that για πράγματα
Χρησιμοποιήστε which ή that για πράγματα και ζώα. Στον καθημερινό λόγο το that είναι πιο συνηθισμένο.
3Where για μέρη
Χρησιμοποιήστε where όταν η πρόταση είναι ήδη πλήρης χωρίς το μέρος: το we stayed είναι πλήρες, άρα the hotel where we stayed. Αν το ρήμα θέλει αντικείμενο (I visited it), χρησιμοποιήστε that ή which: the city that I visited. Στα ελληνικά και τα δύο είναι απλώς «που», γι' αυτό σκεφτείτε το ρήμα.
4Ορισμοί: someone who / something that / a place where
Οι αναφορικές προτάσεις είναι πολύ χρήσιμες για να εξηγείτε λέξεις, ειδικά όταν δεν ξέρετε ή δεν θυμάστε μια λέξη. Προσέξτε το a πριν από το επάγγελμα: στα ελληνικά λέμε «είναι γιατρός», στα αγγλικά a doctor.
5Ταυτοποίηση: λέμε ακριβώς ποιο
Χρησιμοποιήστε αναφορική πρόταση για να ξεχωρίσετε έναν άνθρωπο ή ένα πράγμα ανάμεσα σε πολλά. Χωρίς την πρόταση, αυτός που ακούει δεν ξέρει ποιο εννοείτε. Το ρήμα της αναφορικής πρότασης συμφωνεί με το ουσιαστικό πριν από το who / which / that.
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. «Που το αγόρασα» → that I bought it. Στον προφορικό ελληνικό λόγο επαναλαμβάνουμε πολύ συχνά την αντωνυμία μέσα στην αναφορική πρόταση: «το φόρεμα που το αγόρασα», «ο φίλος που σου μίλησα γι' αυτόν». Στα αγγλικά η αναφορική λέξη (that, who, which) είναι ήδη αυτό το πράγμα ή αυτός ο άνθρωπος. Η δεύτερη αντωνυμία φεύγει, και η πρόθεση μένει μόνη της στο τέλος.
2. «Ο οποίος» → which για ανθρώπους. Επειδή το «ο οποίος / η οποία» ταιριάζει σε όλα, και το which μοιάζει με αυτό στα βιβλία, πολλοί το βάζουν και για ανθρώπους. Στα αγγλικά το which είναι μόνο για πράγματα και ζώα. Για ανθρώπους: who ή that.
3. Το «που» για μέρη → that χωρίς πρόθεση. Στα ελληνικά λέμε «η παραλία που κολυμπήσαμε», «το χωριό που μεγάλωσε», χωρίς «σε». Στα αγγλικά το that μόνο του δεν φτάνει, γιατί το swim και το grow up δεν παίρνουν αντικείμενο. Πείτε where, ή κρατήστε το that και βάλτε την πρόθεση στο τέλος.
4. Επάγγελμα χωρίς a στους ορισμούς. Στα ελληνικά λέμε «Ο θείος μου είναι σεφ που δουλεύει σε ένα μεγάλο ξενοδοχείο», χωρίς άρθρο. Στα αγγλικά το επάγγελμα και το someone / something / place στους ορισμούς θέλουν a / an.
Μην τα μπερδεύετε
who στην ερώτηση και who στην αναφορική πρόταση — Στην ερώτηση το who ζητάει πληροφορία. Στην αναφορική πρόταση ενώνει δύο ιδέες, και η πρόταση μετά το ουσιαστικό έχει την κανονική σειρά της δήλωσης. Δείτε A1-16.
where και that / which για μέρη — Χρησιμοποιήστε where όταν η πρόταση είναι πλήρης χωρίς το μέρος (we saw the dinosaurs there). Χρησιμοποιήστε that / which όταν το ίδιο το μέρος είναι το υποκείμενο ή το αντικείμενο της πρότασης. Στα ελληνικά και τα δύο είναι «που».
Αυτό το μάθημα και τα επόμενα βήματα — Το whose, το when και η παράλειψη του who / that (the book I bought) διδάσκονται στο B1-20. Οι προτάσεις με κόμματα που προσθέτουν επιπλέον πληροφορία (My brother, who lives in Rome, …) διδάσκονται στο B2-08.
Ορθογραφία και προφορά
- Χωρίς κόμματα γύρω από αυτές τις προτάσεις: η αναφορική πρόταση είναι μέρος του ουσιαστικού. Στα ελληνικά βάζουμε συχνά κόμμα πριν από το «που»· εδώ όχι. Τα κόμματα δίνουν άλλο είδος πρότασης με άλλη σημασία: δείτε B2-08.
- Το that στις αναφορικές προτάσεις είναι συνήθως αδύναμο: /ðət/, με χαλαρό φωνήεν (schwa). Ο πρώτος ήχος είναι ακριβώς το ελληνικό δ. Το φωνήεν όμως δεν είναι καθαρό «α»: στο the car that I bought το that είναι σύντομο και χωρίς τόνο.
- who /huː/: το w δεν προφέρεται. Το /h/ είναι μόνο ένα απαλό φύσημα, πιο μαλακό από το ελληνικό χ: η γλώσσα δεν ακουμπά πουθενά. Το /uː/ είναι μακρύ.
- which /wɪtʃ/ προφέρεται όπως το witch. Ξεκινήστε με στρογγυλά χείλη για το /w/, όχι με «γ» ή «ου». Το /ɪ/ είναι πιο σύντομο και πιο χαλαρό από το ελληνικό ι. Το τελικό /tʃ/ δεν είναι «τσ»: πάρτε τη γλώσσα λίγο πιο πίσω και σπρώξτε τα χείλη μπροστά.
- where /weə/ (UK), /wer/ (US): ίδια προφορά με το wear.
- Πείτε το ουσιαστικό και την αναφορική πρόταση σαν μία ομάδα, χωρίς παύση: the woman who lives upstairs | is a doctor.
Χρυσός κανόνας
Άνθρωποι → who / that. Πράγματα → which / that. Μέρη → where, όταν η πρόταση είναι πλήρης χωρίς το μέρος. Το ελληνικό «που» δεν είναι μία λέξη στα αγγλικά: διαλέξτε. Και η αναφορική λέξη παίρνει τη θέση του ανθρώπου, του πράγματος ή του μέρους, άρα μην ξαναβάλετε he, she, it ή there.
Ασκήσεις
A. Δομή
Στα 1–3 συμπληρώστε who, which ή that. Στα 4–6 ενώστε τις δύο προτάσεις σε μία.
-
A fridge is a machine keeps food cold.
-
A dentist is someone takes care of your teeth.
-
The people live next door are from Chile.
-
Ενώστε: I met a man. He plays in a band.
-
Ενώστε: This is the park. I go running there.
-
Ενώστε: The pizza was delicious. We ordered it.
B. Σημασία
Διαλέξτε την απάντηση που ταιριάζει.
-
Διαλέξτε: The woman … runs the café is very friendly.
-
Διαλέξτε: This is the hotel … we stayed last summer.
-
Διαλέξτε: Paris is the city … I'd most like to visit.
-
Διαλέξτε: I lost the umbrella … you gave me.
-
Ποια πρόταση σας λέει ποιος συνάδελφος;
C. Βρείτε το λάθος
Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.
-
The boy who he broke the window ran away.
-
Here is the email that you wanted it.
-
The students which passed the test got a certificate.
-
A library is a place where you can borrow books.
D. Μέσα σε κείμενο
Συμπληρώστε τον διάλογο με who, which, that ή where.
Agent: This is the house 16 has a big garden. It's on the street 17 the new market is.
Sara: It's lovely. Is there a supermarket 18 is open late?
Agent: Yes, and the woman 19 owns it lives upstairs. She's very friendly.
Sara: Great. And is that the bus stop 20 I can get the bus to the city centre?
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά.
-
Ορίστε δύο λέξεις χωρίς να τις πείτε, με someone who, something that ή a place where.
-
Γράψτε μία πρόταση για έναν άνθρωπο ή ένα μέρος που είναι σημαντικό για εσάς.
F. Μικτή επανάληψη
Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.
-
A1-16 Question Words (what, where, who, how…): ερωτηματικές λέξεις και σωστή σειρά Where you buy that jacket?
-
A2-28 Used To: συνήθειες του παρελθόντος και ο ελληνικός παρατατικός I like vegetables, but now I love them. (άρνηση του used to)
-
A2-16 Present Perfect για εμπειρίες: Have you ever…? never, been ή gone Have you ever (be) to the restaurant where they make that famous pizza?
Λύσεις
A. Δομή
- that / which
- who / that
- who / that
- I met a man who plays in a band. / I met a man that plays in a band.
- This is the park where I go running. / This is the park that I go running in. / This is the park which I go running in.
- The pizza that we ordered was delicious. / The pizza which we ordered was delicious. / The pizza we ordered was delicious.
B. Σημασία
- who
- where
- that
- that
- The colleague who sits next to me is ill.
C. Βρείτε το λάθος
- The boy who broke the window ran away. / The boy that broke the window ran away.
- Here is the email that you wanted. / Here is the email which you wanted. / Here is the email you wanted.
- The students who passed the test got a certificate. / The students that passed the test got a certificate.
- ✓ A library is a place where you can borrow books.
D. Μέσα σε κείμενο
- that / which
- where
- that / which
- who / that
- where
E. Σειρά σας
- It's someone who cuts your hair. It's a place where you can watch films on a big screen.
- My grandmother is the person who taught me to cook.
F. Μικτή επανάληψη
- did
- didn't use to / never used to
- been
