İngilizce Future in the Past: Was Going To, Would ve Was About To
The Future in the Past
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda was going to, would ve was about to ile planlardan, tahminlerden ve olmak üzere olan şeylerden geçmişteki bir bakış açısıyla söz edebileceksiniz.
Temel Fikir
Eski bir günlük bulduğunuzu düşünün. Bir sayfada şöyle yazıyor: "Tomorrow I'm going to tell her the truth." O "yarın" çok uzun zaman önceydi. Bu hikâyeyi bugün anlatırken, geçmişteki o anda hâlâ gelecekte olan şeyi söylemenin bir yoluna ihtiyacınız var.
İngilizce bunu basit bir yolla yapar: gelecek biçimini geçmişe taşır. am going to → was going to, will → would, am about to → was about to.
Dilbilgisi çoğu zaman sonra ne olduğunu söylemez. Ama was going to çok sık değişen bir planın hikâyesini anlatır: I was going to call you, but my battery died. Plan vardı; eylem gerçekleşmedi.
Bu yapılar özellikle hikâye anlatırken B1-04 ve birinin söylediklerini aktarırken B1-12 çok işe yarar.
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçe de tam olarak aynı şeyi yapar: gelecek zaman ekinin arkasına geçmiş zaman ekini ekler. "Arayacağım" → "arayacaktım".
| Türkçe | İngilizce | Anlam |
|---|---|---|
| Seni ara-acak-tım ama… | I was going to call you, but… | değişen plan |
| Kazan-acağını biliyordum. | I knew she would win. | geçmişten bakınca tahmin |
| Pazartesi gel-eceğini söyledi. | She said it would arrive on Monday. | aktarılan söz |
| Tam çık-mak üzere-ydim ki… | I was about to leave when… | olmak üzere olan şey |
Fark aktarılan cümlelerde ortaya çıkar. Türkçede "Geleceğini söyledi" derken gelecek eki olduğu gibi kalır. İngilizcede ise said, thought, knew gibi geçmiş zamandaki bir fiilden sonra will da geçmişe kayar ve would olur.
Yapı
| Şimdiki bakış açısı | Geçmişteki bakış açısı | Örnek |
|---|---|---|
| am / is / are going to + yalın fiil | was / were going to + yalın fiil | I was going to take the bus. |
| will + yalın fiil | would + yalın fiil | I knew she would win. |
| am / is / are about to + yalın fiil | was / were about to + yalın fiil | We were about to leave when it started to rain. |
Olumsuz ve soru biçimleri
| Biçim | Örnek |
|---|---|
| wasn't / weren't going to | I wasn't going to tell anyone. |
| Were you going to…? | Were you going to say something? |
| wouldn't | She promised she wouldn't be late. |
| wasn't / weren't about to | I wasn't about to give up. (= pes etmeye hiç niyetim yoktu) |
Resmî was / were to (He was to become president) C1-16'da anlatılıyor.
Kullanımlar
1Was / were going to — değişen planlar
Geçmişteki bir plan ya da niyet için was / were going to kullanın. Çok sık olarak plan gerçekleşmez ve sonraki yan cümle nedenini, genellikle but ile, açıklar. I was going to… bir ricayı ya da fikri yumuşak ve kibar bir şekilde açmanın da bir yoludur.
2Was / were going to — geçmişteki kanıta dayanan tahminler
Geçmişteki bir bakış açısından was going to, konuşanın o anda gördüklerine dayanarak da tahmin yapabilir; tıpkı şimdiki kanıt için kullanılan going to gibi A2-03.
3Would — geçmişten görülen gelecek
Would, will'in geçmiş biçimidir. Geçmişten bakılan tahminler, sözler ve beklentiler için, özellikle knew, thought, hoped, expected, promised, said fiillerinden sonra ve dolaylı anlatımda B1-12 kullanın. Hikâyelerde anlatıcı da daha sonra ne olduğunu would ile söyleyebilir.
4Was / were about to — olmak üzere
Geçmişteki bir andan çok kısa süre sonra olacak bir şey için was / were about to kullanın (şimdiki zamandaki be about to A2-05'te). Çoğu zaman arkasından when + past simple gelir: bir şey araya girmiştir. "Bir saniye önce" anlamı için just ekleyin. Türkçedeki karşılığı "tam …-mek üzereydim ki" kalıbıdır.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. "Geleceğini söyledi" cümlesinde will'i korumak. Türkçede aktarılan cümlede gelecek eki değişmez: "Geleceğini söyledi", "Geçeceğimi düşündüm". Bu yüzden İngilizcede de will kalır. Ama said, thought, knew, promised gibi geçmişteki bir fiilden sonra geçmişten bakılan gelecek would olur.
2. "Boyayacaktık" cümlesini would ile kurmak. "-acaktım" ekinin içinde hem gelecek hem geçmiş olduğu için akla would gelir. Ama değişen bir plan için doğal biçim was going to'dur. We would paint the kitchen, but… çoğu zaman "(şu an) mutfağı boyardık ama…" gibi hayalî bir durum anlamına gelir.
3. "Gidecektim" ile "gidiyordum" farkını kaybetmek. Türkçede bu iki biçim çok farklıdır. İngilizcede ise was going to the gym "spor salonuna gidiyordum" (yoldaydım) demektir. Plan anlatıyorsanız ikinci go'yu unutmayın: was going to go.
4. About'tan sonra -ing kullanmak. About bir edat olduğu ve edatlardan sonra -ing geldiğini öğrendiğiniz için about landing demek mantıklı gelir. Ama be about to + yalın fiil sabit bir kalıptır; tıpkı Türkçedeki "inmek üzereydi" gibi mastarla kurulur.
Karıştırılmasın
was going to + fiil ve was going to + yer — To + yalın fiil ile bu bir plandır. To + bir yer ile go fiilinin past continuous halidir (hareket).
would: geçmişte gelecek, alışkanlık ve koşul — Karar bağlamındadır. Bkz. B2-17 ve B1-06.
was going to ve was about to — Was about to zamanca çok yakındır: bir saniye öncesi. Was going to günler ya da aylar öncesi olabilir.
Yazım ve Telaffuz
- Günlük konuşmada fiilden önceki going to çoğu zaman gonna gibi duyulur: /ˈɡʌnə/ "ganı" — I was gonna call you. Normal yazıda going to yazın.
- was cümle ortasında zayıf okunur: /wəz/ "wız" (dudaklar yuvarlak; "v" değil). were de zayıftır: /wə/ (UK), /wɚ/ (US) — "wı".
- would zamirlerden sonra çoğu zaman kısaltılır: I knew she'd win /ʃiːd/ "şiid". 'd'den sonra yalın fiil duyarsanız (she'd win) bu would'dur; 'd = had olduğunda arkasından past participle gelir (she'd won).
Altın Kural
Geçmişteki bir andan ileriye bakmak için gelecek biçimini geçmişe taşıyın: going to → was going to, will → would, about to → was about to. Was going to çoğu zaman gerçekleşmeyen bir planı anlatır. Said, thought, knew gibi geçmişteki bir fiilden sonra will değil would kullanın — Türkçede ek değişmese bile.
Alıştırmalar
A. Yapı
Parantez içindeki yapıyı geçmişe taşıyarak boşluğu doldurun.
-
I (going to) buy a new laptop, but then prices went up.
-
She promised she (will) help me with the project.
-
We (about to) start dinner when the doorbell rang.
-
They (going to) visit us last weekend, but their car broke down.
-
I knew you (will) love this film.
-
Olumsuz yapın: I (going to) say anything, but your shirt is inside out.
B. Anlam
Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.
-
Doğru olanı seçin: I … to the station when it started snowing. (= yoldaydım)
-
Doğru olanı seçin: Nobody knew that the shy student … become a famous actor.
-
Hangi cümle "bir saniye önce" anlamına geliyor?
-
Doğru olanı seçin: I … email you, but I forgot.
-
"I was going to call you" genellikle neyi anlatır?
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
He said he will be home by eight, but he arrived at ten.
-
I was about calling you!
-
We were going to went to the beach.
-
The sky was very dark. It was going to rain.
D. Bağlam İçinde
Metni parantez içindeki yapılarla tamamlayın.
On the morning of the interview, I 16 (going to / take) the bus, but it was late, so I ran. I knew I 17 (will / be) late. When I arrived, the manager 18 (about to / start) the next interview. She smiled and said she 19 (will / see) me in ten minutes. At the time, I didn't know that this job 20 (will / change) my life.
E. Sıra Sende
-
Gerçekleşmeyen bir planınızı yazın. Was / were going to… but kullanın.
-
Bir şeyin sözünüzü ya da işinizi kestiği bir anı yazın. Was about to… when kullanın.
F. Karışık Tekrar
-
B1-12 İngilizce Reported Speech (Dolaylı Anlatım): Düz Cümleleri Aktarmak "I can help you," she said. Aktarın: She said she help me.can: yalnızca hâlâ doğruysa
-
B1-04 İngilizce Narrative Tenses: Past Simple, Past Continuous ve Past Perfect ile Hikâye Anlatma When I got to the station, the train (already / leave).
-
A2-05 İngilizcede Gelecek Zaman Yapıları: Will, Going To, Present Continuous ve Present Simple Farkı Hurry up! The film (about to) start.
-
B2-17 İngilizce Alışkanlıklar: Would, Will ve Always + -ing Kullanımı When I was a child, I … live in a small village.
Cevap anahtarı
A. Yapı
- was going to
- would / 'd
- were about to / were just about to
- were going to
- would / 'd
- wasn't going to / was not going to
B. Anlam
- was going
- would
- I was about to leave when she arrived.
- was going to
- I planned to call you, but I didn't.
C. Hatayı Bul
- He said he would be home by eight, but he arrived at ten. / He said he'd be home by eight, but he arrived at ten.
- I was about to call you!
- We were going to go to the beach.
- ✓ The sky was very dark. It was going to rain.
D. Bağlam İçinde
- was going to take
- would be / 'd be
- was about to start / was just about to start
- would see / 'd see
- would change
E. Sıra Sende
- I was going to study medicine, but I changed my mind and became a teacher.
- I was about to fall asleep when my phone rang.
F. Karışık Tekrar
- could / can
- had already left
- is about to / 's about to
- used to
