Cách nhấn mạnh trong tiếng Anh (Emphasis): emphatic do, fronting, the very, whatsoever
Emphasis: Fronting, Do, Very, Reflexives
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể nhấn mạnh bằng emphatic do (I do like it), đưa lên đầu câu — fronting (That I don't believe), tính từ + as + mệnh đề (Strange as it may seem), đại từ phản thân nhấn mạnh (the manager herself) và những từ tăng cường như the very, at all, whatsoever, on earth và so / such.
Ý chính
Khi nói, bạn có thể làm bất kỳ từ nào mạnh hơn chỉ bằng cách nói to hơn. Khi viết, và khi nói một cách cẩn thận, tiếng Anh dùng ngữ pháp để làm việc đó.
Hãy hình dung một kệ gia vị. Một câu bình thường giống như bát cơm trắng; mỗi loại gia vị thêm một hương vị nhấn mạnh khác nhau. Do thêm sự khẳng định: "đúng thế — thật mà!". Fronting thêm sự đối chiếu bằng cách đưa một từ lên đầu câu. Tính từ + as làm nổi bật một tính chất mà bạn sắp đem ra đối chiếu. Một đại từ phản thân sau danh từ (the boss herself) thêm tầm quan trọng: "chính người này, không phải ai kém quan trọng hơn". The very, at all, whatsoever và on earth thêm độ "cay".
Không loại gia vị nào thêm thông tin mới. Chúng thêm thái độ: ngạc nhiên, khẳng định, đối chiếu hoặc cảm xúc mạnh. Chọn đúng gia vị giúp tiếng Anh của bạn chính xác thay vì nhạt nhẽo.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt cũng nhấn mạnh bằng từ và trật tự từ, và nhiều công cụ khá giống tiếng Anh. Chữ có trước động từ (Mình có gọi mà!) làm đúng việc của did. Chính và đích thân tương ứng với đại từ phản thân nhấn mạnh. Đưa tân ngữ lên đầu câu với thì trong tiếng Việt còn phổ biến hơn trong tiếng Anh. Điểm khác: tiếng Anh có quy tắc hình thức chặt chẽ — sau do / did là động từ nguyên mẫu, sau tân ngữ đưa lên đầu không lặp lại it, và sau Strange as it may seem không có but.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | Ghi chú |
|---|---|---|
| Mình có thích mà! Chỉ là mình không đói thôi. | I do like it! I'm just not hungry. | "có" + động từ → do / did + động từ nguyên mẫu |
| Sô-cô-la thì mình nhịn được, còn khoai tây chiên thì chịu. | Chocolate I can resist; crisps I can't. | không thêm it sau động từ |
| Nghe thì lạ, nhưng mình thật sự thích ngồi chờ ở sân bay. | Strange as it may seem, I actually enjoy waiting at airports. | không có but |
| Đích thân bà chủ tịch đến khai trương bệnh viện mới. | The president herself came to open the new hospital. | reflexive đứng ngay sau danh từ |
| Mình chẳng quan tâm gì đến chính trị cả. | I have no interest whatsoever in politics. | "chẳng … gì cả" → no … whatsoever |
| Mùi quái gì thế này? | What on earth is that smell? | ngạc nhiên, bực mình |
Cấu trúc
Emphatic do
| Bình thường | Nhấn mạnh | Ghi chú |
|---|---|---|
| I like it. | I do like it. | hiện tại đơn: do / does + động từ nguyên mẫu |
| She called. | She did call. | quá khứ đơn: did + động từ nguyên mẫu |
| Sit down. | Do sit down. | câu mệnh lệnh: lịch sự, ấm áp |
Fronting (đưa lên đầu câu)
| Trật tự bình thường | Đưa lên đầu | Ghi chú |
|---|---|---|
| I don't believe that. | That I don't believe. | tân ngữ: phần sau giữ trật tự bình thường |
| The days of cheap flights are gone. | Gone are the days of cheap flights. | bổ ngữ của be: động từ đứng trước chủ ngữ (trang trọng) |
Tính từ / trạng từ / động từ + as (hoặc though) + chủ ngữ + động từ
| Mẫu | Nghĩa thường gặp | Ví dụ |
|---|---|---|
| tính từ + as / though + chủ ngữ + động từ | mặc dù… rất… | Strange as it may seem, I enjoy exams. |
| trạng từ + as + chủ ngữ + động từ | mặc dù… rất… | Hard as he worked, he never got promoted. |
| try + as + chủ ngữ + might / may | dù cố gắng đến mấy | Try as I might, I couldn't open the jar. |
Đại từ phản thân nhấn mạnh
| Ví dụ | Nghĩa |
|---|---|
| The CEO herself answered. | đích thân giám đốc, không phải trợ lý |
| I painted the room myself. | tự tôi làm, không phải người khác / không ai giúp |
| The hotel itself was fine. | bản thân khách sạn, khác với những thứ khác |
Từ tăng cường
| Từ | Mẫu | Ví dụ |
|---|---|---|
| the very | the very + danh từ | the very beginning, the very same day |
| at all / whatsoever | sau phủ định hoặc trong câu hỏi; whatsoever sau no / any + danh từ, hoặc none / nothing | not tired at all; no idea whatsoever |
| ever / on earth / the hell | từ để hỏi + ever / on earth / the hell | Why ever…? What on earth…? |
| so / such | so + tính từ; such (a / an) + (tính từ) + danh từ | It was so good! We had such fun! |
Cách dùng
1Emphatic do, does, did
Thêm do / does / did trước động từ nguyên mẫu, và nhấn giọng vào nó, để phản bác một nghi ngờ, để khẳng định, hoặc để đối chiếu với điều gì đó phủ định — giống chữ "có" trong Mình có gọi mà!. Dùng trong câu khẳng định ở thì hiện tại đơn, quá khứ đơn và câu mệnh lệnh. Với be, chỉ dùng trong câu mệnh lệnh (Do be careful); những trường hợp khác, chỉ cần nhấn giọng vào am / is / are.
2Đưa tân ngữ và bổ ngữ lên đầu câu
Đưa tân ngữ hoặc bổ ngữ lên đầu câu để gây chú ý — thường để đối chiếu với điều khác, hoặc để nối với điều vừa nói. Sau một tân ngữ được đưa lên đầu, phần còn lại của câu giữ trật tự bình thường, và không lặp lại tân ngữ bằng it / them. Sau một bổ ngữ của be (gone, equally important), trong văn phong trang trọng, động từ thường đứng trước chủ ngữ. Fronting phổ biến trong văn nói sinh động và trong văn viết trang trọng. (Từ phủ định đưa lên đầu câu sẽ gây đảo ngữ — xem C1-01.)
3Tính từ / trạng từ + as (though) + mệnh đề; try as I might
Mẫu này thường nghĩa là "mặc dù (cái gì đó rất…)" — giống "Dù … đến mấy", "Nghe thì lạ, nhưng…". Tính từ hoặc trạng từ đứng trước, rồi as (hoặc though), rồi chủ ngữ + động từ. Try as I might nghĩa là "dù mình cố gắng đến mấy". Mẫu này trang trọng hoặc mang tính văn chương. As strange as it may seem, với hai chữ as, cũng phổ biến, nhất là trong tiếng Anh Mỹ. Đôi khi ngữ cảnh lại cho nghĩa lý do: Exhausted as he was, he went to bed = vì anh ấy quá mệt. Về much as (Much as I like him…), xem B2-23.
4Đại từ phản thân nhấn mạnh
Đại từ phản thân có thể nhấn mạnh một danh từ hoặc đại từ: "chính cái này / người này, không phải ai khác", "đến cả người này", hoặc "tự mình, không ai giúp". Nó không phải tân ngữ của động từ, nên bỏ nó đi thì câu vẫn hoàn chỉnh. Tiếng Việt dùng chính, đích thân, tự, bản thân. Về đại từ phản thân thông thường (I hurt myself), xem A2-14.
5The very, at all, whatsoever, ever, on earth
The very + danh từ nghĩa là "đúng cái này", "chính", hoặc "tận cùng" (the very top). At all và whatsoever làm mạnh câu phủ định và câu hỏi — giống "chẳng … gì cả", "hoàn toàn không"; whatsoever đứng sau no / any + danh từ, hoặc sau none / nothing. Sau từ để hỏi, ever và on earth thể hiện sự ngạc nhiên, bối rối hoặc bực mình — giống "… thế?", "rốt cuộc…?". The hell cũng vậy nhưng mạnh hơn nhiều và có thể gây khó chịu: hãy nhận ra nó, nhưng nếu dùng thì chỉ với bạn rất thân.
6So và such để nhấn mạnh
Khi không có mệnh đề that, so và such chỉ đơn giản nghĩa là "rất / cực kỳ" và thể hiện cảm xúc mạnh — giống "quá", "thật là": so + tính từ / trạng từ; such + (a / an) + (tính từ) + danh từ. Trong văn nói thân mật, so cũng có thể đứng trước động từ. Về so / such… that (kết quả) và câu cảm thán với what và how, xem B1-25.
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. "Có" + động từ thành did + quá khứ. Tiếng Việt không chia động từ, nên khi đã có "có" (= did) để nhấn mạnh, nhiều bạn vẫn chia động từ ở quá khứ. Sau did, động từ luôn ở dạng nguyên mẫu.
2. Đưa lên đầu câu rồi lặp lại bằng it. Kiểu câu "đề — thuyết" Ý đó thì mình không đồng ý rất tự nhiên trong tiếng Việt. Khi chuyển sang tiếng Anh, nhiều bạn giữ cả tân ngữ ở đầu câu lẫn it ở cuối. Trong văn viết, tân ngữ đã đưa lên đầu thì không lặp lại.
3. "Nghe thì lạ, nhưng…" thành … as it may seem, but. Giống tuy … nhưng, tiếng Việt thường có "nhưng" ở vế sau. Mẫu tính từ + as + mệnh đề đã mang nghĩa "mặc dù", nên không thêm but.
4. "Thật là / quá" thành a so. Một người thật tốt bụng — tiếng Việt đặt từ nhấn mạnh ngay trước tính từ, nên nhiều bạn viết a so kind person. Trước a / an + tính từ + danh từ, tiếng Anh dùng such, và such đứng trước a.
Đừng nhầm lẫn
Emphatic do và trợ động từ do — Trong câu hỏi và câu phủ định, do là trợ động từ bình thường và thường không nhấn. Trong câu khẳng định, trợ động từ do chỉ dùng để nhấn mạnh, và luôn được nhấn giọng.
Đại từ phản thân nhấn mạnh và by + đại từ phản thân — By myself nghĩa là "một mình" hoặc "không ai giúp" (xem A2-14). Đại từ phản thân nhấn mạnh có thể nghĩa là "không ai giúp", nhưng cũng có thể là "đích thân người này" hoặc "chính cái này, không phải cái khác".
Fronting, đảo ngữ và câu chẻ — Fronting chỉ đưa một từ lên đầu câu. Đưa một cụm phủ định lên đầu thì gây đảo ngữ (C1-01). Câu chẻ thêm it… that hoặc what… is (C1-05).
So / such để nhấn mạnh và so / such… that — Đứng một mình, so / such thể hiện cảm xúc. Có that, chúng mở đầu một kết quả. Xem B1-25.
Chính tả và phát âm
- Emphatic do / does / did luôn được nhấn giọng và không bao giờ đọc yếu: I DID /dɪd/ call. Trợ động từ do trong câu hỏi thường đọc yếu: Do you…? /də jə/. (Chữ in hoa ở đây chỉ để chỉ trọng âm.)
- Âm /d/ cuối của did là âm rung và được bật ra nhẹ. Tiếng Việt không có âm "d" cuối từ, nên nhiều bạn bỏ mất nó, hoặc đọc thành một âm "t" bị nuốt — khi đó did nghe không rõ, và mất luôn sự nhấn mạnh.
- Với be và các trợ động từ khác, chỉ cần nhấn giọng: I AM listening. She HAS paid.
- Đại từ phản thân nhấn mạnh được nhấn giọng: the CEO herSELF. Đại từ phản thân thông thường thường không nhấn: I cut myself. Âm cuối /f/ của -self cần môi dưới chạm răng trên; đừng bỏ âm /l/ đứng trước nó.
- earth /ɜːθ/ kết thúc bằng /θ/: đầu lưỡi đặt nhẹ giữa hai hàm răng và thổi hơi ra — không phải âm "t", cũng không phải "th" bật hơi của tiếng Việt.
- Sau thành phần được đưa lên đầu, thường có một chỗ ngừng nhẹ: That | I don't believe.
- Whatsoever /ˌwɒtsəʊˈevə/ viết liền một từ; trọng âm ở -ev-. Trong câu hỏi nhấn mạnh, why ever và what ever thường viết thành hai từ; Whatever happened to…? cũng phổ biến.
Quy tắc vàng
Để nhấn mạnh bằng ngữ pháp: nhấn giọng vào do / does / did (+ động từ nguyên mẫu) để khẳng định; đưa lên đầu câu điều bạn muốn làm nổi bật, không lặp lại nó; dùng tính từ + as + mệnh đề (không có but) để làm nổi bật một tính chất trước khi đối chiếu; thêm đại từ phản thân cho nghĩa "chính người này, không ai khác"; và dùng the very / at all / whatsoever / on earth / so / such để tăng độ mạnh.
Luyện tập
A. Hình thức
Viết lại mỗi câu để nhấn mạnh. Dùng từ cho sẵn và giữ nguyên nghĩa.
-
Viết lại câu đáp với emphatic do để phản bác người nói: "You never call your grandmother." "That's not true. I called her last Sunday."
-
Viết lại, bắt đầu bằng "Strange as": Although it may seem strange, the plan could save us thousands.
-
Viết lại, bắt đầu bằng "Try as": However hard he tried, he couldn't remember the password.
-
Viết lại, bắt đầu bằng "Tired": Although she was very tired, she stayed up to finish the report.
-
Viết lại, bắt đầu bằng "Gone are": The days when everyone had a landline are gone.
-
Đưa các tân ngữ lên đầu câu để thể hiện sự đối chiếu: I can resist chocolate, but I can't resist crisps.
-
Thêm một đại từ phản thân nhấn mạnh để câu có nghĩa "đích thân tác giả": The author signed my copy of the book at the launch.
-
Viết lại, dùng "whatsoever": There is absolutely no evidence that the supplement improves memory.
B. Ý nghĩa
Đọc tình huống và chọn câu phù hợp hơn.
-
Một vị khách đã lịch sự từ chối bánh hai lần. Bạn muốn mời thêm một cách ấm áp. Câu nào phù hợp?emphatic do trong câu mệnh lệnh: lời mời nồng nhiệt, lịch sự
-
Quản lý nói: "You didn't send the report." Bạn đã gửi, nhưng muộn một ngày. Câu đáp nào phản bác rõ nhất?did được nhấn giọng để phản bác sự nghi ngờ
-
Câu nào có nghĩa "vì anh ấy quá mệt"?ngữ cảnh quyết định: kết quả tự nhiên = vì; đối chiếu bất ngờ = mặc dù
-
Câu nào có nghĩa "đích thân giám đốc, không phải trợ lý"?đại từ phản thân nhấn mạnh = đích thân người này; by herself = một mình, không ai giúp
-
Một bài viết bình luận đưa ra luận điểm thứ hai, quan trọng không kém, theo văn phong trang trọng. Câu nào tốt hơn?bổ ngữ đưa lên đầu + đảo ngữ: trang trọng và liên kết tốt
C. Tìm lỗi sai
Mỗi câu có một lỗi ngữ pháp hoặc đã đúng. Viết lại câu đúng. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
I do understood your concerns about the budget, but we simply have no other option at this stage.
-
Strange as may it sound, I find long train journeys more relaxing than a week at the beach.
-
The managing director herself she came down to the shop floor to thank everyone after the inspection.
-
It was a such relief to hear that everyone on the boat had been rescued safely after the storm.
-
What on earth were you thinking when you agreed to drive all the way to the coast overnight?
D. Trong ngữ cảnh
Đọc đoạn hội thoại. Viết lại các câu được đánh số với cách nhấn mạnh được yêu cầu.
Manager: You don't seem to care about this project any more, Ana.
Ana: That's not fair. (19) I care about it. I've just had too much work.
Manager: (20) I don't believe that. You missed two deadlines.
Ana: (21) I missed the first one, but I sent the second report on time. (22) Although I worked very hard, I couldn't finish the analysis alone. (23) Even the client admitted that the brief kept changing.
Manager: (24) Why didn't you tell me sooner?
Ana: I thought you knew. I'm sorry.
-
Viết lại câu (19) với emphatic do để phản bác người quản lý.
-
Viết lại câu (20) bằng cách đưa tân ngữ lên đầu câu.
-
Viết lại câu (21) với emphatic do ở vế thứ hai để nhấn mạnh sự đối chiếu.
-
Viết lại câu (22), bắt đầu bằng "Hard as".
-
Viết lại câu (23) với một đại từ phản thân nhấn mạnh thay cho "Even".
-
Viết lại câu (24) với "on earth" để thể hiện sự ngạc nhiên và bực mình.
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh.
-
Một người bạn nghĩ rằng bạn không vui ở bữa tiệc của họ. Viết 2–3 câu đáp lại. Dùng emphatic do và ít nhất một từ tăng cường (so / such, at all, the very).
-
Viết 2–3 câu cho một bài bình luận về một điều đã thay đổi. Dùng Gone are the days… và một mệnh đề tính từ + as / though.
-
Viết một bài đánh giá khách sạn ngắn (2 câu). Dùng một tân ngữ đưa lên đầu câu để đối chiếu và whatsoever hoặc at all.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
C1-05 Câu chẻ trong tiếng Anh (Cleft Sentences): It was… that, What I need is… Viết lại, bắt đầu bằng "What": The lack of communication annoyed me most.
-
C1-01 Đảo ngữ với từ phủ định: Never have I…, No sooner had I… (Inversion) Viết lại, bắt đầu bằng "Never": I have never received such poor service.
-
B2-23 Cách diễn đạt sự tương phản nâng cao: whereas, nevertheless, much as (Advanced Contrast) Viết lại, bắt đầu bằng "Much as": Although I admire her talent, I find her very difficult to work with.
Đáp án
A. Hình thức
- That's not true. I did call her last Sunday.
- Strange as it may seem, the plan could save us thousands. / Strange though it may seem, the plan could save us thousands.
- Try as he might, he couldn't remember the password.
- Tired though she was, she stayed up to finish the report. / Tired as she was, she stayed up to finish the report.
- Gone are the days when everyone had a landline.
- Chocolate I can resist, but crisps I can't. / Chocolate I can resist; crisps I can't.
- The author herself signed my copy of the book at the launch. / The author himself signed my copy of the book at the launch.
- There is no evidence whatsoever that the supplement improves memory.
B. Ý nghĩa
- Do have a piece of cake; I made it this morning.
- I did send it, but it went out a day late.
- Exhausted as he was, he went straight to bed.
- The CEO herself replied to my complaint within an hour.
- Equally important is the question of who will pay for it.
C. Tìm lỗi sai
- I do understand your concerns about the budget, but we simply have no other option at this stage.
- Strange as it may sound, I find long train journeys more relaxing than a week at the beach.
- The managing director herself came down to the shop floor to thank everyone after the inspection.
- It was such a relief to hear that everyone on the boat had been rescued safely after the storm.
- ✓ What on earth were you thinking when you agreed to drive all the way to the coast overnight?
D. Trong ngữ cảnh
- I do care about it.
- That I don't believe.
- I missed the first one, but I did send the second report on time.
- Hard as I worked, I couldn't finish the analysis alone. / Hard though I worked, I couldn't finish the analysis alone.
- The client herself admitted that the brief kept changing. / The client himself admitted that the brief kept changing.
- Why on earth didn't you tell me sooner?
E. Đến lượt bạn
- I did enjoy it, honestly! It was such a lovely evening, and I didn't want to leave at all; I only went early because of my flight.
- Gone are the days when a whole family shared one phone in the hallway. Convenient as smartphones are, they have made it much harder for many of us to switch off.
- The small room I could live with; the noise from the bar I could not. When we complained, we received no apology whatsoever.
F. Ôn tập tổng hợp
- What annoyed me most was the lack of communication.
- Never have I received such poor service.
- Much as I admire her talent, I find her very difficult to work with.
